Mahābhārata · Adhyāya 3.250
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.250.1
चित्रसेनं समागम्य प्रहसन्नर्जुनस्तदा ।
इदं वचनमक्लीवमब्रवीत्परवीरहा ॥ ३.२५०.१ ॥
Entonces Arjuna, matador de héroes enemigos, se acercó a Citrasena, rió y pronunció estas palabras firmes.
3.250.2
भ्रातृनर्हसि मे वीर मोक्तुं गन्धर्वसत्तम ।
अनर्हधर्षणा हीमे जीवमानेषु पाण्डुषु ॥ ३.२५०.२ ॥
¡Oh héroe, el mejor de los gandharvas! Debes liberar a mis hermanos; mientras los hijos de Pāṇḍu vivan, no merecen ser humillados.
3.250.3
एवमुक्तस्तु गन्धर्वः पाण्डवेन महात्मना ।
उवाच यत्कर्ण वयं मन्त्रयन्तो विनिर्गताः ॥ ३.२५०.३ ॥
Cuando el magnánimo Pāṇḍava hubo hablado así, el gandharva dijo: Oh Karṇa, habíamos salido deliberando.
3.250.4
स्थितोराज्येच्युतान्स्थानाच्छ्रियाहीनांश्रियावृतः ।
द्रष्टास्मि निःसुखान्वीरान्सदारान्पाण्डवानिति ॥ ३.२५०.४ ॥
Establecido en el reino, rodeado de fortuna, veré a los Pāṇḍavas, héroes caídos de su lugar, privados de fortuna y de gozo, con sus esposas.
3.250.5
तस्मिन्नुच्चार्यमाणे तु गन्धर्वेण वचस्तथा ।
भूमेर्विवरमन्वैच्छं प्रवेष्टुं व्रीडयाऽन्वितः ॥ ३.२५०.५ ॥
Mientras el gandharva pronunciaba aquellas palabras, lleno de vergüenza, busqué una grieta en la tierra para entrar en ella.
3.250.6
युधिष्ठिरमथागम् गन्धर्वाः सह पाण्डवैः ।
अस्मद्दुर्मन्त्रितं तस्मै बद्धांश्चास्मान्न्यवेदयन् ॥ ३.२५०.६ ॥
Entonces los gandharvas llegaron con los Pāṇḍavas ante Yudhiṣṭhira y le informaron de nuestro malvado plan y de nosotros, que habíamos sido atados.
3.250.7
स्त्रीसमक्षमहं दीनो बद्धः शत्रुवशं गतः ।
युधिष्ठिरस्योपहृतः किंनु दुःखमतः परम् ॥ ३.२५०.७ ॥
Ante las mujeres, miserable, atado, bajo el poder de los enemigos, he sido llevado ante Yudhiṣṭhira. ¿Qué dolor mayor podría haber que este?
3.250.8
ये मे निराकृता नित्यं रिपुर्येषामहं सदा ।
तैर्मोक्षितोऽहं दुर्बुद्धिर्दत्तं तैरेव जीवितम् ॥ ३.२५०.८ ॥
Por aquellos a quienes siempre rechacé, cuyo enemigo siempre fui, yo, insensato, he sido liberado; ellos mismos me han dado la vida.
3.250.9
प्राप्तः स्यां यद्यहं वीर वधं तस्मिन्महारणे ।
श्रेयस्तद्भविता मह्यं नैवंभूतस्य जीवितम् ॥ ३.२५०.९ ॥
¡Oh héroe!, si hubiera hallado la muerte en aquella gran batalla, eso habría sido mejor para mí; la vida de quien está en tal estado no es buena.
3.250.10
भवेद्यशः पृथिव्यां मे ख्यातं गन्धर्वतो वधात् ।
प्राप्ताश्च पुण्यलोकाः स्युर्महेन्द्रसदनेऽक्षयाः ॥ ३.२५०.१० ॥
Por haber sido muerto por los Gandharvas, mi fama sería renombrada en la tierra, y habría alcanzado los mundos meritorios, imperecederos en la morada de Mahendra.
