महाभारत · अध्याय 3.245
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.245.1
युधिष्ठिरवचः श्रुत्वा भीमसेनपुरोगमाः ।
प्रहृष्टवदनाः सर्वे समुत्तस्थुर्नरर्षभाः ॥ ३.२४५.१ ॥
युधिष्ठिर के वचन सुनकर भीमसेन के नेतृत्व में सभी श्रेष्ठ पुरुष हर्षित मुख के साथ उठ खड़े हुए।
3.245.2
अभेद्यानि ततः सर्वे समनह्यन्त भारत ।
जाम्बूनदविचित्राणि कवचानि महारथाः।
आयुधानि च दिव्यानि विविधानि समादधुः ॥ ३.२४५.२ ॥
फिर सभी महारथियों ने, हे भारत, अभेद्य और जाम्बूनद सोने से चित्रित कवच धारण किए, तथा अनेक प्रकार के दिव्य आयुध ग्रहण किए।
3.245.3
ते दंशिता रथैः सर्वे ध्वजिनः सशरासनाः ।
पाण्डवाः प्रत्यदृश्यन्त ज्वलिता इवपावकाः ॥ ३.२४५.३ ॥
कवचधारी, रथों पर सवार, ध्वजाओं और धनुषों से युक्त वे सभी पाण्डव जलती हुई अग्नियों के समान दिखाई दिए।
3.245.4
तान्रथान्साधुसंपन्नान्संयुक्ताञ्जवनैर्हयैः ।
आस्थाय रथशार्दूलाः शीघ्रमेव ययुस्ततः ॥ ३.२४५.४ ॥
उन सुसज्जित रथों पर, तेज़ घोड़ों से जुते हुए, चढ़कर रथों के शार्दूल शीघ्र ही आगे बढ़ गए।
3.245.5
ततः कौरवसैन्यानां प्रादुरासीन्महास्वनः ।
प्रयातान्सहितान्दृष्ट्वा पाण्डुपुत्रान्महारथान् ॥ ३.२४५.५ ॥
तब कौरव सेना में एक महान कोलाहल उठा, जब उन्होंने पाण्डु के पुत्र महारथियों को एकत्र होकर प्रस्थान करते देखा।
3.245.6
जितकाशिनश्च स्वचरास्त्वरिताश्च महारथाः ।
क्षणेनैव वने तस्मिन्समाजग्मुरभीतवत् ॥ ३.२४५.६ ॥
विजय की आशा से भरे, वेगवान और उत्सुक वे महारथी उस वन में क्षण भर में ही निर्भय होकर एकत्र हो गए।
3.245.7
न्यवर्तन्त ततः सर्वे गन्धर्वा जितकाशिनः ।
दृष्ट्वा रथगतान्वीरान्पाण्डवांश्चतुरो रणे ॥ ३.२४५.७ ॥
तब जीत का गर्व करने वाले सभी गन्धर्व लौट पड़े, जब उन्होंने युद्ध में रथों पर खड़े चारों पाण्डव वीरों को देखा।
3.245.8
तांस्तु विभ्राजितान्दृष्ट्वा लोकपालानिवोद्यतान् ।
व्यूढानीका व्यतिष्ठन्त गन्धमादनवासिनः ॥ ३.२४५.८ ॥
उन्हें लोकपालों के समान तेजस्वी और उठे हुए देखकर गन्धमादन के निवासी व्यूह बाँधे हुए खड़े रहे।
3.245.9
राज्ञस्तु वचनं श्रुत्वा धर्मपुत्रस्य धीमतः ।
क्रमेण मृदुना युद्धमुपक्रान्तं च भारत ॥ ३.२४५.९ ॥
हे भारत, बुद्धिमान धर्मपुत्र राजा के वचन सुनकर, कोमलता और क्रम से युद्ध आरम्भ किया गया।
3.245.10
न तु गन्धर्वराजस्य सैनिका मन्दचेतसः ।
शक्यन्ते मृदुना श्रेयः प्रतिपादयितुं तदा ॥ ३.२४५.१० ॥
पर गन्धर्वराज के सैनिक मन्दबुद्धि थे; उस समय कोमलता से उन्हें कल्याण समझाना सम्भव नहीं था।
3.245.11
ततस्तान्युधि दुर्धर्षान्सव्यसाची परंतपः ।
