महाभारत · अध्याय 3.240
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.240.1
धृतराष्ट्रं ततः सर्वेददृशुर्जनमेजय ।
दृष्ट्वा सुखमथो राज्ञः पृष्टा राज्ञा च भारत ॥ ३.२४०.१ ॥
हे जनमेजया, तेव्हा सर्वांनी धृतराष्ट्राला पाहिले. राजाची खुशाली पाहून आणि राजाने विचारल्यावर, हे भारता.
3.240.2
ततस्तैर्विहितः पूर्वं संगवो नाम वल्लवः ।
समीपस्थास्तदा गावो धृतराष्ट्रे न्यवेदयत् ॥ ३.२४०.२ ॥
तेव्हा त्यांनी पूर्वी नेमलेला संगव नावाचा गुराखी, त्या वेळी जवळ असलेल्या गायींबद्दल धृतराष्ट्राला कळवले.
3.240.3
अनन्तरं च राधेयः शकुनिश्च विशांपते ।
आहतुः पार्थिवश्रेष्ठं धृतराष्ट्रं जनाधिपम् ॥ ३.२४०.३ ॥
नंतर राधेय कर्ण आणि शकुनी, हे प्रजापते, श्रेष्ठ राजा आणि जनाधिप धृतराष्ट्राला म्हणाले.
3.240.4
रमणीयेषु देशेषु घोषाः संप्रति कौरव ।
स्मारणे समयः प्राप्तो वत्सानामपि चाङ्कनम् ॥ ३.२४०.४ ॥
हे कौरवा, आता सुंदर प्रदेशांत गोठे आहेत. स्मरणाचा काळ आला आहे, वासरांना खूण करण्याचाही काळ आला आहे.
3.240.5
मृगया चोचिता राजन्नस्मिन्काले सुतस्यते ।
दुर्योधनस्य गमनं त्वमनुज्ञातुमर्हसि ॥ ३.२४०.५ ॥
हे राजा, या काळात शिकार करणे योग्य आहे. तुम्ही तुमचा पुत्र दुर्योधन याला जाण्याची अनुमती द्यावी.
3.240.6
मृगया शोभना तात गवां हि समवेक्षणम् ।
विस्रम्भस्तु न गन्तव्यो वल्लवानामिति स्मरे ॥ ३.२४०.६ ॥
हे वत्सा, शिकार चांगली आहे आणि गायींची पाहणीही चांगली आहे. पण गुराख्यांवर विश्वास ठेवू नये, असे मला स्मरते.
3.240.7
ते तु तत्रनरव्याघ्राः समीप इति नः श्रुतम् ।
अतो नाभ्यनुजानामि गमनं तत्र वः स्वयम् ॥ ३.२४०.७ ॥
ते नरव्याघ्र तेथे जवळ आहेत असे आम्ही ऐकले आहे. म्हणून तेथे जाण्याची अनुमती मी तुम्हाला स्वतः देत नाही.
3.240.8
छद्मना निर्जितास्ते तु कर्शिताश्च महावने ।
तपोनित्याश्च राधेय समर्थाश्च महारथाः ॥ ३.२४०.८ ॥
कपटाने पराजित झालेले, महावनात कृश झालेले, तपात नित्य असलेले; तरीही हे राधेया, ते समर्थ महारथी आहेत.
3.240.9
धर्मराजो न संक्रुद्ध्येद्भीमसेनस्त्वमर्षणः ।
यज्ञसेनस् दुहिता तेज एवतु केवलम् ॥ ३.२४०.९ ॥
धर्मराज कोपणार नाही; परंतु असहिष्णू भीमसेन आणि यज्ञसेनाची कन्या — तिचे तेजच केवळ (कोपाचे कारण होईल).
3.240.10
यूयंचाप्यपराध्येयुर्दर्पमोहसमन्विताः ।
ततो विनिर्दहेयुस्ते तपसा हि समन्विताः ॥ ३.२४०.१० ॥
तुम्हीसुद्धा दर्प आणि मोहाने युक्त होऊन अपराध कराल; तेव्हा तपाने युक्त ते तुम्हाला जाळून टाकतील.
3.240.11
अथवा सायुधावीरा मन्युनाऽभिपरिप्लुताः ।
सहिता बद्धनिस्त्रिशा दहेयुः शस्त्रतेजसा ॥ ३.२४०.११ ॥
किंवा शस्त्रधारी वीर, क्रोधाने व्यापलेले, तलवारी बांधून एकत्र होऊन शस्त्रांच्या तेजाने (तुम्हाला) जाळून टाकतील.
3.240.12
अथ यूयं बहुत्वात्तान्नारभध्वं कथंचन ।
अनार्यं परमं तत्स्यादशक्यं तच्च वै मतम् ॥ ३.२४०.१२ ॥
म्हणून त्यांच्या संख्येमुळे तुम्ही कोणत्याही प्रकारे त्यांच्यावर हल्ला करू नका; ते अत्यंत अनार्य ठरेल आणि ते अशक्यही मानले जाते.
3.240.13
उषितो हि महाबाहुरिन्द्रलोके धनंजयः ।
दिव्यान्यस्त्राण्यवाप्याथ ततः प्रत्यागतो वनं ॥ ३.२४०.१३ ॥
महाबाहू धनंजय इंद्रलोकात राहून, दिव्य अस्त्रे मिळवून, नंतर वनात परत आला.
3.240.14
अकृतास्त्रेण पृथिवी जिता बीभत्सुना पुरा ।
किं पुनः सकृतास्त्रोऽद्य न हन्याद्वो महारथः ॥ ३.२४०.१४ ॥
पूर्वी अस्त्रविद्येविना बीभत्सूने पृथ्वी जिंकली; आता अस्त्रसिद्ध तो महारथी तुम्हाला मारणार नाही का?
3.240.15
अथवा मद्वचः श्रुत्वा तत्र यत्ता भविष्यथ ।
उद्विग्रवासा विस्रब्धा दुःखं तत्रगमिष्यथ ॥ ३.२४०.१५ ॥
किंवा माझे बोलणे ऐकून तेथे सावध राहाल; उद्विग्न राहा किंवा निश्चिंत राहा, तेथे तुम्हाला दुःखच मिळेल.
3.240.16
अथवा सैनिकाः केचिदपकुर्युर्युधिष्ठिरे ।
तदबुद्धिकृतंकर्म दोषमुत्पादयेच्च वः ॥ ३.२४०.१६ ॥
किंवा काही सैनिक युधिष्ठिराचा अपकार करतील; अबुद्धीने केलेले ते कर्म तुमच्यावर दोष आणील.
3.240.17
तस्मादन्ये नरा यान्तु स्मारणायाप्तकारिणः ।
न स्वयं तत्रगमनं रोचये तव भारत ॥ ३.२४०.१७ ॥
म्हणून इतर विश्वासू माणसांनी स्मरण करून द्यायला जावे; हे भारता, तू स्वतः तेथे जाणे मला योग्य वाटत नाही.
3.240.18
धर्मज्ञः पाण्डवो ज्येष्ठः प्रतिज्ञातं च संसदि ।
तेन द्वादशवर्षाणि वस्तव्यानीति भारत ॥ ३.२४०.१८ ॥
धर्मज्ञ ज्येष्ठ पांडवाने सभेत प्रतिज्ञा केली आहे; म्हणून, हे भारता, त्याला बारा वर्षे वास करावा लागेल.
3.240.19
अनुवृत्ताश्च रतं सर्वे पाण्डवा धर्मचारिणः ।
युधिष्ठिरस्तु कौन्तेयो न नः कोपं करिष्यति ॥ ३.२४०.१९ ॥
धर्माचरण करणारे सर्व पांडव आनंदाने अनुसरले; पण कुंतीपुत्र युधिष्ठिर आपल्यावर कोप करणार नाही.
3.240.20
मृगयां चैव नो गन्तुमिच्छा संवर्धते भृशम् ।
स्मारणं तु चिकीर्षामो न तु पाण्डवदर्सनम् ॥ ३.२४०.२० ॥
शिकारीला जाण्याची इच्छा आमच्यात अतिशय वाढत आहे; आम्हाला फक्त स्मरण करून द्यायचे आहे, पांडवांना भेटायचे नाही.
3.240.21
न चानार्यसमाचारः कश्चित्तत्र भविष्यति ।
न च तत्र गमिष्यामो यत्र तेषां प्रतिश्रयः ॥ ३.२४०.२१ ॥
तेथे कोणताही अनार्य आचार होणार नाही, आणि ज्या ठिकाणी त्यांचे निवासस्थान आहे तेथे आम्ही जाणार नाही.
3.240.22
एवमुक्तः शकुनिना धृतराष्ट्रो जनेश्वरः ।
दुर्योधनं सहामात्यमनुजज्ञे न कामतः ॥ ३.२४०.२२ ॥
शकुनीने असे सांगितल्यावर जनेश्वर धृतराष्ट्राने स्वेच्छेने नव्हे, तर अमात्यांसह दुर्योधनाला अनुमती दिली.
3.240.23
अनुज्ञातस्तु गान्धारिः कर्णेन सहितस्तदा ।
निर्ययौ भरतश्रेष्ठो बलेन महता वृतः ॥ ३.२४०.२३ ॥
तेव्हा अनुमती मिळालेला गांधारीपुत्र कर्णासह, भरतश्रेष्ठ, मोठ्या सैन्याने वेढलेला निघाला.
3.240.24
दुःशासनेन च तथा सौबलेन च धीमता ।
संवृतो भ्रातृभिश्चान्यैः स्त्रीभिश्चापि सहस्रशः ॥ ३.२४०.२४ ॥
दुःशासन आणि बुद्धिमान सौबल (शकुनी) यांच्यासह, भावांनी व इतरांनी, आणि हजारो स्त्रियांनीही वेढलेला.
3.240.25
तं निर्यान्तं महाबाहुं द्रष्टुं द्वैतवनं सरः ।
पौराश्चानुययुः सर्वेसहदारा वनं च तत् ॥ ३.२४०.२५ ॥
महाबाहू त्या राजाने द्वैतवनातील सरोवर पाहण्यासाठी प्रयाण केले असता, सर्व नगरवासी आपापल्या पत्नींसह त्या वनाकडे त्यांच्या मागोमाग गेले.
3.240.26
अष्टौ रथसहस्राणि त्रीणि नागायुतानि च ।
पत्तयो बहुसाहस्रा हयाश्च नवतिः शताः ॥ ३.२४०.२६ ॥
आठ हजार रथ, तीस हजार हत्ती, अनेक हजार पायदळ आणि नव्वद शे घोडे.
3.240.27
शकटापणवेशाश्च वणिजो वन्दिनस्तथा ।
नराश्च मृगयाशीलाः शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ३.२४०.२७ ॥
गाडीवाले, दुकानदार, वारांगना, व्यापारी, बंदीजन आणि शिकारीची आवड असलेले लोक शेकडो व हजारो संख्येने.
3.240.28
ततः प्रयाणे नृपतेः सुमहानभवत्स्वनः ।
प्रावृषीव महावायोरुत्थितस्य विशांपते ॥ ३.२४०.२८ ॥
तेव्हा, हे प्रजापते, पावसाळ्यात उठलेल्या महावायूप्रमाणे राजाच्या प्रयाणाच्या वेळी मोठा नाद उठला.
3.240.29
गव्यूतिमात्रेन्यवसद्राजा दुर्योधनस्तदा ।
प्रयातो वाहनैः सर्वैस्ततो द्वैतवनं सरः ॥ ३.२४०.२९ ॥
तेव्हा राजा दुर्योधन एक गव्यूति अंतरावर थांबला; सर्व वाहनांसह प्रयाण करून मग तो द्वैतवनातील सरोवराकडे गेला.