ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 3.262
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.262.1
महर्षेऽकार्यबुद्धिस्त्वं यः स्वर्गसुखमुत्तमम् ।
संप्राप्तं प्रतिपत्तव्यं विमृशस्यबुधो यथा ॥ ३.२६२.१ ॥
ହେ ମହର୍ଷି, ତୁମ ବୁଦ୍ଧି ଅକାର୍ଯ୍ୟରେ ଲାଗିଛି; ଉତ୍ତମ ସ୍ୱର୍ଗସୁଖ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଯାହା ଗ୍ରହଣୀୟ, ତୁମେ ଅଜ୍ଞ ପରି ଚିନ୍ତା କରୁଛ।
3.262.2
उपरिष्टादयं लोको योऽयं स्वरिति संज्ञितः ।
ऊर्ध्वगः सत्पथः शश्वद्देवयानचरो मुने ॥ ३.२६२.२ ॥
ହେ ମୁନି, ଉପରେ ଏହି ଲୋକ ଅଛି, ଯାହାକୁ ସ୍ୱଃ କୁହାଯାଏ; ତାହା ଊର୍ଧ୍ବଗାମୀ ସତ୍ପଥ, ସଦା ଦେବଯାନରେ ଚଳୁଥିବାଙ୍କର।
3.262.3
नातप्ततपसः पुंसो नामहायज्ञयाजिनः ।
नानृता नास्तिकाश्चैव तत्रगच्छन्ति मुद्गल ॥ ३.२६२.३ ॥
ହେ ମୁଦ୍ଗଳ, ଯେଉଁମାନେ ତପ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ମହାଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ମିଥ୍ୟାବାଦୀ ଓ ନାସ୍ତିକ, ସେମାନେ ସେଠାକୁ ଯାଆନ୍ତି ନାହିଁ।
3.262.4
धर्मात्मानो जितात्मानः शान्ता दान्ता विमत्सराः ।
दानधर्मरताः पुंसः शूराश्चाहितलक्षणाः ॥ ३.२६२.४ ॥
ଯେଉଁମାନେ ଧର୍ମାତ୍ମା, ଆତ୍ମସଂଯମୀ, ଶାନ୍ତ, ଦମନଶୀଳ ଓ ଈର୍ଷାରହିତ, ଦାନଧର୍ମରେ ରତ, ଶୂର ଓ ହିତଲକ୍ଷଣଯୁକ୍ତ ପୁରୁଷ।
3.262.5
तत्रगच्छन्ति धर्माग्र्यं कृत्वा शमदमात्मकम् ।
लोकान्पुण्यकृतां ब्रह्मन्सद्भिराचरितान्नृभिः ॥ ३.२६२.५ ॥
ହେ ବ୍ରହ୍ମନ୍, ଶମ-ଦମାତ୍ମକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧର୍ମ ଆଚରଣ କରିଥିବାମାନେ ସେଠାକୁ ଯାଆନ୍ତି; ପୁଣ୍ୟକର୍ମୀଙ୍କର ଲୋକ, ସତ୍ପୁରୁଷଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆଚରିତ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କର।
3.262.6
देवाः साध्यास्तथा विश्वे तथैव च महर्षयः ।
यामा धामाश्च मौद्गल्य गन्धर्वाप्सरसस्तथा ॥ ३.२६२.६ ॥
ହେ ମୌଦ୍ଗଲ୍ୟ, ଦେବତା, ସାଧ୍ୟ, ବିଶ୍ୱେଦେବ, ମହର୍ଷି, ଯାମ, ଧାମ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରା ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ଅଛନ୍ତି।
3.262.7
एषां देवनिकायानां पृथक्पृथगनेकशः ।
भास्वन्तः कामसंपन्ना लोकास्तेजोमयाः शुभाः ॥ ३.२६२.७ ॥
ଏହି ଦେବବର୍ଗମାନଙ୍କର ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ଅନେକ ଲୋକ ଅଛନ୍ତି; ସେଗୁଡ଼ିକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ସମସ୍ତ କାମନାରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ତେଜୋମୟ ଓ ଶୁଭ।
3.262.8
त्रयस्त्रिंशत्सहस्राणि योजनानि हिरण्मयः ।
मेरुः पर्वतराड्यत्रदेवोद्यानानि मुद्गल ॥ ३.२६२.८ ॥
ତେତ୍ରିଶ ହଜାର ଯୋଜନ ବିସ୍ତୃତ ସୁବର୍ଣ୍ଣମୟ ମେରୁ, ପର୍ବତରାଜ; ସେଠାରେ ଦେବୋଦ୍ୟାନ ଅଛି, ହେ ମୁଦ୍ଗଳ।
3.262.9
नन्दनान्यतिरम्याणि तत्रोद्यानानि मुद्गल ।
सर्वकामफलैर्वृक्षैः शोभितानि समन्ततः ॥ ३.२६२.९ ॥
ସେଠାରେ ନନ୍ଦନ ଉଦ୍ୟାନଗୁଡ଼ିକ ଅତି ରମଣୀୟ, ହେ ମୁଦ୍ଗଳ; ସବୁଦିଗରେ ସର୍ବକାମ ଫଳଦାୟୀ ବୃକ୍ଷରେ ଶୋଭିତ।
3.262.10
नन्दनादीनि पुण्यानि विहाराः पुण्यकर्मणाम् ।
न क्षुत्पिपासे न ग्लानिर्न शीतोष्णे भयं तथा ॥ ३.२६२.१० ॥
ନନ୍ଦନ ଆଦି ପୁଣ୍ୟ ବିହାର ପୁଣ୍ୟକର୍ମୀମାନଙ୍କର; ସେଠାରେ କ୍ଷୁଧା ତୃଷା ନାହିଁ, ଗ୍ଳାନି ନାହିଁ, ଶୀତ ଉଷ୍ଣର ଭୟ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ।
3.262.11
बीभत्समशुभं वाऽपि रोगो वा तत्र कश्चन ।
मनोज्ञाः सर्वतो गन्धाः सुखस्पर्शाश्च सर्वशः ॥ ३.२६२.११ ॥
ସେଠାରେ କୌଣସି ବୀଭତ୍ସ ବା ଅଶୁଭ ବସ୍ତୁ ବା କୌଣସି ରୋଗ ନାହିଁ; ସବୁଦିଗରେ ମନୋରମ ଗନ୍ଧ ଏବଂ ସବୁ ପ୍ରକାରେ ସୁଖକର ସ୍ପର୍ଶ ଅଛି।
3.262.12
शब्दाः श्रुतिमनोग्राह्याः सर्वतस्तत्रवै मुने ।
न शोको न जरा तत्र नायासपरिदेवने ॥ ३.२६२.१२ ॥
ସେଠାରେ ସବୁଦିଗରେ କାନ ଓ ମନକୁ ଭଲ ଲାଗୁଥିବା ଶବ୍ଦ ଅଛି, ହେ ମୁନି; ସେଠାରେ ଶୋକ ନାହିଁ, ଜରା ନାହିଁ, ପରିଶ୍ରମ ଓ ବିଳାପ ନାହିଁ।
3.262.13
ईदृशः स मुने लोकः स्वकर्मफलहेतुकः ।
सुकृतैस्तत्रपुरुषाः संभवन्त्यात्मकर्मभिः ॥ ३.२६२.१३ ॥
ହେ ମୁନି, ସେହି ଲୋକ ଏପରି; ନିଜ କର୍ମଫଳରୁ ସୃଷ୍ଟ। ସେଠାରେ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ନିଜ ସୁକୃତ କର୍ମରୁ ଜନ୍ମ ନିଅନ୍ତି।
3.262.14
तैजसानि शरीराणि भवन्त्य्रोपपद्यताम् ।
कर्मजान्येव मौद्गल्य न मातृपितृजान्युत ॥ ३.२६२.१४ ॥
ହେ ମୌଦ୍ଗଲ୍ୟ, ସେଠାରେ ଶରୀର ତେଜୋମୟ; ସେଗୁଡ଼ିକ କର୍ମଜାତ, ମାତାପିତାଜାତ ନୁହେଁ।
3.262.15
रन संस्वेदो न दौर्गन्ध्यं पुरीषं मूत्रमेव च ।
तेषां न च रजोवस्त्रं बाधते तत्रवै मुने ॥ ३.२६२.१५ ॥
ସେଠାରେ ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଧୂଳି, ଝାଳ, ଦୁର୍ଗନ୍ଧ, ମଳମୂତ୍ର ନାହିଁ; ହେ ମୁନି, ସେଠାରେ ମଇଳା ବସ୍ତ୍ର ବି ସେମାନଙ୍କୁ ପୀଡ଼ା ଦିଏ ନାହିଁ।
3.262.16
न म्लायन्ति स्रजस्तेषां दिव्यगन्धा मनोरमाः ।
समूह्यन्ते विमानैश्च ब्रह्मन्नेवंविधा हि ते ॥ ३.२६२.१६ ॥
ସେମାନଙ୍କ ମାଳା ମଳିନ ହୁଏ ନାହିଁ; ଦିବ୍ୟ ମନୋହର ସୁଗନ୍ଧ ଥାଏ; ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସେମାନେ ଏପରି, ବିମାନରେ ନିଆଯାଆନ୍ତି।
3.262.17
ईर्ष्याशोकक्लमापेता मोहमात्सर्यवर्जिताः ।
सुखं संर्गजितस्तत्रवर्तयन्ते महामुने ॥ ३.२६२.१७ ॥
ଈର୍ଷା, ଶୋକ, କ୍ଳାନ୍ତିରୁ ମୁକ୍ତ; ମୋହ ଓ ମାତ୍ସର୍ଯ୍ୟ ବର୍ଜିତ; ହେ ମହାମୁନି, ସେମାନେ ସେଠାରେ ସୁଖରେ ବାସ କରନ୍ତି, ଆନନ୍ଦଲୋକରେ ବିଜୟୀ ହୋଇ।
3.262.18
तेषां तथाविधानां तु लोकानां मुनिपुङ्गव ।
उपर्युपरि शक्रस् लोका दिव्या गुणान्विताः ॥ ३.२६२.१८ ॥
ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେହିପରି ଲୋକଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଉପରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ଲୋକ ଅଛନ୍ତି, ଗୁଣଯୁକ୍ତ।
3.262.19
परतो ब्रह्मणस्तस्य लोकस्तेजोमयः शुभः ।
यत्र यान्त्यृषयो ब्रह्मन्पूताः स्वैः कर्मभिः शुभैः ॥ ३.२६२.१९ ॥
ଏହାର ପରପାରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ତେଜୋମୟ, ଶୁଭ ଲୋକ ଅଛି; ନିଜ ଶୁଭକର୍ମରେ ପବିତ୍ର ଋଷିମାନେ ସେଠାକୁ ଯାଆନ୍ତି, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ।
3.262.20
ऋभवो नाम तत्रान्ये देवानामपि देवताः ।
तेषां लोकाः परतरे यान्यजन्तीह देवताः ॥ ३.२६२.२० ॥
ସେଠାରେ ଋଭୁ ନାମକ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି; ସେମାନେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟ ଦେବତା। ସେମାନଙ୍କ ଲୋକ ଆହୁରି ପରପାରେ; ଏଠାକାର ଦେବତାମାନେ ସେମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି।
3.262.21
स्वयंप्रभास्ते भास्वन्तो लोकाः कामदुघाः परे ।
न तेषां स्त्रीकृतस्तापो न भोगैश्वर्यमत्सरः ॥ ३.२६२.२१ ॥
ସେମାନେ ସ୍ୱୟଂପ୍ରଭ, ତେଜସ୍ୱୀ, କାମଧେନୁ ପରି ଇଚ୍ଛାପୂରଣକାରୀ ପରମ ଲୋକ। ସେଠାରେ ସ୍ତ୍ରୀ-ଜନିତ ସନ୍ତାପ ନାହିଁ, ଭୋଗ-ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟର ଈର୍ଷାମଧ୍ୟ ନାହିଁ।
3.262.22
न वर्तयन्त्याहुतिभिस्ते नाप्यमृतभोजनाः ।
तथा दिव्यशरीरास्ते न च विग्रहमूर्तयः ॥ ३.२६२.२२ ॥
ସେମାନେ ଆହୁତିରେ ଜୀବନ ଚଲାନ୍ତି ନାହିଁ, କିମ୍ବା ଅମୃତ ଭୋଜନ କରନ୍ତି ନାହିଁ। ସେମାନେ ଦିବ୍ୟ ଶରୀରଧାରୀ; ଭୌତିକ ରୂପଧାରୀ ମଧ୍ୟ ନୁହନ୍ତି।
3.262.23
नासुखाः सुखकामास्ते देवदेवाः सनातनाः ।
न कल्पपरिवर्तेषु परिवर्तन्ति ते तथा ॥ ३.२६२.२३ ॥
ସେମାନେ ଦୁଃଖରହିତ, ସୁଖକାମୀ, ଦେବତାମାନଙ୍କର ଦେବତା ଓ ସନାତନ। କଳ୍ପର ପରିବର୍ତ୍ତନରେ ସେମାନେ ଏପରି ବଦଳନ୍ତି ନାହିଁ।
3.262.24
रजरा मृत्युः कुतस्तेषां हर्षः प्रीतिः सुखं न च ।
न दुःखं न सुखं चापि रागद्वेषौ कुतो मुने ॥ ३.२६२.२४ ॥
ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଜରା ଓ ମୃତ୍ୟୁ କୋଉଠି? ହର୍ଷ, ପ୍ରୀତି, ସୁଖ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ; ଦୁଃଖ ନାହିଁ, ସୁଖ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ। ହେ ମୁନି, ରାଗଦ୍ୱେଷ କୋଉଠୁ?
3.262.25
देवानामपि मौद्गल्यकाङ्क्षिता सा गतिः परा ।
दुष्प्रापा परमा सिद्धिरगम्या कामगोचरैः ॥ ३.२६२.२५ ॥
ହେ ମୌଦ୍ଗଲ୍ୟ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ କାମନା ଯୋଗ୍ୟ ସେହି ପରମ ଗତି ପ୍ରାପ୍ତ ହେବା କଷ୍ଟକର; କାମର ପରିସରରେ ବିଚରଣ କରୁଥିବାଙ୍କ ପାଇଁ ସେହି ପରମ ସିଦ୍ଧି ଅଗମ୍ୟ।
3.262.26
त्रयस्त्रिंशदिमे लोकाः शेषा लोका मनीषिभिः ।
गम्यन्ते नियमैः श्रेष्ठैर्दानैर्वा विधिपूर्वकैः ॥ ३.२६२.२६ ॥
ଏହି ତେତିଶ ଲୋକ ଏବଂ ଅବଶିଷ୍ଟ ଲୋକ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନିୟମ ଦ୍ୱାରା କିମ୍ବା ବିଧିପୂର୍ବକ ଦାନ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।
3.262.27
सेयं दानकृता व्युष्टिरनुप्राप्ता सुखं त्वया ।
तां रभुङ्क्ष्व सुकृतैर्लब्धां तपसा द्योतितप्रभः ॥ ३.२६२.२७ ॥
ଦାନରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଏହି ସମୃଦ୍ଧି ତୁମକୁ ସୁଖରୂପେ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛି; ତପସ୍ୟାରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳିତ ତେଜ ଥିବା ହେ, ସୁକର୍ମରେ ଲଭ୍ୟ ସେହି ଫଳ ଭୋଗ କର।
3.262.28
एतत्स्वर्गसुखं विप्र लोका नानाविधास्तथा ।
गुणाः स्वर्गस्य प्रोक्तास्ते दोषानपि निबोध मे ॥ ३.२६२.२८ ॥
ହେ ବିପ୍ର, ଏହା ସ୍ୱର୍ଗସୁଖ; ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି; ସ୍ୱର୍ଗର ଏହି ଗୁଣ କୁହାଯାଇଛି; ଏବେ ମୋଠାରୁ ତାହାର ଦୋଷ ମଧ୍ୟ ଜାଣ।
3.262.29
कृस्य कर्मणस्तत्रभुज्यते यत्फलं दिवि ।
न चान्त्क्रियते कर्म मूलच्छेदेन भुज्यते ॥ ३.२६२.२९ ॥
ସେଠାରେ ସ୍ୱର୍ଗରେ କୃତ କର୍ମର ଯେଉଁ ଫଳ ଭୋଗାଯାଏ, ତାହାରେ କର୍ମର ଅନ୍ତ କରାଯାଏ ନାହିଁ; ମୂଳ ଛେଦନ କରି ତାହା ଭୋଗାଯାଏ।
3.262.30
सोऽत्रदोषो मम मतस्तस्यान्ते पतनं च यत् ।
सुखव्याप्तमनस्कानां पतनं यच्च मुद्गल ॥ ३.२६२.३० ॥
ଏଠାରେ ମୋ ମତରେ ସେଇଟି ଦୋଷ; ତାହାର ଅନ୍ତରେ ପତନ ହୁଏ; ହେ ମୁଦ୍ଗଲ, ସୁଖରେ ମନ ମଗ୍ନ ଥିବାଙ୍କର ଯେଉଁ ପତନ ହୁଏ, ତାହା ମଧ୍ୟ ଏହା।
3.262.31
असंतोषः परीतापो दृष्ट्वा दीप्ततराः श्रियः ।
यद्भवत्यवरे स्थाने स्थितानां तत्सुदुष्करम् ॥ ३.२६२.३१ ॥
ଅଧିକ ଦୀପ୍ତିମାନ ସମ୍ପଦ ଦେଖି ଅସନ୍ତୋଷ ଓ ଗଭୀର ସନ୍ତାପ ଜାତ ହୁଏ; ନିମ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟକର।
3.262.32
संज्ञामोहश्चपततां रजसा च प्रधर्षणम् ।
प्रम्लानेषु च माल्येषु ततः पिपतिषोर्भयम् ॥ ३.२६२.३२ ॥
ପଡ଼ୁଥିବା ଲୋକଙ୍କର ଚେତନାରେ ବିଭ୍ରମ ଓ ଧୂଳିରେ ଅପମାନ ହୁଏ; ମଉଳା ମାଳା ମଧ୍ୟରେ ପଡ଼ିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ବ୍ୟକ୍ତିର ତହିଁ ଭୟ ହୁଏ।
3.262.33
आब्रह्मभवनादेते दोषा मौद्गल्य दारुणाः ।
नाकलोकेसुकृतिनां गुणास्त्वयुतशो नृणाम् ॥ ३.२६२.३३ ॥
ହେ ମୌଦ୍ଗଲ୍ୟ, ବ୍ରହ୍ମଲୋକ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ଦୋଷଗୁଡ଼ିକ ଭୟଙ୍କର; କିନ୍ତୁ ସ୍ୱର୍ଗଲୋକରେ ପୁଣ୍ୟବାନମାନଙ୍କର ଗୁଣ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କଠାରେ ଅଯୁତ ଗୁଣ ଅଧିକ।
3.262.34
अयं त्वन्यो गुणः श्रेष्ठश्च्युतानां स्वर्गतो मुने ।
शुभानुशययोगेन मनुष्येषूपजायते ॥ ३.२६२.३४ ॥
ହେ ମୁନି, ସ୍ୱର୍ଗରୁ ଚ୍ୟୁତ ଲୋକଙ୍କ ଏହା ଆଉ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୁଣ: ଶୁଭ କର୍ମର ଅବଶିଷ୍ଟ ଫଳର ଯୋଗରେ ସେମାନେ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜନ୍ମନ୍ତି।
3.262.35
तत्रापि स महाभागः कुले महति जायते ।
न चेत्संबुध्यते तत्रगच्छत्यधमतां ततः ॥ ३.२६२.३५ ॥
ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ସେହି ମହାଭାଗ୍ୟବାନ ଏକ ମହତ୍ କୁଳରେ ଜନ୍ମନ୍ତି; ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ଯଦି ସେ ସଚେତନ ନ ହୁଏ, ତେବେ ସେ ଅଧମତାକୁ ଯାଏ।
3.262.36
इह यत्क्रियते कर्म तत्परत्रोपभुज्यते ।
कर्मभूमिरियं ब्रह्मन्फलभूमिरसौ मता ॥ ३.२६२.३६ ॥
ଏଠାରେ ଯେଉଁ କର୍ମ କରାଯାଏ, ତାହାର ଫଳ ସେଠାରେ ଭୋଗ କରାଯାଏ। ହେ ବ୍ରହ୍ମନ୍, ଏହା କର୍ମଭୂମି; ସେ ଫଳଭୂମି ବୋଲି ମନ୍ୟ।
3.262.37
महान्तस्तु अमी दोपास्त्वया स्वर्गस्य कीर्तिताः ।
निर्दोष एव यस्त्यन्यो लोकं तं प्रवदस्व मे ॥ ३.२६२.३७ ॥
ତୁମେ ସ୍ୱର୍ଗର ଏହି ମହାନ ଦୋଷଗୁଡ଼ିକ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛ। ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ଅନ୍ୟ ଲୋକ ବିଷୟରେ ମୋତେ କୁହ।
3.262.38
ब्रह्मणः सदनादूर्ध्वं तद्विष्णोः परमं पदम् ।
शुद्धं सनातनं ज्योतिः परं ब्रह्मेति यद्विदुः ॥ ३.२६२.३८ ॥
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନିବାସର ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ସେହି ପରମ ପଦ ଅଛି। ଶୁଦ୍ଧ, ସନାତନ ସେହି ଜ୍ୟୋତିକୁ ପରବ୍ରହ୍ମ ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି।
3.262.39
न तत्रविप्र गच्छन्ति पुरुषा विषयात्मकाः ।
दम्भलोभमहाक्रोधमोहद्रोहैरभिद्रुताः ॥ ३.२६२.३९ ॥
ହେ ବିପ୍ର, ବିଷୟାସକ୍ତ ସ୍ୱଭାବର, ଦମ୍ଭ, ଲୋଭ, ମହାକ୍ରୋଧ, ମୋହ ଓ ଦ୍ରୋହରେ ପୀଡ଼ିତ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ସେଠାକୁ ଯାଆନ୍ତି ନାହିଁ।
3.262.40
निर्ममा निरहंकारा निर्द्विन्द्वाः संयतेन्द्रियाः ।
ध्यानयोगपराश्चैव तत्रगच्छन्ति मानवाः ॥ ३.२६२.४० ॥
ମମତାହୀନ, ଅହଙ୍କାରହୀନ, ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱାତୀତ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସଂଯମୀ ଓ ଧ୍ୟାନଯୋଗରେ ନିରତ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ସେଠାକୁ ଯାଆନ୍ତି।
3.262.41
एतत्ते सर्वमाख्यतं यन्मां पृच्छसि मुद्गल ।
तवानुकम्पया साधो साधु गच्छाम माचिरम् ॥ ३.२६२.४१ ॥
ହେ ମୁଦ୍ଗଳ, ତୁମେ ମୋତେ ଯାହା ପଚାରିଛ ସେ ସବୁ ତୁମକୁ କୁହାଯାଇଛି। ହେ ସାଧୁ, ତୁମ ଦୟାରେ ଆମେ ଶୀଘ୍ର ଯାତ୍ରା କରିବା।
3.262.42
एतच्छ्रुत्वा तु मौद्गल्यो वाक्यं विममृशे धिया ।
विमृश्य च मुनिश्रेष्ठो देवदूतमुवाचह ॥ ३.२६२.४२ ॥
ଏହା ଶୁଣି ମୌଦ୍ଗଲ୍ୟ ସେହି ବାକ୍ୟ ବୁଦ୍ଧିରେ ବିଚାର କଲେ। ବିଚାର କରି ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବଦୂତଙ୍କୁ କହିଲେ।
3.262.43
देवदूत नमस्तेऽम्तु गच्छ तात यथासुखम् ।
महादोषेण मे कार्यं न स्वर्गेण सुखेन चा ॥ ३.२६२.४३ ॥
ଦେବଦୂତ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ବତ୍ସ, ସୁଖରେ ଯାଅ। ମହାଦୋଷଯୁକ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗ କିମ୍ବା ସୁଖରେ ମୋର କିଛି ପ୍ରୟୋଜନ ନାହିଁ।
3.262.44
पतनान्ते महादुःखं परितापः सुदारुणः ।
स्वर्गभाजः पतन्तीह तस्मात्स्वर्गं न कामये ॥ ३.२६२.४४ ॥
ପତନର ଶେଷରେ ମହାଦୁଃଖ ଓ ଅତି ଭୟଙ୍କର ସନ୍ତାପ ହୁଏ। ସ୍ୱର୍ଗଭାଗୀମାନେ ଏଠାରୁ ପଡ଼ନ୍ତି; ଅତଏବ ମୁଁ ସ୍ୱର୍ଗ ଇଚ୍ଛା କରେ ନାହିଁ।
3.262.45
यत्रगत्वान शोचन्ति न व्यथन्तिचलन्ति वा ।
तदहं स्थानमत्यन्तं मार्गयिष्यामि केवलम् ॥ ३.२६२.४५ ॥
ଯେଉଁଠାକୁ ଯାଇ ଲୋକେ ଶୋକ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ବ୍ୟଥିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ କିମ୍ବା ବିଚଳିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ, ସେହି ଅତି ଉତ୍ତମ ସ୍ଥାନକୁ ମୁଁ ଏକାକୀ ଖୋଜିବି।
3.262.46
इत्युक्त्वा स मुनिर्वाक्यं देवदूतंविसृज्य तम् ।
शिलोञ्छवृत्तिमुत्सृज्य शममातिष्ठदुत्तमम् ॥ ३.२६२.४६ ॥
ଏପରି କହି ସେ ମୁନି ଦେବଦୂତଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଲେ; ଶିଲୋଞ୍ଛବୃତ୍ତି ତ୍ୟାଗ କରି ଉତ୍ତମ ଶମକୁ ଆଶ୍ରୟ କଲେ।
3.262.47
तुल्यनिन्दास्तुतिर्भूत्वासमलोष्टाश्मकाञ्चनः ।
ज्ञानयोगेन शुद्धेन ध्याननित्यो बभूव ह ॥ ३.२६२.४७ ॥
ନିନ୍ଦା ଓ ସ୍ତୁତିକୁ ସମାନ ଭାବି, ମାଟି ଢେଳା, ପଥର ଓ ସୁନାକୁ ସମାନ ଭାବେ ଦେଖି, ଶୁଦ୍ଧ ଜ୍ଞାନଯୋଗରେ ସେ ନିତ୍ୟ ଧ୍ୟାନରେ ନିମଗ୍ନ ହେଲେ।
3.262.48
निगृहीतेन्द्रियग्रामः समयोजयदात्मनि ।
युक्तचित्तं यथाऽऽत्मानं युयोज परमेश्वरे ॥ ३.२६२.४८ ॥
ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୋଷ୍ଠୀକୁ ନିଗ୍ରହ କରି ସେ ନିଜକୁ ଆତ୍ମାରେ ଯୋଗ କଲେ; ଯୁକ୍ତଚିତ୍ତରେ ନିଜକୁ ପରମେଶ୍ୱରରେ ଯୋଗ କଲେ।
3.262.49
ध्यानयोगाद्बलं लब्ध्वा प्राप्य बुद्धिमनुत्तमाम् ।
जगाम शाश्वतीं सिद्धिं परां निर्वाणलक्षणाम् ॥ ३.२६२.४९ ॥
ଧ୍ୟାନଯୋଗରୁ ବଳ ଲାଭ କରି ଓ ସର୍ବୋତ୍ତମ ବୁଦ୍ଧି ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ, ସେ ନିର୍ବାଣ-ଲକ୍ଷଣଯୁକ୍ତ ଶାଶ୍ୱତ ପରମ ସିଦ୍ଧି ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ।
3.262.50
तस्मात्त्वमपिकौन्तेय न शोकं कर्तुमर्हसि ।
राज्यात्स्फीतात्परिभ्रष्टस्तपसा तदवाप्स्यसि ॥ ३.२६२.५० ॥
ଅତଏବ, ହେ କୌନ୍ତେୟ, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଶୋକ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ସମୃଦ୍ଧ ରାଜ୍ୟରୁ ଭ୍ରଷ୍ଟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ତପସ୍ୟାରେ ତୁମେ ତାହା ପୁନର୍ବାର ପାଇବ।
3.262.51
सुखस्यानन्तरं दुःखं दुःखस्यानन्तरं सुखम् ।
पर्यायेणोपसर्पन्ते नरं नेमिमरा इव ॥ ३.२६२.५१ ॥
ସୁଖ ପରେ ଦୁଃଖ ଓ ଦୁଃଖ ପରେ ସୁଖ ଆସେ। ଚକ୍ରର ଅରା ଯେପରି କ୍ରମାନ୍ୱୟରେ ନେମିକୁ ଆସନ୍ତି, ସେପରି ସେମାନେ ପର୍ଯ୍ୟାୟକ୍ରମେ ମନୁଷ୍ୟ ନିକଟକୁ ଆସନ୍ତି।
3.262.52
पितृपैतामहं राज्यंप्राप्स्यस्यमितविक्रम ।
वर्षात्रयोदशादूर्ध्वंव्येतु ते मानसो ज्वरः ॥ ३.२६२.५२ ॥
ହେ ଅମିତ ପରାକ୍ରମୀ, ପିତୃ-ପିତାମହଙ୍କ ରାଜ୍ୟ ତୁମେ ପାଇବ। ତେର ବର୍ଷ ପରେ ତୁମ ମାନସିକ ଜ୍ୱର ଦୂର ହେଉ।
3.262.53
स एवमुक्त्वाभगवान्व्यासः पाण्डवनन्दनम् ।
जगाम तपसे धीमान्पुनरेवाश्रमं प्रति ॥ ३.२६२.५३ ॥
ଏହିପରି କହି, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ଆନନ୍ଦଦାତାଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ, ଭଗବାନ ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟାସ ତପସ୍ୟା ପାଇଁ ପୁନର୍ବାର ନିଜ ଆଶ୍ରମ ଆଡ଼କୁ ଚାଲିଗଲେ।