ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 3.250
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.250.1
चित्रसेनं समागम्य प्रहसन्नर्जुनस्तदा ।
इदं वचनमक्लीवमब्रवीत्परवीरहा ॥ ३.२५०.१ ॥
ଶତ୍ରୁବୀରହା ଅର୍ଜୁନ ସେତେବେଳେ ଚିତ୍ରସେନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ହସି ହସି ଏହି ଦୃଢ଼ ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
3.250.2
भ्रातृनर्हसि मे वीर मोक्तुं गन्धर्वसत्तम ।
अनर्हधर्षणा हीमे जीवमानेषु पाण्डुषु ॥ ३.२५०.२ ॥
ହେ ବୀର, ଗନ୍ଧର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ ମୋ ଭାଇମାନଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରିବା ଉଚିତ। ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନେ ଜୀବିତ ଥିବାବେଳେ ଏମାନେ ଅପମାନର ଯୋଗ୍ୟ ନୁହଁନ୍ତି।
3.250.3
एवमुक्तस्तु गन्धर्वः पाण्डवेन महात्मना ।
उवाच यत्कर्ण वयं मन्त्रयन्तो विनिर्गताः ॥ ३.२५०.३ ॥
ମହାତ୍ମା ପାଣ୍ଡବ ଏହିପରି କହିବାରୁ ଗନ୍ଧର୍ବ କହିଲେ: ହେ କର୍ଣ, ଆମେ ମନ୍ତ୍ରଣା କରି ବାହାରିଥିଲୁ।
3.250.4
स्थितोराज्येच्युतान्स्थानाच्छ्रियाहीनांश्रियावृतः ।
द्रष्टास्मि निःसुखान्वीरान्सदारान्पाण्डवानिति ॥ ३.२५०.४ ॥
ରାଜ୍ୟରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇ, ସ୍ଥାନଚ୍ୟୁତ, ଶ୍ରୀହୀନ, ସୁଖହୀନ ବୀର ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ପତ୍ନୀ ସହିତ ମୁଁ ଦେଖିବି।
3.250.5
तस्मिन्नुच्चार्यमाणे तु गन्धर्वेण वचस्तथा ।
भूमेर्विवरमन्वैच्छं प्रवेष्टुं व्रीडयाऽन्वितः ॥ ३.२५०.५ ॥
ଗନ୍ଧର୍ବ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିବାମାତ୍ରେ ଲଜ୍ଜାରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁଁ ଧରଣୀର ଫାଟ ଖୋଜି ସେଥିରେ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ଚାହିଁଲି।
3.250.6
युधिष्ठिरमथागम् गन्धर्वाः सह पाण्डवैः ।
अस्मद्दुर्मन्त्रितं तस्मै बद्धांश्चास्मान्न्यवेदयन् ॥ ३.२५०.६ ॥
ତା'ପରେ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ସହିତ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ଆମର ଦୁଷ୍ଟ ମନ୍ତ୍ରଣା ଏବଂ ବନ୍ଧା ହୋଇଥିବା ଆମ ବିଷୟରେ ଜଣାଇଲେ।
3.250.7
स्त्रीसमक्षमहं दीनो बद्धः शत्रुवशं गतः ।
युधिष्ठिरस्योपहृतः किंनु दुःखमतः परम् ॥ ३.२५०.७ ॥
ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ମୁଁ ଦୀନ, ବନ୍ଧା, ଶତ୍ରୁବଶରେ ପଡ଼ି ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ପାଖକୁ ଆଣି ହୋଇଛି। ଏଥିରୁ ଅଧିକ ଦୁଃଖ କ'ଣ?
3.250.8
ये मे निराकृता नित्यं रिपुर्येषामहं सदा ।
तैर्मोक्षितोऽहं दुर्बुद्धिर्दत्तं तैरेव जीवितम् ॥ ३.२५०.८ ॥
ଯେଉଁମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ସର୍ବଦା ତିରସ୍କାର କରିଥିଲି, ଯେଉଁମାନଙ୍କର ମୁଁ ସର୍ବଦା ଶତ୍ରୁ ଥିଲି, ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହେ ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧି, ମୁଁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଛି; ସେମାନେ ହିଁ ମୋତେ ଜୀବନ ଦେଇଛନ୍ତି।
3.250.9
प्राप्तः स्यां यद्यहं वीर वधं तस्मिन्महारणे ।
श्रेयस्तद्भविता मह्यं नैवंभूतस्य जीवितम् ॥ ३.२५०.९ ॥
ହେ ବୀର, ଯଦି ମୁଁ ସେହି ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ବଧ ପାଇଥାଆନ୍ତି, ତେବେ ତାହା ମୋ ପାଇଁ ଶ୍ରେୟସ୍କର ହୋଇଥାନ୍ତା; ଏପରି ଅବସ୍ଥାରେ ଥିବା ମୋର ଜୀବନ ଶ୍ରେୟସ୍କର ନୁହେଁ।
3.250.10
भवेद्यशः पृथिव्यां मे ख्यातं गन्धर्वतो वधात् ।
प्राप्ताश्च पुण्यलोकाः स्युर्महेन्द्रसदनेऽक्षयाः ॥ ३.२५०.१० ॥
ଗନ୍ଧର୍ବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବଧ ହେବାରୁ ମୋ ଯଶ ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହୁଅନ୍ତା; ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅକ୍ଷୟ ଭବନରେ ମୁଁ ପୁଣ୍ୟଲୋକ ପାଇଥାନ୍ତି।
3.250.11
यत्त्वद्य मे व्यवसितं तच्छृणुध्वं नरर्षभाः ।
इह प्रायमुपासिष्ये यूयं व्रजत वै गृहान्।
भ्रातरश्चैव मे सर्वे यान्त्वद्य स्वपुरं प्रति ॥ ३.२५०.११ ॥
ଆଜି ମୁଁ ଯାହା ସ୍ଥିର କରିଛି ତାହା ଶୁଣ, ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠଗଣ। ଏଠାରେ ମୁଁ ପ୍ରାୟୋପବେଶନ କରିବି; ତୁମେମାନେ ସମସ୍ତେ ଘରକୁ ଫେରିଯାଅ। ମୋର ସମସ୍ତ ଭାଇମାନେ ଆଜି ହିଁ ନିଜ ନଗରକୁ ଚାଲିଯାଆନ୍ତୁ।
3.250.12
कर्णप्रभृतयश्चैव सुहृदो बान्धवाश्च ये ।
दुःशासनं पुरस्कृत्य प्रयान्त्वद्य पुरं प्रति ॥ ३.२५०.१२ ॥
କର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଭୃତି ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ସୁହୃଦ ଓ ବାନ୍ଧବ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଦୁଃଶାସନଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ଆଜି ହିଁ ନଗରକୁ ଚାଲିଯାଆନ୍ତୁ।
3.250.13
न ह्यहं संप्रयास्यामि पुरं शत्रुनिराकृतः ।
शत्रुमानापहो भूत्वा सुहृदां मानकृत्तथा ॥ ३.२५०.१३ ॥
ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରାଜିତ ହୋଇ ମୁଁ ନଗରକୁ ଫେରିବି ନାହିଁ। ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ମାନ ହରଣ କରି, ମିତ୍ରମାନଙ୍କୁ ମାନ ଦେଇ ଫେରିବି।
3.250.14
कामं रणशिरस्यद्य शत्रुभिर्वै विमानितः ।
स सुहृच्छोकदो जातः शत्रूणां हर्वर्धनः।
वारणाह्वयमासाद्य किं वक्ष्यामि जनाधिपम् ॥ ३.२५०.१४ ॥
ଆଜି ରଣକ୍ଷେତ୍ରରେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିଶ୍ଚୟ ଅପମାନିତ ହୋଇ ମୁଁ ମିତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଦୁଃଖ ଦେଉଥିବା ଏବଂ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ହର୍ଷ ବଢ଼ାଉଥିବା ହୋଇଗଲିଣି। ବାରଣାବତରେ ପହଞ୍ଚି ସେହି ରାଜାଙ୍କୁ ମୁଁ କ'ଣ କହିବି?
