महाभारत · अध्याय 3.268
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.268.1
तथाऽऽसीनेषु सर्वेषु तेषु राजसु भारत ।
कोटिकाश्यो जगामाशु सिन्धुराजनिवेशनम् ॥ ३.२६८.१ ॥
हे भारता, ते सर्व राजे असे बसलेले असताना कोटिकाश्य लगेच सिंधुराजाच्या निवासस्थानी गेला.
3.268.2
यदुक्तं कृष्णया सार्धं तत्सर्वं प्रत्यवेदयत् ।
कोटिकाश्यवचः श्रुत्वा शैब्यं सौवीरकोऽब्रवीत् ॥ ३.२६८.२ ॥
कृष्णेबरोबर जे जे सांगितले होते ते सर्व त्याने सांगितले. कोटिकाश्याचे बोल ऐकून सौवीरक शैब्याला म्हणाला.
3.268.3
यदा वाचं व्याहरन्त्यामस्यां मे रमते मनः ।
सीमन्तिनीनां सुख्यायां विनिवृत्तः कथं भवान् ॥ ३.२६८.३ ॥
ती बोलत असताना माझे मन रमते; स्त्रियांमध्ये सुखदायिनी, तुम्ही कसे परतलात?
3.268.4
एतां दृष्ट्वा स्त्रियो मेऽन्या यथा शाखामृगस्त्रियः ।
प्रतिभान्ति महाबाहो सत्यमेतद्ब्रवीमि ते ॥ ३.२६८.४ ॥
हिला पाहिल्यावर माझ्या इतर स्त्रिया वानरीसारख्या भासतात. हे महाबाहो, हे खरे आहे, मी तुम्हाला सांगतो.
3.268.5
दर्शनादेव हि मनस्तया मेऽपहृतं भृशम् ।
तां समाचक्ष्व कल्याणीं यदि स्याच्छैब्य मानुषी ॥ ३.२६८.५ ॥
केवळ पाहण्यानेच तिने माझे मन फार हरण केले आहे. हे शैब्या, ती मानुषी असेल तर त्या कल्याणीविषयी सांग.
3.268.6
एषा वै द्रौपदी कृष्णा राजपुत्री यशस्विनी ।
पञ्चानां पाण्डुपुत्राणां महिषी संमता भृशम् ॥ ३.२६८.६ ॥
ही खरोखर द्रौपदी, कृष्णा, यशस्विनी राजकन्या आहे; पाच पाण्डुपुत्रांची अत्यंत मान्य महिषी.
3.268.7
सर्वेषां चैव पार्थानां प्रिया बहुमता सती ।
तया समेत्य सौवीर सौवीराभिमुखो व्रज ॥ ३.२६८.७ ॥
सर्व पार्थांची प्रिय व अत्यंत मान्य असलेली ती सती आहे. हे सौवीरा, तिला भेटून सौवीराच्या दिशेने जा.
3.268.8
एवमुक्तः प्रत्युवाच पश्यामि द्रौपदीमिति ।
पतिः सौवीरसिन्धूनां दुष्टभावो जयद्रथः ॥ ३.२६८.८ ॥
असे सांगितले असता सौवीर व सिंधूंचा स्वामी, दुष्टभावाचा जयद्रथ उत्तरला, "मी द्रौपदीला पाहीन."
3.268.9
स प्रविश्याश्रमं पुण्यं सिंहगोष्ठं वृको यथा ।
आत्मना सप्तमः कृष्णामिदं वचनमब्रवीत् ॥ ३.२६८.९ ॥
तो पवित्र आश्रमात प्रवेश करून, सिंहाच्या गुहेत लांडग्यासारखा, स्वतःसह सातवा होऊन कृष्णेला हे वचन बोलला.
3.268.10
कुशलं ते वरारोहे भर्तारस्तेऽप्यनामयाः ।
येषां कुशलकामासि तेऽपिकच्चिदनामयाः ॥ ३.२६८.१० ॥
हे सुंदर कमरेच्या स्त्रिये, तुझे कुशल असो. तुझे पतीही निरोगी आहेत ना? ज्यांचे कल्याण तू इच्छितेस ते सुद्धा निरोगी आहेत ना?
3.268.11
अपि ते कुशलं राजन्राष्ट्रे कोशे बले तथा ।
कच्चिदेकः शिबीनाढ्यान्सौवीरान्सह सिन्धुभिः।
अनुतिष्ठसि धर्मेण ये चान्ये विदितास्त्वया ॥ ३.२६८.११ ॥
हे राजा, तुझे राष्ट्र, कोष आणि सैन्य कुशल आहेत ना? शिबी, समृद्ध सौवीर आणि सिंधूंसह तू एकटाच धर्माने राज्य करतोस ना? तुला ठाऊक असलेले इतरही?
3.268.12
कौरव्यः कुशली राजा कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
अहं च भ्रातरश्चास्य यांश्चान्यान्परिपृच्छसि ॥ ३.२६८.१२ ॥
कौरव राजा कुंतीपुत्र युधिष्ठिर कुशल आहे. मी आणि त्याचे बंधूही कुशल आहोत, आणि ज्यांच्याविषयी तू विचारतोस ते इतरही.
3.268.13
पाद्यं प्रतिगृहाणेदमासनं च नृपात्मज ।
मृगान्विता मृगीश्चैव प्रातराशं ददानि ते ॥ ३.२६८.१३ ॥
हे राजपुत्रा, हे पाद्य आणि आसन स्वीकार कर. हरणाच्या मांसासह आणि हरिणीच्या मांसासह मी तुला सकाळचा नाश्ता देईन.
3.268.14
ऐणेयान्पृषतान्न्यङ्कून्हरिणाञ्शरभाञ्शशान् ।
ऋक्षाव्रुरूञ्शम्बरांश्च गवयांश्च मृगान्बहून् ॥ ३.२६८.१४ ॥
ऐणेय, पृषत, न्यंकू, हरिण, शरभ, ससे, अस्वल, रुरू, शंबर, गवय आणि इतर अनेक मृग.
3.268.15
वराहामहिषांश्चैव याश्चान्या मृगजातयः ।
प्रदास्यति स्वयं तुभ्यं कुन्तीपुत्रो युधिष्टिरः ॥ ३.२६८.१५ ॥
वराह, महिष आणि इतर जे मृगप्रकार आहेत, ते कुंतीपुत्र युधिष्ठिर स्वतः तुला देतील.
3.268.16
कुशलं प्रातराशस्य सर्वं मे दित्सितं त्वया ।
एहि मे रथमारोह सुखमाप्नुहि केवलम् ॥ ३.२६८.१६ ॥
सकाळच्या नाश्त्याचे सर्व कुशल तू मला देऊ इच्छितेस. ये, माझ्या रथावर चढ, केवळ सुख मिळव.
3.268.17
गतश्रीकान्हृतराज्यान्कृपणान्गतचेतसः ।
अरण्यवासिनः पार्थान्नानुरोद्धुं त्वमर्हसि ॥ ३.२६८.१७ ॥
वैभव गेलेल्या, राज्य हरवलेल्या, दीन आणि विचलित मनाच्या, वनात राहणाऱ्या पार्थांची तू अनुवर्तना करणे उचित नाही.
3.268.18
नैव प्राज्ञा गतश्रीकं भर्तारमुपयुञ्जते ।
युञ्जानमनुयुञ्जीत न शरियः संक्षये वसेत् ॥ ३.२६८.१८ ॥
शहाणी माणसे वैभव गमावलेल्या पतीची सेवा करत नाहीत. प्रयत्न करणाऱ्याचाच अनुसार करावा; ऐश्वर्याच्या नाशात राहू नये.
3.268.19
श्रिया विहीना राष्ट्राच्च विनष्टाः शाश्वतीः समाः ।
अलं ते पाण्डुपुत्राणां भक्त्या क्लेशमुपासितुम् ॥ ३.२६८.१९ ॥
श्रीहीन होऊन, राज्यापासून वंचित होऊन तू शाश्वत वर्षे नष्ट होशील. पांडुपुत्रांच्या भक्तीत क्लेश सोसणे तुला पुरे.
3.268.20
भार्या मे भव सुश्रोणि त्यजैनान्मुखमाप्नुहि ।
अखिलान्सिन्धुसौवीरानाप्नुहि त्वं मया सह ॥ ३.२६८.२० ॥
हे सुंदर कटिप्रदेशी, माझी भार्या हो. यांना सोडून दे, तोंड फिरव. माझ्यासह सिंधू आणि सौवीर सर्व देश तू मिळवशील.
3.268.21
इत्युक्ता सिन्धुराजेन वाक्यं हृदयकम्पनम् ।
कृष्णा तस्मादपाक्रामद्देशात्सभ्रुकुटीमुखी ॥ ३.२६८.२१ ॥
सिंधुराजाचे हे हृदय कंपित करणारे शब्द ऐकून कृष्णा भुवया ताणलेल्या चेहऱ्याने त्या ठिकाणाहून निघून गेली.
3.268.22
अवमत्यास्य तद्वांक्यमाक्षिप्य च सुमध्यमा ।
मैवमित्यब्रवीत्कृष्णा लज्जस्वेति च सैन्धवम् ॥ ३.२६८.२२ ॥
त्याचे ते वचन अवमानून आणि त्याला धिक्कारून सुमध्यमा कृष्णा म्हणाली, "असे बोलू नकोस"; आणि सैंधवाला म्हणाली, "लाज बाळग."
3.268.23
सा काङ्क्षमाणा भर्तृणामुपयातमनिन्दिता ।
विलम्बयामास परं वाक्यैर्वाक्यानि युञ्जती ॥ ३.२६८.२३ ॥
निर्दोष ती, पतींची इच्छा करीत, जवळ आलेल्या त्याला आपल्या शब्दांनी रोखून, बोलत बोलत विलंब लावू लागली.
3.268.24
नैवं वद महाबाहो न्याय्यं त्वं न च मन्यसे ।
पाण्डूनां धार्तराष्ट्राणां स्वसा चैव कनीयसी ॥ ३.२६८.२४ ॥
हे महाबाहो, असे बोलू नकोस. हे न्याय्य नाही असे तुला वाटत नाही काय? पांडूच्या पुत्रांची आणि धृतराष्ट्राच्या पुत्रांची ती धाकटी बहीण नाही काय?
3.268.25
दुश्शला नाम तस्यास्त्वं भर्ता राजकुलोद्वह ।
मम भ्राता च न्याय्येन त्वया रक्ष्या महारथ ॥ ३.२६८.२५ ॥
दुःशला नावाच्या तिचा तू पती आहेस, हे राजकुलाचा भार वाहणाऱ्या. माझ्या भावाचेही न्यायाने तुझ्याकडून रक्षण व्हावे, हे महारथी.
3.268.26
धर्मिष्ठानां कुले जातो न धर्मं त्वमवेक्षसे ।
इत्युक्तः सिन्धुराजोथ वाक्यमुत्तरमब्रवीत् ॥ ३.२६८.२६ ॥
धर्मनिष्ठांच्या कुळात जन्म घेऊनही तू धर्माकडे लक्ष देत नाहीस. असे म्हटल्यावर सिंधुराजा उत्तरादाखल हे शब्द बोलला.
3.268.27
राज्ञां धर्मं न जानीषे स्त्रियो रत्नानि चैव हि ।
साधारणानि लोकेऽस्मिन्प्रवदन्ति मनीषिणः ॥ ३.२६८.२७ ॥
राजांचा धर्म तू जाणत नाहीस. स्त्रिया आणि रत्ने या जगात सामायिक असतात, असे ज्ञानी म्हणतात.
3.268.28
स्वसा च स्वस्रिया चैव भ्रातृभार्या तथैव च ।
सुखं गृह्णन्ति राजानस्ताश्च तत्र नृपोद्भवाः ॥ ३.२६८.२८ ॥
बहीण, बहिणीची कन्या आणि भावाची पत्नी यांनाही राजे सुखाने स्वीकारतात; तेथे राजवंशात जन्मलेल्या स्त्रियाही तसेच करतात.