ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 3.250
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.250.1
चित्रसेनं समागम्य प्रहसन्नर्जुनस्तदा ।
इदं वचनमक्लीवमब्रवीत्परवीरहा ॥ ३.२५०.१ ॥
ਵੈਰੀ ਵੀਰਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਉਦੋਂ ਚਿਤ੍ਰਸੇਨ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਹੱਸਦਿਆਂ ਇਹ ਦ੍ਰਿੜ ਬਚਨ ਕਹੇ।
3.250.2
भ्रातृनर्हसि मे वीर मोक्तुं गन्धर्वसत्तम ।
अनर्हधर्षणा हीमे जीवमानेषु पाण्डुषु ॥ ३.२५०.२ ॥
ਹੇ ਵੀਰ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮੇਰੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਜਿਉਂਦੇ ਹੁੰਦੇ ਇਹ ਅਪਮਾਨ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹਨ।
3.250.3
एवमुक्तस्तु गन्धर्वः पाण्डवेन महात्मना ।
उवाच यत्कर्ण वयं मन्त्रयन्तो विनिर्गताः ॥ ३.२५०.३ ॥
ਮਹਾਤਮਾ ਪਾਂਡਵ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਣ ਤੇ ਗੰਧਰਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਕਰਣ, ਅਸੀਂ ਸਲਾਹ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਨਿਕਲੇ ਸੀ।
3.250.4
स्थितोराज्येच्युतान्स्थानाच्छ्रियाहीनांश्रियावृतः ।
द्रष्टास्मि निःसुखान्वीरान्सदारान्पाण्डवानिति ॥ ३.२५०.४ ॥
ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਥਾਂ ਤੋਂ ਡਿੱਗੇ, ਸ਼੍ਰੀ ਤੋਂ ਹੀਣ, ਸੁਖਹੀਣ ਵੀਰ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਪਤਨੀਆਂ ਸਮੇਤ ਮੈਂ ਵੇਖਾਂਗਾ।
3.250.5
तस्मिन्नुच्चार्यमाणे तु गन्धर्वेण वचस्तथा ।
भूमेर्विवरमन्वैच्छं प्रवेष्टुं व्रीडयाऽन्वितः ॥ ३.२५०.५ ॥
ਗੰਧਰਵ ਵੱਲੋਂ ਇਹ ਬਚਨ ਉਚਾਰੇ ਜਾਣ ਤੇ, ਸ਼ਰਮ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਦੀ ਤਰੇੜ ਲੱਭ ਕੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਵੜਨਾ ਚਾਹਿਆ।
3.250.6
युधिष्ठिरमथागम् गन्धर्वाः सह पाण्डवैः ।
अस्मद्दुर्मन्त्रितं तस्मै बद्धांश्चास्मान्न्यवेदयन् ॥ ३.२५०.६ ॥
ਫਿਰ ਗੰਧਰਵ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨਾਲ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਕੋਲ ਗਏ ਅਤੇ ਸਾਡੀ ਬੁਰੀ ਸਲਾਹ ਅਤੇ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਸਾਡੇ ਬਾਰੇ ਉਸਨੂੰ ਦੱਸਿਆ।
3.250.7
स्त्रीसमक्षमहं दीनो बद्धः शत्रुवशं गतः ।
युधिष्ठिरस्योपहृतः किंनु दुःखमतः परम् ॥ ३.२५०.७ ॥
ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮੈਂ ਦੀਨ, ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ, ਵੈਰੀ ਦੇ ਵੱਸ ਪਿਆ, ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਕੋਲ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ?