3.250.15
भीष्मद्रोणौ कृपद्रौणी विदुरः संजयस्तथा ।
बाह्लीकः सौमदत्तिश्च ये चान्ये वृद्धसंमताः ॥ ३.२५०.१५ ॥
ଭୀଷ୍ମ ଓ ଦ୍ରୋଣ, କୃପ ଓ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର, ବିଦୁର ଓ ସଞ୍ଜୟ, ବାହ୍ଲୀକ ଓ ସୋମଦତ୍ତପୁତ୍ର, ଏବଂ ବୃଦ୍ଧ ବୋଲି ସମ୍ମାନିତ ଅନ୍ୟମାନେ।
3.250.16
ब्राह्मणाः श्रेणिमुख्याश्च तथोदासीनवृत्तयः ।
किं मां वक्ष्यंति किं चापि प्रतिवक्ष्यामि तानहं ॥ ३.२५०.१६ ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଶ୍ରେଣୀମାନଙ୍କ ପ୍ରମୁଖ ଓ ଉଦାସୀନ ଆଚରଣ ଥିବା ଲୋକେ — ସେମାନେ ମୋତେ କ'ଣ କହିବେ, ଆଉ ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ କ'ଣ ଉତ୍ତର ଦେବି?
3.250.17
रिपूणां शिरसि स्थित्वा तथा विक्रम्य चोरसि ।
आत्मदोषात्परिभ्रष्टः कथं वक्ष्यामि तानहम् ॥ ३.२५०.१७ ॥
ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ଠିଆ ହୋଇ ଓ ସେମାନଙ୍କ ଛାତିରେ ପରାକ୍ରମରେ ପ୍ରହାର କରି ମଧ୍ୟ, ନିଜ ଦୋଷରୁ ଖସିପଡ଼ିଥିବା ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ କେମିତି କହିବି?
3.250.18
दुर्विनीताः श्रियं प्राप्य विद्यामैश्वर्यमेव च ।
तिष्ठन्ति न चिरं भद्रे यथाऽहं मदगर्वितः ॥ ३.२५०.१८ ॥
ହେ ଭଦ୍ରେ, ଦୁର୍ବିନୀତ ଲୋକେ ସମ୍ପଦ, ବିଦ୍ୟା ଓ ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ପାଇଲେ ମଧ୍ୟ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଟିକି ରହନ୍ତି ନାହିଁ; ମଦରେ ଗର୍ବିତ ହୋଇ ମୁଁ ଟିକିଲି ନାହିଁ ପରି।
3.250.19
अहो वत यथेदं मे कष्टं दुश्चरितं कृतम् ।
स्वयं दुर्बुद्धिना मोहाद्येन प्राप्तोस्मि संशयम् ॥ ३.२५०.१९ ॥
ଅହୋ! ମୁଁ ନିଜେ ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧି ଓ ମୋହରୁ କେତେ କଷ୍ଟକର ଦୁରାଚରଣ କଲି; ସେଥିପାଇଁ ଏହି ସଂଶୟରେ ପଡ଼ିଗଲି।
3.250.20
तस्मात्प्रायमुपासिष्ये न हिशक्ष्यामि जीवितुम् ।
चेतयानो हि को जीवेत्कृच्छ्राच्छत्रुभिरुद्धृतः ॥ ३.२५०.२० ॥
ଅତଏବ ମୁଁ ପ୍ରାୟୋପବେଶନ କରିବି; ମୁଁ ବଞ୍ଚି ପାରିବି ନାହିଁ। ଚିନ୍ତା କର, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ହାତରୁ ଏହି ସଙ୍କଟରୁ ଉଦ୍ଧାର ପାଇଲେ ମଧ୍ୟ କିଏ ବଞ୍ଚିବାକୁ ଚାହିଁବ?
3.250.21
शत्रुभिश्चावहसितो मानी पौरुषवर्जितः ।
पाण्डवैर्विक्रमाढ्यैशच् सावमानमवेक्षितः ॥ ३.२५०.२१ ॥
ଶତ୍ରୁମାନେ ମୋତେ ଉପହାସ କଲେ; ଅଭିମାନୀ ଓ ପୌରୁଷହୀନ ମୋତେ ପରାକ୍ରମୀ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଅବମାନନା ସହିତ ଦେଖିଲେ।
3.250.22
एवं चिन्तापरिगतो दुःशासनमथाब्रवीत् ।
दुःशासन निबोधेदं वचनं मम भारत ॥ ३.२५०.२२ ॥
ଏହିପରି ଚିନ୍ତାରେ ଡୁବିଥିବା ସେ ଦୁଃଶାସନଙ୍କୁ କହିଲେ — "ହେ ଭରତବଂଶଧର ଦୁଃଶାସନ, ମୋର ଏହି ବାକ୍ୟ ଶୁଣ।"
3.250.23
प्रतीच्छ त्वं मया दत्तमभिषेकं नृपो भव ।
प्रशाधि पृथिवीं स्फीतांकर्णसौबलपालिताम् ॥ ३.२५०.२३ ॥
ମୋ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଅଭିଷେକ ଗ୍ରହଣ କର; ରାଜା ହୁଅ। କର୍ଣ୍ଣ ଓ ସୌବଳଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ଏହି ସମୃଦ୍ଧ ପୃଥିବୀ ଶାସନ କର।
3.250.24
भ्रातॄन्पालय विस्रब्धं मरुतो वृत्रहा यथा ।
बान्धवाश्चोपजीवन्तु देवा इव शतक्रतुम् ॥ ३.२५०.२४ ॥
ବୃତ୍ରହନ୍ତା ଇନ୍ଦ୍ର ଯେପରି ମରୁତ୍ମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ସେପରି ନିର୍ଭୟରେ ଭାଇମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କର; ଦେବତାମାନେ ଯେପରି ଶତକ୍ରତୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରନ୍ତି, ସେପରି ଆତ୍ମୀୟମାନେ ତୁମ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରନ୍ତୁ।
3.250.25
ब्राह्मणेषु सदा वृत्तिं कुर्वीथाश्चाप्रमादतः ।
बन्धूनां सुहृदां चैव भवेथास्त्वं गतिः सदा ॥ ३.२५०.२५ ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସର୍ବଦା ସତର୍କତାରେ ଜୀବିକା ବ୍ୟବସ୍ଥା କର; ବନ୍ଧୁ ଓ ସୁହୃଦମାନଙ୍କ ପାଇଁ ତୁମେ ସର୍ବଦା ଆଶ୍ରୟ ହୋଇ ରୁହ।
3.250.26
ज्ञातींश्चाप्यनुपश्येथा विष्णुर्देवगणान्यथा ।
गुरवः पालनीयास्ते गच्छ पालय मेदिनीम् ॥ ३.२५०.२६ ॥
ବିଷ୍ଣୁ ଯେପରି ଦେବଗଣଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ସେପରି ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଜ୍ଞାତିମାନଙ୍କ ଯତ୍ନ ନିଅ; ଗୁରୁଜନମାନଙ୍କୁ ତୁମେ ରକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ। ଯାଅ, ପୃଥିବୀ ପାଳନ କର।
3.250.27
नन्दयन्सुहृदः सर्वाञ्शात्रवांश्चावभर्त्सयन् ।
कण्ठे चैनं परिष्वज्यगम्यतामित्युवाच ह ॥ ३.२५०.२७ ॥
ସମସ୍ତ ସୁହୃଦଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦିତ କରି ଓ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଧମକାଇ, ତାକୁ ଗଳା ଜଡ଼ାଇ ସେ କହିଲେ, "ଯାଅ।"
3.250.28
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा दीनो दुशासनोऽब्रवीत् ।
अश्रुकण्ठः सुदुःखार्तः प्राञ्जलिः प्रणिपत्य च ॥ ३.२५०.२८ ॥
ତାଙ୍କର ସେହି କଥା ଶୁଣି ଦୀନ ଦୁଃଶାସନ, ଲୋତକରେ ରୁଦ୍ଧ କଣ୍ଠରେ, ଅତି ଦୁଃଖରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ, ହାତଯୋଡ଼ି ପ୍ରଣାମ କରି କହିଲେ।
3.250.29
सगद्गदमिदं वाक्यं भ्रातरं ज्येष्ठमात्मनः ।
कप्रसीदेत्यपतद्भूमौ दूयमानेन चेतसा ॥ ३.२५०.२९ ॥
ଗଦ୍ଗଦ ସ୍ୱରରେ ସେ ନିଜ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଭାଇଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ, "ଦୟା କର!" ବୋଲି ଦୁଃଖୀ ମନରେ ସେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
3.250.30
दुःखितः पादयोस्तस्य नेत्रजं जलमुत्सृजन् ।
उक्तवांश्च नरव्याघ्रो नैतदेवं भविष्यति ॥ ३.२५०.३० ॥
ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ତାଙ୍କ ପାଦରେ ଲୋତକ ଢାଳି ନରବ୍ୟାଘ୍ର କହିଲେ, "ଏପରି ହେବ ନାହିଁ।"
3.250.31
विदीर्यत्सकला भूमिर्द्यौश्चापि शकलीभवेत् ।
रविरात्मप्रभां जह्यात्सोमः शीतांशुतां त्यजेत् ॥ ३.२५०.३१ ॥
ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀ ବିଦୀର୍ଣ୍ଣ ହେଉ, ଆକାଶ ମଧ୍ୟ ଖଣ୍ଡ ଖଣ୍ଡ ହେଉ; ସୂର୍ଯ୍ୟ ନିଜ ପ୍ରଭା ତ୍ୟାଗ କରୁ, ଚନ୍ଦ୍ର ନିଜ ଶୀତଳତା ତ୍ୟାଗ କରୁ।
3.250.32
वायुः शैघ्र्यमथो जह्याद्धिमवांश्च हिमं त्यजेत् ।
शुष्येत्तोयं समुद्रेषु वह्निरप्युष्णतां त्यजेत् ॥ ३.२५०.३२ ॥
ପବନ ନିଜ ବେଗ ତ୍ୟାଗ କରୁ, ହିମାଳୟ ନିଜ ତୁଷାର ତ୍ୟାଗ କରୁ; ସମୁଦ୍ରର ଜଳ ଶୁଖି ଯାଉ, ଅଗ୍ନି ମଧ୍ୟ ନିଜ ଉଷ୍ଣତା ତ୍ୟାଗ କରୁ।
3.250.33
न चाहं त्वदृते राजन्प्रशासेयं वसुंधराम् ।
पुनःपुनः प्रसीदेति वाक्यं चेदमुवाच ह ॥ ३.२५०.३३ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ତୁମ ବିନା ମୁଁ ଏ ପୃଥିବୀ ଶାସନ କରିବି ନାହିଁ। "ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅ" ବୋଲି ବାରମ୍ବାର ସେ ଏହି କଥା କହିଲା।
3.250.34
शत्रूणां शोककृद्राजन्सुहृदां शोकनाशनः ।
त्वमेव नःकुलेराजा भविष्यसि शतं समाः ॥ ३.२५०.३४ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ତୁମେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଶୋକ ଦେଉଥିବା ଏବଂ ମିତ୍ରମାନଙ୍କ ଶୋକ ହରଣ କରୁଥିବା। ଆମ କୁଳରେ ତୁମେ ହିଁ ଶହେ ବର୍ଷ ରାଜା ହେବ।
3.250.35
एवमुक्त्वा स राजानं सुश्वरं प्ररुरोद ह ।
पादौ संस्पृश्य मानार्हौ भ्रातुर्ज्येष्ठस्य भारत ॥ ३.२५०.३५ ॥
ଏହା କହି ସେ ରାଜାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଜୋରରେ କାନ୍ଦିଲା। ହେ ଭାରତ, ସମ୍ମାନର ଯୋଗ୍ୟ ନିଜ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଭାଇଙ୍କ ପାଦ ସ୍ପର୍ଶ କରି।
