Mahābhārata · Adhyāya 3.264
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.264.1
ततः कदाचिद्दुर्वासाः सुखासीनांस्तु पाण्डवान् ।
भुक्त्वा चावस्थितां कृष्णां ज्ञात्वा तस्मिन्वने मुनिः।
अभ्यागच्छत्परिवृतः शिष्यैरयुतसंमितैः ॥ ३.२६४.१ ॥
Entonces, un día, el sabio Durvāsas, sabiendo que Kṛṣṇā (Draupadī) permanecía allí mientras los Pāṇḍavas, sentados cómodamente, habían terminado de comer, llegó a aquel bosque rodeado de diez mil discípulos.
3.264.2
दृष्ट्वा यान्तं तमतिथिं स च राजा युधिष्ठिरः ।
जगामाभिमुखः श्रीमान्सह भ्रातृभिरच्युतः ॥ ३.२६४.२ ॥
Al ver venir a aquel huésped, el rey Yudhiṣṭhira, glorioso e inquebrantable, salió a su encuentro junto con sus hermanos.
3.264.3
तस्मै बद्ध्वाञ्जलिं सम्यगुपवेश्य वरासने ।
विधिवत्पूजयित्वा तमातिथ्यन न्यमन्त्रयत्।
आह्निकं भगवन्कृत्वा शीघ्रमेहीति चाब्रवीत् ॥ ३.२६४.३ ॥
Juntando las palmas, lo sentó adecuadamente en un asiento excelente, lo honró según el rito y lo invitó con hospitalidad, diciendo: 'Venerable, cumple tu rito diario y ven pronto.'
3.264.4
जगाम च मुनिः सोपि स्नातुं शिष्यैः सहानघः ।
भोजयेत्सहशिष्यं मां कथमित्यविचिन्तयन् ॥ ३.२६४.४ ॥
Y el sabio sin mancha también fue a bañarse con sus discípulos, pensando: '¿Cómo me dará de comer a mí junto con mis discípulos?'
3.264.5
न्यमज्जत्सलिले चापि मुनिसङ्घः समाहितः ॥ ३.२६४.५ ॥
Y la asamblea de sabios, con la mente recogida, se sumergió en el agua.
3.264.6
एतस्मिन्नन्तरे राजन्द्रौपदी योपितां वरा ।
चिन्तामवाप परमामन्नहेतोः पतिव्रता ॥ ३.२६४.६ ॥
Mientras tanto, oh rey, Draupadī, la mejor de las mujeres y esposa devota, cayó en la mayor inquietud por la comida.
3.264.7
सा चिन्तयन्ती च यदा नान्नहेतुमविन्दत ।
मनसा चिन्तयामास कृष्णं कंसनिषूदनम् ॥ ३.२६४.७ ॥
Angustiada, y al no hallar medio de conseguir alimento, meditó en su mente en Kṛṣṇa, el destructor de Kaṃsa.
3.264.8
कृष्णकृष्ण महाबाहो देवकीनन्दनाव्यय ।
वासुदेव जगन्नाथ प्रणतार्तिविनाशन ॥ ३.२६४.८ ॥
¡Oh Kṛṣṇa, Kṛṣṇa, de brazos poderosos, hijo de Devakī, imperecedero Vāsudeva, señor del mundo, destructor de la aflicción de los que se postran!
3.264.9
विश्वात्मन्विश्वजनक विश्वहर्तः प्रभोऽव्यय ।
प्रपन्नपाल गोपाल प्रजापाल परात्पर।
आकूतीनां च चित्तीनां प्रवर्तक नताऽस्मि ते ॥ ३.२६४.९ ॥
¡Oh alma del universo, progenitor del universo, destructor del universo, señor imperecedero, protector de los que buscan refugio, pastor, protector de las criaturas, más alto que lo más alto! Impulsor de las intenciones y los pensamientos, me inclino ante ti.
3.264.10
वरेण्य वरदानन्त अगतीनां गतिप्रद ।
पुराणपुरुष प्राणमनोवृत्त्याद्यगोचर ॥ ३.२६४.१० ॥
¡Oh el más excelente, dador de dones, infinito, dador de refugio a los desamparados, antiguo Varón, inalcanzable para el aliento, la mente y las actividades mentales!
3.264.11
सर्वाध्यक्ष पराध्यक्ष त्वामहं शरणं गता ।
पाहि मां कृपया देव शरणागतवत्सल ॥ ३.२६४.११ ॥
¡Oh señor de todos, señor supremo! Me he acogido a ti. Oh dios, bondadoso con los que buscan refugio, protégeme por tu gracia.
3.264.12
नीलोत्पलदलश्याम पद्मगर्भारुणेक्षण ।
पीताम्बरपरीधान लसत्कौस्तुभभूषण ॥ ३.२६४.१२ ॥
¡Oscuro como el pétalo del loto azul, de ojos rojos como el corazón del loto, vestido de ropas amarillas, adornado con la brillante joya Kaustubha!
