マハーバーラタ · 章 3.237
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.237.1
एवं वने वर्तमाना नराग्र्याः ।
शीतोष्णवातातपकर्शिताङ्गाः।
सरस्तदासाद्यवनं च पुण्यं ।
ततः परंकिमकुर्वन्त पार्थाः ॥ ३.२३७.१ ॥
このように森に住んでいた人中の英雄たちは、寒さ、暑さ、風、日差しに体をやつれさせていた。あの聖なる森と湖に着いてから、プリター の息子たちはさらに何をしたのか。
3.237.2
सरस्तदासाद्य तु पाण्डुपुत्रा ।
जनं समुत्सृज्य विधाय चेष्टम्।
वनानि रम्याण्यथ पर्वतांश्च ।
नदीप्रदेशांश्च तदा विचेरुः ॥ ३.२३७.२ ॥
その湖に着くと、パーンドゥの息子たちは人々と別れ、自分たちの務めを定め、美しい森や山々、川辺の地方をさまよった。
3.237.3
तथा वने तान्वसतः प्रवीरान् ।
स्वाध्यायवन्तश्च तपोधनाश्च।
अभ्याययुर्वेदविदः पुराणा-
स्तान्पूजयामासुरथो नराग्र्याः ॥ ३.२३७.३ ॥
こうして森に住むその勇士たちのもとへ、自習に励み、苦行を富とし、ヴェーダに通じた古の聖仙たちが訪れた。人中の英雄たちは彼らを敬い供養した。
3.237.4
ततः कदाचित्कुशलः कथासु ।
विप्रोऽभ्यगच्छद्भुवि कौरवेयान्।
स तैः समेत्याथ यदृच्छयैव ।
वैचित्रवीर्यं नृपमभ्यगच्छत् ॥ ३.२३७.४ ॥
その後、ある時、物語に長けた一人のバラモンが地上のカウラヴァたちのもとを訪れた。彼らと会った後、偶然にもヴィチトラヴィーリヤの子である王のもとへ赴いた。
3.237.5
अथोपविष्टः प्रतिसत्कृतश्च ।
वृद्धेन राज्ञा कुरुसत्तमेन।
प्रचोदितः संकथयांबभूव ।
धर्मानिलेन्द्रप्रभवान्यमौ च ॥ ३.२३७.५ ॥
そして着席し、年長のクル族の最上の王に敬われ、その促しを受けて、ダルマ、ヴァーユ、インドラから生まれた者たちと双子について語り始めた。
3.237.6
कृशांश्च वातातपकर्शिताङ्गान् ।
दुःखस्य चोग्रस् मुखे प्रपन्नान्।
तां चाप्यनाथामिव वीरनाथां ।
कृष्णां परिक्लेशगुणेन युक्ताम् ॥ ३.२३७.६ ॥
彼は、風と日差しに身体をやつし、激しい苦悩の口に落ち込んだ（パーンダヴァたち）を見た。また、英雄たちが守護者であるのに、まるで無縁の者のようなクリシュナー（ドラウパディー）も、極度の苦難に満ちていた。
3.237.7
ततः कथास्तस्य निशम्य राजा ।
वैचित्रवीर्यः कृपयाऽभितप्तः।
वने तथा पार्थिवपुत्रपौत्रा-
ञ्श्रुत्वा तथा दुःखनदींप्रपन्नान् ॥ ३.२३७.७ ॥
そこで彼の話を聞いたヴァイチトラヴィリヤ王（ドリタラーシュトラ）は、憐れみに深く苦しんだ。森で王の息子や孫たちが苦悩の川に落ち込んでいることも聞いて。
3.237.8
प्रोवाच दैन्याभिहतान्तरात्मा ।
निश्वासवातोपहतस्तदानीम्।
वाचं कथंचित्स्थिरतामुपेत्य ।
