มหาภารตะ · อัธยายะ 3.263
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.263.1
वसत्स्वेवं वने तेषु पाण्डवेषु महात्मसु ।
रममाणएषु चित्राबिः कथाभिर्मुनिभिः सह ॥ ३.२६३.१ ॥
ดังนี้ ขณะที่บรรดาปาณฑพผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่อาศัยอยู่ในป่า พวกเขาเพลิดเพลินอยู่กับนักพรตทั้งหลายด้วยเรื่องราวอันน่าอัศจรรย์
3.263.2
सूर्यदत्ताक्षयान्नेन कृष्णाया भोजनावधि ।
ब्राह्मणांस्तर्पमाणेषु ये चान्नार्थमुपागताः।
आरण्यानां मृगाणां च मांसैर्नानाविधैरपि ॥ ३.२६३.२ ॥
ด้วยอาหารไม่มีวันหมดที่พระสุริยเทพประทานให้ ซึ่งดำรงอยู่จนถึงเวลาที่กฤษณาเสวยเสร็จ พวกเขาเลี้ยงดูพราหมณ์ทั้งหลายที่มาขออาหาร และด้วยเนื้อของกวางป่าหลากหลายชนิดด้วย
3.263.3
धार्तराष्ट्रा दुरात्मानः सर्वे दुर्योधनादयः ।
कथं तेष्वन्ववर्तन्त पापाचारा महामुने ॥ ३.२६३.३ ॥
ข้าแต่มหาฤๅษี บรรดาโอรสของท้าวธฤตราษฎร์ผู้ชั่วร้ายทั้งหมด มีทุรโยธน์เป็นต้น ผู้ประพฤติบาปเช่นนั้น ได้ปฏิบัติต่อพวกเขาอย่างไร
3.263.4
दःशासनस्य कर्णस्य शकुनेश्च मते स्थिताः ।
एतदाचक्ष्व भगवन्वैशंपायन पृच्छतः ॥ ३.२६३.४ ॥
ชี้แนะโดยคำแนะนำของทุศศาสน์ กรรณะ และศกุนี พวกเขาได้ทำอะไรลงไป ข้าแต่พระไวศัมปายนผู้เป็นที่เคารพ ขอพระองค์โปรดตรัสบอกข้าพเจ้าสิ่งนี้ตามที่ข้าพเจ้าทูลถาม
3.263.5
श्रुत्वा तेषां तथा वृत्तिं नगरे वसतामिव ।
दुर्योधनो महाराज तेषु पापमरोचयत् ॥ ३.२६३.५ ॥
เมื่อได้ฟังถึงความประพฤติของพวกเขาซึ่งเป็นเช่นเดียวกับผู้อยู่อาศัยในนคร ข้าแต่มหาราช ทุรโยธน์จึงปรารถนาจะทำร้ายพวกเขา
3.263.6
तथा तैर्निकृतिप्रज्ञैः कर्णदुःशासनादिभिः ।
नानोपायैरधं तेषु चिन्तयत्सु दुरात्मसु ॥ ३.२६३.६ ॥
ขณะที่กรรณะ ทุศศาสน์ และผู้อื่นผู้มีจิตใจชั่วร้ายและเจ้าเล่ห์กำลังคิดหาทางทำลายพวกเขาด้วยอุบายต่างๆ
3.263.7
अभ्यागच्छत्स धर्मात्मा तपस्वी कसुमहायशाः ।
शिष्यायुतसमोपेतो दुर्वासा नाम कामतः ॥ ३.२६३.७ ॥
นักพรตผู้มีจิตใจชอบธรรมและมีชื่อเสียงยิ่งใหญ่ นามว่าฤๅษีทุรวาสะ ได้มาถึงที่นั่นตามความปรารถนาของตน พร้อมด้วยศิษย์หมื่นคน
3.263.8
तमागतमभिप्रेक्ष्य मुनिं परमकोपनम् ।
सहितो भ्रातृभिः श्रीमानातिथ्येन न्यमन्त्रयत् ॥ ३.२६३.८ ॥
เมื่อเห็นฤๅษีผู้มีความโกรธเป็นอย่างยิ่งมาถึง ท่านผู้รุ่งเรืองพร้อมด้วยพี่น้องจึงเชิญท่านให้เป็นแขกของตน
3.263.9
विधिवत्पूजयामास स्वयं किंकरवत्स्थितः ।
अहानि कतिचित्तत्र तस्थौ स मुनिसत्तमः ॥ ३.२६३.९ ॥
พระองค์เองทรงยืนอย่างผู้รับใช้ และบูชาท่านตามระเบียบ ฤๅษีผู้ประเสริฐที่สุดนั้นพำนักอยู่ที่นั่นหลายวัน
