ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 3.25
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.25.1
तत्काननं प्राप्य नरेन्द्रपुत्राः ।
सुखोचिता वासमुपेत्य कृच्छ्रम्।
विजह्रुरिनद्रप्रतिमाः शिवेषु ।
सरस्वतीसालवनेषु तेषु ॥ ३.२५.१ ॥
ਉਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਜੋ ਸੁਖ ਦੇ ਆਦੀ ਸਨ, ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਵਾਸ ਪਾ ਕੇ, ਇੰਦਰ ਵਰਗੇ ਹੋ ਕੇ, ਸਰਸਵਤੀ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਲ ਬਣਾਂ ਦੇ ਸ਼ੁਭ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਨ ਲੱਗੇ।
3.25.2
यतींश्च राजा स मुनींश्च सर्वां ।
स्तस्मिन्वने मूलफलैरुदग्रैः।
द्विजातिमुख्यानृषभः कुरूणां ।
संतर्पयामास महानुभावः ॥ ३.२५.२ ॥
ਉਸ ਮਹਾਨੁਭਾਵ ਕੁਰੂਆਂ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਯਤੀਆਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਮੁਨੀਆਂ, ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠਾਂ ਨੂੰ ਉੱਤਮ ਜੜ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕੀਤਾ।
3.25.3
इष्टीश्च पित्र्याणि तथा क्रियाश्च ।
महावने वसतां पाण्डवानाम्।
पुरोहितस्तत्र समृद्धतेजा-
श्चकार धौम्यः पितृवन्नृपाणाम् ॥ ३.२५.३ ॥
ਮਹਾਵਣ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਲਈ, ਉੱਥੇ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਧੌਮਯ ਨੇ ਇਸ਼ਟੀਆਂ ਅਤੇ ਪਿਤ੍ਰ ਸੰਬੰਧੀ ਕਰਮ, ਪਿਤਰਾਂ ਵਾਂਗ ਰਾਜਿਆਂ ਲਈ ਕੀਤੇ।
3.25.4
अपेत्य राष्ट्राद्वसतां तु तेषा-
मृषिः पुराणोऽतिथिराजगाम।
तमाश्रमं तीव्रसमृद्धतेजा ।
मार्कण्डेयः श्रीमतां पाण्डवानाम् ॥ ३.२५.४ ॥
ਰਾਜ ਤੋਂ ਦੂਰ ਵੱਸਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰਿਸ਼ੀ ਮਹਿਮਾਨ ਬਣ ਕੇ ਆਏ। ਉਸ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ, ਤੀਬਰ ਅਤੇ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਪਾਂਡਵਾਂ ਕੋਲ ਆਏ।
3.25.5
तमागतं ज्वलितहुताशनप्रभं ।
महामनाः कुरुवृषभो युधिष्ठिरः।
अपूजयत्सुरऋषिमानवार्चितं ।
महामुनिं ह्यनुपमसत्ववीर्यवान् ॥ ३.२५.५ ॥
ਆਏ ਹੋਏ, ਬਲਦੀ ਅੱਗ ਵਰਗੀ ਪ੍ਰਭਾ ਵਾਲੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੂਜਿਤ, ਬੇਮਿਸਾਲ ਸੱਤਵ ਅਤੇ ਵੀਰਜ ਵਾਲੇ ਮਹਾਮੁਨੀ ਦਾ, ਮਹਾਮਨਾ ਕੁਰੂਆਂ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਯੁਧਿਸ਼ਟਰ ਨੇ ਸਤਕਾਰ ਕੀਤਾ।
3.25.6
स सर्वविद्द्रौपदीं वीक्ष्य दीनां ।
युधिष्टिरं भीमसेनार्जुनौ च।
संस्मृत्यरामं मनसा महात्मा ।
तपस्विमध्येऽस्मयतामितौजाः ॥ ३.२५.६ ॥
ਸਰਬਗਿਆਨੀ ਨੇ ਦੁਖੀ ਦ੍ਰੌਪਦੀ, ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਭੀਮਸੇਨ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਵੱਲ ਵੇਖਿਆ; ਮਨ ਵਿੱਚ ਮਹਾਤਮਾ ਰਾਮ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਤਪਸਵੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਅਮਿਤ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਨੇ ਮੁਸਕਰਾਇਆ।
3.25.7
तं धर्मराजो विमना इवाब्रवी-
त्सर्वे ह्रिया सन्ति तपस्विनोऽमी।
भवानिदं किं स्मयतीव हृष्ट-
स्तपस्विनां पश्यतां मामुदीक्ष्य ॥ ३.२५.७ ॥
ਧਰਮਰਾਜ ਨੇ ਚਿੰਤਤ ਮਨ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: ਇੱਥੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਤਪਸਵੀ ਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਹਨ; ਤਪਸਵੀ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖ ਰਹੇ ਹਨ, ਤੁਸੀਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਕਿਉਂ ਮੁਸਕਰਾ ਰਹੇ ਹੋ?
3.25.8
न तात हृष्यामि न च स्मयामि ।
प्रहर्षजो मां भजतेन दर्पः।
तवापदं त्वद्य समीक्ष्य रामं ।
सत्यव्रतं दाशरथिं स्मरामि ॥ ३.२५.८ ॥
ਹੇ ਤਾਤ, ਮੈਂ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਹਾਂ, ਨਾ ਹੀ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦਾ ਹਾਂ; ਖੁਸ਼ੀ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੰਕਾਰ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛੂਹਦਾ। ਅੱਜ ਤੁਹਾਡੀ ਵਿਪਤਾ ਵੇਖ ਕੇ ਮੈਂ ਸਤਿਵਰਤੀ ਦਸ਼ਰਥ-ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
3.25.9
स चापि राजा सह लक्ष्मणेन ।
वने निवासं पितुरेव शासनात्।
धन्वी चरन्पार्थ मयैव दृष्टो ।
गिरे पुरा ऋष्यमूकस्य सानौ ॥ ३.२५.९ ॥
ਉਹ ਰਾਜਾ ਵੀ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨਾਲ, ਪਿਤਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਬਨ ਵਿੱਚ ਵਸਦਾ, ਧਨੁੱਖਧਾਰੀ ਹੋ ਕੇ ਵਿਚਰਦਾ ਸੀ; ਹੇ ਪਾਰਥ, ਪਹਿਲਾਂ ਰਿਸ਼ਯਮੂਕ ਪਰਬਤ ਦੀ ਢਲਾਣ ਉੱਤੇ ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਹੀ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
3.25.10
सहस्रनेत्रप्रतिमो महात्मा ।
यमस्य नेता नमुचेश्च हन्ता।
पितुर्निदेशादनघः स्वधर्मं ।
चरन्वने दाशरथिश्चकार ॥ ३.२५.१० ॥
ਇੰਦਰ ਵਰਗਾ, ਮਹਾਤਮਾ, ਯਮ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਨਮੁਚੀ ਦਾ ਹੰਤਾ; ਪਿਤਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਬਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਧਰਮ ਨਿਭਾਉਂਦੇ, ਨਿਰਦੋਸ਼ ਦਸ਼ਰਥ-ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਇਹ ਕੀਤਾ।
3.25.11
स चापि शक्रस् समप्रभावो ।
महानुभावः समरेष्वजेयः।
विहाय भोगानचरद्वनेषु ।
नेशे बलस्येति चरेदधर्मम् ॥ ३.२५.११ ॥
ਇੰਦਰ ਦੇ ਸਮਾਨ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਾਲੇ, ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਅਤੇ ਯੁੱਧਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜੇਯ ਉਹ ਵੀ ਸਨ। ਭੋਗਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ ਉਹ ਬਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰੇ। ਬਲ ਦੇ ਕਾਰਨ ਕੋਈ ਅਧਰਮ ਨਾ ਕਰੇ।
3.25.12
भापाश्च नाभागभगीरथादयो ।
महीमिमां सागरान्तां विजित्य।
सत्येन तेऽप्यजयस्तात लोका-
न्नेशे बलस्येति चरेदधर्मम् ॥ ३.२५.१२ ॥
ਨਾਭਾਗ, ਭਗੀਰਥ ਆਦਿ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੱਕ ਦੀ ਇਹ ਧਰਤੀ ਜਿੱਤੀ; ਹੇ ਤਾਤ, ਸੱਚ ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲੋਕ ਵੀ ਜਿੱਤੇ। ਬਲ ਦੇ ਕਾਰਨ ਕੋਈ ਅਧਰਮ ਨਾ ਕਰੇ।
3.25.13
अलर्कमाहुर्नवर्य सन्तं ।
सत्यव्रतं काशिकरूशराजम्।
विहाय राज्यानि वसूनि चैव ।
नेशे बलस्येति चरेदधर्मम् ॥ ३.२५.१३ ॥
ਅਲਰਕ ਨੂੰ ਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਸਤਿਵਰਤੀ, ਕਾਸ਼ੀ ਅਤੇ ਕੂਸ਼ ਦਾ ਰਾਜਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਨੇ ਰਾਜ ਅਤੇ ਧਨ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤੇ। ਬਲ ਦੇ ਕਾਰਨ ਕੋਈ ਅਧਰਮ ਨਾ ਕਰੇ।
