ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 3.240
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.240.1
धृतराष्ट्रं ततः सर्वेददृशुर्जनमेजय ।
दृष्ट्वा सुखमथो राज्ञः पृष्टा राज्ञा च भारत ॥ ३.२४०.१ ॥
ਹੇ ਜਨਮੇਜਯ, ਫਿਰ ਸਭ ਨੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਰਾਜੇ ਦੀ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਵੇਖ ਕੇ ਅਤੇ ਰਾਜੇ ਦੁਆਰਾ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਤੇ, ਹੇ ਭਾਰਤ।
3.240.2
ततस्तैर्विहितः पूर्वं संगवो नाम वल्लवः ।
समीपस्थास्तदा गावो धृतराष्ट्रे न्यवेदयत् ॥ ३.२४०.२ ॥
ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਹਿਲਾਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤੇ ਸੰਗਵ ਨਾਮ ਦੇ ਗਵਾਲੇ ਨੇ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਨੇੜੇ ਦੀਆਂ ਗਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ।
3.240.3
अनन्तरं च राधेयः शकुनिश्च विशांपते ।
आहतुः पार्थिवश्रेष्ठं धृतराष्ट्रं जनाधिपम् ॥ ३.२४०.३ ॥
ਫਿਰ ਰਾਧਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸ਼ਕੁਨੀ ਨੇ, ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕੀਤਾ।
3.240.4
रमणीयेषु देशेषु घोषाः संप्रति कौरव ।
स्मारणे समयः प्राप्तो वत्सानामपि चाङ्कनम् ॥ ३.२४०.४ ॥
ਹੇ ਕੌਰਵ, ਹੁਣ ਸੁੰਦਰ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਗਊਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ਹਨ। ਯਾਦ ਕਰਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਵੱਛਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਾਉਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਵੀ।
3.240.5
मृगया चोचिता राजन्नस्मिन्काले सुतस्यते ।
दुर्योधनस्य गमनं त्वमनुज्ञातुमर्हसि ॥ ३.२४०.५ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਸ ਸਮੇਂ ਸ਼ਿਕਾਰ ਢੁਕਵਾਂ ਹੈ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੇ ਜਾਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
3.240.6
मृगया शोभना तात गवां हि समवेक्षणम् ।
विस्रम्भस्तु न गन्तव्यो वल्लवानामिति स्मरे ॥ ३.२४०.६ ॥
ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਸ਼ਿਕਾਰ ਚੰਗਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗਾਵਾਂ ਦੀ ਦੇਖ-ਭਾਲ ਵੀ ਚੰਗੀ ਹੈ। ਪਰ ਗਵਾਲਿਆਂ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਹੈ।
3.240.7
ते तु तत्रनरव्याघ्राः समीप इति नः श्रुतम् ।
अतो नाभ्यनुजानामि गमनं तत्र वः स्वयम् ॥ ३.२४०.७ ॥
ਉਹ ਨਰਵਿਆਘਰ ਉੱਥੇ ਨੇੜੇ ਹਨ, ਇਹ ਅਸੀਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉੱਥੇ ਜਾਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ।
3.240.8
छद्मना निर्जितास्ते तु कर्शिताश्च महावने ।
तपोनित्याश्च राधेय समर्थाश्च महारथाः ॥ ३.२४०.८ ॥
ਛਲ ਨਾਲ ਹਾਰੇ ਹੋਏ, ਮਹਾਵਨ ਵਿੱਚ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਏ, ਤਪ ਵਿੱਚ ਨਿੱਤ ਲੱਗੇ ਹੋਏ; ਫਿਰ ਵੀ ਹੇ ਰਾਧੇਯ, ਉਹ ਸਮਰੱਥ ਮਹਾਰਥੀ ਹਨ।
3.240.9
धर्मराजो न संक्रुद्ध्येद्भीमसेनस्त्वमर्षणः ।
यज्ञसेनस् दुहिता तेज एवतु केवलम् ॥ ३.२४०.९ ॥
ਧਰਮਰਾਜ ਕ੍ਰੋਧ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ; ਪਰ ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਭੀਮਸੇਨ ਅਤੇ ਯਜ੍ਞਸੇਨ ਦੀ ਧੀ — ਉਸਦਾ ਤੇਜ ਹੀ ਕੇਵਲ (ਕ੍ਰੋਧ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੋਵੇਗਾ)।
3.240.10
यूयंचाप्यपराध्येयुर्दर्पमोहसमन्विताः ।
ततो विनिर्दहेयुस्ते तपसा हि समन्विताः ॥ ३.२४०.१० ॥
ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਹੰਕਾਰ ਅਤੇ ਮੋਹ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਅਪਰਾਧ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ; ਫਿਰ ਤਪ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਾੜ ਦੇਣਗੇ।
3.240.11
अथवा सायुधावीरा मन्युनाऽभिपरिप्लुताः ।
सहिता बद्धनिस्त्रिशा दहेयुः शस्त्रतेजसा ॥ ३.२४०.११ ॥
ਜਾਂ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਵੀਰ, ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਤਲਵਾਰਾਂ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ, ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਦੇ ਤੇਜ ਨਾਲ (ਤੁਹਾਨੂੰ) ਸਾੜ ਦੇਣਗੇ।
3.240.12
अथ यूयं बहुत्वात्तान्नारभध्वं कथंचन ।
अनार्यं परमं तत्स्यादशक्यं तच्च वै मतम् ॥ ३.२४०.१२ ॥
ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਹੁਤਾਤ ਕਾਰਨ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਸ਼ੁਰੂ ਨਾ ਕਰੋ; ਉਹ ਬਹੁਤ ਅਨਾਰਿਆ ਹੋਵੇਗਾ, ਅਤੇ ਉਹ ਅਸੰਭਵ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
3.240.13
उषितो हि महाबाहुरिन्द्रलोके धनंजयः ।
दिव्यान्यस्त्राण्यवाप्याथ ततः प्रत्यागतो वनं ॥ ३.२४०.१३ ॥
ਮਹਾਬਾਹੂ ਧਨੰਜਯ ਇੰਦਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਕੇ, ਦਿਵ੍ਯ ਅਸਤ੍ਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਵਣ ਨੂੰ ਪਰਤ ਆਏ।
3.240.14
अकृतास्त्रेण पृथिवी जिता बीभत्सुना पुरा ।
किं पुनः सकृतास्त्रोऽद्य न हन्याद्वो महारथः ॥ ३.२४०.१४ ॥
ਪਹਿਲਾਂ ਅਸਤ੍ਰ-ਵਿਦਿਆ ਬਿਨਾਂ ਹੀ ਬੀਭਤਸੁ ਨੇ ਧਰਤੀ ਜਿੱਤੀ ਸੀ; ਹੁਣ ਅਸਤ੍ਰ-ਸਿੱਧ ਉਹ ਮਹਾਰਥੀ ਕੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਾਰੇਗਾ?
3.240.15
अथवा मद्वचः श्रुत्वा तत्र यत्ता भविष्यथ ।
उद्विग्रवासा विस्रब्धा दुःखं तत्रगमिष्यथ ॥ ३.२४०.१५ ॥
ਜਾਂ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਉੱਥੇ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹੋਗੇ; ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਰਹੋ ਜਾਂ ਬੇਫ਼ਿਕਰ, ਉੱਥੇ ਦੁੱਖ ਹੀ ਪਾਓਗੇ।
3.240.16
अथवा सैनिकाः केचिदपकुर्युर्युधिष्ठिरे ।
तदबुद्धिकृतंकर्म दोषमुत्पादयेच्च वः ॥ ३.२४०.१६ ॥
ਜਾਂ ਕੁਝ ਸੈਨਿਕ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦਾ ਅਪਕਾਰ ਕਰ ਬੈਠਣ; ਅਣਸਮਝੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਉਹ ਕਰਮ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਦੋਸ਼ ਲਿਆ ਸਕਦਾ ਹੈ।
3.240.17
तस्मादन्ये नरा यान्तु स्मारणायाप्तकारिणः ।
न स्वयं तत्रगमनं रोचये तव भारत ॥ ३.२४०.१७ ॥
ਇਸ ਲਈ ਹੋਰ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਬੰਦੇ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਣ ਲਈ ਜਾਣ; ਹੇ ਭਾਰਤ, ਤੇਰਾ ਆਪ ਉੱਥੇ ਜਾਣਾ ਮੈਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ।
3.240.18
धर्मज्ञः पाण्डवो ज्येष्ठः प्रतिज्ञातं च संसदि ।
तेन द्वादशवर्षाणि वस्तव्यानीति भारत ॥ ३.२४०.१८ ॥
ਧਰਮ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਵੱਡੇ ਪਾਂਡਵ ਨੇ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਕੀਤੀ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਉਸਨੂੰ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਵੱਸਣਾ ਪਵੇਗਾ।
3.240.19
अनुवृत्ताश्च रतं सर्वे पाण्डवा धर्मचारिणः ।
युधिष्ठिरस्तु कौन्तेयो न नः कोपं करिष्यति ॥ ३.२४०.१९ ॥
ਧਰਮ ਦਾ ਆਚਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਪਾਂਡਵ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਅਨੁਸਰਦੇ ਰਹੇ; ਪਰ ਕੁੰਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ।
3.240.20
मृगयां चैव नो गन्तुमिच्छा संवर्धते भृशम् ।
स्मारणं तु चिकीर्षामो न तु पाण्डवदर्सनम् ॥ ३.२४०.२० ॥
ਸ਼ਿਕਾਰ ਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਸਾਡੀ ਇੱਛਾ ਬਹੁਤ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ; ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣਾ ਨਹੀਂ।
3.240.21
न चानार्यसमाचारः कश्चित्तत्र भविष्यति ।
न च तत्र गमिष्यामो यत्र तेषां प्रतिश्रयः ॥ ३.२४०.२१ ॥
ਉੱਥੇ ਕੋਈ ਵੀ ਅਨਾਰੀ ਆਚਰਣ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ, ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਟਿਕਾਣਾ ਹੈ ਉੱਥੇ ਅਸੀਂ ਨਹੀਂ ਜਾਵਾਂਗੇ।
3.240.22
एवमुक्तः शकुनिना धृतराष्ट्रो जनेश्वरः ।
दुर्योधनं सहामात्यमनुजज्ञे न कामतः ॥ ३.२४०.२२ ॥
ਸ਼ਕੁਨੀ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ ਜਨੇਸ਼ਵਰ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਮੰਤਰੀਆਂ ਸਹਿਤ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ।
3.240.23
अनुज्ञातस्तु गान्धारिः कर्णेन सहितस्तदा ।
निर्ययौ भरतश्रेष्ठो बलेन महता वृतः ॥ ३.२४०.२३ ॥
ਤਦ ਆਗਿਆ ਪਾ ਕੇ ਗਾਂਧਾਰੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕਰਣ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਵੱਡੀ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਨਿਕਲਿਆ।
3.240.24
दुःशासनेन च तथा सौबलेन च धीमता ।
संवृतो भ्रातृभिश्चान्यैः स्त्रीभिश्चापि सहस्रशः ॥ ३.२४०.२४ ॥
ਦੁਃਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਸੌਬਲ (ਸ਼ਕੁਨੀ) ਨਾਲ, ਭਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ।
3.240.25
तं निर्यान्तं महाबाहुं द्रष्टुं द्वैतवनं सरः ।
पौराश्चानुययुः सर्वेसहदारा वनं च तत् ॥ ३.२४०.२५ ॥
ਮਹਾਬਾਹੂ ਰਾਜਾ ਜਦੋਂ ਦ੍ਵੈਤਵਨ ਦੇ ਸਰੋਵਰ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲਈ ਨਿਕਲਿਆ, ਤਦ ਸਾਰੇ ਨਗਰਵਾਸੀ ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਸਮੇਤ ਉਸ ਵਨ ਵੱਲ ਪਿੱਛੇ ਤੁਰ ਪਏ।
3.240.26
अष्टौ रथसहस्राणि त्रीणि नागायुतानि च ।
पत्तयो बहुसाहस्रा हयाश्च नवतिः शताः ॥ ३.२४०.२६ ॥
ਅੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਰਥ, ਤੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਹਾਥੀ, ਕਈ ਹਜ਼ਾਰ ਪੈਦਲ ਸਿਪਾਹੀ ਅਤੇ ਨੱਬੇ ਸੌ ਘੋੜੇ।
3.240.27
शकटापणवेशाश्च वणिजो वन्दिनस्तथा ।
नराश्च मृगयाशीलाः शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ३.२४०.२७ ॥
ਗੱਡੀਵਾਲੇ, ਦੁਕਾਨਦਾਰ, ਵੇਸ਼ਵਾਵਾਂ, ਵਪਾਰੀ, ਭਾਟ ਅਤੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਦੇ ਸ਼ੌਕੀਨ ਲੋਕ ਸੈਂਕੜੇ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ।
3.240.28
ततः प्रयाणे नृपतेः सुमहानभवत्स्वनः ।
प्रावृषीव महावायोरुत्थितस्य विशांपते ॥ ३.२४०.२८ ॥
ਤਦ, ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਬਰਸਾਤ ਵਿੱਚ ਉੱਠੀ ਮਹਾਂ ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਰਾਜੇ ਦੇ ਪ੍ਰਸਥਾਨ ਵੇਲੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਆਵਾਜ਼ ਉੱਠੀ।
3.240.29
गव्यूतिमात्रेन्यवसद्राजा दुर्योधनस्तदा ।
प्रयातो वाहनैः सर्वैस्ततो द्वैतवनं सरः ॥ ३.२४०.२९ ॥
ਤਦ ਰਾਜਾ ਦੁਰਯੋਧਨ ਇੱਕ ਗਵਿਊਤੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਰੁਕਿਆ; ਸਾਰੇ ਵਾਹਨਾਂ ਸਮੇਤ ਚੱਲ ਕੇ ਫਿਰ ਦ੍ਵੈਤਵਨ ਦੇ ਸਰੋਵਰ ਵੱਲ ਗਿਆ।