మహాభారతం · అధ్యాయం 3.238
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.238.1
धृतराष्ट्रस्य तद्वाक्यं निशम्य शकुनिस्तदा ।
दुर्योधनमिदं काले कर्णेन सहितोऽब्रवीत् ॥ ३.२३८.१ ॥
ధృతరాష్ట్రుని ఆ మాటలను విని, అప్పుడు శకుని కర్ణునితో కలిసి తగిన సమయంలో దుర్యోధనునితో ఇలా అన్నాడు.
3.238.2
प्रव्राज्य पाण्डवान्वीरान्स्वेन वीर्येण भारत ।
भुङ्क्ष्वेमां पृथिवीमेको दिवि शम्बरहायथा ॥ ३.२३८.२ ॥
భారతా! నీ స్వంత పరాక్రమంతో వీరులైన పాండవులను వెళ్లగొట్టి, స్వర్గంలో శంబరుని సంహరించిన ఇంద్రునిలా ఒంటరిగా ఈ భూమిని అనుభవించు.
3.238.3
तवाद्यपृथिवी राजन्नखिला सागराम्बरा ।
सपर्वतवनाकारा सहस्थावरजङ्गमा ॥ ३.२३८.३ ॥
రాజా! ఇప్పుడు సముద్రాలను వస్త్రంగా ధరించి, పర్వతాలు, అడవులు, గనులతో, స్థావర జంగమాలతో ఉన్న ఈ సమస్త భూమి నీదే.
3.238.4
प्राच्याश्च दाक्षिणात्याश्च पतीच्योदीच्यवासिनः ।
कृताः करप्रदाः सर्वे राजानस्ते नाराधिप ॥ ३.२३८.४ ॥
నరాధిపా! తూర్పు, దక్షిణ, పశ్చిమ, ఉత్తర దిక్కులలో నివసించే ఆ రాజులందరూ నీకు కప్పం చెల్లించేవారిగా చేయబడ్డారు.
3.238.5
या हि सा दीप्यमानेव पाण्डवान्भजते पुरा ।
साऽद्यलक्ष्मीस्त्वया राजन्नवाप्ता भ्रातृभिः सह ॥ ३.२३८.५ ॥
పూర్వం ప్రకాశిస్తూ పాండవులను ఆశ్రయించిన ఆ లక్ష్మిని, రాజా, ఇప్పుడు నీవు సోదరులతో కలిసి పొందావు.
3.238.6
इन्द्रप्रस्थगते यां तां दीप्यमानां युधिष्ठिरे ।
अपश्याम श्रियं राजन्सुचिरं शोककर्शिताः ॥ ३.२३८.६ ॥
రాజా! ఇంద్రప్రస్థానికి వెళ్లి యుధిష్ఠిరునిలో ప్రకాశించిన ఆ లక్ష్మిని మేము దీర్ఘకాలం శోకంతో కృశించి చూస్తూ ఉన్నాము.
3.238.7
सा तु बुद्धिबलेनेयं राज्ञस्तस्मात्तथाविधात् ।
त्वयाक्षिप्ता महाबाहो दीप्यमानेव दृश्यते ॥ ३.२३८.७ ॥
ఆ రాజు బుద్ధిబలంతో, అలాంటి అతని నుండి, మహాబాహూ, నీవు ఆ సంపదను అపహరించావు; అయినా అది ప్రకాశిస్తూనే కనిపిస్తోంది.
3.238.8
तथैव तव राजेन्द्रराजानः परवीरहन् ।
शासनेऽधिष्ठिताः सर्वेकिं कुर्म इति वादिनः ॥ ३.२३८.८ ॥
అలాగే, రాజేంద్రా, శత్రువీరులను సంహరించేవాడా, నీ పాలనలో ఉన్న రాజులందరూ 'మేము ఏమి చేయాలి?' అని అంటున్నారు.
3.238.9
ते वयं पृथिवी राजन्निखिला सागराम्बरा ।
सपर्वतवना देवी सग्रामनगराकरा ॥ ३.२३८.९ ॥
రాజా, మేము ఆ రాజులం; సముద్రాలనే వస్త్రంగా ధరించిన సమస్త భూమి, పర్వతాలు, అడవులతో కూడిన దేవి, గ్రామాలు, నగరాలు, గనులతో కూడినది (మా అధీనంలో ఉంది).
3.238.10
नानावनोद्देशवती पत्तनैरुपशोभिता ।
नानाजनपदाकीर्णा स्फीतराष्ट्रा महाहला ॥ ३.२३८.१० ॥
అనేక అరణ్య ప్రాంతాలు కలిగినది, పట్టణాలతో అలంకరింపబడినది, అనేక జనపదాలతో నిండినది, సమృద్ధ రాష్ట్రాలు కలది, మహా సాగుభూమి కలది (భూమి).
3.238.11
नन्द्यमानो द्विजै राजन्भासि नक्षत्रराडिव ।
पौरुषाद्दिवि देवेषु भ्राजसे रश्मिवानिव ॥ ३.२३८.११ ॥
రాజా, బ్రాహ్మణులచే స్తుతించబడుతూ నీవు నక్షత్రరాజు (చంద్రుడు) వలె ప్రకాశిస్తున్నావు; పౌరుషంతో, దేవతల మధ్య స్వర్గంలో, కిరణాలు గల సూర్యునిలా నీవు మెరుస్తున్నావు.
3.238.12
रुद्रैरिव यमो राजा मरुद्भिरिव वासवः ।
कुरुभिस्त्वं वृतो राजन्भासि नक्षत्रराडिव ॥ ३.२३८.१२ ॥
రుద్రులచే చుట్టబడిన యముడిలా, మరుత్తులచే చుట్టబడిన వాసవుడిలా, రాజా, కురువంశీయులచే చుట్టబడిన నీవు నక్షత్రరాజు వలె ప్రకాశిస్తున్నావు.
3.238.13
यैः स्म ते नाद्रियेताज्ञा न च ये शासने स्थिताः ।
पश्यामस्ताञ्श्रिया हीनान्पाण्डवान्वनवासिनः ॥ ३.२३८.१३ ॥
మీ ఆజ్ఞను గౌరవించనివారు, పాలనకు లోబడనివారు అయిన ఆ పాండవులను, సంపద కోల్పోయి అడవిలో నివసిస్తున్నవారిగా మేము చూస్తున్నాము.
3.238.14
श्रूयते हि महाराजसरो द्वैतवनं प्रति ।
वसन्तः पाण्डवाः सार्धं ब्राह्मणैर्वनवासिभिः ॥ ३.२३८.१४ ॥
మహారాజా, ద్వైతవనం వైపు ఒక సరస్సు ఉందని వింటున్నాము; అక్కడ వనవాసులైన బ్రాహ్మణులతో పాండవులు నివసిస్తున్నారు.
3.238.15
सप्रयाहि महाराज श्रिया परमया युतः ।
तापयन्पाण्डुपुत्रांस्त्वं रश्मिवानिव तेजसा ॥ ३.२३८.१५ ॥
మహారాజా, పరమ శ్రీతో కూడి బయలుదేరు; కిరణాలు కలిగిన సూర్యునిలా నీ తేజస్సుతో పాండుపుత్రులను నువ్వు తపింపజేయి.
3.238.16
स्तितोराज्येऽच्युतान्राज्याच्छियाहीनाञ्छ्रियावृतः ।
असमृद्धान्समृद्धार्थः पश्य पाण्डुसुतान्नृप ॥ ३.२३८.१६ ॥
రాజ్యంలో స్థిరంగా ఉండి, శ్రీతో ఆవృతమై, సమృద్ధ ధనం కలిగిన నువ్వు, రాజ్యం నుండి పడిపోయి శ్రీ లేని, అసమృద్ధులైన పాండుపుత్రులను చూడు, రాజా.
