ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 3.24
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.24.1
ततस्तेषु प्रयातेषु कौन्तेयः सत्यसंगरः ।
अभ्यभाषत धर्मात्मा भ्रातॄन्सर्वान्युधिष्ठिरः ॥ ३.२४.१ ॥
ਉਹ ਚਲੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸੱਚੀ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਵਾਲੇ, ਧਰਮਾਤਮਾ ਕੌੰਤੇਯ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਸਾਰੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
3.24.2
द्वादशेमाः समाऽस्माभिर्वस्तव्यं निर्जने वने ।
समीक्षध्वं महारण्ये देशं बहुमृगद्विजम् ॥ ३.२४.२ ॥
ਇਹ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਸੁੰਨਸਾਨ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਹੈ; ਇਸ ਮਹਾਂਵਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮ੍ਰਿਗਾਂ ਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਲੱਭੋ।
3.24.3
बहुपुष्पफलं रम्यं शिवं पुण्यजनोचितम् ।
यत्रेमा द्वादश समाः सुखं प्रतिवसेमहि ॥ ३.२४.३ ॥
ਬਹੁਤ ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਫਲਾਂ ਵਾਲੀ, ਸੁੰਦਰ, ਸ਼ੁਭ ਅਤੇ ਪੁੰਨਵਾਨਾਂ ਲਈ ਯੋਗ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਇਹ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਅਸੀਂ ਸੁਖ ਨਾਲ ਰਹਿ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।
3.24.4
एवमुक्ते प्रत्युवाच धर्मराजं धनंजयः ।
गुरुवन्मानववरं मानयित्वा मनस्विनम् ॥ ३.२४.४ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ ਤੇ ਧਨੰਜਯ ਨੇ ਧਰਮਰਾਜ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ; ਗੁਰੂ ਵਾਂਗ ਉਸ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮਨਸਵੀ ਨੂੰ ਆਦਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ।
3.24.5
भवानेव महर्षीणां वृद्धानां पर्युपासिता ।
अज्ञातं मानुषे लोके भवतो नास्ति किंचन ॥ ३.२४.५ ॥
ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਮਹਾਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਹੈ; ਮਨੁੱਖੀ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਕੁਝ ਵੀ ਅਣਜਾਣ ਨਹੀਂ ਹੈ।
3.24.6
त्वया ह्युपासिता नित्यं ब्राह्मणा वेदपारगाः ।
द्वैपायनप्रभृतयो नारदश्च महातपाः ॥ ३.२४.६ ॥
ਤੁਸੀਂ ਸਦਾ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਰੰਗਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਹੈ; ਦਵੈਪਾਇਨ ਆਦਿ ਅਤੇ ਮਹਾਤਪਸ਼ੀ ਨਾਰਦ ਦੀ ਵੀ।
3.24.7
यः सर्वलोकद्वाराणि नित्यं संचरते वशी ।
देवलोकाद्ब्रह्मलोकं गन्धर्वाप्सरसामपि ॥ ३.२४.७ ॥
ਜੋ ਸਦਾ ਸੰਜਮੀ ਹੋ ਕੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਦਾ ਹੈ, ਦੇਵਲੋਕ ਤੋਂ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਤੱਕ, ਅਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਵੀ।
3.24.8
अनुभावांश्च जानासि ब्राह्मणानां न संशयः ।
प्रभावांश्चैव वेत्थ त्वं सर्वेषामेव पार्थिव ॥ ३.२४.८ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਤੂੰ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ; ਸਭ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵੀ ਤੂੰ ਹੀ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ।
3.24.9
त्वमेव राजञ्जानासि श्रेयःकारणमेव च ।
यत्रेच्छसि महाराज निवासं तत्र कुंर्महे ॥ ३.२४.९ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਕਲਿਆਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਵੀ ਤੂੰ ਹੀ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ। ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਜਿੱਥੇ ਤੂੰ ਚਾਹੇਂ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਅਸੀਂ ਨਿਵਾਸ ਕਰਾਂਗੇ।
3.24.10
इदं द्वैतवनं नाम सरः पुण्यजनोषितम् ।
बहुपुष्पफलं रम्यं नानाद्विजनिषेवितम् ॥ ३.२४.१० ॥
ਇਹ ਦ੍ਵੈਤਵਨ ਨਾਮ ਦਾ ਸਰੋਵਰ ਹੈ; ਪੁੰਨਵਾਨ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਵਸਿਆ, ਬਹੁਤ ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਫਲਾਂ ਵਾਲਾ, ਰਮਣੀਕ ਅਤੇ ਨਾਨਾ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਸੇਵਿਤ।
3.24.11
अत्रेमा द्वादश समा विहरेमेति रोचये ।
यदि तेऽनुमतं राजन्किमन्यन्मन्यते भवान् ॥ ३.२४.११ ॥
ਇੱਥੇ ਇਹ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਬਿਤਾਈਏ, ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਠੀਕ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜੇ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਮੰਨਜ਼ੂਰ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਹੋਰ ਕੀ ਸੋਚਦਾ ਹੈਂ?
3.24.12
ममाप्येतन्मतं पार्थ त्वया यत्समुदाहृतम् ।
गच्छामः पुण्यविख्यातं महद्द्वैतवनं सरः ॥ ३.२४.१२ ॥
ਹੇ ਪਾਰਥ, ਜੋ ਤੂੰ ਕਿਹਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਮੇਰਾ ਵੀ ਮਤ ਹੈ। ਚੱਲੋ, ਪੁੰਨ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਉਸ ਮਹਾਨ ਦ੍ਵੈਤਵਨ ਸਰੋਵਰ ਵੱਲ ਚੱਲੀਏ।
3.24.13
ततस्ते प्रययुः सर्वे पाण्डवा धर्मचारिणः ।
ब्राह्मणैर्बहुभिः सार्धं पुण्यं द्वैतवनं सरः ॥ ३.२४.१३ ॥
ਫਿਰ ਧਰਮ ਦਾ ਆਚਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਂਡਵ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਦ੍ਵੈਤਵਨ ਦੇ ਸਰੋਵਰ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਏ।
3.24.14
ब्राह्मणाः साग्निहोत्राश्च तथैव च निरग्नयः ।
स्वाध्यायिनो भिक्षवश्च तथैव वनवासिनः ॥ ३.२४.१४ ॥
ਅਗਨੀਹੋਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਗਨੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸਵਾਧਿਆਇ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਭਿਕਸ਼ੂ ਅਤੇ ਬਣਵਾਸੀ ਵੀ (ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਨ)।
3.24.15
बहवो ब्राह्मणास्तत्र परिवव्रुर्युधिष्ठिरम् ।
तपस्विनः सत्यशीलाः शतशः संशितव्रताः ॥ ३.२४.१५ ॥
ਉੱਥੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ — ਸੈਂਕੜੇ ਤਪਸਵੀ, ਸੱਚਸ਼ੀਲ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿੜ ਵ੍ਰਤ ਵਾਲੇ।
3.24.16
ते यात्वा पाण्डवास्तत्रब्राह्मणैर्बहुभिः सह ।
पुण्यं द्वैतवनं रम्यं विविशुर्बरतर्षभाः ॥ ३.२४.१६ ॥
ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਭਰਤ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਰਮਣੀਕ, ਪਵਿੱਤਰ ਦ੍ਵੈਤਵਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ।
3.24.17
तत्सालतालाम्रमधूकनीप-
कदम्बसर्जार्जुनकर्णिकारैः।
तपात्यये पुष्पधरैरुपेतं ।
महावनं राष्ट्रपतिर्ददर्श ॥ ३.२४.१७ ॥
ਗਰਮੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਲੱਦੇ ਸਾਲ, ਤਾਲ, ਅੰਬ, ਮਧੂਕ, ਨੀਪ, ਕਦੰਬ, ਸਰਜ, ਅਰਜੁਨ ਅਤੇ ਕਰਣਿਕਾਰ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਉਸ ਮਹਾਂਵਨ ਨੂੰ ਰਾਜੇ ਨੇ ਵੇਖਿਆ।
3.24.18
महाद्रुमाणां शिखरेषु तस्थु-
र्मनोरमां वाचमुदीरयन्तः।
मयूरदात्यूहचकोरसङ्घा-
स्तस्मिन्वने बर्हिणकोकिलाश्च ॥ ३.२४.१८ ॥
ਉਸ ਬਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਉੱਤੇ ਮੋਰ, ਦਾਤਯੂਹ ਅਤੇ ਚਕੋਰ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਖੜ੍ਹੇ ਮਨੋਹਰ ਬੋਲੀ ਬੋਲ ਰਹੇ ਸਨ; ਮੋਰ ਅਤੇ ਕੋਇਲਾਂ ਵੀ ਉੱਥੇ ਸਨ।
3.24.19
करेणुयूथैः सह यूथपानां ।
मदोत्कटानामचलप्रभाणाम्।
महान्ति यूथानि महाद्विपानां ।
तस्मिन्वने राष्ट्रपतिर्ददर्श ॥ ३.२४.१९ ॥
ਉਸ ਬਨ ਵਿੱਚ ਰਾਜੇ ਨੇ ਮਦ ਨਾਲ ਭਰੇ ਯੂਥਪਤੀਆਂ ਸਮੇਤ ਹਥਣੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਅਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਰਗੀ ਆਭਾ ਵਾਲੇ ਮਹਾਗਜਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਝੁੰਡ ਵੇਖੇ।
3.24.20
मनोरमां भोगवतीमुपेत्य ।
पूतात्मनां चीरजटाधराणाम्।
तस्मिन्वने धर्मभृतां निवासे ।
ददर्श सिद्धर्षिगणाननेकान् ॥ ३.२४.२० ॥
ਮਨੋਹਰ ਭੋਗਵਤੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ, ਛਾਲ ਤੇ ਜਟਾਵਾਂ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਧਰਮਾਤਮਾਂ ਦੇ ਉਸ ਨਿਵਾਸ-ਬਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਅਨੇਕ ਸਿੱਧ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਗਣ ਵੇਖੇ।
