మహాభారతం · అధ్యాయం 3.258
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.258.1
प्रविशन्तं महाराज सूतास्तुष्टुवुरच्युतम् ।
जनाश्चापि महेष्वासं तुष्टुवू राजसत्तमम् ॥ ३.२५८.१ ॥
మహారాజా, ప్రవేశించిన అచ్యుతుడిని సూతులు స్తుతించారు; ప్రజలు కూడా మహాధనుర్ధారియైన, రాజులలో శ్రేష్ఠుడైన ఆ రాజును స్తుతించారు.
3.258.2
लाजैश्चन्दनचूर्णैश्च विकीर्य च जनास्ततः ।
ऊटुर्दिष्ट्या नृपाविघ्नः समाप्तोयं क्रतुस्तव ॥ ३.२५८.२ ॥
పేలాలు, చందనపు పొడి చల్లిన తర్వాత ప్రజలు, 'రాజా, అదృష్టవశాత్తు మీ ఈ యజ్ఞం విఘ్నం లేకుండా పూర్తయింది' అన్నారు.
3.258.3
अपरे त्वब्रुवंस्तत्रवादिकास्तं महीपतिम् ।
यौधिष्ठिरस्य यज्ञस्य न समो ह्येष ते क्रतुः ॥ ३.२५८.३ ॥
కానీ అక్కడ కొందరు వాదించేవారు ఆ మహీపతితో అన్నారు, 'యుధిష్ఠిరుని యజ్ఞానికి ఈ నీ యజ్ఞం సమానం కాదు.'
3.258.4
नैव तस्य क्रतोरेष कलामर्हति षोडशीम् ।
एवं तत्राब्रुवन्केचिद्वातिकास्तं जनेश्वरम् ॥ ३.२५८.४ ॥
ఇది ఆ యజ్ఞం యొక్క పదహారవ భాగానికి కూడా అర్హమైనది కాదు' అని అక్కడ కొందరు నిందకులు ఆ జనేశ్వరునితో అన్నారు.
3.258.5
सुहृदस्त्वब्रुवंस्तत्र अति सर्वानयं क्रतुः ।
प्रवर्तितो ह्ययं राज्ञा धार्तराष्ट्रेण धीमता ॥ ३.२५८.५ ॥
కానీ అక్కడ మిత్రులు అన్నారు, 'ఈ యజ్ఞం అన్నింటినీ అధిగమించింది; ఎందుకంటే బుద్ధిమంతుడైన ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడైన రాజు దీన్ని ప్రవర్తింపజేశాడు.'
3.258.6
ययातिर्नहुषश्चापि मान्धाता भरतस्तथा ।
क्रतुमेनं समाहृत्य पूताः सर्वे दिवं गताः ॥ ३.२५८.६ ॥
యయాతి, నహుషుడు, మాంధాత, భరతుడు కూడా ఈ యజ్ఞాన్ని నిర్వహించి, అందరూ పవిత్రులై స్వర్గానికి వెళ్లారు.
3.258.7
एता वाचः शुभाः शृण्वन्सुहृदां भरतर्षभ ।
प्रविवेश पुरं हृष्टः स्ववेश्म च नराधिपः ॥ ३.२५८.७ ॥
మిత్రుల ఈ శుభవాక్యాలను విని, భరతశ్రేష్ఠా, రాజు సంతోషంతో నగరంలోనూ తన భవనంలోనూ ప్రవేశించెను.
3.258.8
अभिवाद्य ततः पादान्मतापित्रोर्विशांपते ।
भीष्मद्रोणकृपादीनां विदुरस्य च धीमतः ॥ ३.२५८.८ ॥
తరువాత, ప్రజాపతీ, తల్లిదండ్రుల పాదాలకు, భీష్మ ద్రోణ కృపాదులకు, బుద్ధిమంతుడైన విదురునకు నమస్కరించి.
3.258.9
अभिवादितः कनीयोभिर्भ्रातृभिर्भ्रातृनन्दनः ।
निषसादासने मुख्ये भ्रातृभिः परिवारितः ॥ ३.२५८.९ ॥
తమ్ములచే నమస్కరింపబడినవాడు, సోదరులచే చుట్టుముట్టబడి, శ్రేష్ఠమైన ఆసనంపై కూర్చున్నాడు.
3.258.10
तमुत्थाय महाराजं सूतपुत्रोऽब्रवीद्वचः ।
दिष्ट्या ते भरतश्रेष्ठ समाप्तोऽयं महाक्रतुः ॥ ३.२५८.१० ॥
ఆ మహారాజు లేచినప్పుడు సూతపుత్రుడు ఇలా పలికెను: భరతశ్రేష్ఠా, అదృష్టవశాత్తు నీ ఈ మహాయజ్ఞం పూర్తయింది.
3.258.11
हतेषु युधि पार्थेषु राजसूये तथा त्वया ।
आहृतेऽहं नरश्रेष्ठ त्वां सभाजयिता पुनः ॥ ३.२५८.११ ॥
యుద్ధంలో పృథ కుమారులు హతులైనప్పుడు, రాజసూయంలో నీవు వారిని తీసుకొచ్చినప్పుడు కూడా, నరశ్రేష్ఠా, నేను మళ్ళీ నిన్ను సత్కరిస్తాను.
3.258.12
तमब्रवीन्महाराजो धार्तराष्ट्रो महायशाः। ॥ ३.२५८.१२ ॥
అతనితో మహాయశస్వి మహారాజు, ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడు ఇలా పలికెను.
3.258.13
सत्यमेतत्त्वयोक्तं हि पाण्डवेषु दुरात्मसु ।
निहतेषु नरश्रेष्ठ प्राप्ते चापि महाक्रतौ।
राजसूये पुनर्वीर त्वमेवं वर्धयिष्यसि ॥ ३.२५८.१३ ॥
పాండవుల గురించి, ఆ దురాత్ములను గురించి నీవు చెప్పినది నిజమే; ఓ నరశ్రేష్ఠా, వారు హతులైన తరువాత, మహాక్రతువైన రాజసూయం లభించినప్పుడు, ఓ వీరా, నీవే దానిని మళ్ళీ వృద్ధి చేస్తావు.
3.258.14
एवमुक्त्वा महाराज कर्णमाश्लिष्य भारत ।
राजसूयं क्रतुश्रेष्ठं चिन्तयामास कौरवः ॥ ३.२५८.१४ ॥
ఓ మహారాజా, భారతా, ఇలా చెప్పి కౌరవుడు కర్ణుని కౌగిలించుకొని, క్రతువులలో శ్రేష్ఠమైన రాజసూయాన్ని గురించి ఆలోచించసాగాడు.
3.258.15
सोऽब्रवीत्कौरवांश्चापि पार्श्वस्थान्नृपसत्तमः ।
राधेयसौबलादीन्वै धार्तराष्ट्रो महीपतिः ॥ ३.२५८.१५ ॥
ఆ నృపశ్రేష్ఠుడు, భూపతియైన ధృతరాష్ట్ర పుత్రుడు, పక్కన నిలిచిన కౌరవులతో, రాధేయుడు సౌబలుడు మొదలైనవారితో కూడా చెప్పాడు.
3.258.16
कदा तु तं क्रतुवरं राजसूयं महाधनम् ।
निहत्य पाण्डवान्सर्वानाहरिष्यामि कौरवाः ॥ ३.२५८.१६ ॥
ఓ కౌరవులారా, పాండవులందరినీ వధించి, ఆ శ్రేష్ఠమైన మహాధనమైన రాజసూయాన్ని నేను ఎప్పుడు తెచ్చుకుంటాను?
3.258.17
तमब्रवीत्तदा कर्णः शृणु मे राजकुञ्जर ।
पादौ न धावये तावद्यावन्न निहतोऽर्जुनः ॥ ३.२५८.१७ ॥
అప్పుడు కర్ణుడు అతనితో ఇలా అన్నాడు: ఓ రాజకుంజరా, నా మాట వినుము; అర్జునుడు హతుడయ్యే వరకు నేను నా పాదాలను కడుగను.
3.258.18
कीलालजं न खादेयं करिष्ये चासुरव्रतम् ।
नास्तीति नैव वक्ष्यामि याचितो येन केचनित् ॥ ३.२५८.१८ ॥
నీటిలో పుట్టిన ఆహారం నేను తినను; అసుర వ్రతాన్ని పాటిస్తాను; ఎవరైనా ఏదైనా అడిగితే, 'లేదు' అని నేను ఎప్పుడూ అనను.
3.258.19
अथोत्क्रुष्टं महेष्वासैर्धार्तराष्ट्रैर्महारथैः ।
प्रतिज्ञाते फल्गुनस्य वधे कर्णेन संयुगे ॥ ३.२५८.१९ ॥
అప్పుడు మహాధనుర్ధరులైన ధృతరాష్ట్ర పుత్రులు, మహారథులు గొప్ప కేకలు వేశారు; యుద్ధంలో ఫల్గునుడిని (అర్జునుడిని) చంపుతానని కర్ణుడు ప్రతిజ్ఞ చేసినప్పుడు అలా జరిగింది.
3.258.20
विजितांश्चाप्यमन्यन्त पाण्डवान्धृतराष्ट्रजाः ।
तदा प्रतिज्ञामारुह्य सूतपुत्रेण भाषिते ॥ ३.२५८.२० ॥
అప్పుడు ధృతరాష్ట్ర పుత్రులు, సూతపుత్రుడు (కర్ణుడు) పలికిన ప్రతిజ్ఞను నమ్మి, పాండవులను ఓడించినట్లే భావించారు.
3.258.21
दूर्योधनोऽपि राजेन्द्र विसृज्यनरपुङ्गवान् ।
प्रविवेश गृहंश्रीमान्यथा चैत्ररथं प्रभुः ॥ ३.२५८.२१ ॥
ఓ రాజేంద్రా, దుర్యోధనుడు కూడా శ్రేష్ఠ వీరులను పంపివేసి, చైత్రరథ వనంలో ప్రవేశించే ప్రభువు (కుబేరుడు) వలె తన తేజోవంతమైన భవనంలో ప్రవేశించాడు.
3.258.22
तेऽपिसर्वे महेष्वासा जग्मुर्वेश्मानि भारत ।
स्वानिस्वनि महाराज भीष्मद्रोणादयो नृपा ॥ ३.२५८.२२ ॥
ఓ భరతా, ఓ మహారాజా, ఆ మహాధనుర్ధరులైన రాజులందరూ — భీష్ముడు, ద్రోణుడు మొదలైనవారు — తమ తమ భవనాలకు వెళ్లిపోయారు.
3.258.23
पाण्डवाश्च महेष्वासा दूतवाक्यप्रचोदिताः ।
चिन्तयन्तस्तमेवार्थं नालभन्त सुखं क्वचित् ॥ ३.२५८.२३ ॥
దూత మాటలతో ప్రేరేపితులైన మహాధనుర్ధరులైన పాండవులు, అదే విషయాన్ని ఆలోచిస్తూ ఎక్కడా సుఖాన్ని పొందలేదు.
3.258.24
भूयश्च चारै राजेन्द्र प्रवृत्तिरुपपादिता ।
प्रतिज्ञा सूतपुतर्स्य विजयस्य वधं प्रति ॥ ३.२५८.२४ ॥
ఓ రాజేంద్రా, మరలా గూఢచారుల ద్వారా సూతపుత్రుడు విజయుడిని (అర్జునుడిని) చంపుతానన్న ప్రతిజ్ఞ వార్త అందించబడింది.
3.258.25
एतच्छ्रुत्वा धर्मसुतः समुद्विग्नो नराधिप ।
अधोमुखश्चिरं तस्थौ किं कार्यमिति चिन्तयन् ॥ ३.२५८.२५ ॥
ఇది విని ధర్మపుత్రుడు, ఓ నరాధిపా, తీవ్రంగా కలత చెంది, తల వంచుకుని చాలాసేపు నిలబడి, 'ఇప్పుడు ఏమి చేయాలి?' అని ఆలోచించాడు.
3.258.26
अभेद्यकवचं मत्वा कर्णमद्भुतविक्रमम् ।
अनुस्मरंश् संक्लेशान्न शान्तिमुपजग्मिवान् ॥ ३.२५८.२६ ॥
అభేద్య కవచం గలవాడూ, అద్భుత పరాక్రమశాలీ అయిన కర్ణుడిని భావించి, ఆ కష్టాలను పదే పదే స్మరిస్తూ అతడు శాంతిని పొందలేదు.
3.258.27
तस्य चिन्तापरीतस्य बुद्धिर्जज्ञे महात्मनः ।
बहुव्यालमृगाकीर्णं त्यक्तुं द्वैतवनं वनम् ॥ ३.२५८.२७ ॥
చింతతో కమ్ముకున్న ఆ మహాత్ముని మనసులో, అనేక పాములు, మృగాలతో నిండిన ద్వైతవనాన్ని విడిచిపెట్టాలనే నిశ్చయం కలిగింది.
3.258.28
धार्तराष्ट्रोऽपि नृपतिः प्रशशास वसुंधराम् ।
भ्रातृभिः सहितो वीरैर्भीष्मद्रोणकृपैस्तथा ॥ ३.२५८.२८ ॥
ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడైన రాజు కూడా తన వీర సోదరులతో, భీష్ముడు, ద్రోణుడు, కృపులతో కలిసి భూమిని పరిపాలించాడు.
3.258.29
संगम्य सूतपुत्रेण कर्णेनाहवशोभिना ।
सततं प्रीयमाणो वै देविना सौबलेन च ॥ ३.२५८.२९ ॥
యుద్ధంలో ప్రకాశించే సూతపుత్రుడు కర్ణునితో కలిసి, సౌబలుడితో కూడి, ఎప్పుడూ సంతోషిస్తూ—
3.258.30
दुर्योधनः प्रिये नित्यं वर्तमानो महीभृताम् ।
पूजयामास विप्रेन्द्रान्क्रतुभिर्भूरिदक्षिणैः ॥ ३.२५८.३० ॥
దుర్యోధనుడు రాజుల మధ్య ఎల్లప్పుడూ ప్రియమైన విషయాల్లో మునిగి, విప్రశ్రేష్ఠులను అధిక దక్షిణలతో కూడిన యజ్ఞాలతో పూజించాడు.
3.258.31
भ्रातॄणां च प्रियं राजन्स चकार परंतपः ।
निश्चित्य मनसा वीरो दत्तभुक्तफलं धनम् ॥ ३.२५८.३१ ॥
ఓ రాజా! శత్రువులను తపింపజేసే ఆ వీరుడు మనసులో నిశ్చయించుకుని సోదరులకు ప్రియమైనది చేశాడు. ఇచ్చినదీ అనుభవించినదీ మాత్రమే ధనఫలం.