3.250.11
यत्त्वद्य मे व्यवसितं तच्छृणुध्वं नरर्षभाः ।
इह प्रायमुपासिष्ये यूयं व्रजत वै गृहान्।
भ्रातरश्चैव मे सर्वे यान्त्वद्य स्वपुरं प्रति ॥ ३.२५०.११ ॥
Escuchad lo que he resuelto hoy, oh toros entre los hombres: aquí emprenderé el ayuno hasta la muerte. Id, todos vosotros, a vuestros hogares; y que todos mis hermanos partan hoy hacia su propia ciudad.
3.250.12
कर्णप्रभृतयश्चैव सुहृदो बान्धवाश्च ये ।
दुःशासनं पुरस्कृत्य प्रयान्त्वद्य पुरं प्रति ॥ ३.२५०.१२ ॥
Karṇa y los demás, los amigos y parientes, que partan hoy hacia la ciudad, con Duḥśāsana al frente.
3.250.13
न ह्यहं संप्रयास्यामि पुरं शत्रुनिराकृतः ।
शत्रुमानापहो भूत्वा सुहृदां मानकृत्तथा ॥ ३.२५०.१३ ॥
Derrotado por mis enemigos, no volveré a la ciudad. Solo regresaré después de convertirme en quien arrebata el honor a los enemigos y lo da a los amigos.
3.250.14
कामं रणशिरस्यद्य शत्रुभिर्वै विमानितः ।
स सुहृच्छोकदो जातः शत्रूणां हर्वर्धनः।
वारणाह्वयमासाद्य किं वक्ष्यामि जनाधिपम् ॥ ३.२५०.१४ ॥
Humillado hoy en el campo de batalla por mis enemigos, me he convertido en quien da dolor a los amigos y aumenta la alegría de los enemigos. Al llegar a Vāraṇāvata, ¿qué diré al señor de los hombres?
3.250.15
भीष्मद्रोणौ कृपद्रौणी विदुरः संजयस्तथा ।
बाह्लीकः सौमदत्तिश्च ये चान्ये वृद्धसंमताः ॥ ३.२५०.१५ ॥
Bhīṣma y Droṇa, Kṛpa y el hijo de Droṇa, Vidura y Sañjaya, Bāhlīka y el hijo de Somadatta, y los demás que son tenidos por ancianos respetables.
3.250.16
ब्राह्मणाः श्रेणिमुख्याश्च तथोदासीनवृत्तयः ।
किं मां वक्ष्यंति किं चापि प्रतिवक्ष्यामि तानहं ॥ ३.२५०.१६ ॥
Los brahmanes, los principales de los gremios y los de conducta neutral: ¿qué me dirán, y qué les responderé yo?
3.250.17
रिपूणां शिरसि स्थित्वा तथा विक्रम्य चोरसि ।
आत्मदोषात्परिभ्रष्टः कथं वक्ष्यामि तानहम् ॥ ३.२५०.१७ ॥
Habiéndome puesto sobre las cabezas de mis enemigos y golpeado sus pechos con valor, pero caído por mi propia culpa, ¿cómo se lo diré?
3.250.18
दुर्विनीताः श्रियं प्राप्य विद्यामैश्वर्यमेव च ।
तिष्ठन्ति न चिरं भद्रे यथाऽहं मदगर्वितः ॥ ३.२५०.१८ ॥
Oh, buena señora, los indisciplinados, habiendo obtenido fortuna, saber y soberanía, no perduran mucho, como yo, orgulloso por la embriaguez del orgullo, no perduré.
3.250.19
अहो वत यथेदं मे कष्टं दुश्चरितं कृतम् ।
स्वयं दुर्बुद्धिना मोहाद्येन प्राप्तोस्मि संशयम् ॥ ३.२५०.१९ ॥
¡Ay! ¡Qué doloroso es el mal acto que he cometido, por mi propia mente insensata y por ilusión; por él he caído en este peligro.
3.250.20
तस्मात्प्रायमुपासिष्ये न हिशक्ष्यामि जीवितुम् ।
चेतयानो हि को जीवेत्कृच्छ्राच्छत्रुभिरुद्धृतः ॥ ३.२५०.२० ॥
Por tanto, emprenderé el ayuno hasta la muerte; no podré vivir. Considerad: ¿quién querría vivir, aun siendo rescatado de esta angustia por los enemigos?