सान्त्वपूर्वमिदं वाक्यमुवाच खचरान्रणे ॥ ३.२४५.११ ॥
तब युद्ध में उन दुर्धर्ष आकाशचारी गन्धर्वों से शत्रुओं को तपाने वाले सव्यसाची (अर्जुन) ने सान्त्वनापूर्वक यह वचन कहा।
3.245.12
नैतद्गन्धर्वराजस्य युक्तं कर्म जुगुप्सितम् ।
परदाराभिमर्शश्च मानुषैश्च समागमः ॥ ३.२४५.१२ ॥
गन्धर्वराज का यह कर्म उचित नहीं है, निन्दनीय है: पराई स्त्री का स्पर्श और मनुष्यों के साथ यह मेल।
3.245.13
उत्सृजध्वं महावीर्यान्धृतराष्ट्रसुतानिमान् ।
दारांश्चैषां प्रमुञ्चध्वं धर्मराजस्य शासनात् ॥ ३.२४५.१३ ॥
इन महापराक्रमी धृतराष्ट्रपुत्रों को छोड़ दो, और इनकी स्त्रियों को भी धर्मराज की आज्ञा से मुक्त कर दो।
3.245.14
त एवमुक्ता गन्धर्वाः पाण्डवेन यशस्विना ।
उत्स्मयन्तस्तदा पार्थमिदं वचनमब्रुवन् ॥ ३.२४५.१४ ॥
यशस्वी पाण्डुपुत्र के ऐसा कहने पर गन्धर्व मुस्कराकर पार्थ से यह वचन बोले।
3.245.15
एकस्यैव वयं तात कुर्याम वचनं भुवि ।
यस्य शासनमाज्ञाय चरामो विगतज्वराः ॥ ३.२४५.१५ ॥
हे तात, हम पृथ्वी पर केवल एक ही व्यक्ति का वचन मानते हैं, जिसकी आज्ञा जानकर हम निश्चिंत होकर विचरते हैं।
3.245.16
तेनैकेन रकयथादिष्टं तथा वर्ताम भारत ।
न शास्ता विद्यतेऽस्माकमन्यस्तस्मात्सुरेश्वरात् ॥ ३.२४५.१६ ॥
उस एक के आदेश के अनुसार ही हम आचरण करते हैं, हे भरतवंशी; हमारे लिए उस देवराज के सिवा कोई दूसरा शासक नहीं है।
3.245.17
एवमुक्तः स गन्धर्वैः कुन्तीपुत्रो धनंजयः ।
गन्धर्वान्पुनरेवैतान्वचनं प्रत्यभाषत ॥ ३.२४५.१७ ॥
गन्धर्वों के ऐसा कहने पर कुन्तीपुत्र धनंजय ने इन गन्धर्वों से फिर यह वचन कहा।
3.245.18
यदि साम्ना न मुञ्चध्वं गन्धर्वा धृतराष्ट्रजान् ।
मोक्षयिष्यामि विक्रम्य स्वयमेव सुयोधनम् ॥ ३.२४५.१८ ॥
हे गन्धर्वों, यदि तुम सामनीति से धृतराष्ट्र के पुत्रों को नहीं छोड़ोगे, तो मैं पराक्रम से स्वयं सुयोधन को छुड़ा लूँगा।
3.245.19
एवमुक्त्वा ततः पार्थः सव्यसाची धनंजयः ।
ससर्ज निशितान्बाणान्खचरान्खचरान्प्रति ॥ ३.२४५.१९ ॥
ऐसा कहकर तब सव्यसाची धनंजय पार्थ ने आकाशचारी (गन्धर्वों) की ओर तीखे बाण छोड़े।
3.245.20
तथैव शरवर्षेण गन्धर्वास्ते बलोत्काटाः ।
पाण्डवानभ्यवर्तन्त पाण्डवाश्च दिवौकसः ॥ ३.२४५.२० ॥
उसी प्रकार बाणों की वर्षा के साथ वे बलशाली गन्धर्व पाण्डवों पर टूट पड़े, और पाण्डव भी आकाशवासियों पर टूट पड़े।
3.245.21
ततः सुतुमुलं युद्धं गन्धर्वाणां तरस्विनाम् ।
बभूव भीमवेगानां च भात ॥ ३.२४५.२१ ॥
तब तेजस्वी गन्धर्वों और भयंकर वेग वाले (योद्धाओं) का अत्यन्त भीषण युद्ध छिड़ गया।