Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 3.258

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

3.258.1

प्रविशन्तं महाराज सूतास्तुष्टुवुरच्युतम् ।
जनाश्चापि महेष्वासं तुष्टुवू राजसत्तमम् ॥ ३.२५८.१ ॥

ହେ ମହାରାଜ, ପ୍ରବେଶ କରୁଥିବା ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କୁ ସୂତମାନେ ସ୍ତୁତି କଲେ; ଏବଂ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ମହାଧନୁର୍ଧର, ରାଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେହି ରାଜାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।

3.258.2

लाजैश्चन्दनचूर्णैश्च विकीर्य च जनास्ततः ।
ऊटुर्दिष्ट्या नृपाविघ्नः समाप्तोयं क्रतुस्तव ॥ ३.२५८.२ ॥

ଲାଜା ଓ ଚନ୍ଦନ ଚୂର୍ଣ୍ଣ ଛିଞ୍ଚି ଲୋକମାନେ କହିଲେ, 'ହେ ନୃପ, ସୌଭାଗ୍ୟବଶତଃ ଆପଣଙ୍କର ଏହି ଯଜ୍ଞ ବିଘ୍ନହୀନ ଭାବେ ସମାପ୍ତ ହୋଇଛି।'

3.258.3

अपरे त्वब्रुवंस्तत्रवादिकास्तं महीपतिम् ।
यौधिष्ठिरस्य यज्ञस्य न समो ह्येष ते क्रतुः ॥ ३.२५८.३ ॥

କିନ୍ତୁ ସେଠାରେ କେତେକ ବାଦୀ ସେହି ମହୀପତିଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ସହିତ ଏହି ତୁମ ଯଜ୍ଞ ସମାନ ନୁହେଁ।'

3.258.4

नैव तस्य क्रतोरेष कलामर्हति षोडशीम् ।
एवं तत्राब्रुवन्केचिद्वातिकास्तं जनेश्वरम् ॥ ३.२५८.४ ॥

ଏହା ସେହି ଯଜ୍ଞର ଷୋଡ଼ଶ ଅଂଶ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ।' ଏହିପରି ସେଠାରେ କେତେକ ନିନ୍ଦକ ସେହି ଜନେଶ୍ୱରଙ୍କୁ କହିଲେ।

3.258.5

सुहृदस्त्वब्रुवंस्तत्र अति सर्वानयं क्रतुः ।
प्रवर्तितो ह्ययं राज्ञा धार्तराष्ट्रेण धीमता ॥ ३.२५८.५ ॥

କିନ୍ତୁ ସେଠାରେ ସୁହୃଦମାନେ କହିଲେ, 'ଏହି ଯଜ୍ଞ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଛି; କାରଣ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ର ରାଜା ଏହା ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ କରିଛନ୍ତି।'

3.258.6

ययातिर्नहुषश्चापि मान्धाता भरतस्तथा ।
क्रतुमेनं समाहृत्य पूताः सर्वे दिवं गताः ॥ ३.२५८.६ ॥

ଯଯାତି, ନହୁଷ, ମାନ୍ଧାତା ଏବଂ ଭରତ ମଧ୍ୟ ଏହି ଯଜ୍ଞ କରି, ସମସ୍ତେ ପବିତ୍ର ହୋଇ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ।

3.258.7

एता वाचः शुभाः शृण्वन्सुहृदां भरतर्षभ ।
प्रविवेश पुरं हृष्टः स्ववेश्म च नराधिपः ॥ ३.२५८.७ ॥

ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କର ଏହି ଶୁଭ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ରାଜା ହୃଷ୍ଟ ହୋଇ ନଗର ଓ ନିଜ ପ୍ରାସାଦରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

3.258.8

अभिवाद्य ततः पादान्मतापित्रोर्विशांपते ।
भीष्मद्रोणकृपादीनां विदुरस्य च धीमतः ॥ ३.२५८.८ ॥

ତାପରେ, ହେ ପ୍ରଜାପତି, ମାତାପିତାଙ୍କ ଚରଣରେ, ଭୀଷ୍ମ-ଦ୍ରୋଣ-କୃପାଦିଙ୍କ ଏବଂ ବୁଦ୍ଧିମାନ ବିଦୁରଙ୍କ ଚରଣରେ ପ୍ରଣାମ କରି।

3.258.9

अभिवादितः कनीयोभिर्भ्रातृभिर्भ्रातृनन्दनः ।
निषसादासने मुख्ये भ्रातृभिः परिवारितः ॥ ३.२५८.९ ॥

କନିଷ୍ଠ ଭାଇମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଭିବାଦିତ ହୋଇ, ଭାଇମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିବେଷ୍ଟିତ ହୋଇ ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆସନରେ ବସିଲେ।

3.258.10

तमुत्थाय महाराजं सूतपुत्रोऽब्रवीद्वचः ।
दिष्ट्या ते भरतश्रेष्ठ समाप्तोऽयं महाक्रतुः ॥ ३.२५८.१० ॥

ସେହି ମହାରାଜ ଉଠିବାରୁ ସୂତପୁତ୍ର କହିଲେ: ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସୌଭାଗ୍ୟବଶତଃ ଆପଣଙ୍କ ଏ ମହାଯଜ୍ଞ ସମାପ୍ତ ହୋଇଛି।

3.258.11

हतेषु युधि पार्थेषु राजसूये तथा त्वया ।
आहृतेऽहं नरश्रेष्ठ त्वां सभाजयिता पुनः ॥ ३.२५८.११ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ପୃଥାପୁତ୍ରମାନେ ହତ ହେଲେ, ଓ ରାଜସୂୟରେ ଆପଣ ସେମାନଙ୍କୁ ଆଣିଲେ, ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ପୁଣି ଆପଣଙ୍କୁ ସମ୍ମାନିତ କରିବି।

3.258.12

तमब्रवीन्महाराजो धार्तराष्ट्रो महायशाः। ॥ ३.२५८.१२ ॥

ତାଙ୍କୁ ମହାଯଶସ୍ୱୀ ମହାରାଜ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ର କହିଲେ।

3.258.13

सत्यमेतत्त्वयोक्तं हि पाण्डवेषु दुरात्मसु ।
निहतेषु नरश्रेष्ठ प्राप्ते चापि महाक्रतौ।
राजसूये पुनर्वीर त्वमेवं वर्धयिष्यसि ॥ ३.२५८.१३ ॥

ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ଓ ସେହି ଦୁରାତ୍ମାମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ତୁମେ ଯାହା କହିଲ ତାହା ସତ୍ୟ; ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେମାନେ ନିହତ ହେଲେ ଏବଂ ମହାଯଜ୍ଞ ରାଜସୂୟ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ, ହେ ବୀର, ତୁମେ ହିଁ ତାହାକୁ ପୁନର୍ବାର ବଢ଼ାଇବ।

3.258.14

एवमुक्त्वा महाराज कर्णमाश्लिष्य भारत ।
राजसूयं क्रतुश्रेष्ठं चिन्तयामास कौरवः ॥ ३.२५८.१४ ॥

ହେ ମହାରାଜ, ଭାରତ, ଏହା କହି କୌରବ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ଯଜ୍ଞଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜସୂୟ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କଲେ।

3.258.15

सोऽब्रवीत्कौरवांश्चापि पार्श्वस्थान्नृपसत्तमः ।
राधेयसौबलादीन्वै धार्तराष्ट्रो महीपतिः ॥ ३.२५८.१५ ॥

ସେହି ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଭୂପତି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ର ପାଖରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା କୌରବମାନଙ୍କୁ ଏବଂ ରାଧେୟ, ସୌବଳ ପ୍ରଭୃତିଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ କହିଲେ।

3.258.16

कदा तु तं क्रतुवरं राजसूयं महाधनम् ।
निहत्य पाण्डवान्सर्वानाहरिष्यामि कौरवाः ॥ ३.२५८.१६ ॥

ହେ କୌରବଗଣ, ସମସ୍ତ ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ବଧ କରି ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମହାଧନ ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞକୁ ମୁଁ କେବେ ଆଣିବି?

3.258.17

तमब्रवीत्तदा कर्णः शृणु मे राजकुञ्जर ।
पादौ न धावये तावद्यावन्न निहतोऽर्जुनः ॥ ३.२५८.१७ ॥

ସେତେବେଳେ କର୍ଣ୍ଣ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ: ହେ ରାଜକୁଞ୍ଜର, ମୋ କଥା ଶୁଣନ୍ତୁ; ଅର୍ଜୁନ ନିହତ ନ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୁଁ ମୋ ଗୋଡ଼ ଧୋଇବି ନାହିଁ।

3.258.18

कीलालजं न खादेयं करिष्ये चासुरव्रतम् ।
नास्तीति नैव वक्ष्यामि याचितो येन केचनित् ॥ ३.२५८.१८ ॥

ଜଳରୁ ଜାତ ଖାଦ୍ୟ ମୁଁ ଖାଇବି ନାହିଁ; ଅସୁରବ୍ରତ ପାଳନ କରିବି; କେହି କିଛି ଯାଚିଲେ ମୁଁ କେବେ 'ନାହିଁ' ବୋଲିବି ନାହିଁ।

3.258.19

अथोत्क्रुष्टं महेष्वासैर्धार्तराष्ट्रैर्महारथैः ।
प्रतिज्ञाते फल्गुनस्य वधे कर्णेन संयुगे ॥ ३.२५८.१९ ॥

ସେତେବେଳେ ମହାଧନୁର୍ଧର ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ପୁତ୍ରମାନେ ଓ ମହାରଥୀମାନେ ଉଚ୍ଚସ୍ୱରରେ ହର୍ଷନାଦ କଲେ, ଯେବେ କର୍ଣ୍ଣ ଯୁଦ୍ଧରେ ଫାଲ୍ଗୁନ (ଅର୍ଜୁନ) ବଧର ପ୍ରତିଜ୍ଞା କଲେ।

3.258.20

विजितांश्चाप्यमन्यन्त पाण्डवान्धृतराष्ट्रजाः ।
तदा प्रतिज्ञामारुह्य सूतपुत्रेण भाषिते ॥ ३.२५८.२० ॥

ସେତେବେଳେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ସୂତପୁତ୍ର (କର୍ଣ୍ଣ)ଙ୍କ କହିଥିବା ପ୍ରତିଜ୍ଞାରେ ଭରସା କରି ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ପରାଜିତ ବୋଲି ଭାବିଲେ।

3.258.21

दूर्योधनोऽपि राजेन्द्र विसृज्यनरपुङ्गवान् ।
प्रविवेश गृहंश्रीमान्यथा चैत्ररथं प्रभुः ॥ ३.२५८.२१ ॥

ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୀରମାନଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ, ଚୈତ୍ରରଥ ବନରେ ପ୍ରବେଶ କରୁଥିବା ପ୍ରଭୁ (କୁବେର)ଙ୍କ ପରି ତାଙ୍କ ତେଜସ୍ୱୀ ଭବନରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

3.258.22

तेऽपिसर्वे महेष्वासा जग्मुर्वेश्मानि भारत ।
स्वानिस्वनि महाराज भीष्मद्रोणादयो नृपा ॥ ३.२५८.२२ ॥

ହେ ଭରତ, ହେ ମହାରାଜ, ସେହି ମହାଧନୁର୍ଧର ରାଜାମାନେ — ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ ପ୍ରଭୃତି — ନିଜ ନିଜ ଭବନକୁ ଚାଲିଗଲେ।

3.258.23

पाण्डवाश्च महेष्वासा दूतवाक्यप्रचोदिताः ।
चिन्तयन्तस्तमेवार्थं नालभन्त सुखं क्वचित् ॥ ३.२५८.२३ ॥

ଦୂତଙ୍କ ବାକ୍ୟରେ ପ୍ରେରିତ ମହାଧନୁର୍ଧର ପାଣ୍ଡବମାନେ, ସେହି ବିଷୟ ଚିନ୍ତା କରି କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ସୁଖ ପାଇଲେ ନାହିଁ।

3.258.24

भूयश्च चारै राजेन्द्र प्रवृत्तिरुपपादिता ।
प्रतिज्ञा सूतपुतर्स्य विजयस्य वधं प्रति ॥ ३.२५८.२४ ॥

ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଆହୁରି ଗୁପ୍ତଚରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୂତପୁତ୍ରଙ୍କ ବିଜୟ (ଅର୍ଜୁନ) ବଧ ବିଷୟକ ପ୍ରତିଜ୍ଞାର ସମ୍ବାଦ ପହଞ୍ଚାଯାଇଥିଲା।

3.258.25

एतच्छ्रुत्वा धर्मसुतः समुद्विग्नो नराधिप ।
अधोमुखश्चिरं तस्थौ किं कार्यमिति चिन्तयन् ॥ ३.२५८.२५ ॥

ଏହା ଶୁଣି ଧର୍ମପୁତ୍ର, ହେ ନରାଧିପ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉଦ୍ବିଗ୍ନ ହୋଇ ମୁଣ୍ଡ ନଇଁ ବହୁ ସମୟ ଠିଆ ହେଲେ, 'ଏବେ କ'ଣ କରିବା ଉଚିତ?' ଭାବୁଥିଲେ।

3.258.26

अभेद्यकवचं मत्वा कर्णमद्भुतविक्रमम् ।
अनुस्मरंश् संक्लेशान्न शान्तिमुपजग्मिवान् ॥ ३.२५८.२६ ॥

ଅଭେଦ୍ୟ କବଚଧାରୀ, ଅଦ୍ଭୁତ ପରାକ୍ରମୀ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଭାବି, ସେ କ୍ଲେଶଗୁଡ଼ିକୁ ବାରମ୍ବାର ସ୍ମରଣ କରି ସେ ଶାନ୍ତି ପାଇଲେ ନାହିଁ।

3.258.27

तस्य चिन्तापरीतस्य बुद्धिर्जज्ञे महात्मनः ।
बहुव्यालमृगाकीर्णं त्यक्तुं द्वैतवनं वनम् ॥ ३.२५८.२७ ॥

ଚିନ୍ତାରେ ଘେରା ହୋଇଥିବା ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କ ମନରେ, ସାପ ଓ ବନ୍ୟ ପଶୁରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଦ୍ୱୈତବନ ତ୍ୟାଗ କରିବାର ସଂକଳ୍ପ ଜାଗ୍ରତ ହେଲା।

3.258.28

धार्तराष्ट्रोऽपि नृपतिः प्रशशास वसुंधराम् ।
भ्रातृभिः सहितो वीरैर्भीष्मद्रोणकृपैस्तथा ॥ ३.२५८.२८ ॥

ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ର ରାଜା ମଧ୍ୟ ନିଜ ବୀର ଭାଇମାନଙ୍କ ସହ, ଏବଂ ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ ଓ କୃପଙ୍କ ସହ ପୃଥିବୀ ଶାସନ କରୁଥିଲେ।

3.258.29

संगम्य सूतपुत्रेण कर्णेनाहवशोभिना ।
सततं प्रीयमाणो वै देविना सौबलेन च ॥ ३.२५८.२९ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ଶୋଭାପ୍ରାପ୍ତ ସୂତପୁତ୍ର କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ସହ ମିଳିତ ହୋଇ, ଏବଂ ସୌବଳଙ୍କ ସହ, ସଦା ଆନନ୍ଦିତ ରହି—

3.258.30

दुर्योधनः प्रिये नित्यं वर्तमानो महीभृताम् ।
पूजयामास विप्रेन्द्रान्क्रतुभिर्भूरिदक्षिणैः ॥ ३.२५८.३० ॥

ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସଦା ପ୍ରିୟ ବିଷୟରେ ରତ ରହି, ପ୍ରଚୁର ଦକ୍ଷିଣାଯୁକ୍ତ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ।

3.258.31

भ्रातॄणां च प्रियं राजन्स चकार परंतपः ।
निश्चित्य मनसा वीरो दत्तभुक्तफलं धनम् ॥ ३.२५८.३१ ॥

ହେ ରାଜନ୍! ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ତାପ ଦେଉଥିବା ସେ ବୀର ମନରେ ନିଶ୍ଚୟ କରି ଭାଇମାନଙ୍କର ପ୍ରିୟ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ। ଦତ୍ତ ଓ ଭୁକ୍ତ ଯାହା, ତାହାହିଁ ଧନର ଫଳ।