Mahābhārata · Adhyāya 3.27
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.27.1
ततो वनगताः पार्थाः सायाह्ने सह कृष्णया ।
उपविष्टाः कथाश्चक्रुर्दुःखशोकपरायणाः ॥ ३.२७.१ ॥
Entonces los hijos de Pṛthā, ya en el bosque, se sentaron al atardecer junto a Kṛṣṇā, entregados al dolor y la aflicción, y comenzaron a conversar.
3.27.2
प्रिया च दर्शनीया च पण्डिता च पतिव्रता ।
अथ कृष्णा धर्मराजमिदं वचनमब्रवीत् ॥ ३.२७.२ ॥
Entonces Kṛṣṇā, amada, hermosa de ver, sabia y devota a su esposo, dijo estas palabras al rey de la justicia.
3.27.3
न नूनं तस्य पापस्य दुःखमस्मासु किंचन ।
विद्यते धार्तराष्ट्रस्य नृशंसस्य दुरात्मनः ॥ ३.२७.३ ॥
Sin duda, el hijo de Dhṛtarāṣṭra, pecador, cruel y de mente perversa, no siente en absoluto pena por nosotros.
3.27.4
यस्त्वां राजन्मया सार्धमजिनैः प्रतिवासितम् ।
वनं प्रस्थाप्य दुष्टात्मा नान्वतप्यत दुर्मतिः ॥ ३.२७.४ ॥
Oh rey, aquel de mente perversa y mal propósito que te envió al bosque conmigo, vestido con pieles de venado, no sintió remordimiento alguno.
3.27.5
आयसं हृदयं नूनं तस्य दुष्कृतकर्मणः ।
यस्त्वां धर्मपरं श्रेष्ठं रूक्षाण्यश्रावयत्तदा।
वचनान्यपरोक्षाणि दुर्वाच्यानि च संसदि ॥ ३.२७.५ ॥
Sin duda el corazón de aquel malhechor es de hierro, pues te hizo oír entonces, a ti, el más excelso y consagrado al dharma, palabras duras e indecibles en la asamblea.
3.27.6
सुखोचितमदुःखार्हं दुरात्मा ससुहृद्गणः ।
ईदृशं दुःखमानीय मोदते पापपूरुषः ॥ ३.२७.६ ॥
Tras infligirte tal dolor a ti, que mereces la dicha y no el sufrimiento, aquel hombre pecador de mente perversa se regocija junto con sus amigos.
3.27.7
चतुर्णामेव पापानामस्रं न पतितं तदा ।
त्वयि भारत निष्क्रान्ते वनायाजिनवाससि ॥ ३.२७.७ ॥
Oh Bhārata, cuando partiste al bosque vestido con piel de antílope, ni una sola lágrima cayó por aquellos cuatro malvados.
3.27.8
दुर्योधनस्य कर्णस्य शकुनेश्च दुरात्मनः ।
दुर्भ्रातुस्तस्य चोग्रस्य राजन्दुःखशासनस्य च ॥ ३.२७.८ ॥
Oh rey, por Duryodhana, Karṇa, el malvado Śakuni, su perverso hermano Duḥśāsana y aquel cruel también.
3.27.9
इतरेषां तु सर्वेषां कुरूणां कुरुसत्तम ।
दुःखेनाभिपरीतानां नेत्रेभ्यः प्रापतज्जलम् ॥ ३.२७.९ ॥
Pero, mejor de los kurus, de los ojos de todos los demás kurus, abrumados por el dolor, brotaron lágrimas.
3.27.10
इदं च शयनं दृष्ट्वा यच्चासीत्ते पुरातनम् ।
शोचामित्वां महाराजदुःखानर्हंसुखोचितम् ॥ ३.२७.१० ॥
Al ver este lecho y el antiguo que fue tuyo, lloro por ti, gran rey, que no mereces dolor sino que eres digno de felicidad.
3.27.11
दान्तं यच्च सभामध्य आसनं रत्नभूषितम् ।
दृष्ट्वा कुशबृशीं चेमां शोको मां दारयत्ययम् ॥ ३.२७.११ ॥
Al ver el asiento de marfil adornado con joyas en medio de la sala de asambleas, y esta estera de hierba kuśa, este dolor me desgarra.
3.27.12
यदपश्यं सभायां त्वां राजभिः परिवारितम् ।
तच्च राजन्नपश्यन्त्याः का सान्तिर्हृदयस्यमे ॥ ३.२७.१२ ॥
Lo que vi en la sala de asambleas, tú rodeado de reyes, oh rey: ¿qué consuelo puede haber para mi corazón, que ya no lo veo?
3.27.13
या त्वाऽह्रं चन्दनादिग्धमपश्यं सूर्यवर्चसम् ।
सा त्वां पङ्कमलादिग्धं दृष्ट्वा मुह्यामि भारत ॥ ३.२७.१३ ॥
Te vi ungido con sándalo, resplandeciente como el sol; al verte ahora cubierto de lodo y suciedad, me siento desfallecer, oh Bhārata.
3.27.14
या त्वाऽहं कौशिकैर्वस्त्रैः शुभ्रैराच्छादितं पुरा ।
दृष्टवत्यस्मिराजेनद्र साऽद्य पश्यामि चीरिणम् ॥ ३.२७.१४ ॥
Te vi antes cubierto con vestiduras de seda y blancas, oh señor de reyes; hoy te veo vestido con ropas de corteza.
3.27.15
यच्च तद्रुक्मपात्रीभिर्ब्राह्मणेभ्यः सहस्रशः ।
ह्रियते ते गृहादन्नं संस्कृतंसार्वकामिकम् ॥ ३.२७.१५ ॥
Y de tu casa, por miles, se llevaba a los brahmanes, en vasijas de oro, comida preparada que colma todos los deseos.
3.27.16
यतीनामगृहाणां ते तथैव गृहमेधिनाम् ।
दीयते भोजनं राजन्नतीव गुणवत्प्रभो ॥ ३.२७.१६ ॥
Y de tu casa se daba igualmente comida excelente a los ascetas, a los sin hogar y a los cabezas de familia, oh rey, oh señor.
3.27.17
सत्कृतानि सहस्राणि सर्वकामैः पुरा गृहे ।
सर्वकामैः सुविहितैर्यदपूजयथा द्विजान्।
तच्च राजन्नपश्यन्त्याः का शान्तिर्हृदयस्य मे ॥ ३.२७.१७ ॥
Antes, en tu casa, miles de dvijas eran honrados, bien atendidos con todo lo deseado, y tú los honrabas con todo cuanto querían. Oh rey, ¿qué paz puede haber para mi corazón, que ya no ve todo esto?
3.27.18
यत्ते भ्रातॄन्महाराज युवानो मृष्टकुण्डलाः ।
अभोजयन्त मृष्टान्नैः सूदाः परमसंस्कृतैः ॥ ३.२७.१८ ॥
Oh gran rey, a tus hermanos los alimentaban con manjares exquisitos, de suprema elaboración, jóvenes cocineros con pulidos pendientes.
3.27.19
सर्वांस्तानद्य पश्यामि वने वन्येन जीविनः ।
अदुःखार्हान्मनुष्येन्द्र नोपशाम्यति मे मनः ॥ ३.२७.१९ ॥
Señor de los hombres, hoy los veo a todos viviendo en el bosque de alimentos silvestres, aunque no merecen dolor; y aun así mi mente no se calma.
3.27.20
भीमसेनमिमं चापि दुःखितं वनवासिनम् ।
ध्यायतः किं न मन्युस्ते प्राप्ते काले विवर्धते ॥ ३.२७.२० ॥
Y mientras piensas en Bhīmasena, también afligido y viviendo en el bosque, ¿por qué no crece tu ira cuando ha llegado el momento oportuno?
3.27.21
भीमसेनं हि कर्माणि स्वयं कुर्वाणमच्युतम् ।
सुखार्हं दुःखितं दृष्ट्वा कस्माद्राजन्नुपेक्षसे ॥ ३.२७.२१ ॥
Oh rey, ¿por qué desatiendes a Bhīmasena, que realiza sus propios actos, firme y digno de felicidad, al verlo afligido?
3.27.22
सत्कृतं विविधैर्यानैर्वस्त्रैरुच्चावचैस्तथा ।
तं ते वनगतं दृष्ट्वा कस्मान्मन्युर्न वर्धते ॥ ३.२७.२२ ॥
Aunque él fue honrado con diversos vehículos y ropas de toda clase, ¿por qué no crece tu ira al verlo ido al bosque?
3.27.23
अयं कुरून्रणे सर्वान्हन्तुमुत्सहते प्रभुः ।
त्वत्प्रतिज्ञां प्रतीक्षंस्तु सहतेऽयं वृकोदरः ॥ ३.२७.२३ ॥
Este poderoso ansía matar a todos los Kurus en la batalla; pero, aguardando tu voto, Vṛkodara lo soporta.
3.27.24
योऽर्जुनेनार्जुनस्तुल्यो द्विबाहुर्बहुबाहुना ।
शरातिसर्गे शीघ्रत्वात्कालान्तकयमोपमः ॥ ३.२७.२४ ॥
Él, igual a Arjuna, de dos brazos pero semejante al de muchos brazos, y como Yama, el fin del tiempo, por la rapidez al disparar flechas.
3.27.25
यस् शस्त्रप्रतापेन प्रणताः सर्वपार्थिवाः ।
यज्ञे तव महाराज ब्राह्मणानुपतस्थिरे ॥ ३.२७.२५ ॥
Oh gran rey, aquel cuyo poder en las armas hizo postrarse a todos los reyes, y en tu sacrificio los brahmanes lo servían.
3.27.26
तमिमं पुरुषव्याघ्रं पूजितं देवदानवैः ।
ध्यायन्तमर्जुनं दृष्ट्वा कस्माद्राजन्न कुप्यसि ॥ ३.२७.२६ ॥
Al ver a este tigre entre los hombres, honrado por dioses y demonios, a Arjuna meditando, ¿por qué, oh rey, no te enfureces?
3.27.27
दृष्ट्वा वनगतं पार्थमदुःखार्हं सुखोचितम् ।
न च तेवर्धते मन्युस्तेन मुह्यामि भारत ॥ ३.२७.२७ ॥
Al ver a Pārtha ido al bosque, digno no de dolor sino de felicidad, tu ira no crece; por eso me hallo confundida, oh Bhārata.
3.27.28
यो देवांश्च मनुष्यांश्च सर्पांश्चैकरथोऽजयत् ।
तं ते वनगतं दृष्ट्वा कस्मान्मन्युर्न वर्धते ॥ ३.२७.२८ ॥
Aquel que con un solo carro venció a dioses, hombres y serpientes, al verlo ido al bosque, ¿por qué no crece tu ira?
3.27.29
यो यानैरद्भुताकारैर्हयैर्नागैश्च संवृतः ।
प्रसह्य वित्तान्यादत्त पार्थिवेभ्यः परंतप ॥ ३.२७.२९ ॥
Aquel que, rodeado de carros de forma maravillosa, caballos y elefantes, arrebató por la fuerza riquezas a los reyes, oh abrasador de enemigos.
3.27.30
क्षिपत्येकेन वेगेन पञ्चबाणशतानि यः ।
तं ते वनगतं दृष्ट्वा कस्मान्मन्युर्न वर्धते ॥ ३.२७.३० ॥
Aquel que con un solo impulso dispara quinientas flechas, al verlo ido al bosque, ¿por qué no crece tu ira?
3.27.31
श्यामं बृहन्तं तरुणं चर्मिणामुत्तमं रणे ।
नकुलं ते वने दृष्ट्वा कस्मान्मन्युर्न वर्धते ॥ ३.२७.३१ ॥
Al ver a Nakula en el bosque, de tez oscura, alto, joven y el mejor de los portadores de escudo en la batalla, ¿por qué no crece tu ira?
3.27.32
दर्शनीयं च शूरं च माद्रीपुत्रं युधिष्ठिर ।
सहदेवं वने दृष्ट्वा कस्मात्क्षमसि पार्थिव ॥ ३.२७.३२ ॥
Yudhiṣṭhira, al ver en el bosque a Sahadeva, hijo de Mādrī, apuesto y heroico, ¿por qué lo soportas, oh rey?
3.27.33
नकुलं सहदेवं च दृष्ट्वा ते दुःखितावुभौ ।
अदुःखार्हौ मनुष्येन्द्र कस्मान्मन्युर्न वर्धते ॥ ३.२७.३३ ॥
Al ver a Nakula y a Sahadeva ambos afligidos, aunque no merecen dolor, oh señor de los hombres, ¿por qué no crece tu ira?
3.27.34
द्रुपदस्य कुले जातां स्नुषां पाण्डोर्महात्मनः ।
धृष्टद्युम्नस्य भगिनीं वीरपत्नीमनुव्रताम्।
मां वै वनगतां दृष्ट्वा कस्मात्क्षमसि पार्थिव ॥ ३.२७.३४ ॥
Nacida en la casa de Drupada, nuera del magnánimo Pāṇḍu, hermana de Dhṛṣṭadyumna, esposa de héroes y devota, al verme ir al bosque, ¿por qué lo soportas, oh rey?
3.27.35
नूनं च तव नैवास्ति मन्युर्भरतसत्तम ।
यत्ते भ्रातॄंश्च मां चैव दृष्ट्वा नव्यथते मनः ॥ ३.२७.३५ ॥
Sin duda no tienes ira, oh mejor de los Bharatas, pues tu mente no se angustia al ver a tus hermanos y a mí.
3.27.36
न निर्मन्युःक्षत्रियोऽस्ति लोके निर्वचनं स्मृतम् ।
तदद्य त्वयि पश्यामि क्षत्रिये विपरीतवत् ॥ ३.२७.३६ ॥
Se enseña la definición de que en el mundo no hay kṣatriya sin ira; sin embargo hoy, en ti, un kṣatriya, veo lo contrario.
3.27.37
यो न दर्शयते तेजः क्षत्रियः काल आगते ।
सर्वभूतानि तं पार्थ सदा परिभवन्त्युत ॥ ३.२७.३७ ॥
El kṣatriya que no muestra su tejas cuando llega el momento — oh Pārtha, todas las criaturas siempre lo desprecian.
3.27.38
तत्त्वया न क्षमा कार्या शत्रून्प्रति कथंचन ।
तेजसैव हि ते शक्या निहन्तुं नात्र संशयः ॥ ३.२७.३८ ॥
Por tanto, de ningún modo debes mostrar clemencia hacia los enemigos; solo con tu tejas puedes abatirlos — de ello no hay duda.
3.27.39
तथैव यः क्षमाकाले क्षत्रियो नोपशाम्यति ।
अप्रियः सर्वभूतानां सोमुत्रेह च नश्यति ॥ ३.२७.३९ ॥
Asimismo, el kṣatriya que no se apacigua en el tiempo de la clemencia se vuelve odioso para todas las criaturas y perece tanto en este mundo como en el otro.