Mahābhārata · Adhyāya 3.252
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.252.1
प्रायोपविष्टं राजानं दुर्योधनममर्षणम् ।
उवाच सान्त्वयन्राजञ्शकुनिः सौबलस्तदा ॥ ३.२५२.१ ॥
Entonces Śakuni, hijo de Subala, habló consolando al rey Duryodhana, quien se había sentado a ayunar hasta la muerte, implacable y resentido: «Oh rey...».
3.252.2
सम्यगुक्तं हि कर्णेन तच्छ्रुतं कौरव त्वया ।
मया हृतां श्रियं स्फीतां तां मोहादपहासि किम् ॥ ३.२५२.२ ॥
Karṇa habló con razón, y tú lo oíste, oh Kaurava. ¿Por qué, por ofuscación, te burlas de aquella vasta prosperidad que yo he arrebatado?
3.252.3
त्वमबुद्ध्या नृपवर प्राणानुत्स्रष्टुमिच्छसि ।
अद्य वाऽप्यवगन्छामि न वृद्धाः सेवितास्त्वया ॥ ३.२५२.३ ॥
Oh mejor de los reyes, por necedad deseas entregar tu vida. Hoy percibo que no has servido a los ancianos.
3.252.4
यः समुत्पतितं हर्षं दैन्यं वा न नियच्छति ।
स नश्यति श्रियं प्राप्य पात्रमाममिवाम्भसि ॥ ३.२५२.४ ॥
Quien no domina la alegría o la abatimiento que se levantan, perece aun después de obtener la fortuna, como una vasija cruda en el agua.
3.252.5
अतिभीरुं मृदुं क्लीबं दीर्घसूत्रं प्रमादिनम् ।
व्यसनाद्विषयाक्रान्तं न भजन्ति नृपं श्रिताः ॥ ३.२५२.५ ॥
Los que se acogen a un rey extremadamente temeroso, blando, cobarde, dilatorio, negligente y vencido por la calamidad y los objetos de los sentidos, no lo sirven.
3.252.6
सत्कृतस्य हि ते शोको विपरीते कथं भवेत् ।
मा कृतं शोभनं पार्थैः शोकमालम्ब्य नाशय ॥ ३.२५२.६ ॥
Tú has sido honrado; ¿cómo, entonces, te llegaría el dolor en la adversidad? No destruyas, aferrándote al dolor, el bien hecho por los hijos de Pṛthā.
3.252.7
यत्र हर्षस्त्वया कार्यः सत्कर्तव्याश्च पाण्डवाः ।
तत्र शोचसि राजेन्द्रविपरीतमिदं तव ॥ ३.२५२.७ ॥
Donde deberías alegrarte y honrar a los Pāṇḍavas, allí, oh señor de reyes, te afliges; esto es contrario para ti.
3.252.8
प्रसीदमा त्यजात्मानं तुष्टश्च सुकृतं स्मर ।
कप्रयच्छ राज्यं पार्थानां यशो धर्ममवाप्नुहि।
क्रियामेतां समाज्ञाय कृतघ्नो न भविष्यसि ॥ ३.२५२.८ ॥
Sé benévolo, no te abandones; sé satisfecho y recuerda tus buenas acciones. Entrega el reino a los hijos de Pṛthā, obtén fama y dharma. Comprendiendo esta acción, no serás ingrato.
3.252.9
सौभ्रात्रं पाण्डवैः कृत्वा समवस्ताप्य चैव तान् ।
पित्र्यं राज्यं प्रयच्छैषां ततः सुखमवाप्स्यसि ॥ ३.२५२.९ ॥
Habiendo establecido la armonía fraternal con los Pāṇḍavas y aliviado su pesar, dales el reino paterno; entonces obtendrás la dicha.
3.252.10
शकुनेस्तु वचः श्रुत्वा दुःशासनमवेक्ष्य च ।
पादयोः पतितं वीरं विकृतं भ्रातृसौहृदात् ॥ ३.२५२.१० ॥
Habiendo oído las palabras de Śakuni y visto a Duḥśāsana, el héroe caído a sus pies, desfigurado por el afecto fraterno.
3.252.11
बाहुभ्यां साधुजाताभ्यां दुःशासनमरिंदमम् ।
उत्थाप्य संपरिष्वज्य प्रीत्याऽजिघ्रत मूर्धनि ॥ ३.२५२.११ ॥
Levantando con sus bien formados brazos a Duḥśāsana, el domador de enemigos, lo abrazó y con afecto besó su cabeza.
3.252.12
कर्णसौबलयोश्चापि संश्रुत्य वचनान्यसौ ।
निर्वेदं परमं गत्वा राजा दुर्योधनस्तदा।
व्रीडयाऽभिपरीतात्मा नैराश्यमगमत्परम् ॥ ३.२५२.१२ ॥
Habiendo oído las palabras de Karṇa y Saubala, el rey Duryodhana cayó entonces en la mayor desolación; con el ánimo abrumado por la vergüenza, se hundió en la más profunda desesperanza.
3.252.13
सुहृदां चैव तच्छ्रुत्वा समन्युरिदमब्रवीत् ।
न धर्मधनसौख्येन नैश्वर्येण न चाज्ञया ॥ ३.२५२.१३ ॥
Al oír esto de sus amigos, habló con ira: «Ni por el dharma, ni por la riqueza, ni por el placer, ni por el señorío, ni por una orden.»
3.252.14
नैव भोगैश्च मे कार्यं मा विहन्यत गच्छत ।
निश्चितेयं मम मतिः स्थिता प्रायोपवेशने ॥ ३.२५२.१४ ॥
No tengo necesidad de placeres. No os arruinéis; marchaos. Mi decisión firme es permanecer en el ayuno hasta la muerte.
3.252.15
गच्छध्वं नगरं सर्वे पूज्याश्च गुरवो मम ।
त एवमुक्ताः प्रत्यूच् राजानमरिमर्दनम् ॥ ३.२५२.१५ ॥
«Id todos a la ciudad; también mis venerables mayores están allí.» Así interpelados, respondieron al rey, el aplastador de enemigos.
3.252.16
या गतिस्तव राजेन्द्र साऽस्माकमपि भारत ।
कथं वा संप्रवेक्ष्यामस्त्वद्विहीनाः पुरं वयम् ॥ ३.२५२.१६ ॥
«Lo que sea tu destino, también lo será el nuestro, oh señor de reyes, oh Bhārata. ¿Cómo podríamos entrar en la ciudad privados de ti?»
3.252.17
स सुहृद्भिरमात्यैश्च भातृभिः स्वजनेन च ।
बहुप्रकारमप्युक्तो निश्चयान्न व्यचाल्यत ॥ ३.२५२.१७ ॥
Aunque lo exhortaron de muchas maneras amigos, ministros, hermanos y parientes, no se apartó de su resolución.
3.252.18
दर्भास्तरणमास्तीर्य निश्चयाद्धृतराष्ट्रजः ।
संस्पृश्यापः शुचिर्भूत्वा भूतले समुपस्थितः ॥ ३.२५२.१८ ॥
Resuelto, el hijo de Dhṛtarāṣṭra extendió un lecho de hierba kuśa, tocó el agua, se purificó y se sentó sobre el suelo.
3.252.19
कुशचीराम्बरधरः परं नियममास्थितः ।
वाग्यतो राजशार्दूलः स स्वर्गगतिकाम्यया ॥ ३.२५२.१९ ॥
Vestido con ropas de hierba kuśa y corteza, firme en el voto supremo, con la palabra contenida, aquel tigre entre reyes, deseando el camino al cielo.
3.252.20
मनसोपचितिं कृत्वा निरस् च बहिःक्रियाः ।
तस्थौप्रायोपवेशेऽथमतिं कृत्वा सुनिश्चयाम् ॥ ३.२५२.२० ॥
Habiendo acumulado mérito en la mente y abandonado los ritos externos, se mantuvo en la resolución de ayunar hasta la muerte, con firme determinación.