तत्सर्वमात्मप्रभवं विचिन्त्य ॥ ३.२३७.८ ॥
意気消沈に打ちのめされた心の持ち主（ドリタラーシュトラ）は、そのとき溜息の風に打たれ、どうにか落ち着きを取り戻し、すべては自分自身から生じたものだと思案して、言葉を発した。
3.237.9
कथंनु सत्यः शुचिरार्यवृत्तः ।
श्रेष्ठः सुतानां मम धर्मराजः।
अजातशत्रुः पृथिवीतले स्म ।
शेते पुरा राङ्कवकूटशायी ॥ ३.२३७.९ ॥
真実で清浄、高貴な振る舞いを持ち、我が息子たちの中で最も優れ、敵なき法王（ユディシュティラ）が、かつてランカヴァの皮の寝床で眠っていたのに、いまどうして大地に横たわっているのか。
3.237.10
प्रबोध्यते मागधसूतपुत्रै-
र्नित्यं स्तुवद्भिः स्वयमिन्द्रकल्पः।
पतत्रिसङ्घैः स जघन्यरात्रे ।
प्रबोध्यते नूनमिलातलस्थः ॥ ३.२३७.१० ॥
マーガダの吟遊詩人や御者の子らが毎日賛歌で目覚めさせた、インドラに等しい人。今は夜明け前の最後の時刻に、きっと鳥の群れによって目覚めさせられているのだろう、大地に横たわって。
3.237.11
कथंनु वातातपकर्शिताङ्गो ।
वृकोदरः कोपपरिप्लुताङ्गः।
शेते पृथिव्यामतथोचिताङ्गः ।
कृष्णासमक्षं वसुधातलस्थः ॥ ३.२३७.११ ॥
風と日照にやつれ、怒りに満ちた身体のヴリコーダラは、そのような状態にふさわしくない身体で、クリシュナーの前の地面にどうして横たわっているのか。
3.237.12
तथाऽर्जुनः सुकुमारो मनस्वी ।
वशे स्थितो धर्मसुतस्य राज्ञः।
विदूयमानैरिव सर्वगात्रै-
र्ध्रुवं न शेते वसतीरमर्षात् ॥ ३.२३७.१२ ॥
同じく繊細で気高いアルジュナは、法の子である王の支配下にとどまっている。しかし全身が苦しめられているかのように、きっと憤りのために住居で眠らないのだ。
3.237.13
यमौ च कृष्णां च युधिष्ठिरं च ।
भीमं च दृष्ट्वा सुखविप्रयुक्तान्।
विनिःश्वसन्सर्प इवोग्रतेजा ।
ध्रुवं न शेते वसतीरमर्षात् ॥ ३.२३७.१३ ॥
双子、クリシュナー、ユディシュティラ、ビーマが幸福を奪われているのを見て、猛烈な光輝のその人は蛇のように深く溜め息をつき、きっと憤りのために住居で眠らないのだ。
3.237.14
तथा यमौ चाप्यसुखौ सुखार्हौ ।
समृद्धरीपावमरौ दिवीव।
प्रजागरस्थौ ध्रुवमप्रशान्तौ ।
क्रोधेन सत्येन च वार्यमाणौ ॥ ३.२३७.१४ ॥
同じく双子もまた、幸福にふさわしいのに不幸である。敵は富み、天上の神々のようだ。きっとその二人は目覚めたまま落ち着かず、怒りと真実によって抑えられているのだ。
3.237.15
समीरणेनाथ समो बलेन ।
समीरणस्यैवसुतो बलीयान्।
स धर्मपासेन सितोऽग्रजेन ।
ध्रुवं विनिःश्वस्य सहत्यमर्षम् ॥ ३.२३७.१५ ॥
風と同じ力を持ち、まさに風神の子であるその強者は、法の縄に縛られ、兄に縛られて、きっと深く溜め息をつきながら憤りを耐え忍んでいるのだ。
3.237.16
स चापिभूमौ परिवर्तमानो ।
वधं सुतानां मम काङ्क्षमाणः।
सत्येन धर्मेण च वार्यमाणः ।
कालंप्रतीक्षत्यधिको रणेऽन्यैः ॥ ३.२३७.१६ ॥
彼は地に転げ回り、わが息子たちの死を望み、真理と法に抑えられていても、戦場で他者にまさる時を待っている。
3.237.17
अजातशत्रौ तु जिते निकृत्या ।
दुःशासनो यत्परुषाण्यवोचत्।
तानि प्रविष्टानि वृकोदराङ्गं ।
दहन्ति कक्षाग्निरिवेन्धनानि ॥ ३.२३७.१७ ॥
アジャータシャトルが欺瞞によって敗れた時、ドゥフシャーサナが吐いた荒い言葉がヴリコーダラの身に入り、森林の火が薪を焼くように彼を焼いている。
3.237.18
न पापकं ध्यास्यति धर्मपुत्रो ।
धनंजयश्चाप्यनुवर्त्स्यते तम्।
अरण्यवासेन विवर्धते तु ।
भीमस्य कोपोऽग्निरिवानिलेन ॥ ३.२३७.१८ ॥
ダルマの子は悪を思わず、ダナンジャヤも彼に従うだろう。しかし森での流浪によって、ビーマの怒りは風が火を強めるように増している。
3.237.19
स तेन कोपेन विदीर्यमाणः ।
करं करेणाभिनिपीड्यवीरः।
विनिःश्वसत्युष्णमतीव घोरं ।
दहन्निवेमां मम पुत्रसेनाम् ॥ ३.२३७.१९ ॥
その怒りに引き裂かれた英雄は、手を手で押さえつけ、非常に熱く恐ろしい息を吐く。まるで私の息子たちの軍勢を焼き尽くそうとするかのように。
3.237.20
गाण्डीवधन्वा च वृकोदरश्च ।
संरम्भिणावन्तककालकल्पौ।
न शेषयेतां युधि शत्रुसेनां ।
शरान्किरन्तावनिप्रकाशान् ॥ ३.२३७.२० ॥
ガーンディーヴァ弓を持つアルジュナと狼腹は、怒りに満ち、死と時のようで、戦場で敵軍を一つも残さず、大地を覆うかのように矢を降らす。
3.237.21
दुर्योधनः शकुनिः सूतपुत्रो ।
दुःशासनश्चापि सुमन्दचेताः।
मधु प्रपश्यन्ति न तु प्रपातं ।
वृकोदरं चैव धनंजयं च ॥ ३.२३७.२१ ॥
ドゥルヨーダナ、シャクニ、御者の子(カルナ)、そしてドゥフシャーサナもまた、ひどく愚かな心の持ち主である。彼らは蜜を見るが、転落は見ない。ヴリコーダラとダナンジャヤをも彼らは見ない。
3.237.22
शुभाशुभं कर्म नरोहि कृत्वा ।
प्रतीक्षतेचेत्स फलंविपाके।
सतेन युज्यत्यवशः फलेन ।
मोक्षः कथं स्यात्पुरुषस्य तस्मात् ॥ ३.२३७.२२ ॥
人は善or悪の行為をなし、その熟する時に果を待ち望むならば、無力にもその果と結びつく。ならば人はどうして解脱を得られようか。
3.237.23
क्षेत्रे सुकृष्टे ह्युपिते च बीजे ।
देवेच वर्षत्यृतुकालयुक्तम्।
न स्यात्फलंतस्य कुतः प्रसिद्धि-
रन्यत्रदैवादिति नास्ति हेतुः ॥ ३.२३७.२३ ॥
よく耕された畑に種を蒔き、季節に合わせて神(雨)が降っても、実らないならば、天命のほかにどこに成功の原因があろうか。他に原因はない。
3.237.24
कृतं मताक्षेण यथा न साधु ।
साधुप्रवृत्तेन च पाण्डवेन।
मया च दुष्पुत्रवशानुगेन ।
कृतः कुरूणामयमन्तकालः ॥ ३.२३७.२४ ॥
賽の目を操る者(博徒)のしたことは善くなかった。そして私は悪しき息子たちの意に従い、正しい行いの パーンダヴァと共に、クルの者たちにこの死の時をもたらしたのだ。
3.237.25
ध्रुवं प्रशाम्यत्यसमीरितोऽग्नि-
र्ध्रुवं प्रजास्यत्युत गर्भिणी या।
ध्रुवं दिनादौ रजनीप्रणाश-
स्तथा क्षपादौ च दिनप्रणाशः ॥ ३.२३७.२५ ॥
吹かれない火は必ず消える。身ごもった女は必ず産む。昼の初めに夜の滅びは確かであり、同じく夜の初めに昼の滅びも確かである。
3.237.26
कृतेच कस्मान्न परेच कुर्यु-
र्दत्ते च दद्युः पुरुषाः कथंस्वित्।
प्राप्यार्थकालं च भवेदनर्थः ।
कथंचन स्यादितितत्कुतः स्यात् ॥ ३.२३७.२६ ॥
なされた行為を、なぜ他の者はしないのか。布施が与えられた後、人々はどうして再び与えるのか。目的の時が来たとき、どうして損失が生じるのか。それはどのように起こり、どこから来るのか。
3.237.27
कथं न भिद्येत न च स्रवेत ।
न च प्रसिच्येदितिरक्षितव्यम्।
अरक्ष्यमाणं शतधा प्रकीर्ये-
द्भ्रुवं न नाशोऽस्ति कृतस्य लोके ॥ ३.२३७.२७ ॥
これはどうして壊れず、漏れず、こぼれないだろうか。ゆえに守らねばならない。守られなければ百通りに散ってしまう。世において為された行為が滅びることは確かにない。
3.237.28
गतो ह्यरण्यादपिशक्रलोकं ।
धनंजयः पशय्त वीर्यमस्य।
अस्त्राणि दिव्यानि चतुर्विधानि ।
ज्ञात्वा पुनर्लोकमिमं प्रपन्नः ॥ ३.२३७.२८ ॥
まさに、ダナンジャヤは森から帝釈天の世界にまで行った。彼の武勇を見よ。四種の神聖な武器を学び、再びこの世界へ戻ってきた。
3.237.29
स्वर्गं हि गत्वा सशरीर एव ।
को मानुषः पुनरागन्तुमिच्छेत्।
अन्यत्रकालोपहताननेका-
न्समीक्षमाणस्तुकुरून्मुमूर्षून् ॥ ३.२३७.२९ ॥
身体のまま天に行った者が、誰かまた戻りたいと望むだろうか。しかし、時に打ち倒され死を望む多くのクルたちを見て、彼は戻ったのである。
3.237.30
धनुर्ग्राहश्चार्जुनः सव्यसाची ।
धनुश्च तद्गाण्डिवं भीमवेगम्।
अस्त्राणि दिव्यानि च तानि तस्य ।
त्रयस्य तेजः प्रसहेत कोऽत्र ॥ ३.२३७.३० ॥
弓の使い手アルジュナ、両手で射る者、あの恐ろしい速さのガーンディーヴァ弓、そして彼の神聖な武器——この三つの威力に、ここで誰が耐えられようか。
3.237.31
निशम्य तद्वचनं पार्थिवस्य ।
दुर्योधनं रहिते सौबलोऽथ।
अबोधयत्कर्णमुपेत्य सर्वं ।
स चाप्यहृष्टोऽभवदल्पचेताः ॥ ३.२३७.३१ ॥
王のその言葉を聞いて、サウバラ（シャクニ）はその後ひそかにドゥルヨーダナのもとへ行き、カルナにすべてを説明した。しかし彼もまた喜ばなかった。心が狭かったからである。