3.264.13
त्वमादिरन्तो भूतानां त्वमेव च परायणम् ।
परात्परतरं ज्योतिर्विश्वात्मा सर्वतोमुखः ॥ ३.२६४.१३ ॥
Tú eres el principio y el fin de los seres, y tú eres su refugio supremo. Eres la luz más allá de lo más alto, el alma del universo, de rostro vuelto en todas direcciones.
3.264.14
त्वामेवाहुः परं बीजं निधानं सर्वसंपदाम् ।
त्वया नाथेन देवेश सर्वापद्म्यो भयं न हि ॥ ३.२६४.१४ ॥
A ti te llaman la simiente suprema y el tesoro de todas las riquezas. Oh señor de los dioses, con tú como protector no hay temor de ninguna calamidad.
3.264.15
दुःशासनादहं पूर्वं सभायां मोचिता यथा ।
तथैव संकटादस्मान्मामुद्धर्तुमिहार्हसि ॥ ३.२६४.१५ ॥
Así como antes me libraste de Duḥśāsana en la sala de la asamblea, así también te corresponde ahora rescatarme de este peligro.
3.264.16
एवं स्तुतस्तदा देवः कृष्णया भक्तवत्सलः ।
द्रौपद्याः संकटं ज्ञात्वा देवदेवो जगत्पतिः ॥ ३.२६४.१६ ॥
Así alabado por Kṛṣṇā, el dios amante de sus devotos, el dios de los dioses, señor del mundo, supo de la angustia de Draupadī.
3.264.17
पार्स्वस्थां शयने त्यक्त्वा रुक्मिणीं केशवः प्रभुः ।
तत्राजगाम त्वरितो ह्यचिन्त्यगतिरीश्वरः ॥ ३.२६४.१७ ॥
Dejando a Rukmiṇī acostada a su lado en el lecho, el señor Keśava acudió allí con prisa; el Señor, de movimiento inconcebible, llegó velozmente.
3.264.18
ततस्तं द्रौपदी दृष्ट्वाप्रणम्य परया मुदा ।
अब्रवीद्वासुदेवाय मुनेरागमनादिकम् ॥ ३.२६४.१८ ॥
Entonces, al verlo, Draupadī se inclinó ante él con gran alegría y le contó a Vāsudeva la llegada del sabio y lo demás.
3.264.19
ततस्तामब्रवीत्कृष्णः क्षुधितोस्मि भृशातुरः ।
शीघ्रं भोजय मां कृष्णे पश्चात्सर्वं करिष्यसि ॥ ३.२६४.१९ ॥
Entonces Kṛṣṇa le dijo: "Tengo mucha hambre y estoy muy angustiado. Oh Kṛṣṇā, aliméntame pronto; después harás todo lo demás."
3.264.20
निशम्य तद्वचः कृष्णा लज्जिता वाक्यमब्रवीत् ।
स्थाल्यां भास्करदत्तायामन्नं मद्भोजनावधि ॥ ३.२६४.२० ॥
Al oír sus palabras, Kṛṣṇā, avergonzada, dijo: "El alimento de la vasija que dio el sol duraba solo hasta mi propia comida."
3.264.21
भुक्तवत्यस्म्यहं देव तस्मादन्नं न विद्यते ।
ततः प्रोवाच भगवान्कृष्णां कमललोचनः ॥ ३.२६४.२१ ॥
"Oh señor, ya he comido, así que no queda comida." Entonces el bienaventurado de ojos de loto habló a Kṛṣṇā.
3.264.22
कृष्णे न नर्मकालोऽयं क्षुच्छ्रमेणातुरे मयि ।
शीघ्रं गच्छ मम स्थालीमानयित्वा प्रदर्शय ॥ ३.२६४.२२ ॥
"Kṛṣṇā, este no es momento de bromas, pues estoy abrumado por el hambre y el cansancio. Ve deprisa, trae mi vasija y muéstramela."
3.264.23
इति निर्बन्धतः स्थालीमानाय्य स यदूद्वहः ।
स्थाल्याः कण्ठेऽथ संलग्नं शाकान्नं वीक्ष्यकेशवः ॥ ३.२६४.२३ ॥
Insistiendo así, el mejor de los Yadus hizo traer la vasija; entonces Keśava vio comida de verduras adherida al borde de la vasija.
3.264.24
उपयुज्याब्रवीदेनामनेन हरिरीश्वरः ।
विश्वात्मा प्रीयतां देवस्तुष्टश्चास्त्विति यज्ञभूक् ॥ ३.२६४.२४ ॥
Habiéndolo probado, Hari, el Señor, alma del universo, le dijo: "Que el dios que disfruta de los sacrificios se complazca y quede satisfecho."
3.264.25
आकारय मुनीञ्शीघ्रं भोजनायेति चाब्रवीत् ।
भीमसेनं महाबाहुः कृष्णः क्लेशविनाशनः ॥ ३.२६४.२५ ॥
Entonces Kṛṣṇa, de grandes brazos, destructor de la aflicción, dijo a Bhīmasena: "Llama pronto a los sabios para la comida."
3.264.26
ततो जगाम त्वरितो भीमसेनो महायशाः ।
आकारितुं तु तान्सर्वान्भोजनार्थं नृपोत्तम।
स्नातुं गतान्देवनद्यां दुर्वासःप्रभृतीन्मुनीन् ॥ ३.२६४.२६ ॥
Entonces el de gran fama, Bhīmasena, partió presuroso a llamar para la comida a todos ellos, oh mejor de los reyes: a los sabios que habían ido a bañarse en el río divino, encabezados por Durvāsas.
3.264.27
ते चावतीर्णाः सलिले कृतवन्तोऽघमर्षणम् ।
दृष्ट्वोद्गारान्सान्नरसांस्तृप्त्या परमया युताः।
उत्तीर्य सलिलात्तस्माद्दृष्टवन्तः परस्परम् ॥ ३.२६४.२७ ॥
Habían descendido al agua y realizado el rito del Aghamarṣaṇa; luego, al ver sus eructos saturados del sabor del alimento, colmados de suprema saciedad, salieron de aquella agua y se miraron unos a otros.
3.264.28
दुर्वाससमभिप्रेक्ष्यते सर्वे मुनयोऽब्रुवन् ।
राज्ञा हिकारयित्वाऽन्नं वयं स्नातुं समागताः ॥ ३.२६४.२८ ॥
Al ver a Durvāsas, todos los sabios dijeron: "El rey ha hecho preparar la comida; nosotros hemos venido a bañarnos."
3.264.29
आकण्ठतृप्ता विप्रर्षे किंस्विद्भुञ्जामहे वयम् ।
वृथा पाकः कृतोस्माभिस्तत्र किं करवामहे ॥ ३.२६४.२९ ॥
Estamos saciados hasta la garganta, oh sabio entre los brahmanes; ¿qué vamos a comer entonces? La cocina que hicimos ha sido en vano; ¿qué podemos hacer allí?
3.264.30
वृथा पाकेन राजर्षेरपराधः कृतो महान् ।
माऽस्मानधाक्षुर्दृष्ट्वैव पाण्डवाः क्रूरचक्षुषा ॥ ३.२६४.३० ॥
Por la cocina inútil se ha cometido una gran ofensa contra el sabio real. Que los Pāṇḍavas no nos abrasen con solo mirarnos con ojos crueles.
3.264.31
स्मृत्वाऽनुभावं राजर्षेरम्बरीषस्य धीमतः ।
बिभेमि सुतरां विप्रा हरिपादाश्रयाज्जनात् ॥ ३.२६४.३१ ॥
Recordando el poder del rey sabio Ambarīṣa, el sabio, oh brāhmaṇas, temo enormemente al hombre que se refugió a los pies de Hari.
3.264.32
पाण्डवाश्च महात्मानः सर्वे धर्मपरायणाः ।
शूराश्चकृतविद्याश्च व्रतिनस्तपसि स्थिताः ॥ ३.२६४.३२ ॥
Los Pāṇḍavas, todos magnánimos, devotos del dharma, heroicos, versados en el saber, observantes de votos y firmes en la austeridad.
3.264.33
सदाचाररता नित्यं वासुदेवपरायणाः ।
क्रुद्धास्ते निर्दहेयुर्वै तूलराशिमिवानलः।
तत एतानपृष्ट्वैव शिष्याः शीघ्रं पलायत ॥ ३.२६४.३३ ॥
Siempre están entregados a la buena conducta y a Vāsudeva. Si se airaran, os consumirían como el fuego a un montón de algodón. Por eso, oh discípulos, huid rápidamente sin preguntarles nada.
3.264.34
इत्युक्तास्ते द्विजाः सर्वे मुनिना गुरुणा तदा ।
पाण्डवेभ्यो भृशं भीता दुद्रुवुस्ते दिशो दश ॥ ३.२६४.३४ ॥
Así exhortados por el sabio, su maestro, todos aquellos brāhmaṇas, muy atemorizados de los Pāṇḍavas, huyeron en las diez direcciones.
3.264.35
भीमसेनो देवनद्यामपश्यन्मुनिसत्तमान् ।
तीर्थे ष्वितस्ततस्तस्या विचचार गवेषयन् ॥ ३.२६४.३५ ॥
Bhīmasena vio a los mejores de los sabios en el río divino. Buscando aquí y allá en sus vados sagrados, vagó de un lado a otro.
3.264.36
तत्रस्थेभ्यस्तापसेभ्यः श्रुत्वा ताश्चैव विद्रुतान् ।
युधिष्ठिरमथाभ्येत्य तं वृत्तान्तं न्यवेदयत् ॥ ३.२६४.३६ ॥
Habiendo oído de los ascetas que allí residían y de los brāhmaṇas que habían huido, Bhīma se acercó a Yudhiṣṭhira e informó del asunto.
3.264.37
ततस्ते पाण्डवाः सर्वे प्र्यागमनकाङ्क्षिणः ।
प्रतीक्षनतः कियत्कालं जितात्मानोऽवतस्थिरे ॥ ३.२६४.३७ ॥
Entonces todos los Pāṇḍavas, deseosos de partir, dominando su ánimo, esperaron algún tiempo y se quedaron allí.
3.264.38
निशीथेऽभ्येत्य चाकस्मादस्मान्स च्छलयिष्यति ।
कथं च निस्तरेमास्मात्कृच्छ्राद्दैवोपसादितात् ॥ ३.२६४.३८ ॥
A medianoche, llegando de repente, nos engañará. ¿Cómo saldremos de esta angustia que nos ha traído el destino?
3.264.39
इति चिन्तापरान्दृष्ट्वा निःश्वसन्तो मुहुर्मुहुः ।
उवाच वचनं श्रीमान्कृष्णः प्रत्यक्षतां गतः ॥ ३.२६४.३९ ॥
Viéndolos así absortos en la preocupación y suspirando una y otra vez, el glorioso Kṛṣṇa, que se había hecho presente, pronunció estas palabras.
3.264.40
भवतामापदं ज्ञात्वा ऋषेः परमकोपनात् ।
द्रौपद्या चिन्तितः पार्था अहं सत्वरमागतः ॥ ३.२६४.४० ॥
¡Oh hijos de Pṛthā! Al saber de vuestra calamidad causada por la gran ira del sabio, y pensando en mí Draupadī, he venido con presteza.
3.264.41
न भयं विद्यतेतस्मादृषेर्दुर्वाससोऽल्पकम् ।
तेजसा भवतां भीतः पूर्वमेव पलायितः ॥ ३.२६४.४१ ॥
No hay el menor temor de ese sabio Durvāsas; atemorizado por vuestro esplendor, ya había huido.
3.264.42
धर्मनित्यास्तु ये केचिन्न ते सीदन्ति कर्हिचित् ।
आपृच्छे वो गमिष्यामि नियतं भद्रमस्तु वः ॥ ३.२६४.४२ ॥
Quienes son siempre constantes en el dharma nunca sufren. Me despido de vosotros y me voy; que la buena fortuna os acompañe sin duda.
3.264.43
श्रुत्वेरितं केशवस्य बभूवुः स्वस्थामानसाः ।
द्रौपद्या सहिताः पार्थास्तमूचुर्विगतज्वराः ॥ ३.२६४.४३ ॥
Habiendo oído lo que dijo Keśava, los hijos de Pṛthā, junto con Draupadī, recuperaron la calma del ánimo; libres de angustia, le hablaron.
3.264.44
त्वया नाथेन गोविन्द दुस्तरामापदं विभो ।
तीर्णाः प्लवमिवासाद्य मज्जमाना महार्णवे ॥ ३.२६४.४४ ॥
¡Oh Govinda, oh poderoso! Con tú como protector hemos cruzado una calamidad difícil de cruzar, como quienes, hundiéndose en el gran océano, alcanzan una balsa y cruzan.
3.264.45
स्वस्ति साधय भद्रं ते इत्याज्ञातो ययौ पुरीम् ॥ ३.२६४.४५ ॥
"Que todo vaya bien, que la fortuna te acompañe, lleva a cabo tu tarea": así despedido, se marchó a la ciudad.
3.264.46
पाण्डवाश्च महाभाग द्रौपद्या सहिताः प्रभो ।
ऊषुः प्रहृष्टमनसो विहरन्तो वनाद्वनम्।
इति तेऽभिहितं राजन्यत्पृष्टोऽहमिह त्वया ॥ ३.२६४.४६ ॥
Oh afortunado, oh señor, los Pāṇḍava junto con Draupadī vivían con ánimo alegre, errando de bosque en bosque. Oh rey, esto es lo que te he contado aquí, según me preguntaste.
3.264.47
एवंविधान्यलीकानि धार्तराष्ट्रैर्दुरात्मभिः ।
पाण्डवेषु वनस्थेषु प्रयुक्तानि वृथाऽभवन् ॥ ३.२६४.४७ ॥
Tales engaños como estos, que los hijos malvados de Dhṛtarāṣṭra dirigieron contra los Pāṇḍava que vivían en el bosque, resultaron vanos.