ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 3.252
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.252.1
प्रायोपविष्टं राजानं दुर्योधनममर्षणम् ।
उवाच सान्त्वयन्राजञ्शकुनिः सौबलस्तदा ॥ ३.२५२.१ ॥
ಪ್ರಾಯೋಪವೇಶದಲ್ಲಿದ್ದ, ಸಹನೆಯಿಲ್ಲದ ರಾಜ ದುರ್ಯೋಧನನಿಗೆ, ಓ ರಾಜನೇ, ಆಗ ಸುಬಲನ ಮಗ ಶಕುನಿ ಸಾಂತ್ವನ ಹೇಳುತ್ತಾ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.
3.252.2
सम्यगुक्तं हि कर्णेन तच्छ्रुतं कौरव त्वया ।
मया हृतां श्रियं स्फीतां तां मोहादपहासि किम् ॥ ३.२५२.२ ॥
ಕರ್ಣನು ಸರಿಯಾಗಿಯೇ ಹೇಳಿದನು, ಓ ಕೌರವ, ನೀನೂ ಅದನ್ನು ಕೇಳಿದೆ. ಮೋಹದಿಂದ ನಾನು ಅಪಹರಿಸಿದ ಆ ವಿಸ್ತಾರ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ನೋಡಿ ಏಕೆ ನಗುತ್ತಿರುವೆ?
3.252.3
त्वमबुद्ध्या नृपवर प्राणानुत्स्रष्टुमिच्छसि ।
अद्य वाऽप्यवगन्छामि न वृद्धाः सेवितास्त्वया ॥ ३.२५२.३ ॥
ಓ ರಾಜಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಅವಿವೇಕದಿಂದ ನೀನು ಪ್ರಾಣ ತ್ಯಜಿಸಲು ಬಯಸುತ್ತಿರುವೆ. ಇಂದು ನಾನು ತಿಳಿಯುತ್ತೇನೆ, ನೀನು ಹಿರಿಯರನ್ನು ಸೇವಿಸಲಿಲ್ಲ ಎಂದು.
3.252.4
यः समुत्पतितं हर्षं दैन्यं वा न नियच्छति ।
स नश्यति श्रियं प्राप्य पात्रमाममिवाम्भसि ॥ ३.२५२.४ ॥
ಉಕ್ಕಿದ ಹರ್ಷವನ್ನಾಗಲಿ ದೈನ್ಯವನ್ನಾಗಲಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸದವನು, ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಪಡೆದರೂ ನಾಶವಾಗುತ್ತಾನೆ; ನೀರಿನಲ್ಲಿರುವ ಹಸಿ ಪಾತ್ರೆಯಂತೆ.
3.252.5
अतिभीरुं मृदुं क्लीबं दीर्घसूत्रं प्रमादिनम् ।
व्यसनाद्विषयाक्रान्तं न भजन्ति नृपं श्रिताः ॥ ३.२५२.५ ॥
ಅತಿ ಭೀರು, ಮೃದು, ಷಂಡ, ಮುಂದೂಡುವವನು, ಪ್ರಮಾದಿ, ಸಂಕಟ ಮತ್ತು ವಿಷಯಾಸಕ್ತಿಗೆ ಒಳಗಾದ ರಾಜನನ್ನು, ಆಶ್ರಿತರು ಸೇವಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
3.252.6
सत्कृतस्य हि ते शोको विपरीते कथं भवेत् ।
मा कृतं शोभनं पार्थैः शोकमालम्ब्य नाशय ॥ ३.२५२.६ ॥
ನೀನು ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನು; ಹಾಗಿರುವಾಗ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ವಿರುದ್ಧವಾದಾಗ ನಿನಗೆ ಶೋಕ ಹೇಗೆ ಬರುತ್ತದೆ? ಪಾರ್ಥರು ಮಾಡಿದ ಶುಭವನ್ನು ಶೋಕವನ್ನು ಹಿಡಿದು ನಾಶಮಾಡಬೇಡ.
3.252.7
यत्र हर्षस्त्वया कार्यः सत्कर्तव्याश्च पाण्डवाः ।
तत्र शोचसि राजेन्द्रविपरीतमिदं तव ॥ ३.२५२.७ ॥
ನೀನು ಸಂತೋಷಪಡಬೇಕಾದಲ್ಲಿ, ಪಾಂಡವರನ್ನು ಗೌರವಿಸಬೇಕಾದಲ್ಲಿ, ಓ ರಾಜೇಂದ್ರನೇ, ನೀನು ಶೋಕಿಸುತ್ತಿರುವೆ; ಇದು ನಿನಗೆ ವಿಪರೀತವಾಗಿದೆ.
