మహాభారతం · అధ్యాయం 3.252
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.252.1
प्रायोपविष्टं राजानं दुर्योधनममर्षणम् ।
उवाच सान्त्वयन्राजञ्शकुनिः सौबलस्तदा ॥ ३.२५२.१ ॥
ప్రాయోపవేశం చేసిన, అసహనంగా ఉన్న రాజు దుర్యోధనుడితో, ఓ రాజా, అప్పుడు సుబలుని కుమారుడైన శకుని ఓదారుస్తూ ఇలా అన్నాడు.
3.252.2
सम्यगुक्तं हि कर्णेन तच्छ्रुतं कौरव त्वया ।
मया हृतां श्रियं स्फीतां तां मोहादपहासि किम् ॥ ३.२५२.२ ॥
కర్ణుడు సరిగానే చెప్పాడు, ఓ కౌరవా, నువ్వూ విన్నావు. మరి మోహంతో నేను అపహరించిన ఆ విస్తారమైన సంపదను చూసి ఎందుకు నవ్వుతున్నావు?
3.252.3
त्वमबुद्ध्या नृपवर प्राणानुत्स्रष्टुमिच्छसि ।
अद्य वाऽप्यवगन्छामि न वृद्धाः सेवितास्त्वया ॥ ३.२५२.३ ॥
ఓ రాజశ్రేష్ఠా, అవివేకంతో నువ్వు ప్రాణాలు విడవాలనుకుంటున్నావు. ఇప్పుడు నాకు అర్థమవుతోంది, నువ్వు పెద్దలను సేవించలేదని.
3.252.4
यः समुत्पतितं हर्षं दैन्यं वा न नियच्छति ।
स नश्यति श्रियं प्राप्य पात्रमाममिवाम्भसि ॥ ३.२५२.४ ॥
పొంగిన ఆనందాన్నీ దైన్యాన్నీ నిగ్రహించనివాడు, సంపదను పొందినా నశిస్తాడు; నీటిలో పచ్చి పాత్రలాగా.
3.252.5
अतिभीरुं मृदुं क्लीबं दीर्घसूत्रं प्रमादिनम् ।
व्यसनाद्विषयाक्रान्तं न भजन्ति नृपं श्रिताः ॥ ३.२५२.५ ॥
అతి భీరువు, మృదువు, క్లీబుడు, ఆలస్యం చేసేవాడు, ప్రమాదశీలుడు, కష్టాలకు, ఇంద్రియ విషయాలకు లోనైన రాజును, ఆశ్రయించినవారు సేవించరు.
3.252.6
सत्कृतस्य हि ते शोको विपरीते कथं भवेत् ।
मा कृतं शोभनं पार्थैः शोकमालम्ब्य नाशय ॥ ३.२५२.६ ॥
నువ్వు గౌరవింపబడినవాడివి; అలాంటప్పుడు పరిస్థితులు విరుద్ధమైనప్పుడు నీకు శోకం ఎలా కలుగుతుంది? పార్థులు చేసిన శుభాన్ని శోకాన్ని పట్టుకుని నాశనం చేయకు.
3.252.7
यत्र हर्षस्त्वया कार्यः सत्कर्तव्याश्च पाण्डवाः ।
तत्र शोचसि राजेन्द्रविपरीतमिदं तव ॥ ३.२५२.७ ॥
నీవు సంతోషించవలసిన చోట, పాండవులను గౌరవించవలసిన చోట, ఓ రాజేంద్రా, నీవు శోకిస్తున్నావు; ఇది నీకు విపరీతమైనది.
3.252.8
प्रसीदमा त्यजात्मानं तुष्टश्च सुकृतं स्मर ।
कप्रयच्छ राज्यं पार्थानां यशो धर्ममवाप्नुहि।
क्रियामेतां समाज्ञाय कृतघ्नो न भविष्यसि ॥ ३.२५२.८ ॥
ప్రసన్నుడవై ఉండు, నిన్ను నీవు విడిచిపెట్టకు; సంతృప్తితో నీ పుణ్యకార్యాలను స్మరించు. పృథ కుమారులకు రాజ్యాన్ని ఇవ్వు, యశస్సు ధర్మం పొందుము. ఈ కార్యాన్ని గ్రహించి నీవు కృతఘ్నుడవు కావు.
3.252.9
सौभ्रात्रं पाण्डवैः कृत्वा समवस्ताप्य चैव तान् ।
पित्र्यं राज्यं प्रयच्छैषां ततः सुखमवाप्स्यसि ॥ ३.२५२.९ ॥
పాండవులతో సోదరభావం ఏర్పరచుకొని, వారి దుఃఖాన్ని శాంతింపజేసి, వారికి పితృరాజ్యాన్ని ఇవ్వు; అప్పుడు నీవు సుఖం పొందుతావు.
3.252.10
शकुनेस्तु वचः श्रुत्वा दुःशासनमवेक्ष्य च ।
पादयोः पतितं वीरं विकृतं भ्रातृसौहृदात् ॥ ३.२५२.१० ॥
శకునిమాటలు విని, దుఃశాసనుణ్ణి చూసి, సోదర ప్రేమతో వికృతుడై పాదాల వద్ద పడిన వీరుణ్ణి.
3.252.11
बाहुभ्यां साधुजाताभ्यां दुःशासनमरिंदमम् ।
उत्थाप्य संपरिष्वज्य प्रीत्याऽजिघ्रत मूर्धनि ॥ ३.२५२.११ ॥
చక్కగా తీర్చిదిద్దిన తన బాహువులతో శత్రువులను అణచేవాడైన దుఃశాసనుణ్ణి లేవనెత్తి, కౌగిలించుకొని, ప్రేమతో అతని తలను ముద్దాడాడు.
3.252.12
कर्णसौबलयोश्चापि संश्रुत्य वचनान्यसौ ।
निर्वेदं परमं गत्वा राजा दुर्योधनस्तदा।
व्रीडयाऽभिपरीतात्मा नैराश्यमगमत्परम् ॥ ३.२५२.१२ ॥
కర్ణుడు, సౌబలుడు (శకుని) మాటలు విని ఆ రాజు దుర్యోధనుడు అపారమైన విచారాన్ని పొందెను; సిగ్గుతో నిండిన మనస్సుతో అతడు అత్యంత నిరాశను పొందెను.
3.252.13
सुहृदां चैव तच्छ्रुत्वा समन्युरिदमब्रवीत् ।
न धर्मधनसौख्येन नैश्वर्येण न चाज्ञया ॥ ३.२५२.१३ ॥
స్నేహితుల ఆ మాటలు విని కోపంతో అతడు ఇలా అన్నాడు: ధర్మంతోనూ, ధనంతోనూ, సుఖంతోనూ, ప్రభుత్వంతోనూ, ఆజ్ఞతోనూ కాదు.
3.252.14
नैव भोगैश्च मे कार्यं मा विहन्यत गच्छत ।
निश्चितेयं मम मतिः स्थिता प्रायोपवेशने ॥ ३.२५२.१४ ॥
నాకు భోగాలతో ఏ పని లేదు. మీరు నశించకండి, వెళ్లండి. నా నిశ్చయం ప్రాయోపవేశంలో నిలవడమే.
3.252.15
गच्छध्वं नगरं सर्वे पूज्याश्च गुरवो मम ।
त एवमुक्ताः प्रत्यूच् राजानमरिमर्दनम् ॥ ३.२५२.१५ ॥
మీరందరూ నగరానికి వెళ్లండి; నా పూజ్యులైన పెద్దలు కూడా అక్కడే ఉన్నారు. అలా చెప్పగా, వారు శత్రువులను అణచే రాజుతో ఇలా సమాధానమిచ్చారు.
3.252.16
या गतिस्तव राजेन्द्र साऽस्माकमपि भारत ।
कथं वा संप्रवेक्ष्यामस्त्वद्विहीनाः पुरं वयम् ॥ ३.२५२.१६ ॥
రాజాధిరాజా, భరతవంశీయుడా, నీ గతియే మాకూ కూడా. నీవు లేకుండా మేము నగరంలో ఎలా ప్రవేశించగలం?
3.252.17
स सुहृद्भिरमात्यैश्च भातृभिः स्वजनेन च ।
बहुप्रकारमप्युक्तो निश्चयान्न व्यचाल्यत ॥ ३.२५२.१७ ॥
స్నేహితులు, మంత్రులు, సోదరులు, బంధువులు అనేక విధాలుగా చెప్పినా అతడు తన నిశ్చయం నుండి కదలలేదు.
3.252.18
दर्भास्तरणमास्तीर्य निश्चयाद्धृतराष्ट्रजः ।
संस्पृश्यापः शुचिर्भूत्वा भूतले समुपस्थितः ॥ ३.२५२.१८ ॥
తన నిశ్చయం ప్రకారం ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడు దర్భల పరుపు పరచి, నీటిని స్పృశించి, శుచియై, నేలపై కూర్చున్నాడు.
3.252.19
कुशचीराम्बरधरः परं नियममास्थितः ।
वाग्यतो राजशार्दूलः स स्वर्गगतिकाम्यया ॥ ३.२५२.१९ ॥
కుశగడ్డి, నారచీరలు ధరించి, పరమ నియమంలో నిలిచి, వాక్కును నిగ్రహించి, ఆ రాజశార్దూలుడు స్వర్గగతి కోరికతో.
3.252.20
मनसोपचितिं कृत्वा निरस् च बहिःक्रियाः ।
तस्थौप्रायोपवेशेऽथमतिं कृत्वा सुनिश्चयाम् ॥ ३.२५२.२० ॥
మనసుతో పుణ్యసంచయం చేసి, బాహ్యక్రియలను విడిచి, దృఢనిశ్చయంతో అతడు ప్రాయోపవేశంలో నిలిచాడు.
3.252.21
अथ तं निश्चयं तस्य बुद्ध्वा दैतेयदानवाः ।
पातालवासिनो रौद्राः पूर्वं देवैर्विनिर्जिताः ॥ ३.२५२.२१ ॥
అప్పుడు అతని ఆ నిశ్చయాన్ని తెలుసుకుని, పాతాళంలో నివసించే, ఇంతకు ముందు దేవతలచే ఓడింపబడిన క్రూర దైత్య-దానవులు.
3.252.22
ते स्वपक्षक्षयं तं तु ज्ञात्वा दुर्योधनस्य वै ।
आह्वानाय तदा चक्रुः कर्म वैतानसंभवम् ॥ ३.२५२.२२ ॥
దుర్యోధనుని ఆ తమ పక్ష క్షయాన్ని తెలుసుకుని, వారు అప్పుడు అతడిని పిలవడానికి వైతాన అగ్నిజనిత కర్మను చేశారు.
3.252.23
बृहस्पत्युशनोक्तैश्च मन्त्रैर्मन्त्रविशारदाः ।
अथर्ववेदप्रोक्तैश्च याश्चौपनिषदाः क्रियाः।
मन्त्रजप्यसमायुक्तास्तास्तदा समवर्तयन् ॥ ३.२५२.२३ ॥
బృహస్పతి, ఉశనులు చెప్పిన మంత్రాలతో, మంత్రవిశారదులు, అథర్వవేదంలో చెప్పబడిన, ఔపనిషదిక క్రియలను మంత్రజపంతో కలిపి అప్పుడు నిర్వహించారు.
3.252.24
जुह्वत्यग्नौ हविः क्षीरं मन्त्रवत्सुसमाहिताः ।
ब्राह्मणा वेदवेदाङ्गपारगाः सुदृढव्रताः ॥ ३.२५२.२४ ॥
మంత్రానుసారంగా అగ్నిలో హవిస్సు, పాలను ఆహుతి చేస్తూ, సుసమాహితులైన, వేద వేదాంగాలలో పారంగతులైన, దృఢవ్రతులైన బ్రాహ్మణులు.
3.252.25
अध्वर्यवो दानवानां कर्म प्रावर्तयंस्ततः ॥ ३.२५२.२५ ॥
అప్పుడు అధ్వర్యులు దానవుల కర్మను ఆరంభించారు.
3.252.26
कर्मसिद्धौ तदा तत्र जृम्भमाणा महाद्भुता ।
कृत्या समुत्थिता राजन्किं करोमीति चाब्रवीत् ॥ ३.२५२.२६ ॥
కర్మ సిద్ధించగా, అక్కడ ఆవులించుచూ మహాద్భుతమైన ఒక కృత్య లేచి, "రాజా, నేనేమి చేయాలి?" అని పలికింది.
3.252.27
आहुर्दैत्याश्च तां तत्र सुप्रीतेनान्तरात्मना ।
प्रायोपविष्टं राजानं धार्तराष्ट्रमिहानय ॥ ३.२५२.२७ ॥
అక్కడ దైత్యులు ఎంతో సంతోషించిన మనస్సుతో ఆమెతో, "ప్రాయోపవేశంలో కూర్చున్న ధృతరాష్ట్ర పుత్ర రాజును ఇక్కడికి తీసుకురా" అని అన్నారు.
3.252.28
तथेति च प्रतिश्रुत्य सा कृत्या प्रययौ तदा ।
निमेषादगमच्चापि यत्र राजा सुयोधनः ॥ ३.२५२.२८ ॥
"అలాగే" అని వాగ్దానం చేసి, ఆ కృత్య వెళ్ళింది; క్షణంలోనే రాజు సుయోధనుడు ఉన్న చోటికి చేరింది.
3.252.29
समादाय च राजानं प्रविवेश रसातलम् ।
दानवानां मुहूर्ताच्च पुरतस्तं न्यवेदयत् ॥ ३.२५२.२९ ॥
రాజును తీసుకుని ఆమె రసాతలంలో ప్రవేశించింది; ఒక ముహూర్తంలో దానవుల ముందు అతడిని సమర్పించింది.
3.252.30
तमानीतं नृपं दृष्ट्वा रात्रौ संगत्य दानवाः ।
प्रहृष्टमनसः सर्वे किंचिदुत्फुल्ललोचनाः ॥ ३.२५२.३० ॥
రాత్రివేళ సమావేశమైన దానవులందరూ, తీసుకురాబడిన ఆ రాజును చూచి, ప్రసన్న మనస్సులతో, కొంత విప్పారిన కన్నులతో ఉన్నారు.
3.252.31
दृढमेनं परिष्यज्य दृष्ट्वा च कुशलं तदा ।
साभिमानमिदं वाक्यं दुर्योधनमथाब्रुवन् ॥ ३.२५२.३१ ॥
అతన్ని గట్టిగా కౌగిలించుకుని, క్షేమాన్ని చూసి, అప్పుడు గర్వంతో దుర్యోధనునితో ఈ మాటలు అన్నారు.