મહાભારત · અધ્યાય 3.25
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.25.1
तत्काननं प्राप्य नरेन्द्रपुत्राः ।
सुखोचिता वासमुपेत्य कृच्छ्रम्।
विजह्रुरिनद्रप्रतिमाः शिवेषु ।
सरस्वतीसालवनेषु तेषु ॥ ३.२५.१ ॥
તે વનમાં પહોંચીને સુખમાં ટેવાયેલા રાજપુત્રો, કષ્ટપૂર્વક વાસ મેળવીને, ઇન્દ્ર સમાન થઈને, સરસ્વતીના તે સાલવનોનાં શુભ સ્થાનોમાં વિહાર કરવા લાગ્યા.
3.25.2
यतींश्च राजा स मुनींश्च सर्वां ।
स्तस्मिन्वने मूलफलैरुदग्रैः।
द्विजातिमुख्यानृषभः कुरूणां ।
संतर्पयामास महानुभावः ॥ ३.२५.२ ॥
તે મહાનુભાવ કુરુવૃષભ રાજાએ તે વનમાં યતિઓ, સર્વ મુનિઓ અને દ્વિજશ્રેષ્ઠોને ઉત્તમ મૂળ અને ફળોથી તૃપ્ત કર્યા.
3.25.3
इष्टीश्च पित्र्याणि तथा क्रियाश्च ।
महावने वसतां पाण्डवानाम्।
पुरोहितस्तत्र समृद्धतेजा-
श्चकार धौम्यः पितृवन्नृपाणाम् ॥ ३.२५.३ ॥
મહાવનમાં વસતા પાંડવો માટે, ત્યાંના સમૃદ્ધ તેજવાળા પુરોહિત ધૌમ્યે ઇષ્ટિઓ અને પિતૃ સંબંધી ક્રિયાઓ, પિતૃઓની જેમ રાજાઓ માટે કરી.
3.25.4
अपेत्य राष्ट्राद्वसतां तु तेषा-
मृषिः पुराणोऽतिथिराजगाम।
तमाश्रमं तीव्रसमृद्धतेजा ।
मार्कण्डेयः श्रीमतां पाण्डवानाम् ॥ ३.२५.४ ॥
રાજ્યથી દૂર વસતા તેમની પાસે, પ્રાચીન ઋષિ અતિથિ તરીકે આવ્યા. તે આશ્રમમાં, તીવ્ર અને સમૃદ્ધ તેજવાળા માર્કંડેય શ્રીમાન પાંડવો પાસે આવ્યા.
3.25.5
तमागतं ज्वलितहुताशनप्रभं ।
महामनाः कुरुवृषभो युधिष्ठिरः।
अपूजयत्सुरऋषिमानवार्चितं ।
महामुनिं ह्यनुपमसत्ववीर्यवान् ॥ ३.२५.५ ॥
આવેલા, પ્રજ્વલિત અગ્નિની પ્રભાવાળા, દેવ, ઋષિ અને મનુષ્યો દ્વારા પૂજિત, અનુપમ સત્ત્વ અને વીર્યવાળા મહામુનિનો, મહામના કુરુવૃષભ યુધિષ્ઠિરે સત્કાર કર્યો.
3.25.6
स सर्वविद्द्रौपदीं वीक्ष्य दीनां ।
युधिष्टिरं भीमसेनार्जुनौ च।
संस्मृत्यरामं मनसा महात्मा ।
तपस्विमध्येऽस्मयतामितौजाः ॥ ३.२५.६ ॥
સર્વજ્ઞ તેમણે દુઃખી દ્રૌપદી, યુધિષ્ઠિર, ભીમસેન અને અર્જુન તરફ જોયું; મનમાં મહાત્મા રામનું સ્મરણ કરીને, તપસ્વીઓની વચ્ચે અપાર તેજવાળા તે હસ્યા.
3.25.7
तं धर्मराजो विमना इवाब्रवी-
त्सर्वे ह्रिया सन्ति तपस्विनोऽमी।
भवानिदं किं स्मयतीव हृष्ट-
स्तपस्विनां पश्यतां मामुदीक्ष्य ॥ ३.२५.७ ॥
ધર્મરાજે ચિંતિત મનથી તેમને કહ્યું: અહીંના બધા તપસ્વીઓ શરમમાં છે; તપસ્વીઓ મારી તરફ જોતા હોય ત્યારે તમે આનંદથી કેમ હસતા હોવ એવું લાગે છે?
3.25.8
न तात हृष्यामि न च स्मयामि ।
प्रहर्षजो मां भजतेन दर्पः।
तवापदं त्वद्य समीक्ष्य रामं ।
सत्यव्रतं दाशरथिं स्मरामि ॥ ३.२५.८ ॥
હે તાત, હું આનંદિત નથી, હસતો પણ નથી; હર્ષથી ઉત્પન્ન થતો ગર્વ મને સ્પર્શતો નથી. આજે તમારી આપત્તિ જોઈને સત્યવ્રત દશરથપુત્ર રામનું હું સ્મરણ કરું છું.
3.25.9
स चापि राजा सह लक्ष्मणेन ।
वने निवासं पितुरेव शासनात्।
धन्वी चरन्पार्थ मयैव दृष्टो ।
गिरे पुरा ऋष्यमूकस्य सानौ ॥ ३.२५.९ ॥
તે રાજા પણ લક્ષ્મણ સાથે, પિતાની આજ્ઞાથી વનમાં નિવાસ કરીને, ધનુર્ધારી બનીને ફરતા હતા; હે પાર્થ, પૂર્વે ઋષ્યમૂક પર્વતની ઢોળાવ પર મારા વડે જ તે જોવાયા હતા.
3.25.10
सहस्रनेत्रप्रतिमो महात्मा ।
यमस्य नेता नमुचेश्च हन्ता।
पितुर्निदेशादनघः स्वधर्मं ।
चरन्वने दाशरथिश्चकार ॥ ३.२५.१० ॥
ઇન્દ્ર સમાન, મહાત્મા, યમને દોરનારા અને નમુચિનો વધ કરનારા; પિતાની આજ્ઞાથી વનમાં પોતાનો ધર્મ આચરતા નિર્દોષ દશરથપુત્રે આ કર્યું.
3.25.11
स चापि शक्रस् समप्रभावो ।
महानुभावः समरेष्वजेयः।
विहाय भोगानचरद्वनेषु ।
नेशे बलस्येति चरेदधर्मम् ॥ ३.२५.११ ॥
ઇન્દ્ર સમાન પ્રભાવવાળા, મહાતેજસ્વી અને યુદ્ધોમાં અજેય એવા તેઓ પણ હતા. ભોગોનો ત્યાગ કરીને તેઓ વનોમાં વિચર્યા. બળને કારણે કોઈએ અધર્મ આચરવો ન જોઈએ.
3.25.12
भापाश्च नाभागभगीरथादयो ।
महीमिमां सागरान्तां विजित्य।
सत्येन तेऽप्यजयस्तात लोका-
न्नेशे बलस्येति चरेदधर्मम् ॥ ३.२५.१२ ॥
નાભાગ, ભગીરથ વગેરે રાજાઓએ સાગર સુધીની આ પૃથ્વી જીતી; હે તાત, સત્યથી જ તેમણે લોકોને પણ જીત્યા. બળને કારણે કોઈએ અધર્મ આચરવો ન જોઈએ.
3.25.13
अलर्कमाहुर्नवर्य सन्तं ।
सत्यव्रतं काशिकरूशराजम्।
विहाय राज्यानि वसूनि चैव ।
नेशे बलस्येति चरेदधर्मम् ॥ ३.२५.१३ ॥
અલર્કને નરશ્રેષ્ઠ, સત્યવ્રતી, કાશી અને કૂશનો રાજા કહે છે; તેમણે રાજ્યો અને સંપત્તિ ત્યજી દીધાં. બળને કારણે કોઈએ અધર્મ આચરવો ન જોઈએ.
3.25.14
धात्रा विधिर्यो विहितः पुराणै-
स्तं पूजयन्तो नरवर्य सन्तः।
सप्तर्षयः पार्थ दिवि प्रभान्ति ।
नेशे बलस्येति चरेदधर्मम् ॥ ३.२५.१४ ॥
ધાતાએ પુરાણોમાં વિહિત કરેલા વિધિનું સન્માન કરતા નરશ્રેષ્ઠ સંતો — હે પાર્થ, સપ્તર્ષિઓ સ્વર્ગમાં પ્રકાશે છે. બળને કારણે કોઈએ અધર્મ આચરવો ન જોઈએ.
3.25.15
महाबलान्पर्वतकूटमात्रा-
न्विषाणिनः पश्य गजान्नरेन्द्र।
स्थितान्निदेशे नरवर्य धातु-
र्नेशे बलस्येति चरेदधर्मम् ॥ ३.२५.१५ ॥
હે નરેન્દ્ર, પર્વતશિખર જેવા વિશાળ, મહાબળવાન, દંતયુક્ત હાથીઓને જુઓ — હે નરશ્રેષ્ઠ, તેઓ ધાતાના આદેશમાં ઊભા છે. બળને કારણે કોઈએ અધર્મ આચરવો ન જોઈએ.
3.25.16
सर्वाणि भूतानि नरेन्द्र पश्य ।
तथा यथावद्विहितं विधात्रा।
स्वयोनितः कर्म सदाचरन्ति ।
नेसे बलस्येति चरेदधर्मम् ॥ ३.२५.१६ ॥
હે નરેન્દ્ર, સર્વ પ્રાણીઓને જુઓ. વિધાતાએ યથાવિધિ નિર્ધારિત કર્યા પ્રમાણે તેઓ પોતાના સ્વભાવથી સદા યોગ્ય કર્મ કરે છે. બળના નામે અધર્મ ન આચરો.
3.25.17
सत्येनं धर्मेण यथार्हवृत्त्या ।
ह्रिया तथा सर्वभूतान्यतीत्य।
यशश्च तेजश्च तवापि दीप्तं ।
विभावसोर्भास्करस्येव पार्त ॥ ३.२५.१७ ॥
સત્ય, ધર્મ, યથાયોગ્ય આચરણ અને લજ્જાથી, તેમજ સર્વ પ્રાણીઓને વટાવીને, તારો યશ અને તેજ પણ અગ્નિ અને સૂર્ય સમાન પ્રકાશે છે, હે પાર્થ.
3.25.18
यथाप्रतिज्ञं च महानुभाव ।
कृच्छ्रं वने वासमिमं निरूष्य।
ततः श्रियं तेजसा तेन दीप्ता-
मादास्वसे पार्थिव कौरेवभ्यः ॥ ३.२५.१८ ॥
હે મહાનુભાવ, તેં કરેલી પ્રતિજ્ઞા પ્રમાણે વનમાં આ કઠિન વાસ સહીને, પછી તે તેજથી દીપ્ત સંપત્તિ, હે રાજન, તું કૌરવો પાસેથી પાછી મેળવીશ.
3.25.19
तमेवमुक्त्वा वचनं महर्षि-
स्तपस्विमध्ये सहितं सुहृद्धिः।
आमन्त्र्य धौम्यं सहितांश्च पार्थां-
स्ततः प्रतस्थे दिशमुत्तरां सः ॥ ३.२५.१९ ॥
મહર્ષિએ તેને આ વચનો કહ્યાં. તપસ્વીઓ અને મિત્રોની વચ્ચે એકઠા થઈને, ધૌમ્ય અને સાથે રહેલા પાર્થોની વિદાય લઈ, પછી તેઓ ઉત્તર દિશા તરફ ચાલ્યા.