3.252.8
प्रसीदमा त्यजात्मानं तुष्टश्च सुकृतं स्मर ।
कप्रयच्छ राज्यं पार्थानां यशो धर्ममवाप्नुहि।
क्रियामेतां समाज्ञाय कृतघ्नो न भविष्यसि ॥ ३.२५२.८ ॥
ಪ್ರಸನ್ನನಾಗು, ನಿನ್ನನ್ನು ಕೈಬಿಡಬೇಡ; ತೃಪ್ತನಾಗಿ ನಿನ್ನ ಸತ್ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನೆನೆಸಿಕೋ. ಪೃಥೆಯ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಕೊಡು, ಯಶಸ್ಸು ಮತ್ತು ಧರ್ಮವನ್ನು ಪಡೆ. ಈ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿದು ನೀನು ಕೃತಘ್ನನಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
3.252.9
सौभ्रात्रं पाण्डवैः कृत्वा समवस्ताप्य चैव तान् ।
पित्र्यं राज्यं प्रयच्छैषां ततः सुखमवाप्स्यसि ॥ ३.२५२.९ ॥
ಪಾಂಡವರೊಡನೆ ಸೋದರತ್ವವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಅವರ ದುಃಖವನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಿ, ಅವರಿಗೆ ಪಿತೃರಾಜ್ಯವನ್ನು ಕೊಡು; ಆಗ ನೀನು ಸುಖ ಪಡೆಯುವೆ.
3.252.10
शकुनेस्तु वचः श्रुत्वा दुःशासनमवेक्ष्य च ।
पादयोः पतितं वीरं विकृतं भ्रातृसौहृदात् ॥ ३.२५२.१० ॥
ಶಕುನಿಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ದುಃಶಾಸನನನ್ನು ನೋಡಿ, ಸೋದರ ಪ್ರೇಮದಿಂದ ವಿಕೃತನಾಗಿ ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದ ವೀರನನ್ನು.
3.252.11
बाहुभ्यां साधुजाताभ्यां दुःशासनमरिंदमम् ।
उत्थाप्य संपरिष्वज्य प्रीत्याऽजिघ्रत मूर्धनि ॥ ३.२५२.११ ॥
ತನ್ನ ಚೆನ್ನಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡ ತೋಳುಗಳಿಂದ ಶತ್ರುನಿಗ್ರಹಕ ದುಃಶಾಸನನನ್ನು ಎತ್ತಿ, ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು, ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಅವನ ತಲೆಯನ್ನು ಮೂಸಿದನು.
3.252.12
कर्णसौबलयोश्चापि संश्रुत्य वचनान्यसौ ।
निर्वेदं परमं गत्वा राजा दुर्योधनस्तदा।
व्रीडयाऽभिपरीतात्मा नैराश्यमगमत्परम् ॥ ३.२५२.१२ ॥
ಕರ್ಣ ಮತ್ತು ಸೌಬಲನ (ಶಕುನಿ) ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಆ ರಾಜ ದುರ್ಯೋಧನನು ಅತಿ ಬೇಸರಗೊಂಡನು; ನಾಚಿಕೆಯಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಅವನು ಅತ್ಯಂತ ನಿರಾಶೆಗೆ ಒಳಗಾದನು.
3.252.13
सुहृदां चैव तच्छ्रुत्वा समन्युरिदमब्रवीत् ।
न धर्मधनसौख्येन नैश्वर्येण न चाज्ञया ॥ ३.२५२.१३ ॥
ಸ್ನೇಹಿತರ ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಕೋಪಗೊಂಡು ಅವನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು: ಧರ್ಮದಿಂದಲ್ಲ, ಧನದಿಂದಲ್ಲ, ಸುಖದಿಂದಲ್ಲ, ಐಶ್ವರ್ಯದಿಂದಲ್ಲ, ಆಜ್ಞೆಯಿಂದಲೂ ಅಲ್ಲ.
3.252.14
नैव भोगैश्च मे कार्यं मा विहन्यत गच्छत ।
निश्चितेयं मम मतिः स्थिता प्रायोपवेशने ॥ ३.२५२.१४ ॥
ನನಗೆ ಭೋಗಗಳಿಂದ ಯಾವ ಕೆಲಸವೂ ಇಲ್ಲ. ನೀವು ನಾಶವಾಗದಿರಿ, ಹೋಗಿ. ನನ್ನ ನಿಶ್ಚಯ ಪ್ರಾಯೋಪವೇಶದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುವುದು.
3.252.15
गच्छध्वं नगरं सर्वे पूज्याश्च गुरवो मम ।
त एवमुक्ताः प्रत्यूच् राजानमरिमर्दनम् ॥ ३.२५२.१५ ॥
ನೀವೆಲ್ಲರೂ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ; ನನ್ನ ಪೂಜ್ಯ ಹಿರಿಯರೂ ಅಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಅವರು ಶತ್ರುಮರ್ದನನಾದ ರಾಜನಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದರು.
3.252.16
या गतिस्तव राजेन्द्र साऽस्माकमपि भारत ।
कथं वा संप्रवेक्ष्यामस्त्वद्विहीनाः पुरं वयम् ॥ ३.२५२.१६ ॥
ರಾಜಾಧಿರಾಜನೇ, ಭರತವಂಶದವನೇ, ನಿನ್ನ ಗತಿಯೇ ನಮಗೂ. ನಿನ್ನಿಲ್ಲದೆ ನಾವು ನಗರವನ್ನು ಹೇಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದು?
3.252.17
स सुहृद्भिरमात्यैश्च भातृभिः स्वजनेन च ।
बहुप्रकारमप्युक्तो निश्चयान्न व्यचाल्यत ॥ ३.२५२.१७ ॥
ಸ್ನೇಹಿತರು, ಮಂತ್ರಿಗಳು, ಸಹೋದರರು, ಬಂಧುಗಳು ಹಲವು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದರೂ ಅವನು ತನ್ನ ನಿಶ್ಚಯದಿಂದ ಕದಲಲಿಲ್ಲ.
3.252.18
दर्भास्तरणमास्तीर्य निश्चयाद्धृतराष्ट्रजः ।
संस्पृश्यापः शुचिर्भूत्वा भूतले समुपस्थितः ॥ ३.२५२.१८ ॥
ತನ್ನ ನಿಶ್ಚಯದಂತೆ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಪುತ್ರನು ದರ್ಭೆಯ ಹಾಸಿಗೆ ಹಾಸಿ, ನೀರನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ, ಶುದ್ಧನಾಗಿ, ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತನು.
3.252.19
कुशचीराम्बरधरः परं नियममास्थितः ।
वाग्यतो राजशार्दूलः स स्वर्गगतिकाम्यया ॥ ३.२५२.१९ ॥
ದರ್ಭೆ ಮತ್ತು ನಾರುಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಪರಮ ನಿಯಮದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿ, ಮಾತನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಿದ ಆ ರಾಜಶಾರ್ದೂಲನು ಸ್ವರ್ಗಗತಿಯ ಕಾಮನೆಯಿಂದ.
3.252.20
मनसोपचितिं कृत्वा निरस् च बहिःक्रियाः ।
तस्थौप्रायोपवेशेऽथमतिं कृत्वा सुनिश्चयाम् ॥ ३.२५२.२० ॥
ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಪುಣ್ಯಸಂಚಯ ಮಾಡಿ, ಬಾಹ್ಯಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ದೃಢನಿಶ್ಚಯದಿಂದ ಅವನು ಪ್ರಾಯೋಪವೇಶದಲ್ಲಿ ನಿಂತನು.
3.252.21
अथ तं निश्चयं तस्य बुद्ध्वा दैतेयदानवाः ।
पातालवासिनो रौद्राः पूर्वं देवैर्विनिर्जिताः ॥ ३.२५२.२१ ॥
ಆಗ ಅವನ ಆ ನಿಶ್ಚಯವನ್ನು ತಿಳಿದು, ಪಾತಾಳದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ, ಹಿಂದೆ ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಸೋಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಭಯಂಕರ ದೈತ್ಯ-ದಾನವರು.
3.252.22
ते स्वपक्षक्षयं तं तु ज्ञात्वा दुर्योधनस्य वै ।
आह्वानाय तदा चक्रुः कर्म वैतानसंभवम् ॥ ३.२५२.२२ ॥
ದುರ್ಯೋಧನನ ಆ ತಮ್ಮ ಪಕ್ಷದ ನಾಶವನ್ನು ತಿಳಿದು, ಅವರು ಅವನನ್ನು ಕರೆಯಲು ವೈತಾನ ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡಿದರು.
