マハーバーラタ · 章 3.262
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.262.1
महर्षेऽकार्यबुद्धिस्त्वं यः स्वर्गसुखमुत्तमम् ।
संप्राप्तं प्रतिपत्तव्यं विमृशस्यबुधो यथा ॥ ३.२६२.१ ॥
偉大なる聖者よ、あなたの心は為すべきでないことに向いている。至高の天界の喜びが得られ、受け入れるべきものであるのに、あなたは愚か者のように思案している。
3.262.2
उपरिष्टादयं लोको योऽयं स्वरिति संज्ञितः ।
ऊर्ध्वगः सत्पथः शश्वद्देवयानचरो मुने ॥ ३.२६२.२ ॥
聖者よ、上方にはスヴァルと呼ばれるこの世界がある。それは上へ向かう善き道であり、神々の道を歩む者が常に進むところである。
3.262.3
नातप्ततपसः पुंसो नामहायज्ञयाजिनः ।
नानृता नास्तिकाश्चैव तत्रगच्छन्ति मुद्गल ॥ ३.२६२.३ ॥
ムドガラよ、苦行を行わず、大祭を行わない人、また偽る者や無神論者は、そこへは行かない。
3.262.4
धर्मात्मानो जितात्मानः शान्ता दान्ता विमत्सराः ।
दानधर्मरताः पुंसः शूराश्चाहितलक्षणाः ॥ ३.२६२.४ ॥
法を心とし、自制し、穏やかで、慎み深く、妬みがなく、布施の法を喜び、勇敢で、善き徳相を具えた人々。
3.262.5
तत्रगच्छन्ति धर्माग्र्यं कृत्वा शमदमात्मकम् ।
लोकान्पुण्यकृतां ब्रह्मन्सद्भिराचरितान्नृभिः ॥ ३.२६२.५ ॥
ブラフマンよ、寂静と自制という最高の法を行う者はそこへ行く。それは功徳を積んだ者の世界であり、善人が歩んだ人の世界である。
3.262.6
देवाः साध्यास्तथा विश्वे तथैव च महर्षयः ।
यामा धामाश्च मौद्गल्य गन्धर्वाप्सरसस्तथा ॥ ३.२६२.६ ॥
マウドガリヤよ、神々、サーディヤ神群、ヴィシュヴァ神群、大仙人、ヤーマ神群、ダーマ神群、そしてガンダルヴァとアプサラスもそこにいる。
3.262.7
एषां देवनिकायानां पृथक्पृथगनेकशः ।
भास्वन्तः कामसंपन्ना लोकास्तेजोमयाः शुभाः ॥ ३.२६२.७ ॥
これらの神々の各群には、それぞれ別々の多くの世界があり、いずれも輝き、あらゆる願望に満ち、光輝からなり、吉祥である。
3.262.8
त्रयस्त्रिंशत्सहस्राणि योजनानि हिरण्मयः ।
मेरुः पर्वतराड्यत्रदेवोद्यानानि मुद्गल ॥ ३.२६२.८ ॥
三万三千ヨージャナに及ぶ黄金の山々の王メール山があり、そこに神々の園がある、ムドガラよ。
3.262.9
नन्दनान्यतिरम्याणि तत्रोद्यानानि मुद्गल ।
सर्वकामफलैर्वृक्षैः शोभितानि समन्ततः ॥ ३.२६२.९ ॥
そこにあるナンダナの園は極めて麗しく、ムドガラよ、あらゆる願いをかなえる果実のなる木々で四方を飾られている。
3.262.10
नन्दनादीनि पुण्यानि विहाराः पुण्यकर्मणाम् ।
न क्षुत्पिपासे न ग्लानिर्न शीतोष्णे भयं तथा ॥ ३.२६२.१० ॥
ナンダナなどの聖なる遊楽の地は功徳ある行いをした者のものである。そこには飢えも渇きも疲れもなく、寒さや暑さへの恐れもない。
3.262.11
बीभत्समशुभं वाऽपि रोगो वा तत्र कश्चन ।
मनोज्ञाः सर्वतो गन्धाः सुखस्पर्शाश्च सर्वशः ॥ ३.२६२.११ ॥
そこには醜悪なものも不吉なものも、いかなる病もない。四方には心地よい香りがあり、あらゆる面で心地よい感触がある。
3.262.12
शब्दाः श्रुतिमनोग्राह्याः सर्वतस्तत्रवै मुने ।
न शोको न जरा तत्र नायासपरिदेवने ॥ ३.२६२.१२ ॥
そこでは四方どこからも耳と心に快い音が聞こえる、聖者よ。そこには悲しみも老いも、労苦も嘆きもない。
3.262.13
ईदृशः स मुने लोकः स्वकर्मफलहेतुकः ।
सुकृतैस्तत्रपुरुषाः संभवन्त्यात्मकर्मभिः ॥ ३.२६२.१३ ॥
聖者よ、そのような世界は自らの業の果報によって成り立っている。そこでは人々は自らの善行によって生まれる。
3.262.14
तैजसानि शरीराणि भवन्त्य्रोपपद्यताम् ।
कर्मजान्येव मौद्गल्य न मातृपितृजान्युत ॥ ३.२६२.१४ ॥
モウドガリヤよ、そこでは身体は輝く。それらは業からのみ生じ、父母から生じるのではない。
3.262.15
रन संस्वेदो न दौर्गन्ध्यं पुरीषं मूत्रमेव च ।
तेषां न च रजोवस्त्रं बाधते तत्रवै मुने ॥ ३.२६२.१५ ॥
そこでは彼らに塵も汗も悪臭も大小便もない。聖者よ、そこでは汚れた衣さえ彼らを悩ませない。
3.262.16
न म्लायन्ति स्रजस्तेषां दिव्यगन्धा मनोरमाः ।
समूह्यन्ते विमानैश्च ब्रह्मन्नेवंविधा हि ते ॥ ३.२६२.१६ ॥
彼らの花環はしぼまず、神々しく心地よい香りがある。婆羅門よ、彼らはそのようであり、天上の車で運ばれる。
3.262.17
ईर्ष्याशोकक्लमापेता मोहमात्सर्यवर्जिताः ।
सुखं संर्गजितस्तत्रवर्तयन्ते महामुने ॥ ३.२६२.१७ ॥
嫉妬、悲しみ、疲労から離れ、迷いと妬みを免れた者たちは、大聖者よ、喜びの世界に勝利して、そこで幸福に暮らす。
3.262.18
तेषां तथाविधानां तु लोकानां मुनिपुङ्गव ।
उपर्युपरि शक्रस् लोका दिव्या गुणान्विताः ॥ ३.२६२.१८ ॥
聖者の中の最上者よ、そのような諸世界のさらに上に、優れた徳を備えたインドラの神聖な諸世界がある。
3.262.19
परतो ब्रह्मणस्तस्य लोकस्तेजोमयः शुभः ।
यत्र यान्त्यृषयो ब्रह्मन्पूताः स्वैः कर्मभिः शुभैः ॥ ३.२६२.१९ ॥
その彼方にはブラフマーの光に満ちた吉祥の世界があり、自らの善行によって清められた聖仙たちがそこへ行く、バラモンよ。
3.262.20
ऋभवो नाम तत्रान्ये देवानामपि देवताः ।
तेषां लोकाः परतरे यान्यजन्तीह देवताः ॥ ३.२६२.२० ॥
そこにはリブ（ṛbhu）と呼ばれる別の神々もおり、神々の中の神である。彼らの世界はさらに高く、ここの神々も彼らを礼拝する。
3.262.21
स्वयंप्रभास्ते भास्वन्तो लोकाः कामदुघाः परे ।
न तेषां स्त्रीकृतस्तापो न भोगैश्वर्यमत्सरः ॥ ३.२६२.२१ ॥
それらは自ら輝き、光に満ち、願いを叶える乳牛のような至上の世界である。そこには女性によって生じる苦悩はなく、享楽や権勢への嫉妬もない。
3.262.22
न वर्तयन्त्याहुतिभिस्ते नाप्यमृतभोजनाः ।
तथा दिव्यशरीरास्ते न च विग्रहमूर्तयः ॥ ३.२६२.२२ ॥
彼らは供犠の供物で生きることも、甘露を食することもない。そのように神聖な身体を持ち、物質的な形体もない。
3.262.23
नासुखाः सुखकामास्ते देवदेवाः सनातनाः ।
न कल्पपरिवर्तेषु परिवर्तन्ति ते तथा ॥ ३.२६२.२३ ॥
彼らは苦しみなく、幸福を求める。神々の神であり、永遠である。劫の循環においても、彼らはそのように変わることはない。
3.262.24
रजरा मृत्युः कुतस्तेषां हर्षः प्रीतिः सुखं न च ।
न दुःखं न सुखं चापि रागद्वेषौ कुतो मुने ॥ ३.२६२.२४ ॥
彼らに老いと死がどこにあろうか。喜び、愛情、幸福もない。苦しみも楽しみもない。ムニよ、貪りと嫌悪がどうしてあろうか。
3.262.25
देवानामपि मौद्गल्यकाङ्क्षिता सा गतिः परा ।
दुष्प्रापा परमा सिद्धिरगम्या कामगोचरैः ॥ ३.२६२.२५ ॥
マウドガリヤよ、神々にとってさえ、切望されるその最高の境地は得がたい。欲望の領域を行く者には、その最高の成就は到達しがたい。
3.262.26
त्रयस्त्रिंशदिमे लोकाः शेषा लोका मनीषिभिः ।
गम्यन्ते नियमैः श्रेष्ठैर्दानैर्वा विधिपूर्वकैः ॥ ३.२६२.२६ ॥
これら三十三の世界と、残りの世界は、賢者たちによって優れた戒律によって、あるいは規定通りに行われた布施によって到達される。
3.262.27
सेयं दानकृता व्युष्टिरनुप्राप्ता सुखं त्वया ।
तां रभुङ्क्ष्व सुकृतैर्लब्धां तपसा द्योतितप्रभः ॥ ३.२६२.२७ ॥
施与によって生じたこの繁栄は、幸福としてあなたに届いた。苦行によって輝きを増したお方よ、善行によって得られたそれを享受せよ。
3.262.28
एतत्स्वर्गसुखं विप्र लोका नानाविधास्तथा ।
गुणाः स्वर्गस्य प्रोक्तास्ते दोषानपि निबोध मे ॥ ३.२६२.२८ ॥
バラモンよ、これが天界の幸福であり、また様々な種類の世界もある。天界のこれらの長所は説かれた。今度はその欠点も私から聞け。
3.262.29
कृस्य कर्मणस्तत्रभुज्यते यत्फलं दिवि ।
न चान्त्क्रियते कर्म मूलच्छेदेन भुज्यते ॥ ३.२६२.२९ ॥
天上では、なされた行為の果報が享受される。しかし行為そのものは終わらない。根を断つことによって享受されるのである。
3.262.30
सोऽत्रदोषो मम मतस्तस्यान्ते पतनं च यत् ।
सुखव्याप्तमनस्कानां पतनं यच्च मुद्गल ॥ ३.२६२.३० ॥
ここで私の考えでは、それが欠点であり、その終わりに堕落が来る。そして、心が幸福に浸った者の堕落、ムドガラよ、それもまた同じことである。
3.262.31
असंतोषः परीतापो दृष्ट्वा दीप्ततराः श्रियः ।
यद्भवत्यवरे स्थाने स्थितानां तत्सुदुष्करम् ॥ ३.२६२.३१ ॥
いっそう輝く栄華を見ると、不満と深い苦悩が生じる。低い地位に立つ者にとって、それは極めて耐えがたい。
3.262.32
संज्ञामोहश्चपततां रजसा च प्रधर्षणम् ।
प्रम्लानेषु च माल्येषु ततः पिपतिषोर्भयम् ॥ ३.२६२.३२ ॥
落ちゆく者には意識の混乱と塵による辱めが訪れる。萎れた花環のなかで、まさに落ちようとする者には恐れが生じる。
3.262.33
आब्रह्मभवनादेते दोषा मौद्गल्य दारुणाः ।
नाकलोकेसुकृतिनां गुणास्त्वयुतशो नृणाम् ॥ ३.२६२.३३ ॥
マウドガリヤよ、梵天界に至るまでのこれらの過ちは恐ろしい。しかし天界では、功徳ある者の美徳は人間の何万倍もある。
3.262.34
अयं त्वन्यो गुणः श्रेष्ठश्च्युतानां स्वर्गतो मुने ।
शुभानुशययोगेन मनुष्येषूपजायते ॥ ३.२६२.३४ ॥
聖者よ、これは天界から落ちた者のもう一つの優れた徳である。善行の残りの果報との結びつきによって、彼らは人間として生まれる。
3.262.35
तत्रापि स महाभागः कुले महति जायते ।
न चेत्संबुध्यते तत्रगच्छत्यधमतां ततः ॥ ३.२६२.३५ ॥
そこでも、その大いなる幸運の者は偉大な家系に生まれる。そこでも目覚めなければ、彼は卑しい境遇へと落ちる。
3.262.36
इह यत्क्रियते कर्म तत्परत्रोपभुज्यते ।
कर्मभूमिरियं ब्रह्मन्फलभूमिरसौ मता ॥ ३.२६२.३६ ॥
ここで行われた行為の果は、かしこで享受される。バラモンよ、これは行為の地であり、かの地は果報の地と考えられる。
3.262.37
महान्तस्तु अमी दोपास्त्वया स्वर्गस्य कीर्तिताः ।
निर्दोष एव यस्त्यन्यो लोकं तं प्रवदस्व मे ॥ ३.२६२.३७ ॥
あなたは天界のこれらの大きな欠点を語った。今、欠点のない別の世界について私に教えてほしい。
3.262.38
ब्रह्मणः सदनादूर्ध्वं तद्विष्णोः परमं पदम् ।
शुद्धं सनातनं ज्योतिः परं ब्रह्मेति यद्विदुः ॥ ३.२६२.३८ ॥
ブラフマーの住処の上にあるのが、ヴィシュヌの至高の境地である。それは清浄で永遠の光であり、人々が至高のブラフマンと呼ぶものだ。
3.262.39
न तत्रविप्र गच्छन्ति पुरुषा विषयात्मकाः ।
दम्भलोभमहाक्रोधमोहद्रोहैरभिद्रुताः ॥ ३.२६२.३९ ॥
バラモンよ、感覚の対象に執着する性質を持ち、偽善、貪欲、大きな怒り、迷妄、敵意に苛まれる人々は、そこへ行かない。
3.262.40
निर्ममा निरहंकारा निर्द्विन्द्वाः संयतेन्द्रियाः ।
ध्यानयोगपराश्चैव तत्रगच्छन्ति मानवाः ॥ ३.२६२.४० ॥
所有欲と我慢を離れ、対立の二元を超え、感官を制御し、禅定のヨーガに専心した人々が、そこへ行く。
3.262.41
एतत्ते सर्वमाख्यतं यन्मां पृच्छसि मुद्गल ।
तवानुकम्पया साधो साधु गच्छाम माचिरम् ॥ ३.२६२.४१ ॥
ムドガラよ、あなたが私に尋ねたことはすべてあなたに語られた。善き人よ、あなたの慈悲により、すぐに出発しよう。
3.262.42
एतच्छ्रुत्वा तु मौद्गल्यो वाक्यं विममृशे धिया ।
विमृश्य च मुनिश्रेष्ठो देवदूतमुवाचह ॥ ३.२६२.४२ ॥
これを聞いたマウドガリヤは、知性をもってその言葉を熟考した。熟考の後、聖者の中の最上の者は天の使者に語りかけた。
3.262.43
देवदूत नमस्तेऽम्तु गच्छ तात यथासुखम् ।
महादोषेण मे कार्यं न स्वर्गेण सुखेन चा ॥ ३.२६२.४३ ॥
神々の使者よ、あなたに礼をします。いとしき者よ、お好きなように行きなさい。大きな過失を伴う天界や快楽は、私には要りません。
3.262.44
पतनान्ते महादुःखं परितापः सुदारुणः ।
स्वर्गभाजः पतन्तीह तस्मात्स्वर्गं न कामये ॥ ३.२६२.४४ ॥
堕落の終わりには大きな苦しみと非常に恐ろしい苦悩がある。天界に与る者はここから堕ちる。だから私は天界を望まない。
3.262.45
यत्रगत्वान शोचन्ति न व्यथन्तिचलन्ति वा ।
तदहं स्थानमत्यन्तं मार्गयिष्यामि केवलम् ॥ ३.२६२.४५ ॥
そこに行けば人は嘆かず、悩まず、揺らぐこともない。その至高の場所を、私はただ一人求めよう。
3.262.46
इत्युक्त्वा स मुनिर्वाक्यं देवदूतंविसृज्य तम् ।
शिलोञ्छवृत्तिमुत्सृज्य शममातिष्ठदुत्तमम् ॥ ३.२६२.४६ ॥
こう言って、その聖者は神々の使者を送り出し、落穂拾いの生活を捨て、至上の寂静に入った。
3.262.47
तुल्यनिन्दास्तुतिर्भूत्वासमलोष्टाश्मकाञ्चनः ।
ज्ञानयोगेन शुद्धेन ध्याननित्यो बभूव ह ॥ ३.२६२.४७ ॥
非難と賛美を同じとみなし、土塊も石も黄金も等しく見て、清らかな知の瑜伽によって、常に瞑想に専心するようになった。
3.262.48
निगृहीतेन्द्रियग्रामः समयोजयदात्मनि ।
युक्तचित्तं यथाऽऽत्मानं युयोज परमेश्वरे ॥ ३.२६२.४८ ॥
諸感覚の群れを抑制し、自らを自己に集中させた。心をよく制御して、自己を至高の主に結びつけた。
3.262.49
ध्यानयोगाद्बलं लब्ध्वा प्राप्य बुद्धिमनुत्तमाम् ।
जगाम शाश्वतीं सिद्धिं परां निर्वाणलक्षणाम् ॥ ३.२६२.४९ ॥
瞑想のヨーガによって力と無上の智慧を得て、涅槃を特徴とする永遠の最高の成就に至った。
3.262.50
तस्मात्त्वमपिकौन्तेय न शोकं कर्तुमर्हसि ।
राज्यात्स्फीतात्परिभ्रष्टस्तपसा तदवाप्स्यसि ॥ ३.२६२.५० ॥
ゆえに、クンティーの子よ、そなたも嘆くべきではない。繁栄した王国を失ったとしても、苦行（タパス）によってそれを取り戻すであろう。
3.262.51
सुखस्यानन्तरं दुःखं दुःखस्यानन्तरं सुखम् ।
पर्यायेणोपसर्पन्ते नरं नेमिमरा इव ॥ ३.२६२.५१ ॥
幸福の後には苦しみが、苦しみの後には幸福が続く。車輪の輻が輪縁へと次々に向かうように、それらは代わる代わる人に近づくのだ。
3.262.52
पितृपैतामहं राज्यंप्राप्स्यस्यमितविक्रम ।
वर्षात्रयोदशादूर्ध्वंव्येतु ते मानसो ज्वरः ॥ ३.२६२.५२ ॥
無量の勇猛を持つ者よ、そなたは父と祖父の王国を得るであろう。十三年の後、心の熱病は去るがよい。
3.262.53
स एवमुक्त्वाभगवान्व्यासः पाण्डवनन्दनम् ।
जगाम तपसे धीमान्पुनरेवाश्रमं प्रति ॥ ३.२६२.५३ ॥
このように語ると、尊き賢者ヴィヤーサはパーンダヴァの喜びの子に別れを告げ、苦行のためふたたび自らの庵へと去っていった。