3.238.17
महाभिजनसंपन्नं भद्रे महति संस्थितम् ।
पाण्डवास्त्वाऽभिवीक्षन्तु ययातिमिव नाहुषां ॥ ३.२३८.१७ ॥
మహా కులగౌరవంతో కూడినవాడా, మంచివాడా, గొప్ప స్థానంలో ఉన్న నిన్ను పాండవులు చూడనీ — నహుషుని కుమారుడు యయాతిని చూసినట్లు.
3.238.18
यां श्रियं सुहृदश्चैव दुर्हृदश्च विशांपते ।
पश्यन्ति पौरुषैर्दीप्तां सा समर्था भवत्युत ॥ ३.२३८.१८ ॥
ఓ విశంపతీ, మిత్రులు మరియు శత్రువులు పౌరుషంతో ప్రకాశించే ఏ శ్రీని చూస్తారో, ఆ శ్రీ నిజంగా సమర్థమైనదవుతుంది.
3.238.19
समस्थो विषमस्थान्हि दुर्हृदो योऽभिवीक्षते ।
जगतीस्थनिवाद्रिस्थः किमतः परमं सुखम् ॥ ३.२३८.१९ ॥
సమతల ప్రదేశంలో నిలిచి, విషమ ప్రదేశంలో నిలిచిన శత్రువులను చూసేవాడికి దీనికంటే మించిన సుఖం ఏముంటుంది?
3.238.20
न पुत्रधनलाभेन न राज्येनापि विन्दति ।
प्रीतिं नृपतिशार्दूल याममित्राधदर्शनात् ॥ ३.२३८.२० ॥
నృపశ్రేష్ఠా, కుమారులు, ధనం లభించడం వల్లగానీ, రాజ్యం వల్లగానీ శత్రువు కనిపించకపోవడం వల్ల కలిగే ఆనందాన్ని పొందలేడు.
3.238.21
किंनु तस्य सुखं न स्यादाश्रमे यो धनंजयम् ।
अभिवीक्षेत सिद्धार्थो वल्कलाजिनवाससम् ॥ ३.२३८.२१ ॥
ఆశ్రమంలో వల్కలం, అజినం ధరించిన ధనంజయుడిని, కార్యసిద్ధి పొందినవాడై చూసేవాడికి సుఖం ఎందుకు ఉండదు?
3.238.22
सुवाससो हि ते भार्या वल्कलाजिनसंवृताम् ।
पश्यन्तु दुःखितां कृष्णां सा च निर्विद्यतां पुनः ॥ ३.२३८.२२ ॥
మంచి వస్త్రాలు ధరించిన మీ భార్యలు, వల్కలం అజినం కప్పుకున్న దుఃఖితురాలైన కృష్ణను చూడనీ; ఆమెకూడా మళ్లీ విరక్తి పొందనీ.
3.238.23
विनिन्दतां तथाऽत्मानं जीवितं च धनच्युतम् ।
दाराणां ते श्रियं दृष्ट्वा दीप्तामद्य जनाधिपा ॥ ३.२३८.२३ ॥
జనాధిపా, ఈ రోజు మీ భార్యల ప్రకాశించే శోభను చూసి, వారు తమను, ధనం కోల్పోయిన తమ జీవితాన్ని ఇలాగే నిందించుకోనీ.
3.238.24
न तथा हि सभामध्ये तस्या भवितुमर्हति ।
वैमनस्यं यथा दृष्ट्वा तव भार्याः स्वलंकृताः ॥ ३.२३८.२४ ॥
సభ మధ్యలో ఆమె, మీ బాగా అలంకరించుకున్న భార్యలను చూసినప్పుడు కలిగినట్లు, అంత వైముఖ్యం పొందడం తగదు.
3.238.25
एवमुक्त्वा तु राजानं कर्णः शकुनिना सह ।
तूष्णीं बभूवतुरुभौ वाक्यान्ते जनमेजय ॥ ३.२३८.२५ ॥
ఇలా రాజుతో చెప్పి, కర్ణుడు శకునితో కలిసి ఇద్దరూ మౌనంగా ఉండిపోయారు, ఓ జనమేజయా, మాట ముగింపున.