ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 3.241
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.241.1
अथ दुर्योधनो राजा तत्रतत्र वने वसन् ।
जगाम घोषानभितस्तत्र चक्रे निवेशनम् ॥ ३.२४१.१ ॥
ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਦੁਰਯੋਧਨ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਥਾਂ-ਥਾਂ ਰਹਿੰਦਾ ਹੋਇਆ ਗੋਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਆਪਣਾ ਡੇਰਾ ਲਾਇਆ।
3.241.2
रमणीये समाज्ञाते सोदके समहीरुहे ।
देशे सर्वगुणोपेते चक्रुरावसथान्नराः ॥ ३.२४१.२ ॥
ਸੁੰਦਰ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਪਾਣੀ ਤੇ ਰੁੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਸਭ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਡੇਰੇ ਬਣਾਏ।
3.241.3
तथैव तत्समीपस्थान्पृथगावसथान्बहून् ।
कर्णस्य शकुनेश्चैव भ्रातॄणां चैव सर्वशः ॥ ३.२४१.३ ॥
ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਕਰਣ, ਸ਼ਕੁਨੀ ਅਤੇ ਭਰਾਵਾਂ ਲਈ ਵੱਖੋ-ਵੱਖ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਡੇਰੇ ਸਨ।
3.241.4
पश्यन्तस्ते तदा गावः शतशोऽथ सहस्रशः ।
अङ्कर्लक्षैश्च ताः सर्वा लक्षयामास पार्थिवः ॥ ३.२४१.४ ॥
ਫਿਰ ਸੈਂਕੜੇ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਗਾਵਾਂ ਵੇਖਦਿਆਂ ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭਨਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਤੇ ਛਾਪਾਂ ਨਾਲ ਪਛਾਣਿਆ।
3.241.5
अङ्कयामास वत्सांश्च जज्ञे चोपसृतांस्त्वपि ।
बालवत्साश्च यां गावः कालयामास ता अपि ॥ ३.२४१.५ ॥
ਉਸ ਨੇ ਵੱਛਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਾਏ; ਜੋ ਨੇੜੇ ਆਏ ਸਨ ਤੇ ਜੋ ਜੰਮੇ ਸਨ; ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਵੱਛਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਗਾਵਾਂ ਦੀ ਵੀ ਗਿਣਤੀ ਕੀਤੀ।
3.241.6
अथ स स्मारणं कृत्वा लक्षयित्वा त्रिहायनान् ।
वृतो गोपालकैः प्रीतो व्याहरत्कुरुनन्दनः ॥ ३.२४१.६ ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਯਾਦ ਕਰ ਕੇ, ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਦੇ ਵੱਛਿਆਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਕੇ, ਗਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਕੁਰੂਨੰਦਨ ਨੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
3.241.7
स च पौरजनः सर्वः सर्वः सैनिकाश्च सहस्रशः ।
यथोपजोषं चिक्रीडुर्वने तस्मिन्यथाऽमराः ॥ ३.२४१.७ ॥
ਉਹ ਸਾਰੇ ਨਗਰਵਾਸੀ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸੈਨਿਕ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਉਸ ਬਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਅਨੁਸਾਰ ਖੇਡਣ ਲੱਗੇ।
3.241.8
ततोऽध्वगमनाच्छ्रान्तं कुशला नृत्यवादितैः ।
धार्तराष्ट्रमुपातिष्ठन्कन्याश्चैव स्वलंकृताः ॥ ३.२४१.८ ॥
ਫਿਰ ਰਾਹ ਤੁਰਨ ਨਾਲ ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਕੋਲ ਨਾਚ ਤੇ ਵਾਜੇ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਸੋਹਣੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਈਆਂ।
3.241.9
स स्त्रीगणवृतो राजा प्रहृष्टः प्रददौ वसु ।
तेभ्यो यथार्हमन्नानि पानानि विविधानि च ॥ ३.२४१.९ ॥
ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵਿੱਚ ਘਿਰੇ ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯੋਗ ਧਨ ਤੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਨ-ਪਾਣੀ ਦਿੱਤੇ।
3.241.10
ततस्ते सहिताः सर्वे तरक्षून्महिषान्मृगान् ।
गवयर्क्षवराहांश्च समन्तात्पर्यवारयन् ॥ ३.२४१.१० ॥
ਫਿਰ ਉਹ ਸਾਰੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਤਰਕਸ਼ੂ, ਮੱਝਾਂ, ਹਿਰਨਾਂ, ਗਵਯ, ਰਿੱਛਾਂ ਤੇ ਸੂਰਾਂ ਨੂੰ ਚੌਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਘੇਰ ਲੈਂਦੇ ਸਨ।
3.241.11
स ताञ्छरैर्विनिर्भिद्य गजांश्च सुबहून्वने ।
रमणीयेषु देशेषु ग्राहयामास वै मृगान् ॥ ३.२४१.११ ॥
ਉਸ ਨੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਬਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹ ਕੇ ਸੋਹਣੇ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿਰਨਾਂ ਨੂੰ ਫੜਵਾਇਆ।
3.241.12
