マハーバーラタ · 章 3.260
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.260.1
वने निवसतां तेषां पाण्डवानां महात्मनाम् ।
वर्षाण्येकादशातीयुः कृच्छ्रेण भरतर्षभ ॥ ३.२६०.१ ॥
バラタ族の牡牛よ！森に住んだあの偉大なパーンダヴァたちの十一年は、苦難のうちに過ぎた。
3.260.2
फलमूलाशनास्ते हि सुखार्हा दुःखमुत्तमम् ।
प्राप्तकालमनुध्यान्तः सेहिरे वरपूरुषाः ॥ ३.२६०.२ ॥
果実と根を食べて暮らしたあの優れた人々は、幸福に値するのに、時が来るとその最上の苦しみを思いながら耐え忍んだ。
3.260.3
युधिष्ठिरस्तु राजर्षिरात्मकर्मापराधजम् ।
चिन्तयन्स महाबाहुर्भ्रातॄणां दुःखमुत्तमम् ॥ ३.२६०.३ ॥
しかし王仙ユディシュティラ、大腕のその人は、自らの行為の過ちから生じた兄弟たちの最上の苦しみを思い続けていた。
3.260.4
न सुष्वाप सुखं राजा हृदि शल्यैरिवार्पितैः ।
दौरात्म्यमनुपश्यंस्तत्काले द्यूतोद्भवस्य हि ॥ ३.२६०.४ ॥
王は心に刺さった棘のようで、安らかに眠れなかった。その時、賭博から生じた邪悪さを見つめ続けていたからである。
3.260.5
संस्मरन्परुषा वाचः सूतपुत्रस्य पाण्डवः ।
निःश्वासपरमो दीनो दध्रे कोपविषं महत् ॥ ३.२६०.५ ॥
御者の子の厳しい言葉を思い出し、深く嘆息し、沈んだパーンダヴァは、怒りという大きな毒を胸に抱いていた。
3.260.6
अर्जुनोयमजौ चोभौ द्रौपदी च यशस्विनी ।
स च भीमो महातेजाः सर्वेषामुत्तमो बले ॥ ३.२६०.६ ॥
アルジュナ、ヤマの双子の二人、名高いドラウパディー、そして大いなる光輝のビーマ、力においてすべての中で最も優れた者。
3.260.7
चिरस्य जातं धर्मज्ञं सासूयमिव ते तदा ।
युधिष्ठिरमुदीक्षन्तः सेहुर्दुखमनुत्तमम् ॥ ३.२६०.७ ॥
長い時を経て生まれた法を知るユディシュティラを、まるで嫉妬するかのように見つめながら、彼らはそのとき最大の苦しみに耐えた。
3.260.8
अवशिष्टं त्वल्पकालं मन्वानाः पुरुषर्षभाः ।
वपुरन्यदिवाकार्पुरुत्साहामर्षचेष्टितैः ॥ ३.२६०.८ ॥
残された時間が少ないと考えた、人の中の雄牛たちは、大いなる気概と怒りの振る舞いによって、まるで別の身体を得たかのようになった。
3.260.9
कस्यचित्त्वथ कालस्य व्यासः सत्यवतीसुतः ।
आजगाम महायोगी पाण्डवानवलोककः ॥ ३.२६०.९ ॥
しばらくして、サティヤヴァティーの息子、偉大なヨーギンのヴィヤーサが、パーンダヴァたちを見にやって来た。
3.260.10
तमागतमभिप्रेक्ष्यकुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
प्रत्युद्गम्य महात्मानं प्रत्यगृह्णाद्यथाविधि ॥ ३.२६०.१० ॥
彼が来たのを見て、クンティーの子ユディシュティラは、その偉大な魂の人を迎えに出て、規定どおりに受け入れた。
3.260.11
तमासीनमुपासीनः शुश्रूषुर्नियतेन्द्रियः ।
तोषयामास शौचेन व्यासं पाण्डवनन्दनः ॥ ३.२६०.११ ॥
座っている彼のそばに座り、感覚を制御して仕えながら、パーンダヴァの喜びの子は清浄さによってヴィヤーサを喜ばせた。
3.260.12
तानवेक्ष्यकृशान्पौत्रान्वने वन्येन जीवतः ।
महर्षिरनुकम्पार्थमब्रवीद्बाष्पगद्गदम् ॥ ३.२६०.१२ ॥
森で野の糧によって生きる痩せ衰えた孫たちを見て、大仙は哀れみから、涙に詰まった声で語った。
3.260.13
युधिष्ठिर महाबाहो शृणु धर्मभृतांवर ।
नातप्ततपसो लोके प्राप्नुवन्ति महत्सुखम्।
सुखदुःखे हि पुरुषः पर्यायेणोपसेवते ॥ ३.२६०.१३ ॥
大腕のユディシュティラよ、法を保つ者の中で最も優れた者よ、聞け。苦行を行わなかった者は世において大いなる幸福を得ない。人は順番に楽と苦を経験する。
3.260.14
नात्यन्तमसुखं कश्चित्प्राप्नोति पुरुषर्षभ ।
प्रज्ञावांस्त्वेव पुरुषः संयुक्तः परया धिया ॥ ३.२६०.१४ ॥
人の中の牡牛よ、完全な不幸を得る者はいない。しかし知恵ある人は最高の知性に結びついている。
3.260.15
उदयास्तमयज्ञो हि न हृष्यति न शोचति ।
सुखमापतितं विन्दन्दुःखमापतितं सहन् ॥ ३.२६०.१५ ॥
昇りと沈みを知る者は喜ばず、嘆かない。来た楽しみを得て、来た苦しみを耐え、彼は揺るがず立つ。
3.260.16
कालप्राप्तमुपासीत सस्यानामिव कर्षकः ।
तपसो हि परं नास्ति तपसा विन्दते महत् ॥ ३.२६०.१६ ॥
農夫が作物の季節を待つように、時が来たものを待ち受けるべきである。苦行より高いものはない。苦行によって大いなるものを得る。
3.260.17
नासाध्यं तपसः किंचिदिति बुध्यस् भारत ।
सत्यमार्जवमक्रोधः संविभागो दमः शमः ॥ ३.२६०.१७ ॥
バラタの子孫よ、苦行にとって成し得ないものは何もないと知れ。真実、率直さ、怒りのなさ、分かち合い、自制、寂静、これらが手段である。
3.260.18
अनसूयाऽविहिंसा च शौचमिन्द्रियसंयमः ।
साधनानि महाराज नराणां पुण्यकर्मणाम् ॥ ३.२६०.१८ ॥
嫉妬のないこと、不殺生、清浄、感官の制御、これらが大王よ、功徳ある行いをする人々の手段である。
3.260.19
अधर्मरुचयो मूढास्तिर्यग्गतिपरायणाः ।
कृच्छ्रां योनिमनुप्राप्ता न सुखं विन्दते अनाः ॥ ३.२६०.१९ ॥
非法を好み、愚かで、下賤な生の道に専心する者は、苦しい胎を得て、幸福を見いだせない。
3.260.20
इह यत्क्रियते कर्म तत्परत्रोपभुज्यते ।
मूलसिक्तस्य वृक्षस्य फलं शाखासु दृश्यते।
तस्माच्छरीरं युञ्जीत तपसा नियमेन च ॥ ३.२६०.२० ॥
ここで行われた業は来世で享受される。根に水を注がれた木の実が枝に現れるように、苦行と節制によって身を律すべきである。
3.260.21
यथाशक्ति प्रयच्छेत संपूज्याभिप्रणम्य च ।
काले प्राप्ते च हृष्टात्मा राजन्विगतमत्सरः ॥ ३.२६०.२१ ॥
王よ、力に応じて施すべきである。敬意をもって礼拝し、ふさわしい時が来たら、心喜び、嫉妬を離れて。
3.260.22
सत्यवादी लभेतायुरनायासमथार्जवम् ।
अक्रोधनोऽनसूयश्च निर्वृतिं लभते पराम् ॥ ३.२६०.२२ ॥
真実を語る者は長寿と苦労のない正直さを得る。怒らず、妬まない者は最高の安らぎを得る。
3.260.23
दान्तः शमपरः शश्वत्परिक्लेशं न विन्दति ।
न च तप्यति दान्तात्मा दृष्ट्वा परगतां श्रियम् ॥ ३.२६०.२३ ॥
自制し、常に寂静を求める者は大きな苦しみを得ない。自己を制した者は、他人に移った繁栄を見ても悲しまない。
3.260.24
संविभक्ता च दाता च भोगवान्सुखवान्नरः ।
भवत्यहिंसकश्चैव परमारोग्यमश्नुते ॥ ३.२६०.२४ ॥
分かち与え、施す人は、享楽と幸福を得る。不殺生の者となり、最高の健康を得る。
3.260.25
मान्यं मानयिता जन्म कुले महति विन्दति ।
विन्दते सुखमत्यर्थमिह लोके परत्र च।
व्यसनैर्न तुसंयोगं प्राप्नोति विजितेन्द्रियः ॥ ३.२६०.२५ ॥
尊ぶべき人を尊ぶ者は、高貴な家に生まれ、この世でも来世でも大いなる幸福を得る。感官を制した者は、災いと交わることがない。
3.260.26
शुभानुशयबुद्धिर्हि संयुक्तः कालधर्मणा ।
प्रादुर्भवति तद्योगात्कल्याणमतिरेव सः ॥ ३.२६०.२६ ॥
善い傾向に向かう知性を持つ者は、時の法と結びついて現れる。その結びつきによって、彼はまことに吉祥の心を持つ者となる。
3.260.27
भगवन्दानधर्माणआं तपसो वा महामुने ।
किंस्विद्बहुगुणं प्रेत्य किं वा दुष्करमुच्यते ॥ ३.२६०.२७ ॥
尊き大聖者よ！布施の法と苦行のうち、来世においてより多くの功徳をもたらすのはどちらか。あるいは何が困難だと言われるのか。
3.260.28
दानान्न दुष्करं तात पृथिव्यामस्ति किंचन ।
अर्थे च महती तृष्णा स च दुःखेन लभ्यते ॥ ३.२६०.२८ ॥
いとしい者よ、地上で布施より困難なことはない。富への渇望は大きく、それもまた苦労してしか得られない。
3.260.29
राजन्प्रत्यक्षमेवैतद्दृश्यते लोकसाक्षिकम् ।
परित्यज्य प्रियान्प्राणान्प्रविशन्ति रणाजिरम्।
तथैव प्रतिपद्यन्ते समुद्रमटवीं तथा ॥ ३.२६०.२९ ॥
王よ、これは明らかに見られ、世の人々が証人である。愛する命を捨てて、人々は戦場に入る。同様に彼らは大海や荒野にも赴く。
3.260.30
कृषिगोरक्ष्यमित्येके प्रतिपद्यन्ति मानवाः ।
पुरुषाः प्रेष्यतामेके निर्गच्छन्ति धनार्थिनः ॥ ३.२६०.३० ॥
ある人々は農耕と牧畜の道を取り、ある男たちは奉公の身分を取る。富を求める人々は家を出て行く。
3.260.31
तस्माद्दुःखार्जितस्यैव परित्यागः सुदुष्करः ।
सुदुष्करतरं दानं तस्माद्दानं मतं मम ॥ ३.२६०.३१ ॥
ゆえに、苦労して得た財を捨てることは非常に難しい。布施はそれよりさらに難しい。ゆえに私の考えでは、布施こそが最も尊い。
3.260.32
विसेषस्त्वत्र विज्ञेयो न्यायेनोपार्जितं धनम् ।
पात्रे काले च देशे च प्रयतः प्रतिपादयेत् ॥ ३.२६०.३२ ॥
ここには一つの区別を理解すべきである。正しい手段で得た財は、ふさわしい受け手に、適切な時と場所で、慎重に施すべきである。
3.260.33
अन्यायात्समुपात्तेन दानधर्मौ धनन यः ।
कुरुते न स कर्तारं त्रायते महतो भयात् ॥ ३.२६०.३३ ॥
不正に得た財で布施の法を行う者は、行う者を大いなる恐怖から守ることはない。
3.260.34
पात्रे दानं स्वल्पमपि काले दत्तं युधिष्ठिर ।
मनसा हि विशुद्धेन प्रेत्यानन्तफलं स्मृतम् ॥ ३.२६०.३४ ॥
ユディシュティラよ、清浄な心で、適時に、ふさわしい受け手に施された、たとえわずかな布施であっても、死後に無限の果報をもたらすと伝えられている。
3.260.35
श्रद्धा धर्मानुगा देवी पावनी विश्वधारिणी ।
सवित्री प्रसवित्री च संसारार्णवतारिणी ॥ ३.२६०.३५ ॥
信仰は法に従い、神聖で、浄化し、世界を支え、生み出し、産み出し、輪廻の大海を渡すものである。
3.260.36
श्रद्धया धार्यते धर्मो महद्भिर्नार्थदर्शिभिः ।
सधना अपिराजानो निःश्रद्धा नरकं गताः ॥ ३.२६०.३६ ॥
法は信仰によって保たれる。財だけを見ない偉大な人々によって。富める王であっても信仰がなければ、地獄に行った。
3.260.37
निष्किंचनाश्च मुनयः श्रद्धावन्तो दिवं गताः ।
देशे काले च पात्रे च मुद्गलः श्रद्धयाऽन्वितः।
व्रीहिद्रोणं प्रदायाथ परं पदमवाप्तवान् ॥ ३.२६०.३७ ॥
何も持たない聖者たちも信仰によって天に赴いた。信仰を備えたムドガラは、場所と時と相応しい受け手に対して一ドローナの米を施し、至高の境地を得た。
3.260.38
अत्राप्युदाहरन्तीमतिहासं पुरातनम् ।
व्रीहिद्रोणपरित्यागाद्यत्फलं प्राप मुद्गलः ॥ ३.२६०.३८ ॥
ここでもこの古い物語が引き合いに出される。一ドローナの米を捨てることでムドガラが得た果報を。