3.250.21
शत्रुभिश्चावहसितो मानी पौरुषवर्जितः ।
पाण्डवैर्विक्रमाढ्यैशच् सावमानमवेक्षितः ॥ ३.२५०.२१ ॥
Burlado por los enemigos, soy orgulloso pero carente de virilidad; los Pāṇḍavas, ricos en valor, me han mirado con desprecio.
3.250.22
एवं चिन्तापरिगतो दुःशासनमथाब्रवीत् ।
दुःशासन निबोधेदं वचनं मम भारत ॥ ३.२५०.२२ ॥
Así, abrumado por la angustia, habló entonces a Duḥśāsana: "Escucha, oh Duḥśāsana, descendiente de Bharata, esta palabra mía."
3.250.23
प्रतीच्छ त्वं मया दत्तमभिषेकं नृपो भव ।
प्रशाधि पृथिवीं स्फीतांकर्णसौबलपालिताम् ॥ ३.२५०.२३ ॥
Acepta la consagración que te doy y hazte rey; gobierna la tierra próspera, protegida por Karṇa y Saubala.
3.250.24
भ्रातॄन्पालय विस्रब्धं मरुतो वृत्रहा यथा ।
बान्धवाश्चोपजीवन्तु देवा इव शतक्रतुम् ॥ ३.२५०.२४ ॥
Protege a tus hermanos sin temor, como Indra, matador de Vṛtra, protege a los Marut; y que tus parientes dependan de ti, como los dioses dependen de Indra, el de cien sacrificios.
3.250.25
ब्राह्मणेषु सदा वृत्तिं कुर्वीथाश्चाप्रमादतः ।
बन्धूनां सुहृदां चैव भवेथास्त्वं गतिः सदा ॥ ३.२५०.२५ ॥
Provee siempre con diligencia el sustento de los brahmanes, y sé tú siempre el refugio de parientes y amigos.
3.250.26
ज्ञातींश्चाप्यनुपश्येथा विष्णुर्देवगणान्यथा ।
गुरवः पालनीयास्ते गच्छ पालय मेदिनीम् ॥ ३.२५०.२६ ॥
Como Viṣṇu protege a las huestes de los dioses, así cuida de tus parientes; a los mayores debes protegerlos. Ve y protege la tierra.
3.250.27
नन्दयन्सुहृदः सर्वाञ्शात्रवांश्चावभर्त्सयन् ।
कण्ठे चैनं परिष्वज्यगम्यतामित्युवाच ह ॥ ३.२५०.२७ ॥
Alegrando a todos sus amigos y reprendiendo a sus enemigos, lo abrazó por el cuello y dijo: "Ve."
3.250.28
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा दीनो दुशासनोऽब्रवीत् ।
अश्रुकण्ठः सुदुःखार्तः प्राञ्जलिः प्रणिपत्य च ॥ ३.२५०.२८ ॥
Al oír aquellas palabras, el afligido Duḥśāsana, con la garganta anudada por las lágrimas y atormentado por gran dolor, habló con las palmas juntas, inclinándose.
3.250.29
सगद्गदमिदं वाक्यं भ्रातरं ज्येष्ठमात्मनः ।
कप्रसीदेत्यपतद्भूमौ दूयमानेन चेतसा ॥ ३.२५०.२९ ॥
Con voz entrecortada por la emoción dijo estas palabras a su hermano mayor: "¡Sé compasivo!" y, con el corazón atormentado, cayó al suelo.
3.250.30
दुःखितः पादयोस्तस्य नेत्रजं जलमुत्सृजन् ।
उक्तवांश्च नरव्याघ्रो नैतदेवं भविष्यति ॥ ३.२५०.३० ॥
Afligido, derramando lágrimas a sus pies, el tigre entre los hombres dijo: "No será así."
3.250.31
विदीर्यत्सकला भूमिर्द्यौश्चापि शकलीभवेत् ।
रविरात्मप्रभां जह्यात्सोमः शीतांशुतां त्यजेत् ॥ ३.२५०.३१ ॥
Que toda la tierra se parta y que incluso el cielo se haga pedazos; que el sol abandone su propio resplandor y la luna deje la frescura de sus rayos.
3.250.32
वायुः शैघ्र्यमथो जह्याद्धिमवांश्च हिमं त्यजेत् ।
शुष्येत्तोयं समुद्रेषु वह्निरप्युष्णतां त्यजेत् ॥ ३.२५०.३२ ॥
Que el viento abandone su rapidez y el Himalaya entregue su nieve; que el agua de los océanos se seque y que incluso el fuego renuncie a su calor.
3.250.33
न चाहं त्वदृते राजन्प्रशासेयं वसुंधराम् ।
पुनःपुनः प्रसीदेति वाक्यं चेदमुवाच ह ॥ ३.२५०.३३ ॥
«Sin ti, oh rey, no gobernaría esta tierra.» Una y otra vez pronunció estas palabras: «Sé benévolo».
3.250.34
शत्रूणां शोककृद्राजन्सुहृदां शोकनाशनः ।
त्वमेव नःकुलेराजा भविष्यसि शतं समाः ॥ ३.२५०.३४ ॥
Oh rey, tú causas dolor a los enemigos y disipas la pena de los amigos. En nuestra familia tú solo serás rey durante cien años.
3.250.35
एवमुक्त्वा स राजानं सुश्वरं प्ररुरोद ह ।
पादौ संस्पृश्य मानार्हौ भ्रातुर्ज्येष्ठस्य भारत ॥ ३.२५०.३५ ॥
Dicho esto, lloró en voz alta, y, oh Bhārata, tocó los pies de su hermano mayor, digno de honor.
3.250.36
तथा तौ दुःखितौ दृष्ट्वा दुःशासनसुयोधनौ ।
अभिगम्य व्यथाविष्टः कर्णस्तौ प्रत्यभाषत ॥ ३.२५०.३६ ॥
Al ver a aquellos dos, Duḥśāsana y Suyodhana, tan afligidos, Karṇa, lleno de angustia, se acercó a ellos y les habló.
3.250.37
विषीदथः किं कौरव्यौ बालिश्यात्प्राकृताविव ।
न शोकः शोचमानस्य विनिवर्तेत कर्हिचित् ॥ ३.२५०.३७ ॥
¿Por qué os afligís, oh descendientes de Kuru, como hombres comunes, por necedad? El dolor de quien se lamenta jamás se aparta.
3.250.38
यदा च शोचतः शोकोव्यसनं नापकर्षति ।
सामर्थ्यं किं ततः शोके शोचमानौ प्रपश्यथः ॥ ३.२५०.३८ ॥
Cuando el dolor y la desgracia del que se aflige no se apartan, ¿qué poder veis en el dolor vosotros dos, que os afligís?
3.250.39
धृतिं गृह्णीतं मा शत्रूञ्शोचन्तौ नन्दयिष्यथः ।
कर्तव्यं हि कृतं राजन्पाण्डवैस्तव मोक्षणम् ॥ ३.२५०.३९ ॥
Manteneos firmes; no os aflijáis y alegréis a los enemigos. Oh rey, lo que había que hacer para tu liberación ya lo han hecho los Pāṇḍavas.
3.250.40
नित्यमेव प्रियं कार्यं राज्ञो विपयवासिभिः ।
पाल्यमानास्त्वया ते हि निवसन्ति गतज्वराः ॥ ३.२५०.४० ॥
Los habitantes del reino deben siempre hacer lo que agrada al rey; protegidos por ti, ciertamente viven libres de inquietud.
3.250.41
नार्हस्येवंगते मन्युं कर्तुं प्राकृतवत्स्वयम् ।
विषण्णास्तव सोदर्यास्त्वयि प्रायं समास्थिते ॥ ३.२५०.४१ ॥
En tal situación, no debéis vos mismo entregaros a la ira ni al dolor como hombres comunes; vuestros hermanos están abatidos, pues dependen sobre todo de vos.
3.250.42
तदलं दुःखितानेतान्कर्तुं सर्वान्नराधिप ।
उत्तिष्ठ व्रज भद्रं ते समाश्वासय सोदरान् ॥ ३.२५०.४२ ॥
Por tanto, oh señor de los hombres, basta ya de afligir a todos ellos. Levantaos y id — que la fortuna os acompañe — y consolad a vuestros hermanos.