મહાભારત · અધ્યાય 3.24
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.24.1
ततस्तेषु प्रयातेषु कौन्तेयः सत्यसंगरः ।
अभ्यभाषत धर्मात्मा भ्रातॄन्सर्वान्युधिष्ठिरः ॥ ३.२४.१ ॥
તેઓ ગયા પછી સત્યપ્રતિજ્ઞ, ધર્માત્મા કૌંતેય યુધિષ્ઠિરે બધા ભાઈઓને કહ્યું.
3.24.2
द्वादशेमाः समाऽस्माभिर्वस्तव्यं निर्जने वने ।
समीक्षध्वं महारण्ये देशं बहुमृगद्विजम् ॥ ३.२४.२ ॥
આ બાર વર્ષ આપણે આ નિર્જન વનમાં રહેવું છે; આ મહારણ્યમાં ઘણાં મૃગ અને પક્ષીઓવાળો પ્રદેશ શોધો.
3.24.3
बहुपुष्पफलं रम्यं शिवं पुण्यजनोचितम् ।
यत्रेमा द्वादश समाः सुखं प्रतिवसेमहि ॥ ३.२४.३ ॥
ઘણાં ફૂલ અને ફળવાળા, રમણીય, શુભ અને પુણ્યજનોને યોગ્ય સ્થાનમાં આ બાર વર્ષ આપણે સુખેથી રહી શકીએ.
3.24.4
एवमुक्ते प्रत्युवाच धर्मराजं धनंजयः ।
गुरुवन्मानववरं मानयित्वा मनस्विनम् ॥ ३.२४.४ ॥
આમ કહેવાયા પછી ધનંજયે ધર્મરાજને ઉત્તર આપ્યો; ગુરુની જેમ તે માનવશ્રેષ્ઠ, મનસ્વી પુરુષને સન્માનિત કરીને.
3.24.5
भवानेव महर्षीणां वृद्धानां पर्युपासिता ।
अज्ञातं मानुषे लोके भवतो नास्ति किंचन ॥ ३.२४.५ ॥
તમે જ મહર્ષિઓ અને વૃદ્ધોની સેવા કરી છે; મનુષ્યલોકમાં તમારાથી કંઈ અજ્ઞાત નથી.
3.24.6
त्वया ह्युपासिता नित्यं ब्राह्मणा वेदपारगाः ।
द्वैपायनप्रभृतयो नारदश्च महातपाः ॥ ३.२४.६ ॥
તમે હંમેશાં વેદપારંગત બ્રાહ્મણોની સેવા કરી છે; દ્વૈપાયન વગેરેની અને મહાતપસ્વી નારદની પણ.
3.24.7
यः सर्वलोकद्वाराणि नित्यं संचरते वशी ।
देवलोकाद्ब्रह्मलोकं गन्धर्वाप्सरसामपि ॥ ३.२४.७ ॥
જે સદા સંયમી થઈને સર્વ લોકોના દ્વારોમાં વિચરે છે, દેવલોકથી બ્રહ્મલોક સુધી, અને ગંધર્વો તથા અપ્સરાઓના લોકમાં પણ.
3.24.8
अनुभावांश्च जानासि ब्राह्मणानां न संशयः ।
प्रभावांश्चैव वेत्थ त्वं सर्वेषामेव पार्थिव ॥ ३.२४.८ ॥
હે રાજન, બ્રાહ્મણોનો મહિમા અને પ્રભાવ તું નિઃસંશય જાણે છે; સર્વનો પ્રભાવ પણ તું જ જાણે છે.
3.24.9
त्वमेव राजञ्जानासि श्रेयःकारणमेव च ।
यत्रेच्छसि महाराज निवासं तत्र कुंर्महे ॥ ३.२४.९ ॥
હે રાજન, કલ્યાણનું કારણ પણ તું જ જાણે છે. હે મહારાજ, તું જ્યાં ઇચ્છે ત્યાં અમે નિવાસ કરીશું.
3.24.10
इदं द्वैतवनं नाम सरः पुण्यजनोषितम् ।
बहुपुष्पफलं रम्यं नानाद्विजनिषेवितम् ॥ ३.२४.१० ॥
આ દ્વૈતવન નામનું સરોવર છે; પુણ્યજનોથી વસેલું, અનેક ફૂલ અને ફળોથી ભરેલું, રમણીય અને વિવિધ પક્ષીઓથી સેવિત.
3.24.11
अत्रेमा द्वादश समा विहरेमेति रोचये ।
यदि तेऽनुमतं राजन्किमन्यन्मन्यते भवान् ॥ ३.२४.११ ॥
અહીં આ બાર વર્ષ વિતાવીએ એમ મને ઠીક લાગે છે. હે રાજન, જો તને આ સ્વીકાર્ય હોય, તો તું બીજું શું વિચારે છે?
3.24.12
ममाप्येतन्मतं पार्थ त्वया यत्समुदाहृतम् ।
गच्छामः पुण्यविख्यातं महद्द्वैतवनं सरः ॥ ३.२४.१२ ॥
હે પાર્થ, તેં જે કહ્યું તે જ મારો પણ મત છે. ચાલો, પુણ્ય માટે વિખ્યાત એ મહાન દ્વૈતવન સરોવર તરફ જઈએ.
3.24.13
ततस्ते प्रययुः सर्वे पाण्डवा धर्मचारिणः ।
ब्राह्मणैर्बहुभिः सार्धं पुण्यं द्वैतवनं सरः ॥ ३.२४.१३ ॥
ત્યારે ધર્મનું આચરણ કરતા તે સર્વ પાંડવો ઘણા બ્રાહ્મણો સાથે પવિત્ર દ્વૈતવનના સરોવર તરફ ચાલ્યા.
3.24.14
ब्राह्मणाः साग्निहोत्राश्च तथैव च निरग्नयः ।
स्वाध्यायिनो भिक्षवश्च तथैव वनवासिनः ॥ ३.२४.१४ ॥
અગ્નિહોત્રી બ્રાહ્મણો, એવી જ રીતે નિરગ્નિ બ્રાહ્મણો, સ્વાધ્યાય કરનારા, ભિક્ષુઓ અને વનવાસીઓ પણ (તેમની સાથે હતા).
3.24.15
बहवो ब्राह्मणास्तत्र परिवव्रुर्युधिष्ठिरम् ।
तपस्विनः सत्यशीलाः शतशः संशितव्रताः ॥ ३.२४.१५ ॥
ત્યાં ઘણા બ્રાહ્મણોએ યુધિષ્ઠિરને ઘેરી લીધા — સેંકડો તપસ્વીઓ, સત્યશીલ અને દૃઢ વ્રતધારી.
3.24.16
ते यात्वा पाण्डवास्तत्रब्राह्मणैर्बहुभिः सह ।
पुण्यं द्वैतवनं रम्यं विविशुर्बरतर्षभाः ॥ ३.२४.१६ ॥
ત્યાં જઈને ભરતવંશના શ્રેષ્ઠ પાંડવોએ ઘણા બ્રાહ્મણો સાથે રમણીય, પવિત્ર દ્વૈતવનમાં પ્રવેશ કર્યો.
3.24.17
तत्सालतालाम्रमधूकनीप-
कदम्बसर्जार्जुनकर्णिकारैः।
तपात्यये पुष्पधरैरुपेतं ।
महावनं राष्ट्रपतिर्ददर्श ॥ ३.२४.१७ ॥
ઉનાળાના અંતે ફૂલોથી ભરેલા સાલ, તાલ, આંબા, મધૂક, નીપ, કદંબ, સર્જ, અર્જુન અને કર્ણિકાર વૃક્ષોથી યુક્ત તે મહાવનને રાજાએ જોયું.
3.24.18
महाद्रुमाणां शिखरेषु तस्थु-
र्मनोरमां वाचमुदीरयन्तः।
मयूरदात्यूहचकोरसङ्घा-
स्तस्मिन्वने बर्हिणकोकिलाश्च ॥ ३.२४.१८ ॥
તે વનમાં મોટા વૃક્ષોના શિખરો પર મોર, દાત્યૂહ અને ચકોર પક્ષીઓનાં ટોળાં ઊભાં રહીને મનોહર સ્વરે બોલી રહ્યાં હતાં; મોર અને કોયલો પણ ત્યાં હતાં.
3.24.19
करेणुयूथैः सह यूथपानां ।
मदोत्कटानामचलप्रभाणाम्।
महान्ति यूथानि महाद्विपानां ।
तस्मिन्वने राष्ट्रपतिर्ददर्श ॥ ३.२४.१९ ॥
તે વનમાં રાજાએ મદોન્મત્ત યૂથપતિઓ સાથે હાથણીઓનાં ટોળાં અને પર્વત જેવી કાંતિવાળા મહાગજોનાં વિશાળ યૂથ જોયાં.
3.24.20
मनोरमां भोगवतीमुपेत्य ।
पूतात्मनां चीरजटाधराणाम्।
तस्मिन्वने धर्मभृतां निवासे ।
ददर्श सिद्धर्षिगणाननेकान् ॥ ३.२४.२० ॥
મનોહર ભોગવતી પાસે પહોંચીને, પવિત્રાત્મા, વલ્કલ અને જટા ધારણ કરનારા ધર્મધારીઓના તે નિવાસ-વનમાં તેમણે અનેક સિદ્ધ ઋષિગણો જોયા.
3.24.21
ततः स यानादवरुह्य राजा ।
सभ्रातृकः सजनः काननं तत्।
विवेश धर्मात्मवतां बरिष्ठ-
स्त्रिविष्टपं शक्र इवामितौजाः ॥ ३.२४.२१ ॥
પછી તે રાજા રથથી ઊતરીને ભાઈઓ અને પરિવાર સહિત તે વનમાં પ્રવેશ્યો; ધર્માત્માઓમાં શ્રેષ્ઠ, અમિત તેજસ્વી ઇન્દ્ર સ્વર્ગમાં પ્રવેશે તેમ.
3.24.22
तं सत्यसन्धं सहिताऽभिपेतु-
र्दिदृक्षवश्चारणसिद्धसङ्घाः।
वनौकसश्चापि नेरन्द्रसिंहं ।
मनस्विनं तं परिवार्य तस्थुः ॥ ३.२४.२२ ॥
સત્યસંધ તે નરેન્દ્રસિંહને જોવાની ઇચ્છાથી ચારણો અને સિદ્ધોના સમૂહો સાથે આવ્યા; વનવાસીઓ પણ આવ્યા; તે મનસ્વીને ઘેરીને ઊભા રહ્યા.
3.24.23
स तत्रवृद्धानभिवाद्य सर्वान् ।
प्रत्यर्चितो राजवद्देववच्च।
विवेश सर्वैः सहितो द्विजाग्र्यैः ।
कृताञ्जलिर्धर्मभृतां वरिष्ठः ॥ ३.२४.२३ ॥
ત્યાં તેણે સર્વ વૃદ્ધોને અભિવાદન કર્યું; રાજા અને દેવની જેમ તેમના દ્વારા સત્કાર પામ્યો; શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણો સાથે હાથ જોડીને, ધર્મધારીઓમાં શ્રેષ્ઠ તે પ્રવેશ્યો.
3.24.24
स पुण्यशीलः पितृवन्महात्मा ।
तपस्विभिर्मपरैरुपेत्य।
प्रत्यर्चितः पुष्पधरस्य मूले ।
महाद्रुमस्योपविवेश राजा ॥ ३.२४.२४ ॥
તે પુણ્યશીલ, પિતા સમાન મહાત્મા રાજા તપસ્વીઓ અને મહર્ષિઓ પાસે જઈ, તેમના વડે સત્કાર પામીને પુષ્પધારી મહાવૃક્ષના મૂળમાં બેઠા.
3.24.25
भीमश्च कृष्णा च धनंजयश्च ।
यमौ च ते चानुचरा नरेन्द्रम्।
विमुच्यवाहानवशाश्च सर्वे ।
तत्रोपतस्थुर्भरतप्रबर्हाः ॥ ३.२४.२५ ॥
ભીમ અને કૃષ્ણા અને ધનંજય, બંને યમજ ભાઈઓ અને તેમના સર્વ અનુચરો — વાહનો છોડીને, થાકેલા, ત્યાં નરેન્દ્ર પાસે ઉપસ્થિત થયા; ભરતોમાં શ્રેષ્ઠ એવા સૌ.
3.24.26
लतावतानावनतः स पाण्डवै-
र्महाद्रुमः पञ्चभिरेव धन्विभिः।
बभौ निवासोपगतैर्महात्मभि-
र्महागिरिर्वारणयूथपैरिव ॥ ३.२४.२६ ॥
વેલાઓના માંડવાથી નમેલું તે મહાવૃક્ષ, ત્યાં વાસ માટે આવેલા પાંચ ધનુર્ધર પાંડવો વડે — તે મહાત્માઓ વડે — હાથીઓના યૂથપતિઓથી શોભતા મહાપર્વતની જેમ શોભ્યું.