महाभारत · अध्याय 3.259
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.259.1
दुर्योधनं मोक्षयित्वा पाण्डुपुत्रा महाबलाः ।
किमकार्षुर्वने तस्मिंस्तन्ममाख्यातुमर्हसि ॥ ३.२५९.१ ॥
दुर्योधनाला सोडवल्यानंतर महाबलवान पांडुपुत्रांनी त्या वनात काय केले, ते मला सांगावे.
3.259.2
ततः शयानं कौन्तेयं रात्रौ द्वैतवन मृगाः ।
स्वप्नान्ते दर्शयामासुर्बाष्पकण्ठा युधिष्ठिरम् ॥ ३.२५९.२ ॥
नंतर रात्री द्वैतवनात झोपलेल्या कौंतेय युधिष्ठिराला स्वप्नाच्या शेवटी, कंठ दाटून आलेल्या हरिणांनी दर्शन दिले.
3.259.3
तानब्रवीत्स राजेन्द्रो वेपमानान्कृताञ्जलीन् ।
ब्रूत यद्वक्तुकामाः स्थ के भवन्तः किमिष्यते ॥ ३.२५९.३ ॥
त्या राजेंद्राने थरथरत्या, हात जोडलेल्या त्यांना म्हटले, 'तुम्हांला जे सांगायचे आहे ते सांगा. तुम्ही कोण आहात आणि तुम्हांला काय हवे आहे?'
3.259.4
एवमुक्ताः पाण्डवेन कौन्तेयेन यशस्विना ।
प्रत्यब्रुवन्मृगास्तत्रहतशेषा युधिष्ठिरम् ॥ ३.२५९.४ ॥
यशस्वी कौंतेय पांडवाने असे विचारल्यावर, तेथे मारले न गेलेल्या उरलेल्या हरिणांनी युधिष्ठिराला उत्तर दिले.
3.259.5
वयं मृगा द्वैतवने हतशिष्टास्तु भारत ।
नोत्सीदेम महाराज क्रियतां वासपर्ययः ॥ ३.२५९.५ ॥
आम्ही द्वैतवनातील हरिण आहोत, जे मारले जाऊनही उरलो आहोत, हे भारता. महाराजा, आम्हांला नाश नको; आमचे वसतिस्थान बदला.
3.259.6
भवन्तो भ्रातरः शूराः सर्व एवास्त्रकोविदाः ।
कुलान्यल्पावशिष्टानि कृतवन्तो वनौकसाम् ॥ ३.२५९.६ ॥
तुम्ही सर्व शूर बंधू आहात, सर्व अस्त्रविद्येत निपुण आहात; पण वनवासी आमच्या कुलांना फारच थोडी उरू दिली आहेत.
3.259.7
बीजभूता वयं केचिदवशिष्टा महामते ।
विवर्धेमहि राजेन्द्र प्रसादात्ते युधिष्ठिर ॥ ३.२५९.७ ॥
हे महामते, आम्ही काही बीजरूपाने उरलो आहोत. हे राजेंद्र युधिष्ठिरा, तुझ्या कृपेने आम्ही वाढू.
3.259.8
तान्वेपमानान्वित्रस्तान्बीजमात्रावशेषितान् ।
मृगान्दृष्ट्वा सुदुःखार्तो धर्मराजो युधिष्ठिरः ॥ ३.२५९.८ ॥
थरथरणाऱ्या, भयभीत आणि केवळ बीजमात्र उरलेल्या त्या हरिणांना पाहून अत्यंत दुःखी झालेला धर्मराज युधिष्ठिर.
3.259.9
तांस्तथेत्यब्रवीद्राजा सर्वभूतहिते रतः ।
यथा भवन्तो ब्रुवते करिष्यामि च तत्तथा ॥ ३.२५९.९ ॥
सर्व भूतांच्या हितात रत असलेला तो राजा त्यांना म्हणाला, "तुम्ही म्हणाल तसेच मी करीन."
3.259.10
इत्येवं प्रतिबुद्धः स रात्र्यन्ते राजसत्तमः ।
अब्रवीत्सहितान्भ्रातॄन्दयापन्नो मृगान्प्रति ॥ ३.२५९.१० ॥
अशा प्रकारे रात्रीच्या शेवटी जागा होऊन, दयेने व्याकूळ झालेला तो श्रेष्ठ राजा, बंधूंना एकत्र बोलावून हरिणांबद्दल म्हणाला.
3.259.11
उक्तो रात्रौ मृगैरस्मि स्वप्नान्ते हतशेषितैः ।
तनुभूताः स्म भद्रं ते दया नः क्रियतामिति ॥ ३.२५९.११ ॥
"रात्री, स्वप्नाच्या शेवटी, वधातून वाचलेल्या हरिणांनी मला सांगितले आहे. आम्ही क्षीण होऊन उरलो आहोत. तुझे कल्याण असो, आमच्यावर दया करावी."
3.259.12
ते सत्यमाहुः कर्तव्या दयाऽस्माभिर्वनौकसाम् ।
साष्टमासं हि नो वर्षं यदेनानुपयुंक्ष्महे ॥ ३.२५९.१२ ॥
त्यांनी सत्य सांगितले: "वनवासींवर आपण दया केली पाहिजे. आठ महिनेच आमचे वर्ष, त्या काळात आम्ही यांचा उपयोग करतो."
3.259.13
पुनर्वहुमृगं रम्यं काम्यकं काननोत्तमम् ।
तत्रेमां वसतिं शिष्टां विहरन्तो रमेमहि ॥ ३.२५९.१३ ॥
पुन्हा हरिणांनी भरलेले रमणीय काम्यक, वनांमधील उत्तम वन. तेथे या उरलेल्या वास्तव्यात विहार करत आपण रमू या.
3.259.14
ततस्ते पाण्डवाः शीघ्रं प्रययुर्धर्मकोविदाः ॥ ३.२५९.१४ ॥
मग धर्मज्ञ ते पाण्डव लवकरच निघाले.
3.259.15
ब्राह्मणैः सहिता राजन्ये च तत्रसहोषिताः ।
इन्द्रसेनादिभिश्चैव प्रेष्यैरनुगतास्तदा ॥ ३.२५९.१५ ॥
ब्राह्मणांसह, तेथे सोबत राहिलेल्या क्षत्रियांसह, इन्द्रसेन इत्यादींसह आणि सेवकांसह तेव्हा ते अनुसरले गेले.
3.259.16
ते यात्वा सुसुखैर्मार्गैः स्वन्नैः शुचिजलान्वितैः ।
ददृशुः काम्यकं पुण्यमाश्रमं तापसान्वितम् ॥ ३.२५९.१६ ॥
अत्यंत सुखकर मार्गांनी, अन्न व शुद्ध पाण्याने युक्त वाटांनी प्रवास करून त्यांनी तपस्व्यांनी भरलेला पवित्र काम्यक आश्रम पाहिला.
3.259.17
विविशुस्ते स्म कौरव्या वृता विप्रर्षभैस्तदा ।
तद्वनं भरतश्रेष्ठाः स्वर्गं सुकृतिनो यथा ॥ ३.२५९.१७ ॥
तेव्हा कुरुवंशीय, भरतश्रेष्ठ ते श्रेष्ठ ब्राह्मणांनी वेढलेले त्या वनात प्रवेशले, जसे पुण्यवान स्वर्गात प्रवेश करतात.