3.250.8
ये मे निराकृता नित्यं रिपुर्येषामहं सदा ।
तैर्मोक्षितोऽहं दुर्बुद्धिर्दत्तं तैरेव जीवितम् ॥ ३.२५०.८ ॥
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੈਂ ਸਦਾ ਤਿਰਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੈਂ ਸਦਾ ਵੈਰੀ ਰਿਹਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਵੱਲੋਂ, ਹੇ ਦੁਰਬੁੱਧੀ, ਮੈਂ ਛੁਡਾਇਆ ਗਿਆ ਹਾਂ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
3.250.9
प्राप्तः स्यां यद्यहं वीर वधं तस्मिन्महारणे ।
श्रेयस्तद्भविता मह्यं नैवंभूतस्य जीवितम् ॥ ३.२५०.९ ॥
ਹੇ ਵੀਰ, ਜੇ ਮੈਂ ਉਸ ਮਹਾਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਭਲਾ ਹੁੰਦਾ; ਇਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਜੀਣਾ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ।
3.250.10
भवेद्यशः पृथिव्यां मे ख्यातं गन्धर्वतो वधात् ।
प्राप्ताश्च पुण्यलोकाः स्युर्महेन्द्रसदनेऽक्षयाः ॥ ३.२५०.१० ॥
ਗੰਧਰਬਾਂ ਹੱਥੋਂ ਵਧ ਹੋਣ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਯਸ਼ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੁੰਦਾ; ਮਹੇਂਦਰ ਦੇ ਅਕਸ਼ੈ ਭਵਨ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਪੁੰਨ ਲੋਕ ਮਿਲਦੇ।
3.250.11
यत्त्वद्य मे व्यवसितं तच्छृणुध्वं नरर्षभाः ।
इह प्रायमुपासिष्ये यूयं व्रजत वै गृहान्।
भ्रातरश्चैव मे सर्वे यान्त्वद्य स्वपुरं प्रति ॥ ३.२५०.११ ॥
ਅੱਜ ਮੈਂ ਜੋ ਠਾਣਿਆ ਹੈ ਉਹ ਸੁਣੋ, ਹੇ ਨਰਸ੍ਰੇਸ਼ਠੋ। ਇੱਥੇ ਹੀ ਮੈਂ ਪ੍ਰਾਯੋਪਵੇਸ਼ਨ ਕਰਾਂਗਾ; ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਜਾਓ। ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਭਰਾ ਅੱਜ ਹੀ ਆਪਣੇ ਨਗਰ ਨੂੰ ਚਲੇ ਜਾਣ।
3.250.12
कर्णप्रभृतयश्चैव सुहृदो बान्धवाश्च ये ।
दुःशासनं पुरस्कृत्य प्रयान्त्वद्य पुरं प्रति ॥ ३.२५०.१२ ॥
ਕਰਨ ਆਦਿ ਅਤੇ ਜੋ ਮਿੱਤਰ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਹਨ, ਉਹ ਦੁਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ ਅੱਜ ਹੀ ਨਗਰ ਨੂੰ ਚਲੇ ਜਾਣ।
3.250.13
न ह्यहं संप्रयास्यामि पुरं शत्रुनिराकृतः ।
शत्रुमानापहो भूत्वा सुहृदां मानकृत्तथा ॥ ३.२५०.१३ ॥
ਵੈਰੀਆਂ ਤੋਂ ਹਾਰਿਆ ਹੋਇਆ ਮੈਂ ਨਗਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮੁੜਾਂਗਾ। ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਮਾਣ ਖੋਹ ਕੇ ਅਤੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਣ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਬਣ ਕੇ ਹੀ ਮੁੜਾਂਗਾ।
3.250.14
कामं रणशिरस्यद्य शत्रुभिर्वै विमानितः ।
स सुहृच्छोकदो जातः शत्रूणां हर्वर्धनः।
वारणाह्वयमासाद्य किं वक्ष्यामि जनाधिपम् ॥ ३.२५०.१४ ॥
ਅੱਜ ਰਣਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਵੈਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਜ਼ਰੂਰ ਅਪਮਾਨਿਤ ਹੋ ਕੇ ਮੈਂ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਵਾਰਣਾਵਤ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਮੈਂ ਕੀ ਕਹਾਂਗਾ?
3.250.15
भीष्मद्रोणौ कृपद्रौणी विदुरः संजयस्तथा ।
बाह्लीकः सौमदत्तिश्च ये चान्ये वृद्धसंमताः ॥ ३.२५०.१५ ॥
ਭੀਸ਼ਮ ਅਤੇ ਦ੍ਰੋਣ, ਕ੍ਰਿਪ ਅਤੇ ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ, ਵਿਦੁਰ ਅਤੇ ਸੰਜੈ, ਬਾਹਲੀਕ ਅਤੇ ਸੋਮਦੱਤ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਅਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਵਜੋਂ ਮਾਣੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਹੋਰ।
3.250.16
ब्राह्मणाः श्रेणिमुख्याश्च तथोदासीनवृत्तयः ।
किं मां वक्ष्यंति किं चापि प्रतिवक्ष्यामि तानहं ॥ ३.२५०.१६ ॥
ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਅਤੇ ਉਦਾਸੀਨ ਵਰਤਾਰੇ ਵਾਲੇ ਲੋਕ — ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਕੀ ਆਖਣਗੇ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੀ ਜਵਾਬ ਦਿਆਂਗਾ?
3.250.17
रिपूणां शिरसि स्थित्वा तथा विक्रम्य चोरसि ।
आत्मदोषात्परिभ्रष्टः कथं वक्ष्यामि तानहम् ॥ ३.२५०.१७ ॥
ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਖੜ੍ਹ ਕੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਛਾਤੀ 'ਤੇ ਪਰਾਕਰਮ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕਰ ਕੇ ਵੀ, ਆਪਣੇ ਹੀ ਦੋਸ਼ ਕਾਰਨ ਡਿੱਗਿਆ ਹੋਇਆ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਦੱਸਾਂ?
3.250.18
दुर्विनीताः श्रियं प्राप्य विद्यामैश्वर्यमेव च ।
तिष्ठन्ति न चिरं भद्रे यथाऽहं मदगर्वितः ॥ ३.२५०.१८ ॥
ਹੇ ਭੱਦਰੇ, ਦੁਰਵਿਨੀਤ ਲੋਕ ਧਨ, ਵਿੱਦਿਆ ਅਤੇ ਐਸ਼ਵਰਜ ਪਾ ਕੇ ਵੀ ਚਿਰ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਟਿਕਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਮਦ ਨਾਲ ਹੰਕਾਰੀ ਹੋਇਆ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਟਿਕਿਆ।
3.250.19
अहो वत यथेदं मे कष्टं दुश्चरितं कृतम् ।
स्वयं दुर्बुद्धिना मोहाद्येन प्राप्तोस्मि संशयम् ॥ ३.२५०.१९ ॥
ਹਾਏ! ਮੈਂ ਆਪ ਦੁਰਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਮੋਹ ਕਾਰਨ ਕਿੰਨਾ ਕਠੋਰ ਦੁਰਾਚਾਰ ਕੀਤਾ; ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਇਸ ਸੰਕਟ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਿਆ ਹਾਂ।
3.250.20
तस्मात्प्रायमुपासिष्ये न हिशक्ष्यामि जीवितुम् ।
चेतयानो हि को जीवेत्कृच्छ्राच्छत्रुभिरुद्धृतः ॥ ३.२५०.२० ॥
ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਪ੍ਰਾਯੋਪਵੇਸ਼ ਕਰਾਂਗਾ; ਮੈਂ ਜੀਅ ਨਹੀਂ ਸਕਾਂਗਾ। ਸੋਚੋ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਹੱਥੋਂ ਇਸ ਸੰਕਟ ਤੋਂ ਬਚਾਏ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਕੌਣ ਜੀਣਾ ਚਾਹੇਗਾ?
3.250.21
शत्रुभिश्चावहसितो मानी पौरुषवर्जितः ।
पाण्डवैर्विक्रमाढ्यैशच् सावमानमवेक्षितः ॥ ३.२५०.२१ ॥
ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੇ ਮੇਰਾ ਮਖੌਲ ਉਡਾਇਆ; ਹੰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਪੌਰਖ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਮੈਨੂੰ ਪਰਾਕਰਮੀ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਤਿਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ।
3.250.22
एवं चिन्तापरिगतो दुःशासनमथाब्रवीत् ।
दुःशासन निबोधेदं वचनं मम भारत ॥ ३.२५०.२२ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਉਸ ਨੇ ਦੁਃਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ — "ਹੇ ਭਰਤ ਵੰਸ਼ੀ ਦੁਃਸ਼ਾਸਨ, ਮੇਰੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ।"
3.250.23
प्रतीच्छ त्वं मया दत्तमभिषेकं नृपो भव ।
प्रशाधि पृथिवीं स्फीतांकर्णसौबलपालिताम् ॥ ३.२५०.२३ ॥
ਮੇਰਾ ਦਿੱਤਾ ਰਾਜ-ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ; ਰਾਜਾ ਬਣ। ਕਰਨ ਅਤੇ ਸ਼ਕੁਨੀ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖਿਅਤ ਇਸ ਸੰਪੰਨ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰ।
3.250.24
भ्रातॄन्पालय विस्रब्धं मरुतो वृत्रहा यथा ।
बान्धवाश्चोपजीवन्तु देवा इव शतक्रतुम् ॥ ३.२५०.२४ ॥
ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਹੰਤਾ ਇੰਦਰ ਜਿਵੇਂ ਮਰੁਤਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਭਰਾਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ; ਦੇਵਤੇ ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੂ ਇੰਦਰ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਸਕੇ-ਸੰਬੰਧੀ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੋਣ।
3.250.25
ब्राह्मणेषु सदा वृत्तिं कुर्वीथाश्चाप्रमादतः ।
बन्धूनां सुहृदां चैव भवेथास्त्वं गतिः सदा ॥ ३.२५०.२५ ॥
ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ ਸਦਾ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਜੀਵਿਕਾ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰੀਂ; ਬੰਧੂਆਂ ਤੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਲਈ ਤੂੰ ਸਦਾ ਹੀ ਆਸਰਾ ਬਣੀਂ।
3.250.26
ज्ञातींश्चाप्यनुपश्येथा विष्णुर्देवगणान्यथा ।
गुरवः पालनीयास्ते गच्छ पालय मेदिनीम् ॥ ३.२५०.२६ ॥
ਜਿਵੇਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇਵਗਣਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਤੂੰ ਵੀ ਸਬੰਧੀਆਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰੀਂ; ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਤੈਨੂੰ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਜਾ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰ।
3.250.27
नन्दयन्सुहृदः सर्वाञ्शात्रवांश्चावभर्त्सयन् ।
कण्ठे चैनं परिष्वज्यगम्यतामित्युवाच ह ॥ ३.२५०.२७ ॥
ਸਾਰੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ੁਸ਼ ਕਰਦਿਆਂ ਤੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਝਿੜਕਦਿਆਂ, ਉਸਨੂੰ ਗਲ ਨਾਲ ਲਾ ਕੇ ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜਾਓ।"
3.250.28
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा दीनो दुशासनोऽब्रवीत् ।
अश्रुकण्ठः सुदुःखार्तः प्राञ्जलिः प्रणिपत्य च ॥ ३.२५०.२८ ॥
ਉਸਦੇ ਉਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਦੀਨ ਦੁਸ਼ਾਸਨ, ਅੱਥਰੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਗਲੇ ਨਾਲ, ਬਹੁਤ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਿਆਂ ਬੋਲਿਆ।
3.250.29
सगद्गदमिदं वाक्यं भ्रातरं ज्येष्ठमात्मनः ।
कप्रसीदेत्यपतद्भूमौ दूयमानेन चेतसा ॥ ३.२५०.२९ ॥
ਗਦਗਦ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ: "ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ!" ਕਹਿ ਕੇ ਦੁੱਖੀ ਮਨ ਨਾਲ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
3.250.30
दुःखितः पादयोस्तस्य नेत्रजं जलमुत्सृजन् ।
उक्तवांश्च नरव्याघ्रो नैतदेवं भविष्यति ॥ ३.२५०.३० ॥
ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਉਸਦੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਅੱਥਰੂ ਵਹਾਉਂਦਿਆਂ, ਨਰਵਿਆਘਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਐਵੇਂ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।"
3.250.31
विदीर्यत्सकला भूमिर्द्यौश्चापि शकलीभवेत् ।
रविरात्मप्रभां जह्यात्सोमः शीतांशुतां त्यजेत् ॥ ३.२५०.३१ ॥
ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਪਾਟ ਜਾਵੇ, ਅਕਾਸ਼ ਵੀ ਟੁਕੜੇ ਟੁਕੜੇ ਹੋ ਜਾਵੇ; ਸੂਰਜ ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਛੱਡ ਦੇਵੇ, ਚੰਦਰਮਾ ਆਪਣੀ ਠੰਢਕ ਤਿਆਗ ਦੇਵੇ।
3.250.32
वायुः शैघ्र्यमथो जह्याद्धिमवांश्च हिमं त्यजेत् ।
शुष्येत्तोयं समुद्रेषु वह्निरप्युष्णतां त्यजेत् ॥ ३.२५०.३२ ॥
ਹਵਾ ਆਪਣੀ ਤੇਜ਼ੀ ਛੱਡ ਦੇਵੇ, ਹਿਮਾਲਾ ਆਪਣੀ ਬਰਫ਼ ਤਿਆਗ ਦੇਵੇ; ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਸੁੱਕ ਜਾਵੇ, ਅੱਗ ਵੀ ਆਪਣੀ ਗਰਮੀ ਛੱਡ ਦੇਵੇ।
3.250.33
न चाहं त्वदृते राजन्प्रशासेयं वसुंधराम् ।
पुनःपुनः प्रसीदेति वाक्यं चेदमुवाच ह ॥ ३.२५०.३३ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੇਰੇ ਬਿਨਾਂ ਮੈਂ ਇਸ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗਾ। "ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਓ" ਇਹ ਗੱਲ ਉਸ ਨੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਆਖੀ।
3.250.34
शत्रूणां शोककृद्राजन्सुहृदां शोकनाशनः ।
त्वमेव नःकुलेराजा भविष्यसि शतं समाः ॥ ३.२५०.३४ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੂੰ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸੋਗ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦਾ ਸੋਗ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ। ਸਾਡੇ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਹੀ ਸੌ ਵਰ੍ਹੇ ਰਾਜਾ ਹੋਵੇਂਗਾ।
3.250.35
एवमुक्त्वा स राजानं सुश्वरं प्ररुरोद ह ।
पादौ संस्पृश्य मानार्हौ भ्रातुर्ज्येष्ठस्य भारत ॥ ३.२५०.३५ ॥
ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਉਹ ਰਾਜੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਉੱਚੀ ਉੱਚੀ ਰੋਣ ਲੱਗਾ। ਹੇ ਭਾਰਤ, ਸਤਿਕਾਰ ਦੇ ਯੋਗ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਦੇ ਪੈਰ ਛੂਹ ਕੇ।
3.250.36
तथा तौ दुःखितौ दृष्ट्वा दुःशासनसुयोधनौ ।
अभिगम्य व्यथाविष्टः कर्णस्तौ प्रत्यभाषत ॥ ३.२५०.३६ ॥
ਉਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ, ਦੁਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਸੁਯੋਧਨ, ਨੂੰ ਦੁਖੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਪੀੜਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਕਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਬੋਲਿਆ।
3.250.37
विषीदथः किं कौरव्यौ बालिश्यात्प्राकृताविव ।
न शोकः शोचमानस्य विनिवर्तेत कर्हिचित् ॥ ३.२५०.३७ ॥
ਹੇ ਕੌਰਵੋ, ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਵਾਂਗ ਮੂਰਖਤਾ ਕਾਰਨ ਤੁਸੀਂ ਕਿਉਂ ਦੁਖੀ ਹੋ? ਸ਼ੋਕ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦਾ ਸ਼ੋਕ ਕਦੇ ਵੀ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
3.250.38
यदा च शोचतः शोकोव्यसनं नापकर्षति ।
सामर्थ्यं किं ततः शोके शोचमानौ प्रपश्यथः ॥ ३.२५०.३८ ॥
ਜਦੋਂ ਸ਼ੋਕ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦਾ ਸ਼ੋਕ ਅਤੇ ਬਿਪਤਾ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਤਾਂ ਸ਼ੋਕ ਕਰਦੇ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਉਸ ਸ਼ੋਕ ਵਿੱਚ ਕੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵੇਖਦੇ ਹੋ?
3.250.39
धृतिं गृह्णीतं मा शत्रूञ्शोचन्तौ नन्दयिष्यथः ।
कर्तव्यं हि कृतं राजन्पाण्डवैस्तव मोक्षणम् ॥ ३.२५०.३९ ॥
ਧੀਰਜ ਧਾਰੋ, ਸ਼ੋਕ ਕਰਕੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਨਾ ਕਰੋ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੁਹਾਡੀ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਜੋ ਕਰਨਾ ਸੀ, ਉਹ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
3.250.40
नित्यमेव प्रियं कार्यं राज्ञो विपयवासिभिः ।
पाल्यमानास्त्वया ते हि निवसन्ति गतज्वराः ॥ ३.२५०.४० ॥
ਰਾਜ ਦੇ ਵਸਨੀਕਾਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਲੱਗਣ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਲੋਂ ਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਉਹ ਬੇਫ਼ਿਕਰ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
3.250.41
नार्हस्येवंगते मन्युं कर्तुं प्राकृतवत्स्वयम् ।
विषण्णास्तव सोदर्यास्त्वयि प्रायं समास्थिते ॥ ३.२५०.४१ ॥
ਅਜਿਹੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਵਾਂਗ ਖ਼ੁਦ ਗੁੱਸਾ ਜਾਂ ਸ਼ੋਕ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਤੁਹਾਡੇ ਭਰਾ ਉਦਾਸ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹਨ।
3.250.42
तदलं दुःखितानेतान्कर्तुं सर्वान्नराधिप ।
उत्तिष्ठ व्रज भद्रं ते समाश्वासय सोदरान् ॥ ३.२५०.४२ ॥
ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭਨਾਂ ਨੂੰ ਦੁਖੀ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਉੱਠੋ, ਜਾਓ — ਤੁਹਾਡਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ — ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦਿਓ।