ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 3.260
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.260.1
वने निवसतां तेषां पाण्डवानां महात्मनाम् ।
वर्षाण्येकादशातीयुः कृच्छ्रेण भरतर्षभ ॥ ३.२६०.१ ॥
ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ! ਵਨ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਤਮਾ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਗਿਆਰਾਂ ਸਾਲ ਕਸ਼ਟ ਨਾਲ ਬੀਤ ਗਏ।
3.260.2
फलमूलाशनास्ते हि सुखार्हा दुःखमुत्तमम् ।
प्राप्तकालमनुध्यान्तः सेहिरे वरपूरुषाः ॥ ३.२६०.२ ॥
ਫਲ-ਮੂਲ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਉਹ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਪੁਰਸ਼, ਸੁਖ ਦੇ ਯੋਗ ਹੁੰਦਿਆਂ ਵੀ, ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਵੱਡੇ ਦੁੱਖ ਦਾ ਚਿੰਤਨ ਕਰਦਿਆਂ ਸਹਿੰਦੇ ਰਹੇ।
3.260.3
युधिष्ठिरस्तु राजर्षिरात्मकर्मापराधजम् ।
चिन्तयन्स महाबाहुर्भ्रातॄणां दुःखमुत्तमम् ॥ ३.२६०.३ ॥
ਪਰ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ, ਮਹਾਬਾਹੂ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਅਪਰਾਧ ਤੋਂ ਉਪਜੇ ਭਰਾਵਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਦੁੱਖ ਦਾ ਚਿੰਤਨ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।
3.260.4
न सुष्वाप सुखं राजा हृदि शल्यैरिवार्पितैः ।
दौरात्म्यमनुपश्यंस्तत्काले द्यूतोद्भवस्य हि ॥ ३.२६०.४ ॥
ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਚੁੱਭੇ ਕੰਡਿਆਂ ਵਾਂਗ ਸੁਖ ਨਾਲ ਨੀਂਦ ਨਾ ਆਈ; ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਜੂਏ ਤੋਂ ਉਪਜੀ ਬੁਰਾਈ ਹੀ ਵੇਖਦਾ ਰਿਹਾ।
3.260.5
संस्मरन्परुषा वाचः सूतपुत्रस्य पाण्डवः ।
निःश्वासपरमो दीनो दध्रे कोपविषं महत् ॥ ३.२६०.५ ॥
ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਦੇ ਕਠੋਰ ਬੋਲਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ, ਡੂੰਘੇ ਸਾਹ ਲੈਂਦਾ, ਦੀਨ ਹੋਇਆ ਪਾਂਡਵ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੋਧ ਦਾ ਵੱਡਾ ਜ਼ਹਿਰ ਧਾਰਦਾ ਰਿਹਾ।
3.260.6
अर्जुनोयमजौ चोभौ द्रौपदी च यशस्विनी ।
स च भीमो महातेजाः सर्वेषामुत्तमो बले ॥ ३.२६०.६ ॥
ਅਰਜੁਨ, ਯਮਜ ਦੋਵੇਂ ਭਰਾ, ਯਸ਼ਸਵਿਨੀ ਦ੍ਰੌਪਦੀ, ਅਤੇ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਭੀਮ — ਜੋ ਬਲ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਸੀ।
3.260.7
चिरस्य जातं धर्मज्ञं सासूयमिव ते तदा ।
युधिष्ठिरमुदीक्षन्तः सेहुर्दुखमनुत्तमम् ॥ ३.२६०.७ ॥
ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਜਨਮੇ ਧਰਮਜ੍ਞ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਵੱਲ ਵੇਖਦਿਆਂ, ਮਾਨੋ ਈਰਖਾ ਨਾਲ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਦੋਂ ਬਹੁਤ ਦੁੱਖ ਸਹਿਆ।
3.260.8
अवशिष्टं त्वल्पकालं मन्वानाः पुरुषर्षभाः ।
वपुरन्यदिवाकार्पुरुत्साहामर्षचेष्टितैः ॥ ३.२६०.८ ॥
ਬਾਕੀ ਸਮਾਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੈ ਇਹ ਸਮਝਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮਹਾਨ ਉਤਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਦੀਆਂ ਚੇਸ਼ਟਾਵਾਂ ਨਾਲ, ਮਾਨੋ ਹੋਰ ਹੀ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਹੋ ਗਏ।
3.260.9
कस्यचित्त्वथ कालस्य व्यासः सत्यवतीसुतः ।
आजगाम महायोगी पाण्डवानवलोककः ॥ ३.२६०.९ ॥
ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਸਤਿਆਵਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਿਆਸ, ਮਹਾਯੋਗੀ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਆਏ।
3.260.10
तमागतमभिप्रेक्ष्यकुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
प्रत्युद्गम्य महात्मानं प्रत्यगृह्णाद्यथाविधि ॥ ३.२६०.१० ॥
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਏ ਵੇਖ ਕੇ ਕੁੰਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਅੱਗੇ ਜਾ ਕੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ।
3.260.11
तमासीनमुपासीनः शुश्रूषुर्नियतेन्द्रियः ।
तोषयामास शौचेन व्यासं पाण्डवनन्दनः ॥ ३.२६०.११ ॥
ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਉਹਨਾਂ ਕੋਲ ਬੈਠ ਕੇ, ਇੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਸੇਵਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਅਨੰਦਦਾਤਾ ਨੇ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਨਾਲ ਵਿਆਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ।
3.260.12
तानवेक्ष्यकृशान्पौत्रान्वने वन्येन जीवतः ।
महर्षिरनुकम्पार्थमब्रवीद्बाष्पगद्गदम् ॥ ३.२६०.१२ ॥
ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲੀ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਜੀ ਰਹੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਪੋਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਕਰੁਣਾ ਨਾਲ ਅੱਥਰੂਆਂ ਭਰੇ ਗਲੇ ਨਾਲ ਬੋਲੇ।
3.260.13
युधिष्ठिर महाबाहो शृणु धर्मभृतांवर ।
नातप्ततपसो लोके प्राप्नुवन्ति महत्सुखम्।
सुखदुःखे हि पुरुषः पर्यायेणोपसेवते ॥ ३.२६०.१३ ॥
ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਧਰਮਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਸੁਣ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤਪ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੇ। ਮਨੁੱਖ ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ ਸੁਖ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਭੋਗਦਾ ਹੈ।
3.260.14
नात्यन्तमसुखं कश्चित्प्राप्नोति पुरुषर्षभ ।
प्रज्ञावांस्त्वेव पुरुषः संयुक्तः परया धिया ॥ ३.२६०.१४ ॥
ਹੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਕੋਈ ਵੀ ਪੂਰਾ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ। ਪਰ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਮਨੁੱਖ ਉੱਚੀ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
3.260.15
उदयास्तमयज्ञो हि न हृष्यति न शोचति ।
सुखमापतितं विन्दन्दुःखमापतितं सहन् ॥ ३.२६०.१५ ॥
ਜੋ ਉਦੈ ਅਤੇ ਅਸਤ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਾ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਨਾ ਸੋਗ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਆਇਆ ਸੁਖ ਪਾ ਕੇ ਅਤੇ ਆਇਆ ਦੁੱਖ ਸਹਿ ਕੇ ਉਹ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
3.260.16
कालप्राप्तमुपासीत सस्यानामिव कर्षकः ।
तपसो हि परं नास्ति तपसा विन्दते महत् ॥ ३.२६०.१६ ॥
ਜਿਵੇਂ ਕਿਸਾਨ ਫ਼ਸਲਾਂ ਲਈ ਸਹੀ ਸਮੇਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਸਮਾਂ ਆਉਣ ਤੇ ਜੋ ਹੋਵੇ ਉਸ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਤਪ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ; ਤਪ ਨਾਲ ਮਹਾਨ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
3.260.17
नासाध्यं तपसः किंचिदिति बुध्यस् भारत ।
सत्यमार्जवमक्रोधः संविभागो दमः शमः ॥ ३.२६०.१७ ॥
ਹੇ ਭਰਤ ਵੰਸ਼ੀ, ਸਮਝ ਲੈ ਕਿ ਤਪ ਲਈ ਕੁਝ ਵੀ ਅਸਾਧ ਨਹੀਂ। ਸੱਚ, ਸਰਲਤਾ, ਕ੍ਰੋਧ ਦੀ ਗ਼ੈਰਹਾਜ਼ਰੀ, ਵੰਡ, ਇੰਦਰੀ-ਨਿਗ੍ਰਹ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ (ਇਹ ਸਾਧਨ ਹਨ)।
3.260.18
अनसूयाऽविहिंसा च शौचमिन्द्रियसंयमः ।
साधनानि महाराज नराणां पुण्यकर्मणाम् ॥ ३.२६०.१८ ॥
ਈਰਖਾ ਦੀ ਗ਼ੈਰਹਾਜ਼ਰੀ, ਅਹਿੰਸਾ, ਸ਼ੁੱਧਤਾ, ਇੰਦਰੀ-ਸੰਜਮ — ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਇਹ ਪੁੰਨ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਾਧਨ ਹਨ।
3.260.19
अधर्मरुचयो मूढास्तिर्यग्गतिपरायणाः ।
कृच्छ्रां योनिमनुप्राप्ता न सुखं विन्दते अनाः ॥ ३.२६०.१९ ॥
ਅਧਰਮ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ, ਮੂਰਖ, ਤਿਰਯਗ ਗਤੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਲੋਕ ਦੁਖਦਾਈ ਜੂਨ ਪਾ ਕੇ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੇ।
3.260.20
इह यत्क्रियते कर्म तत्परत्रोपभुज्यते ।
मूलसिक्तस्य वृक्षस्य फलं शाखासु दृश्यते।
तस्माच्छरीरं युञ्जीत तपसा नियमेन च ॥ ३.२६०.२० ॥
ਇੱਥੇ ਜੋ ਕਰਮ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਫਲ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਭੋਗਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੜ੍ਹ ਨੂੰ ਸਿੰਜੇ ਰੁੱਖ ਦਾ ਫਲ ਟਹਿਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦਿਸਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਤਪ ਅਤੇ ਨਿਯਮ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਜੋੜਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3.260.21
यथाशक्ति प्रयच्छेत संपूज्याभिप्रणम्य च ।
काले प्राप्ते च हृष्टात्मा राजन्विगतमत्सरः ॥ ३.२६०.२१ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸਮਰੱਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ; ਉਚਿਤ ਸਮਾਂ ਆਉਣ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਮਨ ਨਾਲ ਅਤੇ ਈਰਖਾ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ।
3.260.22
सत्यवादी लभेतायुरनायासमथार्जवम् ।
अक्रोधनोऽनसूयश्च निर्वृतिं लभते पराम् ॥ ३.२६०.२२ ॥
ਸੱਚਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਅਤੇ ਸਹਿਜ ਸਰਲਤਾ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਕ੍ਰੋਧ ਰਹਿਤ ਅਤੇ ਈਰਖਾ ਰਹਿਤ ਪਰਮ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
3.260.23
दान्तः शमपरः शश्वत्परिक्लेशं न विन्दति ।
न च तप्यति दान्तात्मा दृष्ट्वा परगतां श्रियम् ॥ ३.२६०.२३ ॥
ਸੰਜਮੀ ਅਤੇ ਸ਼ਮ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਮਨੁੱਖ ਸਦਾ ਵੱਡਾ ਕਲੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ। ਦਾਂਤਾਤਮਾ ਦੂਜਿਆਂ ਕੋਲ ਗਈ ਸੰਪਤੀ ਵੇਖ ਕੇ ਵੀ ਤਪਦਾ ਨਹੀਂ।
3.260.24
संविभक्ता च दाता च भोगवान्सुखवान्नरः ।
भवत्यहिंसकश्चैव परमारोग्यमश्नुते ॥ ३.२६०.२४ ॥
ਵੰਡਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਦਾਤਾ ਮਨੁੱਖ ਭੋਗਵਾਨ ਅਤੇ ਸੁਖੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਅਹਿੰਸਕ ਹੋ ਕੇ ਪਰਮ ਆਰੋਗਿਆ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
3.260.25
मान्यं मानयिता जन्म कुले महति विन्दति ।
विन्दते सुखमत्यर्थमिह लोके परत्र च।
व्यसनैर्न तुसंयोगं प्राप्नोति विजितेन्द्रियः ॥ ३.२६०.२५ ॥
ਮਾਣਯੋਗ ਦਾ ਮਾਣ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵੱਡੇ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲੋਕ ਅਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਉਹ ਬਹੁਤ ਸੁਖ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸਨੇ ਇੰਦਰੀਆਂ ਜਿੱਤੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਬਿਪਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
3.260.26
शुभानुशयबुद्धिर्हि संयुक्तः कालधर्मणा ।
प्रादुर्भवति तद्योगात्कल्याणमतिरेव सः ॥ ३.२६०.२६ ॥
ਸ਼ੁਭ ਰੁਚੀਆਂ ਵਾਲੀ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਕਾਲਧਰਮ ਨਾਲ ਜੁੜ ਕੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਸੰਯੋਗ ਨਾਲ ਉਹ ਕਲਿਆਣਮਤੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
3.260.27
भगवन्दानधर्माणआं तपसो वा महामुने ।
किंस्विद्बहुगुणं प्रेत्य किं वा दुष्करमुच्यते ॥ ३.२६०.२७ ॥
ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਹੇ ਮਹਾਮੁਨੀ! ਦਾਨ-ਧਰਮ ਅਤੇ ਤਪ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਹੜਾ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਗੁਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ? ਜਾਂ ਕਿਹੜਾ ਦੁਸ਼ਕਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
3.260.28
दानान्न दुष्करं तात पृथिव्यामस्ति किंचन ।
अर्थे च महती तृष्णा स च दुःखेन लभ्यते ॥ ३.२६०.२८ ॥
ਹੇ ਪੁੱਤਰ! ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਦਾਨ ਨਾਲੋਂ ਔਖਾ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਧਨ ਲਈ ਵੱਡੀ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਵੀ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਹੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
3.260.29
राजन्प्रत्यक्षमेवैतद्दृश्यते लोकसाक्षिकम् ।
परित्यज्य प्रियान्प्राणान्प्रविशन्ति रणाजिरम्।
तथैव प्रतिपद्यन्ते समुद्रमटवीं तथा ॥ ३.२६०.२९ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਇਹ ਪ੍ਰਤੱਖ ਹੀ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ, ਲੋਕ ਹੀ ਇਸਦੇ ਸਾਖੀ ਹਨ। ਪਿਆਰੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ ਲੋਕ ਰਣਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
3.260.30
कृषिगोरक्ष्यमित्येके प्रतिपद्यन्ति मानवाः ।
पुरुषाः प्रेष्यतामेके निर्गच्छन्ति धनार्थिनः ॥ ३.२६०.३० ॥
ਕੁਝ ਲੋਕ ਖੇਤੀ ਅਤੇ ਗਊ-ਰੱਖਿਆ ਦਾ ਰਾਹ ਅਪਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਮਨੁੱਖ ਨੌਕਰੀ ਦਾ ਕੰਮ ਅਪਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਧਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਘਰੋਂ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
3.260.31
तस्माद्दुःखार्जितस्यैव परित्यागः सुदुष्करः ।
सुदुष्करतरं दानं तस्माद्दानं मतं मम ॥ ३.२६०.३१ ॥
ਇਸ ਲਈ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਕਮਾਏ ਧਨ ਦਾ ਤਿਆਗ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ। ਦਾਨ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਔਖਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਮੇਰੇ ਮਤ ਅਨੁਸਾਰ ਦਾਨ ਹੀ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ।
3.260.32
विसेषस्त्वत्र विज्ञेयो न्यायेनोपार्जितं धनम् ।
पात्रे काले च देशे च प्रयतः प्रतिपादयेत् ॥ ३.२६०.३२ ॥
ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਸਮਝਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ: ਨਿਆਂ ਨਾਲ ਕਮਾਇਆ ਧਨ ਯੋਗ ਪਾਤਰ ਨੂੰ, ਠੀਕ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਠੀਕ ਥਾਂ ਤੇ, ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3.260.33
अन्यायात्समुपात्तेन दानधर्मौ धनन यः ।
कुरुते न स कर्तारं त्रायते महतो भयात् ॥ ३.२६०.३३ ॥
ਅਨਿਆਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਧਨ ਨਾਲ ਜੋ ਦਾਨ-ਧਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਕਰਤਾ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਡਰ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਬਚਾਉਂਦਾ।
3.260.34
पात्रे दानं स्वल्पमपि काले दत्तं युधिष्ठिर ।
मनसा हि विशुद्धेन प्रेत्यानन्तफलं स्मृतम् ॥ ३.२६०.३४ ॥
ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਟਰ! ਯੋਗ ਪਾਤਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਸਮੇਂ ਦਿੱਤਾ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਦਾਨ ਵੀ, ਸ਼ੁੱਧ ਮਨ ਨਾਲ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਨੰਤ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਐਸਾ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।
3.260.35
श्रद्धा धर्मानुगा देवी पावनी विश्वधारिणी ।
सवित्री प्रसवित्री च संसारार्णवतारिणी ॥ ३.२६०.३५ ॥
ਸ਼ਰਧਾ — ਧਰਮ ਦੀ ਅਨੁਗਾਮੀ, ਦੇਵੀ, ਪਾਵਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਵਿਸ਼ਵ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਸਿਰਜਣ ਵਾਲੀ, ਜਨਮ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ-ਸਾਗਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲਾਉਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।
3.260.36
श्रद्धया धार्यते धर्मो महद्भिर्नार्थदर्शिभिः ।
सधना अपिराजानो निःश्रद्धा नरकं गताः ॥ ३.२६०.३६ ॥
ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਧਰਮ ਧਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ — ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਪੁਰਖਾਂ ਦੁਆਰਾ ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਧਨ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ। ਧਨਵਾਨ ਰਾਜੇ ਵੀ ਜੇ ਸ਼ਰਧਾਹੀਣ ਹੋਣ ਤਾਂ ਨਰਕ ਨੂੰ ਗਏ ਹਨ।
3.260.37
निष्किंचनाश्च मुनयः श्रद्धावन्तो दिवं गताः ।
देशे काले च पात्रे च मुद्गलः श्रद्धयाऽन्वितः।
व्रीहिद्रोणं प्रदायाथ परं पदमवाप्तवान् ॥ ३.२६०.३७ ॥
ਕੁਝ ਵੀ ਨਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਮੁਨੀ ਵੀ ਸ਼ਰਧਾਵਾਨ ਹੋ ਕੇ ਸਵਰਗ ਗਏ। ਦੇਸ਼, ਕਾਲ ਅਤੇ ਪਾਤਰ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਭਰੇ ਮੁਦਗਲ ਨੇ ਇੱਕ ਦ੍ਰੋਣ ਚਾਵਲ ਦਾਨ ਕਰਕੇ ਪਰਮ ਪਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
3.260.38
अत्राप्युदाहरन्तीमतिहासं पुरातनम् ।
व्रीहिद्रोणपरित्यागाद्यत्फलं प्राप मुद्गलः ॥ ३.२६०.३८ ॥
ਇੱਥੇ ਵੀ ਲੋਕ ਇਸ ਪੁਰਾਤਨ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਉਦਾਹਰਣ ਦਿੰਦੇ ਹਨ: ਇੱਕ ਦ੍ਰੋਣ ਚਾਵਲ ਦੇ ਤਿਆਗ ਨਾਲ ਮੁਦਗਲ ਨੇ ਜੋ ਫਲ ਪਾਇਆ।