ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 3.258
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.258.1
प्रविशन्तं महाराज सूतास्तुष्टुवुरच्युतम् ।
जनाश्चापि महेष्वासं तुष्टुवू राजसत्तमम् ॥ ३.२५८.१ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਅਚ੍ਯੁਤ ਦੀ ਸੂਤਾਂ ਨੇ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ; ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਵੀ ਮਹਾਨ ਧਨੁਰਧਾਰੀ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਉਸ ਰਾਜੇ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ।
3.258.2
लाजैश्चन्दनचूर्णैश्च विकीर्य च जनास्ततः ।
ऊटुर्दिष्ट्या नृपाविघ्नः समाप्तोयं क्रतुस्तव ॥ ३.२५८.२ ॥
ਲਾਜਾਂ ਅਤੇ ਚੰਦਨ ਦਾ ਚੂਰਨ ਖਿਲਾਰ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਹੇ ਨ੍ਰਿਪ, ਭਾਗਾਂ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡਾ ਇਹ ਯੱਗ ਬਿਨਾਂ ਰੁਕਾਵਟ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ।'
3.258.3
अपरे त्वब्रुवंस्तत्रवादिकास्तं महीपतिम् ।
यौधिष्ठिरस्य यज्ञस्य न समो ह्येष ते क्रतुः ॥ ३.२५८.३ ॥
ਪਰ ਉੱਥੇ ਕੁਝ ਬਹਿਸ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਮਹੀਪਤੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੇ ਯੱਗ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ ਹੈ ਇਹ ਤੇਰਾ ਯੱਗ।'
3.258.4
नैव तस्य क्रतोरेष कलामर्हति षोडशीम् ।
एवं तत्राब्रुवन्केचिद्वातिकास्तं जनेश्वरम् ॥ ३.२५८.४ ॥
ਇਹ ਉਸ ਯੱਗ ਦੇ ਸੋਲ੍ਹਵੇਂ ਅੰਸ਼ ਦੇ ਵੀ ਯੋਗ ਨਹੀਂ।' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉੱਥੇ ਕੁਝ ਨਿੰਦਕਾਂ ਨੇ ਉਸ ਜਨੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
3.258.5
सुहृदस्त्वब्रुवंस्तत्र अति सर्वानयं क्रतुः ।
प्रवर्तितो ह्ययं राज्ञा धार्तराष्ट्रेण धीमता ॥ ३.२५८.५ ॥
ਪਰ ਉੱਥੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਇਹ ਯੱਗ ਸਭ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਗਿਆ ਹੈ; ਕਿਉਂਕਿ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜੇ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਚਲਾਇਆ ਹੈ।'
3.258.6
ययातिर्नहुषश्चापि मान्धाता भरतस्तथा ।
क्रतुमेनं समाहृत्य पूताः सर्वे दिवं गताः ॥ ३.२५८.६ ॥
ਯਯਾਤੀ, ਨਹੁਸ਼, ਮਾਂਧਾਤਾ ਅਤੇ ਭਰਤ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਯੱਗ ਨੂੰ ਸੰਪੰਨ ਕਰਕੇ, ਸਭ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਗਏ।
3.258.7
एता वाचः शुभाः शृण्वन्सुहृदां भरतर्षभ ।
प्रविवेश पुरं हृष्टः स्ववेश्म च नराधिपः ॥ ३.२५८.७ ॥
ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ੁਭ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਹੇ ਭਰਤਰਿਸ਼ਭ, ਰਾਜਾ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਨਗਰ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ।
3.258.8
अभिवाद्य ततः पादान्मतापित्रोर्विशांपते ।
भीष्मद्रोणकृपादीनां विदुरस्य च धीमतः ॥ ३.२५८.८ ॥
ਫਿਰ, ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ, ਭੀਸ਼ਮ, ਦ੍ਰੋਣ, ਕ੍ਰਿਪ ਆਦਿ ਦੇ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਵਿਦੁਰ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ।
3.258.9
अभिवादितः कनीयोभिर्भ्रातृभिर्भ्रातृनन्दनः ।
निषसादासने मुख्ये भ्रातृभिः परिवारितः ॥ ३.२५८.९ ॥
ਛੋਟੇ ਭਰਾਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਨਮਸਕਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਉਹ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਆਸਨ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾ।
3.258.10
तमुत्थाय महाराजं सूतपुत्रोऽब्रवीद्वचः ।
दिष्ट्या ते भरतश्रेष्ठ समाप्तोऽयं महाक्रतुः ॥ ३.२५८.१० ॥
ਉਸ ਮਹਾਰਾਜ ਨੂੰ ਉੱਠਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਭਾਗਾਂ ਨਾਲ ਤੇਰਾ ਇਹ ਮਹਾਯੱਗ ਸਮਾਪਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
3.258.11
हतेषु युधि पार्थेषु राजसूये तथा त्वया ।
आहृतेऽहं नरश्रेष्ठ त्वां सभाजयिता पुनः ॥ ३.२५८.११ ॥
ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿਥਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੇ, ਅਤੇ ਰਾਜਸੂਯ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਿਆਂਦਾ ਸੀ, ਹੇ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮੈਂ ਫਿਰ ਤੇਰਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਾਂਗਾ।
3.258.12
तमब्रवीन्महाराजो धार्तराष्ट्रो महायशाः। ॥ ३.२५८.१२ ॥
ਉਸ ਨੂੰ ਮਹਾਯਸ਼ਸਵੀ ਮਹਾਰਾਜ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਆਖਿਆ।
3.258.13
सत्यमेतत्त्वयोक्तं हि पाण्डवेषु दुरात्मसु ।
निहतेषु नरश्रेष्ठ प्राप्ते चापि महाक्रतौ।
राजसूये पुनर्वीर त्वमेवं वर्धयिष्यसि ॥ ३.२५८.१३ ॥
ਪਾਂਡਵਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੁਰਾਤਮਾਂ ਬਾਰੇ ਤੂੰ ਜੋ ਕਿਹਾ ਉਹ ਸੱਚ ਹੈ; ਹੇ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਾਰੇ ਜਾਣਗੇ ਅਤੇ ਮਹਾਯੱਗ ਰਾਜਸੂਯ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇਗਾ, ਹੇ ਵੀਰ, ਤੂੰ ਹੀ ਇਸਨੂੰ ਫਿਰ ਵਧਾਵੇਂਗਾ।
3.258.14
एवमुक्त्वा महाराज कर्णमाश्लिष्य भारत ।
राजसूयं क्रतुश्रेष्ठं चिन्तयामास कौरवः ॥ ३.२५८.१४ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਭਾਰਤ, ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਕੌਰਵ ਨੇ ਕਰਣ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ ਅਤੇ ਕ੍ਰਤੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਾਜਸੂਯ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ।
3.258.15
सोऽब्रवीत्कौरवांश्चापि पार्श्वस्थान्नृपसत्तमः ।
राधेयसौबलादीन्वै धार्तराष्ट्रो महीपतिः ॥ ३.२५८.१५ ॥
ਉਸ ਨ੍ਰਿਪਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਭੂਪਤੀ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਕੋਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕੌਰਵਾਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਰਾਧੇਯ, ਸੌਬਲ ਆਦਿ ਨੂੰ ਵੀ ਕਿਹਾ।
3.258.16
कदा तु तं क्रतुवरं राजसूयं महाधनम् ।
निहत्य पाण्डवान्सर्वानाहरिष्यामि कौरवाः ॥ ३.२५८.१६ ॥
ਹੇ ਕੌਰਵੋ, ਸਾਰੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਉਸ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮਹਾਧਨ ਵਾਲੇ ਰਾਜਸੂਯ ਯੱਗ ਨੂੰ ਮੈਂ ਕਦੋਂ ਲਿਆਵਾਂਗਾ?
3.258.17
तमब्रवीत्तदा कर्णः शृणु मे राजकुञ्जर ।
पादौ न धावये तावद्यावन्न निहतोऽर्जुनः ॥ ३.२५८.१७ ॥
ਤਦ ਕਰਣ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਰਾਜਕੁੰਜਰ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ; ਜਦ ਤੱਕ ਅਰਜੁਨ ਮਾਰਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਨਹੀਂ ਧੋਵਾਂਗਾ।
3.258.18
कीलालजं न खादेयं करिष्ये चासुरव्रतम् ।
नास्तीति नैव वक्ष्यामि याचितो येन केचनित् ॥ ३.२५८.१८ ॥
ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ ਭੋਜਨ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਖਾਵਾਂਗਾ; ਅਸੁਰ ਵਰਤ ਰੱਖਾਂਗਾ; ਜੇ ਕੋਈ ਕੁਝ ਮੰਗੇਗਾ ਤਾਂ ਮੈਂ ਕਦੇ 'ਨਹੀਂ ਹੈ' ਨਹੀਂ ਆਖਾਂਗਾ।
3.258.19
अथोत्क्रुष्टं महेष्वासैर्धार्तराष्ट्रैर्महारथैः ।
प्रतिज्ञाते फल्गुनस्य वधे कर्णेन संयुगे ॥ ३.२५८.१९ ॥
ਤਦ ਮਹਾਧਨੁਰਧਾਰੀ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਨੇ ਉੱਚੀ ਜੈਕਾਰ ਕੀਤੀ, ਜਦੋਂ ਕਰਨ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਫਾਲਗੁਨ (ਅਰਜੁਨ) ਦੇ ਵਧ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾ ਕੀਤੀ।
3.258.20
विजितांश्चाप्यमन्यन्त पाण्डवान्धृतराष्ट्रजाः ।
तदा प्रतिज्ञामारुह्य सूतपुत्रेण भाषिते ॥ ३.२५८.२० ॥
ਤਦ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਸੂਤਪੁੱਤਰ (ਕਰਨ) ਦੀ ਕਹੀ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਕੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤੇ ਹੋਏ ਮੰਨ ਲਿਆ।
3.258.21
दूर्योधनोऽपि राजेन्द्र विसृज्यनरपुङ्गवान् ।
प्रविवेश गृहंश्रीमान्यथा चैत्ररथं प्रभुः ॥ ३.२५८.२१ ॥
ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੇ ਵੀ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰਕੇ, ਚੈਤ੍ਰਰਥ ਵਣ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ (ਕੁਬੇਰ) ਵਾਂਗ ਆਪਣੇ ਤੇਜਸਵੀ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ।
3.258.22
तेऽपिसर्वे महेष्वासा जग्मुर्वेश्मानि भारत ।
स्वानिस्वनि महाराज भीष्मद्रोणादयो नृपा ॥ ३.२५८.२२ ॥
ਹੇ ਭਰਤ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਮਹਾਧਨੁਰਧਾਰੀ ਰਾਜੇ — ਭੀਸ਼ਮ, ਦ੍ਰੋਣ ਆਦਿ — ਆਪੋ-ਆਪਣੇ ਮਹਿਲਾਂ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ।
3.258.23
पाण्डवाश्च महेष्वासा दूतवाक्यप्रचोदिताः ।
चिन्तयन्तस्तमेवार्थं नालभन्त सुखं क्वचित् ॥ ३.२५८.२३ ॥
ਦੂਤ ਦੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋਏ ਮਹਾਧਨੁਰਧਾਰੀ ਪਾਂਡਵ, ਉਸੇ ਗੱਲ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ, ਕਿਤੇ ਵੀ ਸੁਖ ਨਾ ਪਾ ਸਕੇ।
3.258.24
भूयश्च चारै राजेन्द्र प्रवृत्तिरुपपादिता ।
प्रतिज्ञा सूतपुतर्स्य विजयस्य वधं प्रति ॥ ३.२५८.२४ ॥
ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਜਾਸੂਸਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਦੀ ਵਿਜੈ (ਅਰਜੁਨ) ਦੇ ਵਧ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਪਹੁੰਚਾਈ ਗਈ।
3.258.25
एतच्छ्रुत्वा धर्मसुतः समुद्विग्नो नराधिप ।
अधोमुखश्चिरं तस्थौ किं कार्यमिति चिन्तयन् ॥ ३.२५८.२५ ॥
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਧਰਮਪੁੱਤਰ, ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ, ਬਹੁਤ ਬੇਚੈਨ ਹੋ ਕੇ ਸਿਰ ਝੁਕਾਈ ਦੇਰ ਤੱਕ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹੇ, ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਹੁਣ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3.258.26
अभेद्यकवचं मत्वा कर्णमद्भुतविक्रमम् ।
अनुस्मरंश् संक्लेशान्न शान्तिमुपजग्मिवान् ॥ ३.२५८.२६ ॥
ਅਭੇਦ ਕਵਚ ਵਾਲੇ, ਅਦਭੁਤ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਕਰਨ ਨੂੰ ਸੋਚ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਲੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾ ਮਿਲੀ।
3.258.27
तस्य चिन्तापरीतस्य बुद्धिर्जज्ञे महात्मनः ।
बहुव्यालमृगाकीर्णं त्यक्तुं द्वैतवनं वनम् ॥ ३.२५८.२७ ॥
ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਘਿਰੇ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ, ਸੱਪਾਂ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਦਵੈਤ ਵਣ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਜਾਗਿਆ।
3.258.28
धार्तराष्ट्रोऽपि नृपतिः प्रशशास वसुंधराम् ।
भ्रातृभिः सहितो वीरैर्भीष्मद्रोणकृपैस्तथा ॥ ३.२५८.२८ ॥
ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜਾ ਵੀ ਆਪਣੇ ਬਹਾਦਰ ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਭੀਸ਼ਮ, ਦ੍ਰੋਣ ਤੇ ਕ੍ਰਿਪ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।
3.258.29
संगम्य सूतपुत्रेण कर्णेनाहवशोभिना ।
सततं प्रीयमाणो वै देविना सौबलेन च ॥ ३.२५८.२९ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸ਼ੋਭਣ ਵਾਲੇ ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਅਤੇ ਸੌਬਲ ਨਾਲ, ਸਦਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਰਹਿੰਦਿਆਂ—
3.258.30
दुर्योधनः प्रिये नित्यं वर्तमानो महीभृताम् ।
पूजयामास विप्रेन्द्रान्क्रतुभिर्भूरिदक्षिणैः ॥ ३.२५८.३० ॥
ਦੁਰਯੋਧਨ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਪਿਆਰੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਮਦਾ ਹੋਇਆ, ਭਰਪੂਰ ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਵਾਲੇ ਯੱਗਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।
3.258.31
भ्रातॄणां च प्रियं राजन्स चकार परंतपः ।
निश्चित्य मनसा वीरो दत्तभुक्तफलं धनम् ॥ ३.२५८.३१ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਉਸ ਵੀਰ ਨੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕਰਕੇ ਭਰਾਵਾਂ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਕਾਰਜ ਕੀਤਾ। ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਭੋਗਿਆ ਹੋਇਆ ਹੀ ਧਨ ਦਾ ਫਲ ਹੈ।