3.252.21
अथ तं निश्चयं तस्य बुद्ध्वा दैतेयदानवाः ।
पातालवासिनो रौद्राः पूर्वं देवैर्विनिर्जिताः ॥ ३.२५२.२१ ॥
Entonces, al conocer su resolución, los Daityas y Dānavas que habitan en el inframundo, feroces, vencidos antaño por los dioses.
3.252.22
ते स्वपक्षक्षयं तं तु ज्ञात्वा दुर्योधनस्य वै ।
आह्वानाय तदा चक्रुः कर्म वैतानसंभवम् ॥ ३.२५२.२२ ॥
Sabiendo de la destrucción de su bando por parte de Duryodhana, realizaron entonces el rito nacido del fuego sagrado para llamarlo.
3.252.23
बृहस्पत्युशनोक्तैश्च मन्त्रैर्मन्त्रविशारदाः ।
अथर्ववेदप्रोक्तैश्च याश्चौपनिषदाः क्रियाः।
मन्त्रजप्यसमायुक्तास्तास्तदा समवर्तयन् ॥ ३.२५२.२३ ॥
Con los mantras enseñados por Bṛhaspati y Uśanas, los expertos en mantras, y con los ritos del Atharva Veda y de los Upaniṣads, unidos a la recitación de mantras, los llevaron a cabo entonces.
3.252.24
जुह्वत्यग्नौ हविः क्षीरं मन्त्रवत्सुसमाहिताः ।
ब्राह्मणा वेदवेदाङ्गपारगाः सुदृढव्रताः ॥ ३.२५२.२४ ॥
Brahmanes, expertos en los Vedas y Vedāṅgas, firmes en sus votos, bien concentrados, ofrecían al fuego oblaciones de leche según los mantras.
3.252.25
अध्वर्यवो दानवानां कर्म प्रावर्तयंस्ततः ॥ ३.२५२.२५ ॥
Entonces los sacerdotes adhvaryu pusieron en marcha el rito de los Dānavas.
3.252.26
कर्मसिद्धौ तदा तत्र जृम्भमाणा महाद्भुता ।
कृत्या समुत्थिता राजन्किं करोमीति चाब्रवीत् ॥ ३.२५२.२६ ॥
Cuando el rito se cumplió, se levantó allí una kṛtyā, criatura femenina maravillosa, bostezando, oh rey, y dijo: "¿Qué debo hacer?"
3.252.27
आहुर्दैत्याश्च तां तत्र सुप्रीतेनान्तरात्मना ।
प्रायोपविष्टं राजानं धार्तराष्ट्रमिहानय ॥ ३.२५२.२७ ॥
Entonces los Daitya, muy complacidos en su interior, le dijeron: "Trae aquí al rey, hijo de Dhṛtarāṣṭra, que está sentado en ayuno hasta la muerte."
3.252.28
तथेति च प्रतिश्रुत्य सा कृत्या प्रययौ तदा ।
निमेषादगमच्चापि यत्र राजा सुयोधनः ॥ ३.२५२.२८ ॥
Diciendo "Así sea" y habiendo prometido, la kṛtyā partió entonces, y en un instante llegó donde estaba el rey Suyodhana.
3.252.29
समादाय च राजानं प्रविवेश रसातलम् ।
दानवानां मुहूर्ताच्च पुरतस्तं न्यवेदयत् ॥ ३.२५२.२९ ॥
Tomando al rey, entró en Rasātala, el mundo inferior, y en un instante lo presentó ante los Dānava.
3.252.30
तमानीतं नृपं दृष्ट्वा रात्रौ संगत्य दानवाः ।
प्रहृष्टमनसः सर्वे किंचिदुत्फुल्ललोचनाः ॥ ३.२५२.३० ॥
Reunidos de noche, todos los Dānava, al ver al rey traído allí, tenían la mente alegre y los ojos algo abiertos.
3.252.31
दृढमेनं परिष्यज्य दृष्ट्वा च कुशलं तदा ।
साभिमानमिदं वाक्यं दुर्योधनमथाब्रुवन् ॥ ३.२५२.३१ ॥
Abrazándole con fuerza y viendo que estaba bien, entonces dijeron con orgullo estas palabras a Duryodhana.