गोरसानुपयुञ्जान उपभोगांशच् भारत ।
पश्यन्स रमणीयानि वनान्युपवनानि च ॥ ३.२४१.१२ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਉਹ ਗੋਰਸ ਅਤੇ ਹੋਰ ਭੋਗ ਭੋਗਦਾ ਹੋਇਆ ਸੋਹਣੇ ਬਨਾਂ ਤੇ ਉਪਬਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਰਿਹਾ।
3.241.13
मत्तभ्रमरजुष्टानि बर्हिणाभिरुतानि च ।
अगच्छदानुपूर्व्येण पुण्यं द्वैतवनं सरः ॥ ३.२४१.१३ ॥
ਮਤਵਾਲੇ ਭੌਰਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਅਤੇ ਮੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕੂਕਾਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦੇ ਬਨਾਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਦ੍ਵੈਤਵਨ ਦੇ ਸਰੋਵਰ ਵੱਲ ਗਏ।
3.241.14
मत्तभ्रमरसंजुष्टं नीलकण्ठरवाकुलम् ।
सप्तच्छदसमाकीर्णं पुन्नागवकुलैर्युतम् ॥ ३.२४१.१४ ॥
ਮਤਵਾਲੇ ਭੌਰਿਆਂ ਨਾਲ ਸੇਵਿਆ ਹੋਇਆ, ਮੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕੂਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਸਪਤਛਦ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਅਤੇ ਪੁੰਨਾਗ ਤੇ ਬਕੁਲ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ ਉਹ ਸਰੋਵਰ ਸੀ।
3.241.15
ऋद्ध्या परमया युक्तो महेन्द्र इव वज्रभृत् ।
यदृच्छया च तत्रस्थो धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः ॥ ३.२४१.१५ ॥
ਪਰਮ ਐਸ਼ਵਰਜ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ ਮਹੇਂਦਰ ਵਰਗੇ, ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਠਹਿਰੇ ਹੋਏ ਧਰਮਪੁੱਤਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ।
3.241.16
ईजे राजर्षियज्ञेन साद्यस्केन विशांपते ।
दिव्येन विधिना चैव वन्येन कुरुसत्तम ॥ ३.२४१.१६ ॥
ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਹੇ ਕੁਰੂਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਉੱਤਮ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਜਰਸ਼ੀ ਯੱਗ ਨਾਲ, ਸਦ੍ਯਸਕ ਯੱਗ ਨਾਲ, ਦਿਵਿਆ ਵਿਧੀ ਅਤੇ ਵਨ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਯੱਗ ਕੀਤਾ।
3.241.17
विद्वद्भिः सहितो धीमान्ब्राह्मणैर्वनवासिभिः ।
कृत्वा निवेशमभितः सरसस्तस्य कौरव।
द्रौपद्या सहितो धीमान्धर्मपत्न्या नराधिपः ॥ ३.२४१.१७ ॥
ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਤੇ ਬਨਵਾਸੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਨੇ ਉਸ ਸਰੋਵਰ ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਨਿਵਾਸ ਬਣਾਇਆ। ਹੇ ਕੌਰਵ, ਧਰਮਪਤਨੀ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਨਾਲ ਉਹ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਨਰਾਧਿਪ।
3.241.18
ततो दुर्योधनः प्रेष्यानादिदेश सहानुजः ।
आक्रीडावसथाञ्शीघ्रं कुरुध्वं सरसोऽभितः ॥ ३.२४१.१८ ॥
ਫਿਰ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਸੇਵਕਾਂ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ: "ਛੇਤੀ ਸਰੋਵਰ ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਕ੍ਰੀੜਾ-ਭਵਨ ਬਣਾਓ।"
3.241.19
ते तथेत्येव कौरव्यमुक्त्वा वचनकारिणः ।
चिकीर्षन्तस्तदाक्रीडाञ्जग्मुर्द्वैतवनं सरः ॥ ३.२४१.१९ ॥
ਉਹਨਾਂ ਨੇ 'ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ' ਕਹਿ ਕੇ ਕੌਰਵ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਹ ਖੇਡ-ਥਾਵਾਂ ਸਜਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਦਵੈਤਵਨ ਦੇ ਸਰੋਵਰ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।
3.241.20
सेनाग्र्यं धार्तराष्ट्रस् प्राप्तं द्वैतवनं सरः ॥ ३.२४१.२० ॥
ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਮੁੱਖ ਸੈਨਾ ਦਵੈਤਵਨ ਦੇ ਸਰੋਵਰ ਤੇ ਪਹੁੰਚੀ।
3.241.21
प्रविशन्तं वनद्वारि गन्धर्वाः समवारयन् ।
तत्र गन्धऱ्वराजो वै पूर्वमेव विशांपते।
कुबेरभवनाद्राजन्नाजगाम गणावृतः ॥ ३.२४१.२१ ॥
ਜੰਗਲ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਗੰਧਰਵਾਂ ਨੇ ਇਕੱਠੇ ਰੋਕ ਲਿਆ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਗੰਧਰਵਰਾਜ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕੁਬੇਰ ਦੇ ਭਵਨ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਗਣਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਉੱਥੇ ਆ ਚੁੱਕਾ ਸੀ।
3.241.22
गणैरप्सरसां चैव त्रिदशानां तथाऽऽत्मजैः ।
विहारशीलैः क्रीडार्थं तेन तत्संवृतं सरः ॥ ३.२४१.२२ ॥
ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਗਣਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ — ਵਿਹਾਰਪ੍ਰੇਮੀ, ਖੇਡ ਲਈ ਆਏ — ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਸਰੋਵਰ ਘੇਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
3.241.23
तेन तत्संवृतं दृष्ट्वा ते राजपरिचारकाः ।
प्रतिजग्मुस्ततो राजन्यत्र दुर्योधनो नृपः ॥ ३.२४१.२३ ॥
ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਉਹ ਸਰੋਵਰ ਘਿਰਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਸੇਵਕ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜਿੱਥੇ ਦੁਰਯੋਧਨ ਸੀ ਉੱਥੇ ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਗਏ।
3.241.24
स तु तेषां वचः श्रुत्वा सैनिकान्युद्धदुर्मदान् ।
प्रेषयामास कौरव्य उत्सारयत तानिति ॥ ३.२४१.२४ ॥
ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਕੌਰਵ ਨੇ ਜੰਗੀ ਮਦ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, 'ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਭਜਾ ਦਿਓ।'
3.241.25
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा राज्ञः सेनाग्रयायिनः ।
सरो द्वैनवनं गत्वा गन्धर्वानिदमब्रुवन् ॥ ३.२४१.२५ ॥
ਰਾਜੇ ਦੇ ਸੈਨਾ-ਅਗਰਗਾਮੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਦ੍ਵੈਤਵਨ ਦੇ ਸਰੋਵਰ ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਕਿਹਾ।
3.241.26
राजा दुर्योधनो नाम धृतराष्ट्रसुतो बली ।
चिक्रीडिषुरिहायाति तदर्थमपसर्पत ॥ ३.२४१.२६ ॥
ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਬਲਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜਾ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨਾਮਕ ਇੱਥੇ ਵਿਹਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਪਰ੍ਹੇ ਹਟ ਜਾਓ।
3.241.27
एवमुक्तास्तु गन्धर्वाः रप्रहसन्तो विशांमपते ।
प्रत्यब्रुवंस्तान्पुरुषानिदं हि परुषं वचः ॥ ३.२४१.२७ ॥
ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਾਲਕ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ ਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਨੇ ਹੱਸਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਕਠੋਰ ਬਚਨ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਕਹੇ।
3.241.28
न चेतयति वो राजा मन्दबुद्धिः सुयोधनः ।
योऽस्मानाज्ञापयत्येवं वश्यानिव दिवौकसः ॥ ३.२४१.२८ ॥
ਮੰਦਬੁੱਧੀ ਰਾਜਾ ਸੁਯੋਧਨ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ; ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਸਵਰਗਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਅਧੀਨ ਸੇਵਕਾਂ ਵਾਂਗ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੁਕਮ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
3.241.29
यूयं मुमूर्षवश्चापि मन्दप्रज्ञा न संशयः ।
ये तस् वचनादेवमस्मान्ब्रूथ विचेतसः ॥ ३.२४१.२९ ॥
ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਮਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਮੰਦਬੁੱਧੀ ਹੋ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ; ਜੋ ਉਸਦੇ ਕਹਿਣ ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਨੂੰ ਬੋਲਦੇ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਵਿਵੇਕਹੀਨ ਹੋ।
3.241.30
गच्छध्वं त्वरिताः सर्वे यत्र राजा स कौरवः ।
न चेदद्यैव गच्छध्वं धर्मराजनिवेशनम् ॥ ३.२४१.३० ॥
ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਝਟ-ਪਟ ਉੱਥੇ ਜਾਓ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਕੌਰਵ ਰਾਜਾ ਹੈ; ਜੇ ਅੱਜ ਹੀ ਨਾ ਗਏ ਤਾਂ ਧਰਮਰਾਜ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਜਾਣਾ ਪਵੇਗਾ।
3.241.31
एवमुक्तास्तु गन्धर्वै राज्ञः सेनाग्रयायिनः ।
संप्राद्रवन्यतो राजा धृतराष्ट्रसुतोऽभवत् ॥ ३.२४१.३१ ॥
ਗੰਧਰਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ ਤੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਸੈਨਾ ਦੇ ਅਗਲੇ ਸਿਪਾਹੀ ਭੱਜ ਪਏ, ਜਿੱਥੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜਾ ਸੀ ਉੱਥੇ ਵੱਲ।