3.250.36
तथा तौ दुःखितौ दृष्ट्वा दुःशासनसुयोधनौ ।
अभिगम्य व्यथाविष्टः कर्णस्तौ प्रत्यभाषत ॥ ३.२५०.३६ ॥
ସେମାନଙ୍କୁ ଦୁଃଖିତ ଦେଖି, ବ୍ୟଥାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ କର୍ଣ୍ଣ ସେମାନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ସେମାନଙ୍କୁ କହିଲା।
3.250.37
विषीदथः किं कौरव्यौ बालिश्यात्प्राकृताविव ।
न शोकः शोचमानस्य विनिवर्तेत कर्हिचित् ॥ ३.२५०.३७ ॥
ହେ କୌରବଗଣ, ସାଧାରଣ ମଣିଷ ପରି ମୂର୍ଖତାବଶତଃ ତୁମେମାନେ କାହିଁକି ଶୋକ କରୁଛ? ଶୋକକାରୀର ଶୋକ କେବେ ହେଁ ନିବୃତ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ।
3.250.38
यदा च शोचतः शोकोव्यसनं नापकर्षति ।
सामर्थ्यं किं ततः शोके शोचमानौ प्रपश्यथः ॥ ३.२५०.३८ ॥
ଶୋକକାରୀର ଶୋକ ଓ ବିପତ୍ତି ଦୂର ନ ହେଲେ, ଶୋକ କରୁଥିବା ତୁମେ ଦୁହେଁ ସେହି ଶୋକରେ କି ସାମର୍ଥ୍ୟ ଦେଖୁଛ?
3.250.39
धृतिं गृह्णीतं मा शत्रूञ्शोचन्तौ नन्दयिष्यथः ।
कर्तव्यं हि कृतं राजन्पाण्डवैस्तव मोक्षणम् ॥ ३.२५०.३९ ॥
ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଧାରଣ କର, ଶୋକ କରି ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦିତ କର ନାହିଁ। ହେ ରାଜନ୍, ତୁମର ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ଯାହା କରିବାର ଥିଲା, ତାହା ପାଣ୍ଡବମାନେ କରି ସାରିଛନ୍ତି।
3.250.40
नित्यमेव प्रियं कार्यं राज्ञो विपयवासिभिः ।
पाल्यमानास्त्वया ते हि निवसन्ति गतज्वराः ॥ ३.२५०.४० ॥
ରାଜ୍ୟର ବାସିନ୍ଦାମାନେ ସର୍ବଦା ରାଜାଙ୍କ ପ୍ରିୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ। ତୁମ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ହୋଇ ସେମାନେ ନିଶ୍ଚିନ୍ତରେ ବାସ କରନ୍ତି।
3.250.41
नार्हस्येवंगते मन्युं कर्तुं प्राकृतवत्स्वयम् ।
विषण्णास्तव सोदर्यास्त्वयि प्रायं समास्थिते ॥ ३.२५०.४१ ॥
ଏହିପରି ଅବସ୍ଥାରେ ତୁମେ ସାଧାରଣ ମଣିଷ ପରି ନିଜେ କ୍ରୋଧ ବା ଶୋକ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ତୁମ ଭାଇମାନେ ବିଷଣ୍ଣ, କାରଣ ସେମାନେ ମୁଖ୍ୟତଃ ତୁମ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ।
3.250.42
तदलं दुःखितानेतान्कर्तुं सर्वान्नराधिप ।
उत्तिष्ठ व्रज भद्रं ते समाश्वासय सोदरान् ॥ ३.२५०.४२ ॥
ଅତଏବ ହେ ନରାଧିପ, ଏମାନଙ୍କୁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦୁଃଖିତ କରିବା ଯଥେଷ୍ଟ। ଉଠ, ଯାଅ — ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ — ତୁମ ଭାଇମାନଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦିଅ।