ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 3.238
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.238.1
धृतराष्ट्रस्य तद्वाक्यं निशम्य शकुनिस्तदा ।
दुर्योधनमिदं काले कर्णेन सहितोऽब्रवीत् ॥ ३.२३८.१ ॥
ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਉਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਉਦੋਂ ਸ਼ਕੁਨੀ ਨੇ ਕਰਨ ਸਮੇਤ ਠੀਕ ਸਮੇਂ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੂੰ ਇਹ ਕਿਹਾ।
3.238.2
प्रव्राज्य पाण्डवान्वीरान्स्वेन वीर्येण भारत ।
भुङ्क्ष्वेमां पृथिवीमेको दिवि शम्बरहायथा ॥ ३.२३८.२ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ! ਆਪਣੇ ਹੀ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਵੀਰ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਨਿਕਾਲਾ ਦੇ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਬਰ ਦਾ ਹੰਤਾ ਇੰਦਰ, ਤਿਵੇਂ ਇਕੱਲੇ ਇਸ ਧਰਤੀ ਦਾ ਭੋਗ ਕਰੋ।
3.238.3
तवाद्यपृथिवी राजन्नखिला सागराम्बरा ।
सपर्वतवनाकारा सहस्थावरजङ्गमा ॥ ३.२३८.३ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਹੁਣ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਨੂੰ ਵਸਤਰ ਬਣਾਈ, ਪਰਬਤਾਂ-ਜੰਗਲਾਂ-ਖਾਣਾਂ ਸਹਿਤ, ਸਥਾਵਰ-ਜੰਗਮ ਨਾਲ ਭਰੀ ਇਹ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਤੇਰੀ ਹੈ।
3.238.4
प्राच्याश्च दाक्षिणात्याश्च पतीच्योदीच्यवासिनः ।
कृताः करप्रदाः सर्वे राजानस्ते नाराधिप ॥ ३.२३८.४ ॥
ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ! ਪੂਰਬ, ਦੱਖਣ, ਪੱਛਮ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਤੈਨੂੰ ਕਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ।
3.238.5
या हि सा दीप्यमानेव पाण्डवान्भजते पुरा ।
साऽद्यलक्ष्मीस्त्वया राजन्नवाप्ता भ्रातृभिः सह ॥ ३.२३८.५ ॥
ਜੋ ਲੱਛਮੀ ਪਹਿਲਾਂ ਚਮਕਦੀ ਹੋਈ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਆਸਰਾ ਦਿੰਦੀ ਸੀ, ਹੇ ਰਾਜਨ! ਉਹੀ ਲੱਛਮੀ ਅੱਜ ਤੂੰ ਭਰਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈ ਹੈ।
3.238.6
इन्द्रप्रस्थगते यां तां दीप्यमानां युधिष्ठिरे ।
अपश्याम श्रियं राजन्सुचिरं शोककर्शिताः ॥ ३.२३८.६ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਇੰਦਰਪ੍ਰਸਥ ਗਈ, ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦੀ ਉਸ ਲੱਛਮੀ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੋਗ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਕੇ ਵੇਖਦੇ ਰਹੇ।
3.238.7
सा तु बुद्धिबलेनेयं राज्ञस्तस्मात्तथाविधात् ।
त्वयाक्षिप्ता महाबाहो दीप्यमानेव दृश्यते ॥ ३.२३८.७ ॥
ਉਸ ਰਾਜੇ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਬਲ ਨਾਲ, ਐਸੇ ਉਸ ਤੋਂ, ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਉਹ ਖੋਹ ਲਈ; ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਚਮਕਦੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
3.238.8
तथैव तव राजेन्द्रराजानः परवीरहन् ।
शासनेऽधिष्ठिताः सर्वेकिं कुर्म इति वादिनः ॥ ३.२३८.८ ॥
ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਵੈਰੀ ਵੀਰਾਂ ਦਾ ਸੰਹਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਤੇਰੇ ਸ਼ਾਸਨ ਹੇਠ ਸਭ ਰਾਜੇ 'ਅਸੀਂ ਕੀ ਕਰੀਏ?' ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
3.238.9
ते वयं पृथिवी राजन्निखिला सागराम्बरा ।
सपर्वतवना देवी सग्रामनगराकरा ॥ ३.२३८.९ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਅਸੀਂ ਓਹ ਹਾਂ; ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਨੂੰ ਵਸਤਰ ਵਜੋਂ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ, ਪਹਾੜਾਂ ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਸਹਿਤ ਦੇਵੀ, ਪਿੰਡਾਂ, ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਖਾਣਾਂ ਸਹਿਤ (ਸਾਡੇ ਅਧੀਨ ਹੈ)।
3.238.10
नानावनोद्देशवती पत्तनैरुपशोभिता ।
नानाजनपदाकीर्णा स्फीतराष्ट्रा महाहला ॥ ३.२३८.१० ॥
ਅਨੇਕ ਜੰਗਲੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਾਲੀ, ਨਗਰਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ, ਅਨੇਕ ਜਨਪਦਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ, ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਰਾਜਾਂ ਵਾਲੀ, ਮਹਾਨ ਖੇਤੀ ਵਾਲੀ (ਧਰਤੀ)।
3.238.11
नन्द्यमानो द्विजै राजन्भासि नक्षत्रराडिव ।
पौरुषाद्दिवि देवेषु भ्राजसे रश्मिवानिव ॥ ३.२३८.११ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵਡਿਆਏ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ ਤੂੰ ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ (ਚੰਦਰਮਾ) ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈਂ; ਪੌਰਸ਼ ਨਾਲ, ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ, ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਲੇ (ਸੂਰਜ) ਵਾਂਗ ਤੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਦਾ ਹੈਂ।
3.238.12
रुद्रैरिव यमो राजा मरुद्भिरिव वासवः ।
कुरुभिस्त्वं वृतो राजन्भासि नक्षत्रराडिव ॥ ३.२३८.१२ ॥
ਰੁਦਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਯਮ ਵਾਂਗ, ਮਰੁਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਵਾਸਵ (ਇੰਦਰ) ਵਾਂਗ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਕੁਰੂਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਤੂੰ ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈਂ।
3.238.13
यैः स्म ते नाद्रियेताज्ञा न च ये शासने स्थिताः ।
पश्यामस्ताञ्श्रिया हीनान्पाण्डवान्वनवासिनः ॥ ३.२३८.१३ ॥
ਜਿਹੜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਹੁਕਮ ਦਾ ਆਦਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਰਾਜ ਦੇ ਅਧੀਨ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਸ਼੍ਰੀਹੀਣ, ਬਨਵਾਸੀ ਵੇਖ ਰਹੇ ਹਾਂ।
3.238.14
श्रूयते हि महाराजसरो द्वैतवनं प्रति ।
वसन्तः पाण्डवाः सार्धं ब्राह्मणैर्वनवासिभिः ॥ ३.२३८.१४ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਦ੍ਵੈਤਵਨ ਵੱਲ ਇੱਕ ਸਰੋਵਰ ਹੈ ਐਸਾ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉੱਥੇ ਬਨਵਾਸੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਪਾਂਡਵ ਵਸਦੇ ਹਨ।
3.238.15
सप्रयाहि महाराज श्रिया परमया युतः ।
तापयन्पाण्डुपुत्रांस्त्वं रश्मिवानिव तेजसा ॥ ३.२३८.१५ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਪਰਮ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਚੱਲੋ; ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਲੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਆਪਣੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤਪਾਓ।
3.238.16
स्तितोराज्येऽच्युतान्राज्याच्छियाहीनाञ्छ्रियावृतः ।
असमृद्धान्समृद्धार्थः पश्य पाण्डुसुतान्नृप ॥ ३.२३८.१६ ॥
ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ, ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਘਿਰੇ, ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਧਨ ਵਾਲੇ ਤੁਸੀਂ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਰਾਜ ਤੋਂ ਡਿੱਗੇ, ਸ਼੍ਰੀਹੀਣ, ਅਸਮ੍ਰਿੱਧ ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖੋ।
3.238.17
महाभिजनसंपन्नं भद्रे महति संस्थितम् ।
पाण्डवास्त्वाऽभिवीक्षन्तु ययातिमिव नाहुषां ॥ ३.२३८.१७ ॥
ਮਹਾਨ ਕੁਲ ਨਾਲ ਸੰਪੰਨ, ਹੇ ਭਦਰ, ਮਹਾਨ ਪਦ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਾਂਡਵ ਵੇਖਣ — ਨਹੁਸ਼ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਯਯਾਤੀ ਵਾਂਗ।
3.238.18
यां श्रियं सुहृदश्चैव दुर्हृदश्च विशांपते ।
पश्यन्ति पौरुषैर्दीप्तां सा समर्था भवत्युत ॥ ३.२३८.१८ ॥
ਹੇ ਵਿਸ਼ਾਂਪਤੀ, ਮਿੱਤਰ ਅਤੇ ਵੈਰੀ ਪੌਰਖ ਨਾਲ ਦੀਪਤ ਜਿਸ ਸ਼੍ਰੀ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਉਹੀ ਸ਼੍ਰੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸਮਰੱਥ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
3.238.19
समस्थो विषमस्थान्हि दुर्हृदो योऽभिवीक्षते ।
जगतीस्थनिवाद्रिस्थः किमतः परमं सुखम् ॥ ३.२३८.१९ ॥
ਸਮਤਲ ਥਾਂ 'ਤੇ ਖੜ੍ਹ ਕੇ ਵਿਸ਼ਮ ਥਾਂ 'ਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜੋ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੁੱਖ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ?
3.238.20
न पुत्रधनलाभेन न राज्येनापि विन्दति ।
प्रीतिं नृपतिशार्दूल याममित्राधदर्शनात् ॥ ३.२३८.२० ॥
ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਧਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨਾਲ ਜਾਂ ਰਾਜ ਨਾਲ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ ਜੋ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖਣ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
3.238.21
किंनु तस्य सुखं न स्यादाश्रमे यो धनंजयम् ।
अभिवीक्षेत सिद्धार्थो वल्कलाजिनवाससम् ॥ ३.२३८.२१ ॥
ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਵਲਕਲ ਅਤੇ ਮ੍ਰਿਗਛਾਲ ਪਹਿਨੇ ਧਨੰਜਯ ਨੂੰ, ਸਿੱਧਾਰਥ ਹੋ ਕੇ ਜੋ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਕੀ ਉਸਨੂੰ ਸੁੱਖ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ?
3.238.22
सुवाससो हि ते भार्या वल्कलाजिनसंवृताम् ।
पश्यन्तु दुःखितां कृष्णां सा च निर्विद्यतां पुनः ॥ ३.२३८.२२ ॥
ਸੁੰਦਰ ਬਸਤਰ ਪਹਿਨੀਆਂ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ, ਵਲਕਲ ਅਤੇ ਮ੍ਰਿਗਛਾਲ ਨਾਲ ਢਕੀ ਦੁਖੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਨੂੰ ਵੇਖਣ; ਉਹ ਵੀ ਫਿਰ ਵਿਰਕਤ ਹੋ ਜਾਵੇ।
3.238.23
विनिन्दतां तथाऽत्मानं जीवितं च धनच्युतम् ।
दाराणां ते श्रियं दृष्ट्वा दीप्तामद्य जनाधिपा ॥ ३.२३८.२३ ॥
ਹੇ ਜਨਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਅੱਜ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਦੀ ਚਮਕਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਅਤੇ ਧਨੋਂ ਵਿਹੂਣੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੋਸਣ।
3.238.24
न तथा हि सभामध्ये तस्या भवितुमर्हति ।
वैमनस्यं यथा दृष्ट्वा तव भार्याः स्वलंकृताः ॥ ३.२३८.२४ ॥
ਸਭਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਜੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਜਿਵੇਂ ਉਦਾਸੀ ਹੁੰਦੀ, ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਉਦਾਸ ਹੋਣਾ ਯੋਗ ਨਹੀਂ।
3.238.25
एवमुक्त्वा तु राजानं कर्णः शकुनिना सह ।
तूष्णीं बभूवतुरुभौ वाक्यान्ते जनमेजय ॥ ३.२३८.२५ ॥
ਏਦਾਂ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆਖ ਕੇ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸ਼ਕੁਨੀ ਦੋਵੇਂ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਏ, ਹੇ ਜਨਮੇਜਯ, ਗੱਲ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ।