మహాభారతం · అధ్యాయం 3.24
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.24.1
ततस्तेषु प्रयातेषु कौन्तेयः सत्यसंगरः ।
अभ्यभाषत धर्मात्मा भ्रातॄन्सर्वान्युधिष्ठिरः ॥ ३.२४.१ ॥
అప్పుడు వారు వెళ్ళగా, సత్యప్రతిజ్ఞుడైన కౌంతేయుడు, ధర్మాత్ముడైన యుధిష్ఠిరుడు సోదరులందరితో ఇలా అన్నాడు.
3.24.2
द्वादशेमाः समाऽस्माभिर्वस्तव्यं निर्जने वने ।
समीक्षध्वं महारण्ये देशं बहुमृगद्विजम् ॥ ३.२४.२ ॥
ఈ పన్నెండు సంవత్సరాలు మనం ఈ నిర్జన అరణ్యంలో ఉండాలి; ఈ మహారణ్యంలో అనేక మృగాలు, పక్షులు ఉన్న ప్రదేశాన్ని వెతకండి.
3.24.3
बहुपुष्पफलं रम्यं शिवं पुण्यजनोचितम् ।
यत्रेमा द्वादश समाः सुखं प्रतिवसेमहि ॥ ३.२४.३ ॥
ఎన్నో పువ్వులు, పండ్లు ఉన్న, రమణీయమైన, శుభకరమైన, పుణ్యజనులకు తగిన చోట ఈ పన్నెండు సంవత్సరాలు మనం సుఖంగా ఉండవచ్చు.
3.24.4
एवमुक्ते प्रत्युवाच धर्मराजं धनंजयः ।
गुरुवन्मानववरं मानयित्वा मनस्विनम् ॥ ३.२४.४ ॥
ఇలా అనగా ధనంజయుడు ధర్మరాజుకు సమాధానమిచ్చాడు; గురువువలె ఆ మానవశ్రేష్ఠుడు, మనస్విని గౌరవించి.
3.24.5
भवानेव महर्षीणां वृद्धानां पर्युपासिता ।
अज्ञातं मानुषे लोके भवतो नास्ति किंचन ॥ ३.२४.५ ॥
మీరే మహర్షులను, వృద్ధులను సేవించినవారు; మానవలోకంలో మీకు తెలియనిదేమీ లేదు.
3.24.6
त्वया ह्युपासिता नित्यं ब्राह्मणा वेदपारगाः ।
द्वैपायनप्रभृतयो नारदश्च महातपाः ॥ ३.२४.६ ॥
మీరు ఎల్లప్పుడూ వేదపారంగతులైన బ్రాహ్మణులను సేవించారు; ద్వైపాయనుడు మొదలైనవారిని, మహాతపస్వి నారదుని కూడా.
3.24.7
यः सर्वलोकद्वाराणि नित्यं संचरते वशी ।
देवलोकाद्ब्रह्मलोकं गन्धर्वाप्सरसामपि ॥ ३.२४.७ ॥
ఎల్లప్పుడూ నిగ్రహంతో అన్ని లోకాల ద్వారాలలో సంచరించేవాడు, దేవలోకం నుండి బ్రహ్మలోకం వరకు, గంధర్వులు మరియు అప్సరసల లోకాలకు కూడా.
3.24.8
अनुभावांश्च जानासि ब्राह्मणानां न संशयः ।
प्रभावांश्चैव वेत्थ त्वं सर्वेषामेव पार्थिव ॥ ३.२४.८ ॥
రాజా, బ్రాహ్మణుల మహిమను, ప్రభావాన్ని నీవు సందేహం లేకుండా తెలుసుకున్నావు; అందరి ప్రభావాన్ని కూడా నీవే తెలుసుకున్నావు.
3.24.9
त्वमेव राजञ्जानासि श्रेयःकारणमेव च ।
यत्रेच्छसि महाराज निवासं तत्र कुंर्महे ॥ ३.२४.९ ॥
రాజా, శ్రేయస్సుకు కారణాన్ని కూడా నీవే తెలుసుకున్నావు. మహారాజా, నీవు ఎక్కడ కోరుకుంటావో అక్కడే మేము నివాసం ఏర్పరచుకుంటాము.
3.24.10
इदं द्वैतवनं नाम सरः पुण्यजनोषितम् ।
बहुपुष्पफलं रम्यं नानाद्विजनिषेवितम् ॥ ३.२४.१० ॥
ఇది ద్వైతవనం అనే సరస్సు; పుణ్యపురుషులు నివసించేది, అనేక పుష్పఫలాలతో నిండినది, రమణీయమైనది, నానా విధ పక్షులు సేవించేది.
3.24.11
अत्रेमा द्वादश समा विहरेमेति रोचये ।
यदि तेऽनुमतं राजन्किमन्यन्मन्यते भवान् ॥ ३.२४.११ ॥
ఇక్కడ ఈ పన్నెండు సంవత్సరాలు గడుపుదాం అని నాకు ఇష్టం. రాజా, ఇది నీకు అంగీకారమైతే, నీవు ఇంకా ఏమనుకుంటున్నావు?
3.24.12
ममाप्येतन्मतं पार्थ त्वया यत्समुदाहृतम् ।
गच्छामः पुण्यविख्यातं महद्द्वैतवनं सरः ॥ ३.२४.१२ ॥
పార్థా, నీవు చెప్పినదే నా అభిప్రాయం కూడా. పుణ్యంగా ప్రసిద్ధమైన ఆ గొప్ప ద్వైతవన సరస్సుకు వెళ్దాం.
3.24.13
ततस्ते प्रययुः सर्वे पाण्डवा धर्मचारिणः ।
ब्राह्मणैर्बहुभिः सार्धं पुण्यं द्वैतवनं सरः ॥ ३.२४.१३ ॥
అప్పుడు ధర్మాచారులైన ఆ పాండవులందరూ అనేకమంది బ్రాహ్మణులతో కలిసి పవిత్రమైన ద్వైతవనంలోని సరస్సు వైపు వెళ్లారు.
3.24.14
ब्राह्मणाः साग्निहोत्राश्च तथैव च निरग्नयः ।
स्वाध्यायिनो भिक्षवश्च तथैव वनवासिनः ॥ ३.२४.१४ ॥
అగ్నిహోత్రం చేసే బ్రాహ్మణులు, అలాగే అగ్నిలేని బ్రాహ్మణులు, వేదపారాయణం చేసేవారు, భిక్షువులు, వనవాసులు కూడా (వారితో ఉన్నారు).
3.24.15
बहवो ब्राह्मणास्तत्र परिवव्रुर्युधिष्ठिरम् ।
तपस्विनः सत्यशीलाः शतशः संशितव्रताः ॥ ३.२४.१५ ॥
అక్కడ అనేకమంది బ్రాహ్మణులు యుధిష్ఠిరుని చుట్టుముట్టారు — వందలాది తపస్వులు, సత్యశీలురు, దృఢ వ్రతులు.
3.24.16
ते यात्वा पाण्डवास्तत्रब्राह्मणैर्बहुभिः सह ।
पुण्यं द्वैतवनं रम्यं विविशुर्बरतर्षभाः ॥ ३.२४.१६ ॥
అక్కడికి చేరుకున్న భరతవంశ శ్రేష్ఠులైన పాండవులు, అనేకమంది బ్రాహ్మణులతో కలిసి రమ్యమైన, పవిత్రమైన ద్వైతవనంలో ప్రవేశించారు.
3.24.17
तत्सालतालाम्रमधूकनीप-
कदम्बसर्जार्जुनकर्णिकारैः।
तपात्यये पुष्पधरैरुपेतं ।
महावनं राष्ट्रपतिर्ददर्श ॥ ३.२४.१७ ॥
ఎండ తీవ్రత తగ్గిన సమయంలో పూలు ధరించిన సాల, తాల, ఆమ్ర, మధూక, నీప, కదంబ, సర్జ, అర్జున, కర్ణికార వృక్షాలతో నిండిన ఆ మహావనాన్ని రాజు చూశాడు.
3.24.18
महाद्रुमाणां शिखरेषु तस्थु-
र्मनोरमां वाचमुदीरयन्तः।
मयूरदात्यूहचकोरसङ्घा-
स्तस्मिन्वने बर्हिणकोकिलाश्च ॥ ३.२४.१८ ॥
ఆ వనంలో పెద్ద వృక్షాల శిఖరాలపై నెమళ్లు, దాత్యూహ పక్షులు, చకోర పక్షుల గుంపులు నిలిచి మనోహర స్వరంతో పలుకుతున్నాయి; నెమళ్లు, కోకిలలు కూడా అక్కడ ఉన్నాయి.
3.24.19
करेणुयूथैः सह यूथपानां ।
मदोत्कटानामचलप्रभाणाम्।
महान्ति यूथानि महाद्विपानां ।
तस्मिन्वने राष्ट्रपतिर्ददर्श ॥ ३.२४.१९ ॥
ఆ అడవిలో రాజు మదోన్మత్తులైన యూథపతులతో కూడిన ఆడ ఏనుగుల గుంపులను, పర్వతకాంతి గల మహాగజాల గొప్ప యూథాలను చూశాడు.
3.24.20
मनोरमां भोगवतीमुपेत्य ।
पूतात्मनां चीरजटाधराणाम्।
तस्मिन्वने धर्मभृतां निवासे ।
ददर्श सिद्धर्षिगणाननेकान् ॥ ३.२४.२० ॥
మనోహరమైన భోగవతిని చేరి, పవిత్రాత్ములు, నారచీరలు జటాజూటం ధరించిన ధర్మాత్ములు నివసించే ఆ అడవిలో అనేక సిద్ధ ఋషిగణాలను చూశాడు.
3.24.21
ततः स यानादवरुह्य राजा ।
सभ्रातृकः सजनः काननं तत्।
विवेश धर्मात्मवतां बरिष्ठ-
स्त्रिविष्टपं शक्र इवामितौजाः ॥ ३.२४.२१ ॥
అప్పుడు ఆ రాజు రథం నుండి దిగి, సోదరులు, పరివారంతో కలిసి ఆ అడవిలో ప్రవేశించాడు; అపరిమిత తేజస్సు గల ఇంద్రుడు స్వర్గంలో ప్రవేశించినట్లు, ధర్మాత్ములలో శ్రేష్ఠుడు.
3.24.22
तं सत्यसन्धं सहिताऽभिपेतु-
र्दिदृक्षवश्चारणसिद्धसङ्घाः।
वनौकसश्चापि नेरन्द्रसिंहं ।
मनस्विनं तं परिवार्य तस्थुः ॥ ३.२४.२२ ॥
సత్యసంధుడైన ఆ నరేంద్రసింహుని చూడాలనే కోరికతో చారణ, సిద్ధ సమూహాలు కలిసి వచ్చాయి; వనవాసులూ వచ్చారు; ఆ మనస్వి చుట్టూ నిలిచారు.
3.24.23
स तत्रवृद्धानभिवाद्य सर्वान् ।
प्रत्यर्चितो राजवद्देववच्च।
विवेश सर्वैः सहितो द्विजाग्र्यैः ।
कृताञ्जलिर्धर्मभृतां वरिष्ठः ॥ ३.२४.२३ ॥
అక్కడ అతడు వృద్ధులందరికీ నమస్కరించాడు; రాజులా, దేవునిలా వారిచేత సత్కరించబడ్డాడు; శ్రేష్ఠ బ్రాహ్మణులతో కూడి, చేతులు జోడించి, ధర్మధారులలో శ్రేష్ఠుడు ప్రవేశించాడు.
3.24.24
स पुण्यशीलः पितृवन्महात्मा ।
तपस्विभिर्मपरैरुपेत्य।
प्रत्यर्चितः पुष्पधरस्य मूले ।
महाद्रुमस्योपविवेश राजा ॥ ३.२४.२४ ॥
ఆ పుణ్యశీలుడు, తండ్రివంటి మహాత్ముడు రాజు తపస్వులను, మహర్షులను సమీపించి వారి గౌరవం పొంది, పుష్పధారి మహావృక్షం మూలంలో కూర్చున్నాడు.
3.24.25
भीमश्च कृष्णा च धनंजयश्च ।
यमौ च ते चानुचरा नरेन्द्रम्।
विमुच्यवाहानवशाश्च सर्वे ।
तत्रोपतस्थुर्भरतप्रबर्हाः ॥ ३.२४.२५ ॥
భీముడు, కృష్ణ, ధనంజయుడు, ఇద్దరు యమళ సోదరులు, వారి అనుచరులు అందరూ వాహనాలను విడిచి, అలసినవారై, అక్కడ రాజు వద్ద ఉపస్థితులయ్యారు — భరతులలో శ్రేష్ఠులు.
3.24.26
लतावतानावनतः स पाण्डवै-
र्महाद्रुमः पञ्चभिरेव धन्विभिः।
बभौ निवासोपगतैर्महात्मभि-
र्महागिरिर्वारणयूथपैरिव ॥ ३.२४.२६ ॥
లతల పందిరితో వంగిన ఆ మహావృక్షం, అక్కడ నివసించడానికి వచ్చిన ఐదుగురు విలుకాండ్ర పాండవులతో — ఆ మహాత్ములతో — ఏనుగుల యూథపతులతో మహాపర్వతం శోభించినట్లు శోభించింది.