3.263.10
तं च पर्यचरद्राजा दिवारात्रमतन्द्रितः ।
दुर्योधनो महाराज शापात्तस्य विशङ्कितः ॥ ३.२६३.१० ॥
พระเจ้าทุรโยธน์ทรงปรนนิบัติท่านทั้งกลางวันกลางคืนโดยไม่ย่อท้อ ข้าแต่มหาราช ทรงหวาดกลัวคำสาปของท่าน
3.263.11
क्षुधितोऽस्मि ददस्वान्नं शीघ्रं मम नराधिप ।
इत्युक्त्वा गच्छति स्नातुं प्र्यागच्चति वै चिरात् ॥ ३.२६३.११ ॥
ท่านกล่าวว่า "ข้าแต่จอมคน ข้าหิวแล้ว จงรีบถวายอาหารแก่ข้าเถิด" แล้วท่านก็ไปอาบน้ำ และกลับมาหลังจากนานทีเดียว
3.263.12
न भोक्ष्याम्यद्यमे नास्ति क्षुधेत्युक्त्वैत्यदर्शनम् ।
अकस्मादेत्य च ब्रूते भोजनयास्मांस्त्वरान्वितः ॥ ३.२६३.१२ ॥
ท่านกล่าวว่า "วันนี้ข้าจะไม่ฉันอาหาร ข้าไม่มีความหิว" แล้วก็หายไป ต่อมาท่านก็กลับมาโดยไม่คาดคิด และรีบร้อนพูดกับพวกเราเรื่องอาหาร
3.263.13
कदाचिच्च निशीथे स उत्थाय निकृतौ स्थितः ।
पूर्ववत्कारयित्वाऽन्नं न भुङ्क्ते गर्हयन्स्म सः ॥ ३.२६३.१३ ॥
ครั้นหนึ่งในเวลาเที่ยงคืน ท่านลุกขึ้นและยืนอยู่ในกระท่อม แม้อาหารจะถูกจัดเตรียมไว้เหมือนครั้งก่อน ท่านก็มิได้เสวย แต่กลับตำหนิพวกเขาอยู่เรื่อยไป
3.263.14
वर्तमाने तथा तस्मिन्यदा दुर्योधनो नृपः ।
विकृतिं नैति न क्रोधं तदा तुष्टोऽभवन्मुनिः ॥ ३.२६३.१४ ॥
ขณะที่เหตุการณ์เป็นเช่นนี้ และพระเจ้าทุรโยธน์มิได้แสดงอาการไม่พอพระทัยหรือโกรธเคือง ฤๅษีจึงทรงพอพระทัย
3.263.15
आहचैनं दुराधर्षो वरदोऽस्मीति भारत ॥ ३.२६३.१५ ॥
แล้วฤๅษีผู้ยากจะต่อกรได้กล่าวกับท่านว่า "ข้าแต่ภารตะ ข้าเป็นผู้ประทานพร"
3.263.16
वरं वरय भद्रं ते यत्ते मनसि वर्तते ।
मयि प्रीते तु यद्धर्म्यं नालभ्यं विद्यते तव ॥ ३.२६३.१६ ॥
จงขอพรเถิด ขอให้เจ้าเจริญรุ่งเรือง จงขอสิ่งใดที่อยู่ในใจของเจ้า เมื่อข้าพอใจแล้ว ไม่มีสิ่งใดอันชอบธรรมที่เจ้าจะไม่อาจได้รับ
3.263.17
एतच्छ्रुत्वा वचस्तस्य महर्षेर्भावितात्मनः ।
अमन्यत पुनर्जातमात्मानं स सुयोधनः ॥ ३.२६३.१७ ॥
เมื่อได้ฟังถ้อยคำของมหาฤๅษีผู้มีจิตใจบริสุทธิ์นั้น สุยโชธนก็คิดว่าตนได้เกิดใหม่
3.263.18
प्रागेव मन्त्रितं चासीत्कर्णदुःशासनादिभिः ।
याचनीयं मुनेस्तुष्टादिति निश्चित्य दुर्मतिः ॥ ३.२६३.१८ ॥
ก่อนหน้านั้นได้มีการปรึกษากันไว้แล้วกับกรรณะ ทุศศาสน์ และผู้อื่นว่า ควรขอพรจากฤๅษีเมื่อท่านพอพระทัย ผู้มีจิตชั่วร้ายจึงตัดสินใจเช่นนั้น
3.263.19
अतिहर्षान्वितो राजन्वरमेनमयाचत ।
शिष्यैः सह मम ब्रह्मन्यथा जातोऽतिथिर्भवान् ॥ ३.२६३.१९ ॥
ข้าแต่จอมกษัตริย์ ด้วยความยินดียิ่งนัก พระองค์จึงทูลขอพรจากท่าน ว่า "ข้าแต่พราหมณ์ ขอท่านจงมาเป็นแขกของข้าพร้อมด้วยศิษย์ทั้งหลายเถิด"
3.263.20
अस्मत्कुले महाराजो ज्येष्ठः श्रेष्ठो युधिष्ठिरः ।
वने वसति धर्मात्मा भ्रातृभिः परिवारितः।
गुणवाञ्शीलसंपन्नस्तस्य त्वमतिथिर्भव ॥ ३.२६३.२० ॥
ในตระกูลของพวกเรา มหาราชยุธิษฐิระผู้เป็นพี่ใหญ่และประเสริฐที่สุด ผู้มีจิตใจชอบธรรม ประทับอยู่ในป่าล้อมรอบด้วยพี่น้อง ท่านเป็นผู้มีคุณธรรมและมีความประพฤติดีงาม ขอท่านจงไปเป็นแขกของท่านเถิด
3.263.21
यदा च राजपुत्री सा सुकुमारी यशस्विनी ।
भोजयित्वा द्विजान्सर्वान्पतींश्च वरवर्णिनी ॥ ३.२६३.२१ ॥
เมื่อราชกุมารีผู้อ่อนโยน มีเกียรติ มีผิวพรรณงดงามนั้นได้เลี้ยงดูพราหมณ์ทั้งปวงและสามีของนางแล้ว
3.263.22
विश्रान्ता च स्वयं भुक्त्वा सुखासीना भवेद्यदा ।
तदा त्वं तत्रगच्छेथा यद्यनुग्राह्यता मयि ॥ ३.२६३.२२ ॥
เมื่อนางเองได้รับประทานอาหารแล้ว พักผ่อนแล้ว และนั่งอย่างสบาย ท่านจึงควรไปที่นั่น หากท่านแสดงความเมตตาต่อข้าพเจ้า
3.263.23
तथा करिष्ये त्वत्प्रीत्येत्येवमुक्त्वा सुयोधनम् ।
दुर्वासा अपिविप्रेन्द्रो यथागतमगात्ततः ॥ ३.२६३.२३ ॥
ข้าพเจ้าจะทำเช่นนั้นเพื่อความพอพระทัยของท่าน ทุรโยธน์ ฤๅษีทุรวาสัส ผู้เป็นยอดแห่งพราหมณ์ ตรัสดังนี้แล้วก็กลับไปตามทางที่มาแต่แรก
3.263.24
कृतार्थमपि चात्मानं तदा मेने सुयोधनः ।
करेण च करं गृह्य कर्णस्य मुदितो भृशम् ॥ ३.२६३.२४ ॥
ทุรโยธน์คิดว่าตนได้สำเร็จประสงค์แล้วในขณะนั้น และจับมือกรรณะด้วยมือของตนเอง ด้วยความปีติยินดีอย่างยิ่ง
3.263.25
कर्णोपि भ्रातृसहितमित्युवाच नृपं मुदा ।
दुष्ट्या कामः सुसंवृत्तोदिष्ट्या कौरव वर्धसे।
दिष्ट्या ते शत्रवो मग्ना दुस्तरे व्यसनार्णवे ॥ ३.२६३.२५ ॥
กรรณะเองพร้อมกับพี่น้องก็กล่าวแก่พระราชาด้วยความยินดีว่า "ข้าแต่กุรุวงศ์ ความปรารถนาของพระองค์สำเร็จบริบูรณ์แล้ว โดยโชคชะตาพระองค์จึงรุ่งเรือง โดยโชคชะตาศัตรูของพระองค์จมลงในมหาสมุทรแห่งความทุกข์ที่ข้ามได้ยาก"
3.263.26
दुर्वासःक्रोधजे वह्नौ पतिताः पाण्डुनन्दनाः ।
स्वैरेव ते महापापैर्गता वै दुस्तरं तमः ॥ ३.२६३.२६ ॥
บุตรทั้งหลายของปาณฑุตกลงไปในไฟที่เกิดจากความโกรธของทุรวาสัส ด้วยบาปใหญ่ของตนเองพวกเขาจึงไปสู่ความมืดที่ข้ามได้ยากอย่างแน่นอน
3.263.27
इत्थं ते निकृतिप्रज्ञा राजन्दुर्योधनादयः ।
हसन्तः प्रीतमनसो जग्मुः स्वंस्वं निकेतनम् ॥ ३.२६३.२७ ॥
ดังนี้ ทุรโยธน์และคนอื่นๆ ผู้มีใจคิดคดหลอกลวง ข้าแต่พระราชา ต่างหัวเราะและมีใจเบิกบาน แล้วก็กลับไปยังที่พำนักของตนแต่ละคน