మహాభారతం · అధ్యాయం 3.27
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.27.1
ततो वनगताः पार्थाः सायाह्ने सह कृष्णया ।
उपविष्टाः कथाश्चक्रुर्दुःखशोकपरायणाः ॥ ३.२७.१ ॥
అప్పుడు అడవికి వెళ్లిన పార్థులు సాయంకాలంలో కృష్ణతో కలిసి కూర్చుని, దుఃఖశోకాలలో మునిగి మాటలాడుకున్నారు.
3.27.2
प्रिया च दर्शनीया च पण्डिता च पतिव्रता ।
अथ कृष्णा धर्मराजमिदं वचनमब्रवीत् ॥ ३.२७.२ ॥
ప్రియురాలు, చూడ ముచ్చటైనది, విద్వాంసురాలు, పతివ్రత అయిన కృష్ణ అప్పుడు ధర్మరాజుతో ఈ మాట చెప్పింది.
3.27.3
न नूनं तस्य पापस्य दुःखमस्मासु किंचन ।
विद्यते धार्तराष्ट्रस्य नृशंसस्य दुरात्मनः ॥ ३.२७.३ ॥
నిశ్చయంగా ఆ పాపి, క్రూరుడు, దురాత్ముడైన ధృతరాష్ట్ర కుమారునికి మనపై ఏ దుఃఖమూ కలగడం లేదు.
3.27.4
यस्त्वां राजन्मया सार्धमजिनैः प्रतिवासितम् ।
वनं प्रस्थाप्य दुष्टात्मा नान्वतप्यत दुर्मतिः ॥ ३.२७.४ ॥
రాజా, నిన్ను నాతో కలిపి జింకచర్మాలు ధరింపజేసి అడవికి పంపించిన ఆ దుష్టాత్ముడు, దుర్మతి, పశ్చాత్తాపం కూడా పడలేదు.
3.27.5
आयसं हृदयं नूनं तस्य दुष्कृतकर्मणः ।
यस्त्वां धर्मपरं श्रेष्ठं रूक्षाण्यश्रावयत्तदा।
वचनान्यपरोक्षाणि दुर्वाच्यानि च संसदि ॥ ३.२७.५ ॥
నిశ్చయంగా ఆ దుష్కర్ముని హృదయం ఇనుముతో చేసినదే. ధర్మపరాయణుడవైన, శ్రేష్ఠుడవైన నిన్ను అప్పుడు సభలో కఠినమైన, ఎదురుగా అనరాని మాటలు వినిపించాడు.
3.27.6
सुखोचितमदुःखार्हं दुरात्मा ससुहृद्गणः ।
ईदृशं दुःखमानीय मोदते पापपूरुषः ॥ ३.२७.६ ॥
సుఖానికి అర్హుడవైన, దుఃఖానికి అర్హుడవు కాని నిన్ను ఇంతటి దుఃఖంలోకి నెట్టి, ఆ దురాత్ముడు, పాపి తన మిత్రులతో కలిసి ఆనందిస్తున్నాడు.
3.27.7
चतुर्णामेव पापानामस्रं न पतितं तदा ।
त्वयि भारत निष्क्रान्ते वनायाजिनवाससि ॥ ३.२७.७ ॥
ఓ భరతా, నీవు జింకచర్మ వస్త్రం ధరించి అడవికి వెళ్ళినప్పుడు, ఆ నలుగురు పాపుల కోసం ఒక్క కన్నీటి బొట్టు కూడా రాలలేదు.
3.27.8
दुर्योधनस्य कर्णस्य शकुनेश्च दुरात्मनः ।
दुर्भ्रातुस्तस्य चोग्रस्य राजन्दुःखशासनस्य च ॥ ३.२७.८ ॥
ఓ రాజా, దుర్యోధనునికి, కర్ణునికి, దురాత్ముడైన శకునికి, ఆ దుష్ట సోదరుడు దుశ్శాసనునికి కూడా.
3.27.9
इतरेषां तु सर्वेषां कुरूणां कुरुसत्तम ।
दुःखेनाभिपरीतानां नेत्रेभ्यः प्रापतज्जलम् ॥ ३.२७.९ ॥
ఓ కురుశ్రేష్ఠా, దుఃఖంతో చుట్టుముట్టబడిన ఇతర కురువంశీయులందరి కళ్ళ నుండి నీరు రాలింది.
3.27.10
इदं च शयनं दृष्ट्वा यच्चासीत्ते पुरातनम् ।
शोचामित्वां महाराजदुःखानर्हंसुखोचितम् ॥ ३.२७.१० ॥
ఈ పడకను, నీ పూర్వపు పడకను చూసి, ఓ మహారాజా, దుఃఖానికి అర్హుడుకాని, సుఖానికి తగినవాడివైన నీకోసం నేను శోకిస్తున్నాను.
3.27.11
दान्तं यच्च सभामध्य आसनं रत्नभूषितम् ।
दृष्ट्वा कुशबृशीं चेमां शोको मां दारयत्ययम् ॥ ३.२७.११ ॥
సభ మధ్యలో ఉన్న, రత్నాలతో అలంకరించిన దంతపు ఆసనాన్ని, ఈ దర్భ చాపను చూసి, ఈ శోకం నన్ను చీల్చివేస్తోంది.
3.27.12
यदपश्यं सभायां त्वां राजभिः परिवारितम् ।
तच्च राजन्नपश्यन्त्याः का सान्तिर्हृदयस्यमे ॥ ३.२७.१२ ॥
సభలో నీవు రాజులచే చుట్టుముట్టబడి ఉండగా నేను చూశాను. ఓ రాజా, ఇప్పుడు అది చూడలేని నా హృదయానికి ఏ ఊరట ఉంటుంది?
3.27.13
या त्वाऽह्रं चन्दनादिग्धमपश्यं सूर्यवर्चसम् ।
सा त्वां पङ्कमलादिग्धं दृष्ट्वा मुह्यामि भारत ॥ ३.२७.१३ ॥
చందనం పూసుకుని సూర్యునిలా ప్రకాశిస్తున్న నిన్ను నేను చూశాను; ఇప్పుడు బురద, మురికి అంటుకున్న నిన్ను చూసి నేను మూర్ఛిల్లుతున్నాను, భారతా.
3.27.14
या त्वाऽहं कौशिकैर्वस्त्रैः शुभ्रैराच्छादितं पुरा ।
दृष्टवत्यस्मिराजेनद्र साऽद्य पश्यामि चीरिणम् ॥ ३.२७.१४ ॥
పూర్వం పట్టు, తెల్లని వస్త్రాలతో కప్పబడిన నిన్ను నేను చూశాను, రాజేంద్రా; నేడు నిన్ను చీర (వల్కలం) ధరించినవానిగా చూస్తున్నాను.
3.27.15
यच्च तद्रुक्मपात्रीभिर्ब्राह्मणेभ्यः सहस्रशः ।
ह्रियते ते गृहादन्नं संस्कृतंसार्वकामिकम् ॥ ३.२७.१५ ॥
బంగారు పాత్రలలో వేలాది బ్రాహ్మణులకు నీ ఇంటి నుండి సర్వకామ్య సంస్కృతమైన అన్నం తీసుకువెళ్లబడేది.
3.27.16
यतीनामगृहाणां ते तथैव गृहमेधिनाम् ।
दीयते भोजनं राजन्नतीव गुणवत्प्रभो ॥ ३.२७.१६ ॥
నీ ఇంటి నుండి యతులకు, గృహరహితులకు, అలాగే గృహస్థులకు కూడా అద్భుతమైన శ్రేష్ఠ భోజనం ఇవ్వబడేది, రాజా, ప్రభూ.
3.27.17
सत्कृतानि सहस्राणि सर्वकामैः पुरा गृहे ।
सर्वकामैः सुविहितैर्यदपूजयथा द्विजान्।
तच्च राजन्नपश्यन्त्याः का शान्तिर्हृदयस्य मे ॥ ३.२७.१७ ॥
పూర్వం నీ ఇంట సర్వకామాలతో సక్రమంగా ఏర్పాటు చేయబడి, వేలాది ద్విజులు సత్కరించబడ్డారు; నీవు వారిని సర్వకామాలతో పూజించావు. రాజా, అవన్నీ చూడలేని నా హృదయానికి ఏమి శాంతి కలుగుతుంది?
3.27.18
यत्ते भ्रातॄन्महाराज युवानो मृष्टकुण्डलाः ।
अभोजयन्त मृष्टान्नैः सूदाः परमसंस्कृतैः ॥ ३.२७.१८ ॥
మహారాజా, నీ సోదరులకు మెరిసే కుండలాలు ధరించిన యువ వంటవారు అత్యంత సంస్కృతమైన మృష్టాన్నాలతో భోజనం పెట్టారు.
3.27.19
सर्वांस्तानद्य पश्यामि वने वन्येन जीविनः ।
अदुःखार्हान्मनुष्येन्द्र नोपशाम्यति मे मनः ॥ ३.२७.१९ ॥
మనుష్యేంద్రా, దుఃఖానికి అర్హులు కాని వారందరూ అడవిలో అడవి ఆహారంతో జీవించడం ఈరోజు చూస్తున్నాను; అయినా నా మనసు శాంతించడం లేదు.
3.27.20
भीमसेनमिमं चापि दुःखितं वनवासिनम् ।
ध्यायतः किं न मन्युस्ते प्राप्ते काले विवर्धते ॥ ३.२७.२० ॥
అడవిలో నివసిస్తూ దుఃఖంతో ఉన్న ఈ భీమసేనుణ్ణి గురించి ఆలోచిస్తున్నప్పుడు, తగిన కాలం వచ్చినప్పుడు మీ కోపం ఎందుకు పెరగడం లేదు?
3.27.21
भीमसेनं हि कर्माणि स्वयं कुर्वाणमच्युतम् ।
सुखार्हं दुःखितं दृष्ट्वा कस्माद्राजन्नुपेक्षसे ॥ ३.२७.२१ ॥
రాజా, తానే కర్మలు చేస్తూ, స్థిరుడై, సుఖానికి అర్హుడైన భీమసేనుణ్ణి దుఃఖితుడిగా చూసి మీరు ఎందుకు ఉపేక్షిస్తున్నారు?
3.27.22
सत्कृतं विविधैर्यानैर्वस्त्रैरुच्चावचैस्तथा ।
तं ते वनगतं दृष्ट्वा कस्मान्मन्युर्न वर्धते ॥ ३.२७.२२ ॥
వివిధ వాహనాలతో, ఉన్నతమైన, సామాన్యమైన వస్త్రాలతో గౌరవింపబడిన అతడు అడవికి వెళ్లడం చూసి కూడా మీ కోపం ఎందుకు పెరగడం లేదు?
3.27.23
अयं कुरून्रणे सर्वान्हन्तुमुत्सहते प्रभुः ।
त्वत्प्रतिज्ञां प्रतीक्षंस्तु सहतेऽयं वृकोदरः ॥ ३.२७.२३ ॥
బలవంతుడైన ఈ భీముడు యుద్ధంలో కురువులందరినీ చంపడానికి ఉత్సాహంగా ఉన్నాడు; కానీ మీ ప్రతిజ్ఞ కోసం ఎదురుచూస్తూ వృకోదరుడు సహిస్తున్నాడు.
3.27.24
योऽर्जुनेनार्जुनस्तुल्यो द्विबाहुर्बहुबाहुना ।
शरातिसर्गे शीघ्रत्वात्कालान्तकयमोपमः ॥ ३.२७.२४ ॥
అర్జునుడితో సమానుడు; రెండు చేతులున్నా అనేక చేతులున్నవాడితో సమానుడు; బాణాలు వేయడంలో వేగంతో కాలాంతకుడైన యమునితో సమానుడు.
3.27.25
यस् शस्त्रप्रतापेन प्रणताः सर्वपार्थिवाः ।
यज्ञे तव महाराज ब्राह्मणानुपतस्थिरे ॥ ३.२७.२५ ॥
మహారాజా, ఎవరి ఆయుధ ప్రతాపానికి సర్వ రాజులు నమస్కరించారో, మీ యజ్ఞంలో బ్రాహ్మణులు ఆయనను సేవించారు.
3.27.26
तमिमं पुरुषव्याघ्रं पूजितं देवदानवैः ।
ध्यायन्तमर्जुनं दृष्ट्वा कस्माद्राजन्न कुप्यसि ॥ ३.२७.२६ ॥
దేవదానవులచే పూజింపబడిన ఈ పురుషశ్రేష్ఠుడు అర్జునుడు చింతిస్తూ ఉండటం చూసి, రాజా, మీరు ఎందుకు కోపించడం లేదు?
3.27.27
दृष्ट्वा वनगतं पार्थमदुःखार्हं सुखोचितम् ।
न च तेवर्धते मन्युस्तेन मुह्यामि भारत ॥ ३.२७.२७ ॥
అడవికి వెళ్ళిన పార్థుడిని చూసి, దుఃఖానికి అర్హుడు కాని, సుఖానికి తగినవాడిని చూసి కూడా, మీ కోపం పెరగడం లేదు; అందువల్ల, భారతా, నేను మోహంలో పడుతున్నాను.
3.27.28
यो देवांश्च मनुष्यांश्च सर्पांश्चैकरथोऽजयत् ।
तं ते वनगतं दृष्ट्वा कस्मान्मन्युर्न वर्धते ॥ ३.२७.२८ ॥
ఒంటరి రథంపై దేవతలను, మనుష్యులను, సర్పాలను జయించినవాడిని, మీ వనవాసంలో చూసి, మీ కోపం ఎందుకు పెరగడం లేదు?
3.27.29
यो यानैरद्भुताकारैर्हयैर्नागैश्च संवृतः ।
प्रसह्य वित्तान्यादत्त पार्थिवेभ्यः परंतप ॥ ३.२७.२९ ॥
అద్భుత ఆకృతి గల రథాలు, గుర్రాలు, ఏనుగులతో చుట్టబడి, రాజుల నుండి బలవంతంగా ధనాలు తీసుకున్నవాడు, పరంతపా.
3.27.30
क्षिपत्येकेन वेगेन पञ्चबाणशतानि यः ।
तं ते वनगतं दृष्ट्वा कस्मान्मन्युर्न वर्धते ॥ ३.२७.३० ॥
ఒకే వేగంతో ఐదు వందల బాణాలను విడిచేవాడిని, మీ వనవాసంలో చూసి, మీ కోపం ఎందుకు పెరగడం లేదు?
3.27.31
श्यामं बृहन्तं तरुणं चर्मिणामुत्तमं रणे ।
नकुलं ते वने दृष्ट्वा कस्मान्मन्युर्न वर्धते ॥ ३.२७.३१ ॥
యుద్ధంలో డాలు ధరించిన వీరులలో ఉత్తముడు, నల్లని వర్ణం, పొడవైన దేహం, యౌవనం కలిగిన నకులుడిని అడవిలో చూసీ నీ కోపం ఎందుకు పెరగడం లేదు?
3.27.32
दर्शनीयं च शूरं च माद्रीपुत्रं युधिष्ठिर ।
सहदेवं वने दृष्ट्वा कस्मात्क्षमसि पार्थिव ॥ ३.२७.३२ ॥
యుధిష్ఠిరా, అందమైన, శూరుడైన మాద్రీ కుమారుడు సహదేవుడిని అడవిలో చూసీ ఓ రాజా, నీవు ఎందుకు సహిస్తున్నావు?
3.27.33
नकुलं सहदेवं च दृष्ट्वा ते दुःखितावुभौ ।
अदुःखार्हौ मनुष्येन्द्र कस्मान्मन्युर्न वर्धते ॥ ३.२७.३३ ॥
మనుష్యేంద్రా, దుఃఖానికి అర్హులు కాని నకులుడు, సహదేవుడు ఇద్దరూ దుఃఖంలో ఉండగా చూసీ నీ కోపం ఎందుకు పెరగడం లేదు?
3.27.34
द्रुपदस्य कुले जातां स्नुषां पाण्डोर्महात्मनः ।
धृष्टद्युम्नस्य भगिनीं वीरपत्नीमनुव्रताम्।
मां वै वनगतां दृष्ट्वा कस्मात्क्षमसि पार्थिव ॥ ३.२७.३४ ॥
ద్రుపదుని కులంలో జన్మించి, మహాత్ముడైన పాండుని కోడలిగా, ధృష్టద్యుమ్నుని సోదరిగా, వీరుల భార్యగా, అనుసరించే నన్ను అడవికి వెళ్ళినదిగా చూసీ ఓ రాజా, నీవు ఎందుకు సహిస్తున్నావు?
3.27.35
नूनं च तव नैवास्ति मन्युर्भरतसत्तम ।
यत्ते भ्रातॄंश्च मां चैव दृष्ट्वा नव्यथते मनः ॥ ३.२७.३५ ॥
భరతశ్రేష్ఠా, నిజంగా నీకు కోపమే లేదు; సోదరులను, నన్ను చూసీ నీ మనస్సు వ్యథ చెందడం లేదు.
3.27.36
न निर्मन्युःक्षत्रियोऽस्ति लोके निर्वचनं स्मृतम् ।
तदद्य त्वयि पश्यामि क्षत्रिये विपरीतवत् ॥ ३.२७.३६ ॥
లోకంలో కోపం లేని క్షత్రియుడు ఉండడు అని నియమం చెప్పబడింది; కానీ ఇప్పుడు క్షత్రియుడవైన నీలో దానికి విరుద్ధంగా చూస్తున్నాను.
3.27.37
यो न दर्शयते तेजः क्षत्रियः काल आगते ।
सर्वभूतानि तं पार्थ सदा परिभवन्त्युत ॥ ३.२७.३७ ॥
కాలం వచ్చినప్పుడు తన తేజస్సును ప్రదర్శించని క్షత్రియుడిని, ఓ పార్థా, సర్వ ప్రాణులు ఎప్పుడూ తిరస్కరిస్తాయి.
3.27.38
तत्त्वया न क्षमा कार्या शत्रून्प्रति कथंचन ।
तेजसैव हि ते शक्या निहन्तुं नात्र संशयः ॥ ३.२७.३८ ॥
కాబట్టి శత్రువుల పట్ల నీవు ఏ విధంగానూ క్షమ చూపకూడదు. తేజస్సుతోనే నీవు వారిని సంహరించగలవు; ఇందులో సందేహం లేదు.
3.27.39
तथैव यः क्षमाकाले क्षत्रियो नोपशाम्यति ।
अप्रियः सर्वभूतानां सोमुत्रेह च नश्यति ॥ ३.२७.३९ ॥
అలాగే, క్షమ చూపవలసిన కాలంలో శాంతించని క్షత్రియుడు సర్వ ప్రాణులకు అప్రియుడై ఇహంలోనూ పరంలోనూ నశిస్తాడు.