3.252.23
बृहस्पत्युशनोक्तैश्च मन्त्रैर्मन्त्रविशारदाः ।
अथर्ववेदप्रोक्तैश्च याश्चौपनिषदाः क्रियाः।
मन्त्रजप्यसमायुक्तास्तास्तदा समवर्तयन् ॥ ३.२५२.२३ ॥
ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಮತ್ತು ಉಶನಸ್ ಹೇಳಿದ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ, ಮಂತ್ರವಿಶಾರದರು, ಅಥರ್ವವೇದದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ, ಔಪನಿಷದ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಮಂತ್ರಜಪದೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಿ ಆಗ ನಡೆಸಿದರು.
3.252.24
जुह्वत्यग्नौ हविः क्षीरं मन्त्रवत्सुसमाहिताः ।
ब्राह्मणा वेदवेदाङ्गपारगाः सुदृढव्रताः ॥ ३.२५२.२४ ॥
ಮಂತ್ರಾನುಸಾರ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಹವಿಸ್ಸು ಮತ್ತು ಹಾಲನ್ನು ಆಹುತಿಯಾಗಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ, ಏಕಾಗ್ರಚಿತ್ತರಾದ, ವೇದ ವೇದಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಪಾರಂಗತರಾದ, ದೃಢವ್ರತರಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು.
3.252.25
अध्वर्यवो दानवानां कर्म प्रावर्तयंस्ततः ॥ ३.२५२.२५ ॥
ಆಗ ಅಧ್ವರ್ಯುಗಳು ದಾನವರ ಕರ್ಮವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.
3.252.26
कर्मसिद्धौ तदा तत्र जृम्भमाणा महाद्भुता ।
कृत्या समुत्थिता राजन्किं करोमीति चाब्रवीत् ॥ ३.२५२.२६ ॥
ಕರ್ಮ ಸಿದ್ಧಿಯಾದಾಗ, ಅಲ್ಲಿ ಆಕಳಿಸುತ್ತ ಮಹಾದ್ಭುತವಾದ ಒಂದು ಕೃತ್ಯೆ ಎದ್ದು, "ರಾಜನೇ, ನಾನು ಏನು ಮಾಡಲಿ?" ಎಂದಳು.
3.252.27
आहुर्दैत्याश्च तां तत्र सुप्रीतेनान्तरात्मना ।
प्रायोपविष्टं राजानं धार्तराष्ट्रमिहानय ॥ ३.२५२.२७ ॥
ಅಲ್ಲಿ ದೈತ್ಯರು ಬಹಳ ಸಂತೋಷಿತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಅವಳಿಗೆ, "ಪ್ರಾಯೋಪವೇಶದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿರುವ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಗ ರಾಜನನ್ನು ಇಲ್ಲಿಗೆ ತಾ" ಎಂದರು.
3.252.28
तथेति च प्रतिश्रुत्य सा कृत्या प्रययौ तदा ।
निमेषादगमच्चापि यत्र राजा सुयोधनः ॥ ३.२५२.२८ ॥
"ಹಾಗೆಯೇ" ಎಂದು ಭರವಸೆ ನೀಡಿ ಆ ಕೃತ್ಯೆ ಹೊರಟಳು; ಕಣ್ಣು ರೆಪ್ಪೆ ಹೊಡೆವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ರಾಜ ಸುಯೋಧನನಿದ್ದಲ್ಲಿಗೆ ತಲುಪಿದಳು.
3.252.29
समादाय च राजानं प्रविवेश रसातलम् ।
दानवानां मुहूर्ताच्च पुरतस्तं न्यवेदयत् ॥ ३.२५२.२९ ॥
ರಾಜನನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಅವಳು ರಸಾತಲವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಳು; ಒಂದು ಮುಹೂರ್ತದಲ್ಲಿ ದಾನವರ ಮುಂದೆ ಅವನನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸಿದಳು.
3.252.30
तमानीतं नृपं दृष्ट्वा रात्रौ संगत्य दानवाः ।
प्रहृष्टमनसः सर्वे किंचिदुत्फुल्ललोचनाः ॥ ३.२५२.३० ॥
ರಾತ್ರಿ ಸೇರಿದ ಎಲ್ಲ ದಾನವರೂ ತಂದ ಆ ರಾಜನನ್ನು ನೋಡಿ, ಸಂತೋಷಿತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ಸ್ವಲ್ಪ ಅರಳಿದ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಇದ್ದರು.
3.252.31
दृढमेनं परिष्यज्य दृष्ट्वा च कुशलं तदा ।
साभिमानमिदं वाक्यं दुर्योधनमथाब्रुवन् ॥ ३.२५२.३१ ॥
ಅವನನ್ನು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು, ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ನೋಡಿ, ಆಗ ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ದುರ್ಯೋಧನನಿಗೆ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು.