ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 3.264
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.264.1
ततः कदाचिद्दुर्वासाः सुखासीनांस्तु पाण्डवान् ।
भुक्त्वा चावस्थितां कृष्णां ज्ञात्वा तस्मिन्वने मुनिः।
अभ्यागच्छत्परिवृतः शिष्यैरयुतसंमितैः ॥ ३.२६४.१ ॥
ਫਿਰ ਇੱਕ ਵਾਰ, ਪਾਂਡਵ ਸੁਖ ਨਾਲ ਬੈਠੇ ਸਨ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ (ਦ੍ਰੌਪਦੀ) ਉੱਥੇ ਹੈ ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਦੁਰਵਾਸਾ ਮੁਨੀ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਚੇਲਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਉਸ ਵਣ ਵਿੱਚ ਆਏ।
3.264.2
दृष्ट्वा यान्तं तमतिथिं स च राजा युधिष्ठिरः ।
जगामाभिमुखः श्रीमान्सह भ्रातृभिरच्युतः ॥ ३.२६४.२ ॥
ਉਸ ਮਹਿਮਾਨ ਨੂੰ ਆਉਂਦਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਤੇਜਸਵੀ ਤੇ ਅਡੋਲ ਰਾਜਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਭਰਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਗਿਆ।
3.264.3
तस्मै बद्ध्वाञ्जलिं सम्यगुपवेश्य वरासने ।
विधिवत्पूजयित्वा तमातिथ्यन न्यमन्त्रयत्।
आह्निकं भगवन्कृत्वा शीघ्रमेहीति चाब्रवीत् ॥ ३.२६४.३ ॥
ਉਸ ਨੂੰ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਉੱਤਮ ਆਸਣ ਉੱਤੇ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਬਿਠਾ ਕੇ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਮਹਿਮਾਨ-ਨਿਵਾਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ। 'ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਆਪਣਾ ਨਿੱਤ ਦਾ ਕਰਮ ਕਰਕੇ ਛੇਤੀ ਆਓ' ਇਹ ਆਖਿਆ।
3.264.4
जगाम च मुनिः सोपि स्नातुं शिष्यैः सहानघः ।
भोजयेत्सहशिष्यं मां कथमित्यविचिन्तयन् ॥ ३.२६४.४ ॥
ਉਹ ਨਿਰਮਲ ਮੁਨੀ ਵੀ ਚੇਲਿਆਂ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਗਿਆ; 'ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਤੇ ਮੇਰੇ ਚੇਲਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਭੋਜਨ ਛਕਾਏਗਾ?' ਇਹ ਸੋਚਦਿਆਂ।
3.264.5
न्यमज्जत्सलिले चापि मुनिसङ्घः समाहितः ॥ ३.२६४.५ ॥
ਮੁਨੀਆਂ ਦਾ ਉਹ ਸਮੂਹ ਵੀ ਇਕਾਗਰ ਹੋ ਕੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ।
3.264.6
एतस्मिन्नन्तरे राजन्द्रौपदी योपितां वरा ।
चिन्तामवाप परमामन्नहेतोः पतिव्रता ॥ ३.२६४.६ ॥
ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਪਤੀਵ੍ਰਤਾ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਭੋਜਨ ਦੀ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਈ।
3.264.7
सा चिन्तयन्ती च यदा नान्नहेतुमविन्दत ।
मनसा चिन्तयामास कृष्णं कंसनिषूदनम् ॥ ३.२६४.७ ॥
ਉਹ ਚਿੰਤਾ ਕਰਦੀ ਰਹੀ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਭੋਜਨ ਦਾ ਕੋਈ ਉਪਾਅ ਨਾ ਲੱਭਾ, ਤਾਂ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕੰਸ ਦਾ ਵਧ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ।
3.264.8
कृष्णकृष्ण महाबाहो देवकीनन्दनाव्यय ।
वासुदेव जगन्नाथ प्रणतार्तिविनाशन ॥ ३.२६४.८ ॥
ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਮਹਾਬਾਹੂ, ਦੇਵਕੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ, ਵਾਸੁਦੇਵ, ਜਗਤ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਸ਼ਰਨਾਗਤਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ!
3.264.9
विश्वात्मन्विश्वजनक विश्वहर्तः प्रभोऽव्यय ।
प्रपन्नपाल गोपाल प्रजापाल परात्पर।
आकूतीनां च चित्तीनां प्रवर्तक नताऽस्मि ते ॥ ३.२६४.९ ॥
ਹੇ ਵਿਸ਼ਵਾਤਮਾ, ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਜਨਕ, ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਹਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਪ੍ਰਭੂ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ, ਸ਼ਰਨਾਗਤਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ, ਗੋਪਾਲ, ਪ੍ਰਜਾ ਦੇ ਪਾਲਕ, ਪਰਾਤਪਰ! ਸੰਕਲਪਾਂ ਅਤੇ ਚਿੱਤਵ੍ਰਿੱਤੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰੇਰਕ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹਾਂ।
3.264.10
वरेण्य वरदानन्त अगतीनां गतिप्रद ।
पुराणपुरुष प्राणमनोवृत्त्याद्यगोचर ॥ ३.२६४.१० ॥
ਹੇ ਵਰੇਣਯ, ਵਰਦਾਤਾ, ਅਨੰਤ, ਬੇਸਹਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਪੁਰਾਣਪੁਰਖ, ਪ੍ਰਾਣ-ਮਨ-ਵ੍ਰਿੱਤੀਆਂ ਤੋਂ ਅਗੋਚਰ!
3.264.11
सर्वाध्यक्ष पराध्यक्ष त्वामहं शरणं गता ।
पाहि मां कृपया देव शरणागतवत्सल ॥ ३.२६४.११ ॥
ਹੇ ਸਰਬਾਧਿਆਕਸ਼, ਪਰਾਧਿਆਕਸ਼! ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਸ਼ਰਨ ਆਈ ਹਾਂ। ਹੇ ਦੇਵ, ਸ਼ਰਨਾਗਤਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ।
3.264.12
नीलोत्पलदलश्याम पद्मगर्भारुणेक्षण ।
पीताम्बरपरीधान लसत्कौस्तुभभूषण ॥ ३.२६४.१२ ॥
ਨੀਲੇ ਕਮਲ ਦੀ ਪੱਤੀ ਵਰਗਾ ਸਾਂਵਲਾ ਰੰਗ, ਕਮਲ ਦੇ ਗਰਭ ਵਰਗੇ ਲਾਲ ਨੈਣ, ਪੀਲੇ ਵਸਤਰ ਪਹਿਨੇ, ਚਮਕਦੇ ਕੌਸਤੁਭ ਗਹਿਣੇ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ!
3.264.13
त्वमादिरन्तो भूतानां त्वमेव च परायणम् ।
परात्परतरं ज्योतिर्विश्वात्मा सर्वतोमुखः ॥ ३.२६४.१३ ॥
ਤੂੰ ਹੀ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਆਦਿ ਅਤੇ ਅੰਤ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਹੀ ਪਰਮ ਸਹਾਰਾ ਹੈਂ। ਪਰੋਂ ਵੀ ਪਰ ਜੋਤਿ ਤੂੰ ਹੈਂ; ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਆਤਮਾ ਤੂੰ ਹੈਂ, ਸਰਵਤੋਮੁਖ ਤੂੰ ਹੈਂ।
3.264.14
त्वामेवाहुः परं बीजं निधानं सर्वसंपदाम् ।
त्वया नाथेन देवेश सर्वापद्म्यो भयं न हि ॥ ३.२६४.१४ ॥
ਤੈਨੂੰ ਹੀ ਪਰਮ ਬੀਜ ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਸੰਪਦਾਵਾਂ ਦਾ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਦੇਵੇਸ਼, ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ ਨਾਥ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਆਫ਼ਤ ਦਾ ਡਰ ਨਹੀਂ।
3.264.15
दुःशासनादहं पूर्वं सभायां मोचिता यथा ।
तथैव संकटादस्मान्मामुद्धर्तुमिहार्हसि ॥ ३.२६४.१५ ॥
ਪਹਿਲਾਂ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਦੁਃਸ਼ਾਸਨ ਤੋਂ ਜਿਵੇਂ ਮੈਨੂੰ ਛੁਡਾਇਆ ਸੀ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਹੁਣ ਇਸ ਸੰਕਟ ਤੋਂ ਮੈਨੂੰ ਉਬਾਰਨਾ ਤੇਰਾ ਫ਼ਰਜ਼ ਹੈ।
3.264.16
एवं स्तुतस्तदा देवः कृष्णया भक्तवत्सलः ।
द्रौपद्याः संकटं ज्ञात्वा देवदेवो जगत्पतिः ॥ ३.२६४.१६ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੁਆਰਾ ਉਸਤਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੇ, ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਜਗਤ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੇ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦਾ ਸੰਕਟ ਜਾਣ ਲਿਆ।
3.264.17
पार्स्वस्थां शयने त्यक्त्वा रुक्मिणीं केशवः प्रभुः ।
तत्राजगाम त्वरितो ह्यचिन्त्यगतिरीश्वरः ॥ ३.२६४.१७ ॥
ਨਾਲ ਬਿਸਤਰੇ ਉੱਤੇ ਲੇਟੀ ਰੁਕਮਣੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਪ੍ਰਭੂ ਕੇਸ਼ਵ ਤੁਰੰਤ ਉੱਥੇ ਆ ਪਹੁੰਚੇ; ਉਹ ਈਸ਼ਵਰ ਅਚਿੰਤ ਗਤੀ ਵਾਲੇ ਹਨ।
3.264.18
ततस्तं द्रौपदी दृष्ट्वाप्रणम्य परया मुदा ।
अब्रवीद्वासुदेवाय मुनेरागमनादिकम् ॥ ३.२६४.१८ ॥
ਤਦ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਨੇ ਬੜੀ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਮੁਨੀ ਦੇ ਆਉਣ ਆਦਿ ਦੀ ਗੱਲ ਆਖੀ।
3.264.19
ततस्तामब्रवीत्कृष्णः क्षुधितोस्मि भृशातुरः ।
शीघ्रं भोजय मां कृष्णे पश्चात्सर्वं करिष्यसि ॥ ३.२६४.१९ ॥
ਤਦ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਵਿਆਕੁਲ ਹਾਂ। ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਜਲਦੀ ਮੈਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਾ; ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਭ ਕੁਝ ਕਰ ਲਈਂ।"
3.264.20
निशम्य तद्वचः कृष्णा लज्जिता वाक्यमब्रवीत् ।
स्थाल्यां भास्करदत्तायामन्नं मद्भोजनावधि ॥ ३.२६४.२० ॥
ਉਸ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਸ਼ਰਮਿੰਦੀ ਹੋਈ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਬੋਲੀ, "ਸੂਰਜ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੇ ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਜੋ ਅੰਨ ਸੀ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਭੋਜਨ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀ।"
3.264.21
भुक्तवत्यस्म्यहं देव तस्मादन्नं न विद्यते ।
ततः प्रोवाच भगवान्कृष्णां कमललोचनः ॥ ३.२६४.२१ ॥
"ਹੇ ਦੇਵ, ਮੈਂ ਭੋਜਨ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹਾਂ; ਇਸ ਲਈ ਹੁਣ ਅੰਨ ਨਹੀਂ ਬਚਿਆ।" ਤਦ ਕਮਲ-ਨੇਤਰ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
3.264.22
कृष्णे न नर्मकालोऽयं क्षुच्छ्रमेणातुरे मयि ।
शीघ्रं गच्छ मम स्थालीमानयित्वा प्रदर्शय ॥ ३.२६४.२२ ॥
"ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਇਹ ਮਜ਼ਾਕ ਦਾ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ; ਭੁੱਖ ਅਤੇ ਥਕਾਵਟ ਨਾਲ ਵਿਆਕੁਲ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ। ਜਲਦੀ ਜਾ ਕੇ ਮੇਰੀ ਥਾਲੀ ਲਿਆ ਕੇ ਵਿਖਾ।"
3.264.23
इति निर्बन्धतः स्थालीमानाय्य स यदूद्वहः ।
स्थाल्याः कण्ठेऽथ संलग्नं शाकान्नं वीक्ष्यकेशवः ॥ ३.२६४.२३ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜ਼ਿੱਦ ਕਰਨ ਤੇ ਯਦੂਆਂ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ ਥਾਲੀ ਮੰਗਵਾਈ; ਤਦ ਕੇਸ਼ਵ ਨੇ ਥਾਲੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਚਿੰਬੜਿਆ ਸਾਗ-ਅੰਨ ਵੇਖਿਆ।
3.264.24
उपयुज्याब्रवीदेनामनेन हरिरीश्वरः ।
विश्वात्मा प्रीयतां देवस्तुष्टश्चास्त्विति यज्ञभूक् ॥ ३.२६४.२४ ॥
ਉਸ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਕੇ ਹਰੀ, ਈਸ਼ਵਰ, ਵਿਸ਼ਵਾਤਮਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਯੱਗ-ਭੋਗੀ ਦੇਵਤਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੇ, ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਵੇ।"
3.264.25
आकारय मुनीञ्शीघ्रं भोजनायेति चाब्रवीत् ।
भीमसेनं महाबाहुः कृष्णः क्लेशविनाशनः ॥ ३.२६४.२५ ॥
"ਮੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਲਈ ਜਲਦੀ ਬੁਲਾ ਲਿਆ" ਇਹ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਕਲੇਸ਼ ਨਾਸ਼ਕ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਭੀਮਸੇਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
3.264.26
ततो जगाम त्वरितो भीमसेनो महायशाः ।
आकारितुं तु तान्सर्वान्भोजनार्थं नृपोत्तम।
स्नातुं गतान्देवनद्यां दुर्वासःप्रभृतीन्मुनीन् ॥ ३.२६४.२६ ॥
ਫਿਰ ਮਹਾਯਸ਼ਸਵੀ ਭੀਮਸੇਨ ਤੁਰੰਤ ਗਿਆ। ਹੇ ਨ੍ਰਿਪੋਤਮ, ਦੇਵਨਦੀ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਲਈ ਗਏ ਦੁਰਵਾਸਾ ਆਦਿ ਸਭ ਮੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਲਈ ਬੁਲਾਉਣ।
3.264.27
ते चावतीर्णाः सलिले कृतवन्तोऽघमर्षणम् ।
दृष्ट्वोद्गारान्सान्नरसांस्तृप्त्या परमया युताः।
उत्तीर्य सलिलात्तस्माद्दृष्टवन्तः परस्परम् ॥ ३.२६४.२७ ॥
ਉਹ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਤਰ ਕੇ ਅਘਮਰਸ਼ਣ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਅੰਨ ਰਸ ਭਰੀਆਂ ਡਕਾਰਾਂ ਵੇਖ ਕੇ, ਪਰਮ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਉਹ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਵੱਲ ਵੇਖਣ ਲੱਗੇ।
3.264.28
दुर्वाससमभिप्रेक्ष्यते सर्वे मुनयोऽब्रुवन् ।
राज्ञा हिकारयित्वाऽन्नं वयं स्नातुं समागताः ॥ ३.२६४.२८ ॥
ਦੁਰਵਾਸਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸਾਰੇ ਮੁਨੀ ਬੋਲੇ, "ਰਾਜੇ ਨੇ ਅੰਨ ਤਿਆਰ ਕਰਵਾਇਆ ਹੈ; ਅਸੀਂ ਇਸ਼ਨਾਨ ਲਈ ਆਏ ਹਾਂ।"
3.264.29
आकण्ठतृप्ता विप्रर्षे किंस्विद्भुञ्जामहे वयम् ।
वृथा पाकः कृतोस्माभिस्तत्र किं करवामहे ॥ ३.२६४.२९ ॥
ਹੇ ਵਿਪ੍ਰਰਿਸ਼ੀ, ਅਸੀਂ ਗਲੇ ਤੱਕ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹਾਂ; ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਕੀ ਖਾਈਏ? ਸਾਡਾ ਪਕਾਇਆ ਵਿਅਰਥ ਗਿਆ; ਉੱਥੇ ਅਸੀਂ ਕੀ ਕਰੀਏ?
3.264.30
वृथा पाकेन राजर्षेरपराधः कृतो महान् ।
माऽस्मानधाक्षुर्दृष्ट्वैव पाण्डवाः क्रूरचक्षुषा ॥ ३.२६४.३० ॥
ਵਿਅਰਥ ਰਸੋਈ ਕਾਰਨ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਵੱਡਾ ਅਪਰਾਧ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪਾਂਡਵ ਕਰੂਰ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਵੇਖ ਕੇ ਸਾਨੂੰ ਨਾ ਸਾੜਨ।
3.264.31
स्मृत्वाऽनुभावं राजर्षेरम्बरीषस्य धीमतः ।
बिभेमि सुतरां विप्रा हरिपादाश्रयाज्जनात् ॥ ३.२६४.३१ ॥
ਰਾਜਰਸ਼ੀ ਅੰਬਰੀਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਹਰੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਤੋਂ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਡਰਦਾ ਹਾਂ।
3.264.32
पाण्डवाश्च महात्मानः सर्वे धर्मपरायणाः ।
शूराश्चकृतविद्याश्च व्रतिनस्तपसि स्थिताः ॥ ३.२६४.३२ ॥
ਪਾਂਡਵ ਸਾਰੇ ਮਹਾਤਮਾ ਹਨ; ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਤੱਤਪਰ, ਸੂਰਬੀਰ, ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਵਰਤਧਾਰੀ ਅਤੇ ਤਪ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹਨ।
3.264.33
सदाचाररता नित्यं वासुदेवपरायणाः ।
क्रुद्धास्ते निर्दहेयुर्वै तूलराशिमिवानलः।
तत एतानपृष्ट्वैव शिष्याः शीघ्रं पलायत ॥ ३.२६४.३३ ॥
ਉਹ ਸਦਾ ਸਦਾਚਾਰ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹਨ; ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੇ ਪਰਾਇਣ ਹਨ। ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋਣ ਤੇ ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਰੂੰ ਦੇ ਢੇਰ ਨੂੰ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਸਾੜ ਦੇਣਗੇ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਚੇਲਿਓ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਪੁੱਛੇ ਹੀ ਜਲਦੀ ਭੱਜ ਜਾਓ।
3.264.34
इत्युक्तास्ते द्विजाः सर्वे मुनिना गुरुणा तदा ।
पाण्डवेभ्यो भृशं भीता दुद्रुवुस्ते दिशो दश ॥ ३.२६४.३४ ॥
ਗੁਰੂ ਮੁਨੀ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਾਂਡਵਾਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਡਰ ਕੇ ਦਸਾਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੱਲ ਭੱਜ ਗਏ।
3.264.35
भीमसेनो देवनद्यामपश्यन्मुनिसत्तमान् ।
तीर्थे ष्वितस्ततस्तस्या विचचार गवेषयन् ॥ ३.२६४.३५ ॥
ਭੀਮਸੈਨ ਨੇ ਦੇਵਨਦੀ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ ਮੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਲੱਭਦਾ ਹੋਇਆ ਉਹ ਘੁੰਮਿਆ।
3.264.36
तत्रस्थेभ्यस्तापसेभ्यः श्रुत्वा ताश्चैव विद्रुतान् ।
युधिष्ठिरमथाभ्येत्य तं वृत्तान्तं न्यवेदयत् ॥ ३.२६४.३६ ॥
ਉੱਥੇ ਰਹਿੰਦੇ ਤਪਸਵੀਆਂ ਤੋਂ ਅਤੇ ਭੱਜੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਬਾਰੇ ਸੁਣ ਕੇ ਭੀਮ ਨੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਉਹ ਵਿਰਤਾਂਤ ਦੱਸਿਆ।
3.264.37
ततस्ते पाण्डवाः सर्वे प्र्यागमनकाङ्क्षिणः ।
प्रतीक्षनतः कियत्कालं जितात्मानोऽवतस्थिरे ॥ ३.२६४.३७ ॥
ਫਿਰ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਂਡਵ ਆਤਮ-ਸੰਯਮ ਨਾਲ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਉਡੀਕ ਕਰਦੇ ਉੱਥੇ ਹੀ ਠਹਿਰ ਗਏ।
3.264.38
निशीथेऽभ्येत्य चाकस्मादस्मान्स च्छलयिष्यति ।
कथं च निस्तरेमास्मात्कृच्छ्राद्दैवोपसादितात् ॥ ३.२६४.३८ ॥
ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਆ ਕੇ ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦੇਵੇਗਾ। ਦੈਵ ਵੱਲੋਂ ਆਈ ਇਸ ਮੁਸੀਬਤ ਤੋਂ ਅਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਬਚਾਂਗੇ?
3.264.39
इति चिन्तापरान्दृष्ट्वा निःश्वसन्तो मुहुर्मुहुः ।
उवाच वचनं श्रीमान्कृष्णः प्रत्यक्षतां गतः ॥ ३.२६४.३९ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਅਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸਾਹ ਭਰਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ ਸ੍ਰੀਮਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
3.264.40
भवतामापदं ज्ञात्वा ऋषेः परमकोपनात् ।
द्रौपद्या चिन्तितः पार्था अहं सत्वरमागतः ॥ ३.२६४.४० ॥
ਹੇ ਪਾਰਥੋ! ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧ ਕਾਰਨ ਤੁਹਾਡੀ ਮੁਸੀਬਤ ਜਾਣ ਕੇ, ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਨੇ ਯਾਦ ਕੀਤਾ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੁਰੰਤ ਆਇਆ ਹਾਂ।
3.264.41
न भयं विद्यतेतस्मादृषेर्दुर्वाससोऽल्पकम् ।
तेजसा भवतां भीतः पूर्वमेव पलायितः ॥ ३.२६४.४१ ॥
ਉਸ ਦੁਰਵਾਸਾ ਰਿਸ਼ੀ ਤੋਂ ਜ਼ਰਾ ਵੀ ਡਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਤੁਹਾਡੇ ਤੇਜ ਤੋਂ ਡਰ ਕੇ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਭੱਜ ਗਏ ਸਨ।
3.264.42
धर्मनित्यास्तु ये केचिन्न ते सीदन्ति कर्हिचित् ।
आपृच्छे वो गमिष्यामि नियतं भद्रमस्तु वः ॥ ३.२६४.४२ ॥
ਜੋ ਲੋਕ ਸਦਾ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਠਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਦੇ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਭੋਗਦੇ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ; ਤੁਹਾਡਾ ਕਲਿਆਣ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੋਵੇ।
3.264.43
श्रुत्वेरितं केशवस्य बभूवुः स्वस्थामानसाः ।
द्रौपद्या सहिताः पार्थास्तमूचुर्विगतज्वराः ॥ ३.२६४.४३ ॥
ਕੇਸ਼ਵ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਸਮੇਤ ਪਾਰਥ ਮਨੋਂ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਬੋਲੇ।
3.264.44
त्वया नाथेन गोविन्द दुस्तरामापदं विभो ।
तीर्णाः प्लवमिवासाद्य मज्जमाना महार्णवे ॥ ३.२६४.४४ ॥
ਹੇ ਗੋਵਿੰਦ, ਹੇ ਵਿਭੂ! ਤੁਹਾਡੇ ਰੱਖਿਅਕ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਅਸੀਂ ਦੁਸਤਰ ਮੁਸੀਬਤ ਪਾਰ ਕਰ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਮਹਾਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਦੇ ਹੋਏ ਬੇੜੀ ਲੱਭ ਕੇ ਪਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
3.264.45
स्वस्ति साधय भद्रं ते इत्याज्ञातो ययौ पुरीम् ॥ ३.२६४.४५ ॥
"ਕਲਿਆਣ ਹੋਵੇ, ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ, ਆਪਣਾ ਕਾਰਜ ਸਿੱਧ ਕਰ" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਗਿਆ ਪਾ ਕੇ ਉਹ ਨਗਰ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ।
3.264.46
पाण्डवाश्च महाभाग द्रौपद्या सहिताः प्रभो ।
ऊषुः प्रहृष्टमनसो विहरन्तो वनाद्वनम्।
इति तेऽभिहितं राजन्यत्पृष्टोऽहमिह त्वया ॥ ३.२६४.४६ ॥
ਹੇ ਮਹਾਭਾਗ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਪਾਂਡਵ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਸਮੇਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਨਾਲ ਇੱਕ ਬਣ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਬਣ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੇ ਰਹੇ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ, ਉਹੀ ਇੱਥੇ ਕਿਹਾ ਹੈ।
3.264.47
एवंविधान्यलीकानि धार्तराष्ट्रैर्दुरात्मभिः ।
पाण्डवेषु वनस्थेषु प्रयुक्तानि वृथाऽभवन् ॥ ३.२६४.४७ ॥
ਬਣ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਦੁਰਾਤਮਾ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵਰਤੇ ਗਏ ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਛਲ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਗਏ।