ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 3.27
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.27.1
ततो वनगताः पार्थाः सायाह्ने सह कृष्णया ।
उपविष्टाः कथाश्चक्रुर्दुःखशोकपरायणाः ॥ ३.२७.१ ॥
ਫਿਰ ਵਣ ਵਿੱਚ ਗਏ ਪਾਰਥ ਸ਼ਾਮ ਵੇਲੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਾਲ ਬੈਠੇ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਤੇ ਸ਼ੋਕ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
3.27.2
प्रिया च दर्शनीया च पण्डिता च पतिव्रता ।
अथ कृष्णा धर्मराजमिदं वचनमब्रवीत् ॥ ३.२७.२ ॥
ਪਿਆਰੀ, ਦੇਖਣ ਯੋਗ, ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਪਤੀਵ੍ਰਤਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਫਿਰ ਧਰਮਰਾਜ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਿਹਾ।
3.27.3
न नूनं तस्य पापस्य दुःखमस्मासु किंचन ।
विद्यते धार्तराष्ट्रस्य नृशंसस्य दुरात्मनः ॥ ३.२७.३ ॥
ਯਕੀਨਨ ਉਸ ਪਾਪੀ, ਜ਼ਾਲਮ, ਦੁਸ਼ਟ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਹੈ।
3.27.4
यस्त्वां राजन्मया सार्धमजिनैः प्रतिवासितम् ।
वनं प्रस्थाप्य दुष्टात्मा नान्वतप्यत दुर्मतिः ॥ ३.२७.४ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜਿਸ ਦੁਸ਼ਟ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਮ੍ਰਿਗਛਾਲਾਂ ਪਹਿਨਾ ਕੇ ਵਣ ਭੇਜਿਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਪਛਤਾਵਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।
3.27.5
आयसं हृदयं नूनं तस्य दुष्कृतकर्मणः ।
यस्त्वां धर्मपरं श्रेष्ठं रूक्षाण्यश्रावयत्तदा।
वचनान्यपरोक्षाणि दुर्वाच्यानि च संसदि ॥ ३.२७.५ ॥
ਯਕੀਨਨ ਉਸ ਦੁਸ਼ਕਰਮੀ ਦਾ ਦਿਲ ਲੋਹੇ ਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਧਰਮਪਰਾਇਣ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਸ ਵੇਲੇ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਕਠੋਰ ਅਤੇ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਬਚਨ ਸੁਣਾਏ।
3.27.6
सुखोचितमदुःखार्हं दुरात्मा ससुहृद्गणः ।
ईदृशं दुःखमानीय मोदते पापपूरुषः ॥ ३.२७.६ ॥
ਸੁਖ ਦੇ ਯੋਗ, ਦੁੱਖ ਦੇ ਅਯੋਗ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਦੁੱਖ ਦੇ ਕੇ ਉਹ ਦੁਸ਼ਟ ਆਤਮਾ, ਪਾਪੀ ਪੁਰਖ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
3.27.7
चतुर्णामेव पापानामस्रं न पतितं तदा ।
त्वयि भारत निष्क्रान्ते वनायाजिनवाससि ॥ ३.२७.७ ॥
ਹੇ ਭਰਤ, ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਮ੍ਰਿਗਛਾਲ ਪਹਿਨ ਕੇ ਬਣ ਵੱਲ ਤੁਰਿਆ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਚਾਰ ਪਾਪੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਵੀ ਹੰਝੂ ਨਹੀਂ ਡਿੱਗਿਆ ਸੀ।
3.27.8
दुर्योधनस्य कर्णस्य शकुनेश्च दुरात्मनः ।
दुर्भ्रातुस्तस्य चोग्रस्य राजन्दुःखशासनस्य च ॥ ३.२७.८ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਦੁਰਯੋਧਨ, ਕਰਨ, ਦੁਰਾਤਮਾ ਸ਼ਕੁਨੀ, ਉਸ ਦੁਸ਼ਟ ਭਰਾ ਦੁਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਉਸ ਕਰੂਰ ਲਈ ਵੀ।
3.27.9
इतरेषां तु सर्वेषां कुरूणां कुरुसत्तम ।
दुःखेनाभिपरीतानां नेत्रेभ्यः प्रापतज्जलम् ॥ ३.२७.९ ॥
ਹੇ ਕੁਰੂਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਕੁਰੂਆਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਾਣੀ ਵਹਿ ਤੁਰਿਆ ਸੀ।
3.27.10
इदं च शयनं दृष्ट्वा यच्चासीत्ते पुरातनम् ।
शोचामित्वां महाराजदुःखानर्हंसुखोचितम् ॥ ३.२७.१० ॥
ਇਹ ਬਿਸਤਰਾ ਅਤੇ ਜੋ ਤੇਰਾ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉਹ ਵੇਖ ਕੇ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਦੁੱਖ ਦੇ ਯੋਗ ਨਾ ਪਰ ਸੁੱਖ ਦੇ ਯੋਗ ਤੇਰੇ ਲਈ ਮੈਂ ਸੋਗ ਕਰਦੀ ਹਾਂ।
3.27.11
दान्तं यच्च सभामध्य आसनं रत्नभूषितम् ।
दृष्ट्वा कुशबृशीं चेमां शोको मां दारयत्ययम् ॥ ३.२७.११ ॥
ਸਭਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਜੋ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹਾਥੀ-ਦੰਦ ਦਾ ਆਸਣ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਹ ਕੁਸ਼ ਦੀ ਚਟਾਈ ਵੇਖ ਕੇ ਇਹ ਸੋਗ ਮੈਨੂੰ ਚੀਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
3.27.12
यदपश्यं सभायां त्वां राजभिः परिवारितम् ।
तच्च राजन्नपश्यन्त्याः का सान्तिर्हृदयस्यमे ॥ ३.२७.१२ ॥
ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਤੈਨੂੰ ਰਾਜਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਮੈਂ ਵੇਖਿਆ ਸੀ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਹੁਣ ਨਾ ਵੇਖਣ ਵਾਲੇ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਕੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਹੈ?
3.27.13
या त्वाऽह्रं चन्दनादिग्धमपश्यं सूर्यवर्चसम् ।
सा त्वां पङ्कमलादिग्धं दृष्ट्वा मुह्यामि भारत ॥ ३.२७.१३ ॥
ਚੰਦਨ ਲੇਪਿਆ ਹੋਇਆ, ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ ਤੇਜਸਵੀ ਤੈਨੂੰ ਮੈਂ ਵੇਖਿਆ ਸੀ; ਅੱਜ ਚਿੱਕੜ ਅਤੇ ਮੈਲ ਵਿੱਚ ਲਿਬੜੇ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਮੈਂ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਰਹੀ ਹਾਂ, ਹੇ ਭਾਰਤ।
3.27.14
या त्वाऽहं कौशिकैर्वस्त्रैः शुभ्रैराच्छादितं पुरा ।
दृष्टवत्यस्मिराजेनद्र साऽद्य पश्यामि चीरिणम् ॥ ३.२७.१४ ॥
ਪਹਿਲਾਂ ਰੇਸ਼ਮੀ ਅਤੇ ਚਿੱਟੇ ਵਸਤਰਾਂ ਨਾਲ ਢਕੇ ਹੋਏ ਤੈਨੂੰ ਮੈਂ ਵੇਖਿਆ ਸੀ, ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ; ਅੱਜ ਤੈਨੂੰ ਵਲਕਲ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਵੇਖ ਰਹੀ ਹਾਂ।
3.27.15
यच्च तद्रुक्मपात्रीभिर्ब्राह्मणेभ्यः सहस्रशः ।
ह्रियते ते गृहादन्नं संस्कृतंसार्वकामिकम् ॥ ३.२७.१५ ॥
ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਭਾਂਡਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ ਤੇਰੇ ਘਰੋਂ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਅੰਨ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
3.27.16
यतीनामगृहाणां ते तथैव गृहमेधिनाम् ।
दीयते भोजनं राजन्नतीव गुणवत्प्रभो ॥ ३.२७.१६ ॥
ਤੇਰੇ ਘਰੋਂ ਯਤੀਆਂ, ਬੇਘਰਿਆਂ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਿਸਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਹੁਤ ਉੱਤਮ ਭੋਜਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।
3.27.17
सत्कृतानि सहस्राणि सर्वकामैः पुरा गृहे ।
सर्वकामैः सुविहितैर्यदपूजयथा द्विजान्।
तच्च राजन्नपश्यन्त्याः का शान्तिर्हृदयस्य मे ॥ ३.२७.१७ ॥
ਪਹਿਲਾਂ ਤੇਰੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਕੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦਵਿਜਾਂ ਦਾ ਸਤਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੂੰ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਿਆ ਸੀ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਹ ਸਭ ਨਾ ਵੇਖਣ ਵਾਲੀ ਮੇਰੇ ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਕਿਹੜੀ ਸ਼ਾਂਤੀ?
3.27.18
यत्ते भ्रातॄन्महाराज युवानो मृष्टकुण्डलाः ।
अभोजयन्त मृष्टान्नैः सूदाः परमसंस्कृतैः ॥ ३.२७.१८ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਤੇਰੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਚਮਕਦੇ ਕੁੰਡਲ ਪਹਿਨੇ ਨੌਜਵਾਨ ਰਸੋਈਏ ਅਤਿ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਮਿੱਠੇ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਕਰਾਉਂਦੇ ਸਨ।
3.27.19
सर्वांस्तानद्य पश्यामि वने वन्येन जीविनः ।
अदुःखार्हान्मनुष्येन्द्र नोपशाम्यति मे मनः ॥ ३.२७.१९ ॥
ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਇੰਦਰ, ਦੁੱਖ ਦੇ ਯੋਗ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਅੱਜ ਮੈਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲੀ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਜੀਂਦੇ ਵੇਖ ਰਹੀ ਹਾਂ; ਫਿਰ ਵੀ ਮੇਰਾ ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
3.27.20
भीमसेनमिमं चापि दुःखितं वनवासिनम् ।
ध्यायतः किं न मन्युस्ते प्राप्ते काले विवर्धते ॥ ३.२७.२० ॥
ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਦੁਖੀ ਇਸ ਭੀਮਸੇਨ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ, ਠੀਕ ਸਮਾਂ ਆਉਣ ਤੇ ਵੀ ਤੁਹਾਡਾ ਗੁੱਸਾ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਵਧਦਾ?
3.27.21
भीमसेनं हि कर्माणि स्वयं कुर्वाणमच्युतम् ।
सुखार्हं दुःखितं दृष्ट्वा कस्माद्राजन्नुपेक्षसे ॥ ३.२७.२१ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਆਪ ਕਰਮ ਕਰਦੇ, ਅਟੱਲ, ਸੁਖ ਦੇ ਯੋਗ ਭੀਮਸੇਨ ਨੂੰ ਦੁਖੀ ਵੇਖ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਕਿਉਂ ਅਣਦੇਖਾ ਕਰਦੇ ਹੋ?
3.27.22
सत्कृतं विविधैर्यानैर्वस्त्रैरुच्चावचैस्तथा ।
तं ते वनगतं दृष्ट्वा कस्मान्मन्युर्न वर्धते ॥ ३.२७.२२ ॥
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਵਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਉੱਚੇ-ਨੀਵੇਂ ਵਸਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸਤਕਾਰਿਆ ਗਿਆ ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਵੀ ਤੁਹਾਡਾ ਗੁੱਸਾ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਵਧਦਾ?
3.27.23
अयं कुरून्रणे सर्वान्हन्तुमुत्सहते प्रभुः ।
त्वत्प्रतिज्ञां प्रतीक्षंस्तु सहतेऽयं वृकोदरः ॥ ३.२७.२३ ॥
ਸਮਰੱਥ ਇਹ ਭੀਮ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਕੌਰਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਉਤਾਵਲਾ ਹੈ; ਪਰ ਤੁਹਾਡੀ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦਾ ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ ਇਹ ਸਹਿੰਦਾ ਹੈ।
3.27.24
योऽर्जुनेनार्जुनस्तुल्यो द्विबाहुर्बहुबाहुना ।
शरातिसर्गे शीघ्रत्वात्कालान्तकयमोपमः ॥ ३.२७.२४ ॥
ਜੋ ਅਰਜੁਨ ਵਰਗਾ ਹੈ; ਦੋ ਬਾਹਾਂ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਬਹੁਤ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲੇ ਵਰਗਾ ਹੈ; ਤੀਰ ਛੱਡਣ ਦੀ ਫੁਰਤੀ ਕਾਰਨ ਕਾਲਾਂਤਕ ਯਮ ਵਰਗਾ ਹੈ।
3.27.25
यस् शस्त्रप्रतापेन प्रणताः सर्वपार्थिवाः ।
यज्ञे तव महाराज ब्राह्मणानुपतस्थिरे ॥ ३.२७.२५ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਸਤਰ-ਪ੍ਰਤਾਪ ਅੱਗੇ ਸਭ ਰਾਜੇ ਝੁਕ ਗਏ ਸਨ, ਤੁਹਾਡੇ ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਸਨ।
3.27.26
तमिमं पुरुषव्याघ्रं पूजितं देवदानवैः ।
ध्यायन्तमर्जुनं दृष्ट्वा कस्माद्राजन्न कुप्यसि ॥ ३.२७.२६ ॥
ਦੇਵਾਂ ਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੂਜਿਤ ਇਸ ਪੁਰਸ਼ਵਿਆਘਰ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਚਿੰਤਨ ਕਰਦੇ ਵੇਖ ਕੇ ਵੀ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੁਸੀਂ ਕਿਉਂ ਕ੍ਰੋਧ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ?
3.27.27
दृष्ट्वा वनगतं पार्थमदुःखार्हं सुखोचितम् ।
न च तेवर्धते मन्युस्तेन मुह्यामि भारत ॥ ३.२७.२७ ॥
ਵਨ ਵਿੱਚ ਗਏ ਪਾਰਥ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਜੋ ਦੁੱਖ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਪਰ ਸੁੱਖ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ, ਤੁਹਾਡਾ ਕ੍ਰੋਧ ਨਹੀਂ ਵਧਦਾ; ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਮੈਂ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਪੈ ਰਹੀ ਹਾਂ।
3.27.28
यो देवांश्च मनुष्यांश्च सर्पांश्चैकरथोऽजयत् ।
तं ते वनगतं दृष्ट्वा कस्मान्मन्युर्न वर्धते ॥ ३.२७.२८ ॥
ਇਕੱਲੇ ਰੱਥ ਉੱਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਤੇ ਨਾਗਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵਨ ਗਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਤੁਹਾਡਾ ਕ੍ਰੋਧ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਵਧਦਾ?
3.27.29
यो यानैरद्भुताकारैर्हयैर्नागैश्च संवृतः ।
प्रसह्य वित्तान्यादत्त पार्थिवेभ्यः परंतप ॥ ३.२७.२९ ॥
ਅਦਭੁਤ ਆਕਾਰ ਵਾਲੇ ਰੱਥਾਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਜਿਸਨੇ ਰਾਜਿਆਂ ਤੋਂ ਬਲ ਨਾਲ ਧਨ ਖੋਹਿਆ, ਹੇ ਪਰੰਤਪ।
3.27.30
क्षिपत्येकेन वेगेन पञ्चबाणशतानि यः ।
तं ते वनगतं दृष्ट्वा कस्मान्मन्युर्न वर्धते ॥ ३.२७.३० ॥
ਇੱਕੋ ਵੇਗ ਨਾਲ ਪੰਜ ਸੌ ਬਾਣ ਛੱਡਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵਨ ਗਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਤੁਹਾਡਾ ਕ੍ਰੋਧ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਵਧਦਾ?
3.27.31
श्यामं बृहन्तं तरुणं चर्मिणामुत्तमं रणे ।
नकुलं ते वने दृष्ट्वा कस्मान्मन्युर्न वर्धते ॥ ३.२७.३१ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਢਾਲ ਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਸਾਂਵਲੇ ਰੰਗ ਦੇ, ਉੱਚੇ ਅਤੇ ਜਵਾਨ ਨਕੁਲ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੇਖ ਕੇ ਵੀ ਤੇਰਾ ਗੁੱਸਾ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਵਧਦਾ?
3.27.32
दर्शनीयं च शूरं च माद्रीपुत्रं युधिष्ठिर ।
सहदेवं वने दृष्ट्वा कस्मात्क्षमसि पार्थिव ॥ ३.२७.३२ ॥
ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ, ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਸੂਰਵੀਰ ਮਾਦਰੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਹਦੇਵ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੇਖ ਕੇ ਵੀ ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਸਹਿੰਦਾ ਹੈਂ?
3.27.33
नकुलं सहदेवं च दृष्ट्वा ते दुःखितावुभौ ।
अदुःखार्हौ मनुष्येन्द्र कस्मान्मन्युर्न वर्धते ॥ ३.२७.३३ ॥
ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਇੰਦਰ, ਦੁੱਖ ਦੇ ਯੋਗ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਨਕੁਲ ਅਤੇ ਸਹਦੇਵ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਦੁਖੀ ਵੇਖ ਕੇ ਵੀ ਤੇਰਾ ਗੁੱਸਾ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਵਧਦਾ?
3.27.34
द्रुपदस्य कुले जातां स्नुषां पाण्डोर्महात्मनः ।
धृष्टद्युम्नस्य भगिनीं वीरपत्नीमनुव्रताम्।
मां वै वनगतां दृष्ट्वा कस्मात्क्षमसि पार्थिव ॥ ३.२७.३४ ॥
ਦ੍ਰੁਪਦ ਦੇ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀ, ਮਹਾਤਮਾ ਪਾਂਡੂ ਦੀ ਨੂੰਹ, ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਦੀ ਭੈਣ, ਵੀਰਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਅਨੁਵ੍ਰਤਾ ਮੈਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਗਈ ਵੇਖ ਕੇ ਵੀ ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਸਹਿੰਦਾ ਹੈਂ?
3.27.35
नूनं च तव नैवास्ति मन्युर्भरतसत्तम ।
यत्ते भ्रातॄंश्च मां चैव दृष्ट्वा नव्यथते मनः ॥ ३.२७.३५ ॥
ਹੇ ਭਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਯਕੀਨਨ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਗੁੱਸਾ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਭਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਵੀ ਤੇਰਾ ਮਨ ਦੁਖੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
3.27.36
न निर्मन्युःक्षत्रियोऽस्ति लोके निर्वचनं स्मृतम् ।
तदद्य त्वयि पश्यामि क्षत्रिये विपरीतवत् ॥ ३.२७.३६ ॥
ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਕੋਈ ਖੱਤਰੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਇਹ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਯਾਦ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ; ਪਰ ਅੱਜ ਖੱਤਰੀ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਵੇਖਦੀ ਹਾਂ।
3.27.37
यो न दर्शयते तेजः क्षत्रियः काल आगते ।
सर्वभूतानि तं पार्थ सदा परिभवन्त्युत ॥ ३.२७.३७ ॥
ਜੋ ਖੱਤਰੀ ਸਮਾਂ ਆਉਣ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਤੇਜ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਉਂਦਾ, ਹੇ ਪਾਰਥ, ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਸਦਾ ਉਸਦਾ ਅਪਮਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
3.27.38
तत्त्वया न क्षमा कार्या शत्रून्प्रति कथंचन ।
तेजसैव हि ते शक्या निहन्तुं नात्र संशयः ॥ ३.२७.३८ ॥
ਇਸ ਲਈ ਤੈਨੂੰ ਵੈਰੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਿਮਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਤੇਜ ਨਾਲ ਹੀ ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਹੈਂ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
3.27.39
तथैव यः क्षमाकाले क्षत्रियो नोपशाम्यति ।
अप्रियः सर्वभूतानां सोमुत्रेह च नश्यति ॥ ३.२७.३९ ॥
ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੋ ਖੱਤਰੀ ਖਿਮਾ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸ਼ਾਂਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਅਪ੍ਰਿਯ ਹੋ ਕੇ ਇਸ ਲੋਕ ਅਤੇ ਪਰਲੋਕ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।