3.24.21
ततः स यानादवरुह्य राजा ।
सभ्रातृकः सजनः काननं तत्।
विवेश धर्मात्मवतां बरिष्ठ-
स्त्रिविष्टपं शक्र इवामितौजाः ॥ ३.२४.२१ ॥
ਫਿਰ ਉਹ ਰਾਜਾ ਰਥ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਕੇ, ਭਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਉਸ ਬਨ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ; ਧਰਮਾਤਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਅਮਿਤ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਇੰਦਰ ਜਿਵੇਂ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
3.24.22
तं सत्यसन्धं सहिताऽभिपेतु-
र्दिदृक्षवश्चारणसिद्धसङ्घाः।
वनौकसश्चापि नेरन्द्रसिंहं ।
मनस्विनं तं परिवार्य तस्थुः ॥ ३.२४.२२ ॥
ਸਤਿਅ-ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਵਾਲੇ ਉਸ ਨਰੇਂਦਰਸਿੰਘ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਚਾਰਣ ਅਤੇ ਸਿੱਧਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਕੋਲ ਆਏ; ਬਨਵਾਸੀ ਵੀ ਆਏ; ਉਸ ਮਨਸਵੀ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਗਏ।
3.24.23
स तत्रवृद्धानभिवाद्य सर्वान् ।
प्रत्यर्चितो राजवद्देववच्च।
विवेश सर्वैः सहितो द्विजाग्र्यैः ।
कृताञ्जलिर्धर्मभृतां वरिष्ठः ॥ ३.२४.२३ ॥
ਉੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ; ਰਾਜੇ ਅਤੇ ਦੇਵਤੇ ਵਾਂਗ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ; ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਧਰਮਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਉਹ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ।
3.24.24
स पुण्यशीलः पितृवन्महात्मा ।
तपस्विभिर्मपरैरुपेत्य।
प्रत्यर्चितः पुष्पधरस्य मूले ।
महाद्रुमस्योपविवेश राजा ॥ ३.२४.२४ ॥
ਉਹ ਪੁੰਨਸ਼ੀਲ, ਪਿਤਾ ਵਰਗੇ ਮਹਾਤਮਾ ਰਾਜਾ ਤਪਸਵੀਆਂ ਅਤੇ ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀਆਂ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਆਦਰ ਪਾ ਕੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਮਹਾਵਰਿਕ੍ਸ਼ ਦੇ ਮੂਲ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਗਏ।
3.24.25
भीमश्च कृष्णा च धनंजयश्च ।
यमौ च ते चानुचरा नरेन्द्रम्।
विमुच्यवाहानवशाश्च सर्वे ।
तत्रोपतस्थुर्भरतप्रबर्हाः ॥ ३.२४.२५ ॥
ਭੀਮ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਅਤੇ ਧਨੰਜਯ, ਦੋਵੇਂ ਜੁੜਵੇਂ ਭਰਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸੇਵਕ — ਵਾਹਨ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ, ਥੱਕੇ ਹੋਏ, ਉੱਥੇ ਨਰੇਂਦਰ ਕੋਲ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਏ; ਭਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਸਾਰੇ।
3.24.26
लतावतानावनतः स पाण्डवै-
र्महाद्रुमः पञ्चभिरेव धन्विभिः।
बभौ निवासोपगतैर्महात्मभि-
र्महागिरिर्वारणयूथपैरिव ॥ ३.२४.२६ ॥
ਵੇਲਾਂ ਦੇ ਮੰਡਪ ਨਾਲ ਝੁਕਿਆ ਉਹ ਮਹਾਵਿਰਖ, ਉੱਥੇ ਵਸਣ ਆਏ ਪੰਜ ਧਨੁਰਧਾਰੀ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨਾਲ — ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਤਮਾਵਾਂ ਨਾਲ — ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਯੂਥਪਤੀਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਦੇ ਮਹਾਪਰਬਤ ਵਾਂਗ ਸ਼ੋਭਿਆ।