3.25.14
धात्रा विधिर्यो विहितः पुराणै-
स्तं पूजयन्तो नरवर्य सन्तः।
सप्तर्षयः पार्थ दिवि प्रभान्ति ।
नेशे बलस्येति चरेदधर्मम् ॥ ३.२५.१४ ॥
ਧਾਤਾ ਨੇ ਪੁਰਾਣਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਵਿਧੀ ਠਹਿਰਾਈ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਦੇ ਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸੰਤ — ਹੇ ਪਾਰਥ, ਸਪਤਰਸ਼ੀ ਸੁਰਗ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦੇ ਹਨ। ਬਲ ਦੇ ਕਾਰਨ ਕੋਈ ਅਧਰਮ ਨਾ ਕਰੇ।
3.25.15
महाबलान्पर्वतकूटमात्रा-
न्विषाणिनः पश्य गजान्नरेन्द्र।
स्थितान्निदेशे नरवर्य धातु-
र्नेशे बलस्येति चरेदधर्मम् ॥ ३.२५.१५ ॥
ਹੇ ਨਰੇਂਦਰ, ਪਰਬਤ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਵਰਗੇ ਵਿਸ਼ਾਲ, ਮਹਾਬਲੀ, ਦੰਦਾਂ ਵਾਲੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖੋ — ਹੇ ਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉਹ ਧਾਤਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਹੇਠ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ। ਬਲ ਦੇ ਕਾਰਨ ਕੋਈ ਅਧਰਮ ਨਾ ਕਰੇ।
3.25.16
सर्वाणि भूतानि नरेन्द्र पश्य ।
तथा यथावद्विहितं विधात्रा।
स्वयोनितः कर्म सदाचरन्ति ।
नेसे बलस्येति चरेदधर्मम् ॥ ३.२५.१६ ॥
ਹੇ ਨਰੇਂਦਰ, ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ। ਜਿਵੇਂ ਵਿਧਾਤਾ ਨੇ ਯਥਾਵਤ ਵਿਧਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਅ ਤੋਂ ਸਦਾ ਉਚਿਤ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਬਲ ਦੇ ਵੱਸ ਹੋ ਕੇ ਅਧਰਮ ਨਾ ਕਰ।
3.25.17
सत्येनं धर्मेण यथार्हवृत्त्या ।
ह्रिया तथा सर्वभूतान्यतीत्य।
यशश्च तेजश्च तवापि दीप्तं ।
विभावसोर्भास्करस्येव पार्त ॥ ३.२५.१७ ॥
ਸੱਚ, ਧਰਮ, ਯੋਗ ਵਰਤਾਰੇ ਅਤੇ ਲੱਜਾ ਨਾਲ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਲੰਘ ਕੇ, ਤੇਰਾ ਯਸ਼ ਅਤੇ ਤੇਜ ਵੀ ਅੱਗ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਪਾਰਥ।
3.25.18
यथाप्रतिज्ञं च महानुभाव ।
कृच्छ्रं वने वासमिमं निरूष्य।
ततः श्रियं तेजसा तेन दीप्ता-
मादास्वसे पार्थिव कौरेवभ्यः ॥ ३.२५.१८ ॥
ਹੇ ਮਹਾਨੁਭਾਵ, ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਕੀਤੀ ਸੀ ਉਵੇਂ ਹੀ ਬਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਠਿਨ ਵਾਸ ਸਹਿ ਕੇ, ਫਿਰ ਉਸ ਤੇਜ ਨਾਲ ਦੀਪਤ ਸ਼੍ਰੀ ਨੂੰ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੂੰ ਕੌਰਵਾਂ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਲਵੇਂਗਾ।
3.25.19
तमेवमुक्त्वा वचनं महर्षि-
स्तपस्विमध्ये सहितं सुहृद्धिः।
आमन्त्र्य धौम्यं सहितांश्च पार्थां-
स्ततः प्रतस्थे दिशमुत्तरां सः ॥ ३.२५.१९ ॥
ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ। ਤਪਸਵੀਆਂ ਅਤੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ, ਧੌਮਯ ਅਤੇ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਪਾਰਥਾਂ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ, ਫਿਰ ਉਹ ਉੱਤਰ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਏ।