Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 3.27

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

3.27.1

ततो वनगताः पार्थाः सायाह्ने सह कृष्णया ।
उपविष्टाः कथाश्चक्रुर्दुःखशोकपरायणाः ॥ ३.२७.१ ॥

ତାପରେ ବନକୁ ଯାଇଥିବା ପାର୍ଥମାନେ ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ କୃଷ୍ଣାଙ୍କ ସହିତ ବସି ଦୁଃଖ ଓ ଶୋକରେ ମଗ୍ନ ହୋଇ କଥା ହେଲେ।

3.27.2

प्रिया च दर्शनीया च पण्डिता च पतिव्रता ।
अथ कृष्णा धर्मराजमिदं वचनमब्रवीत् ॥ ३.२७.२ ॥

ପ୍ରିୟା, ଦର୍ଶନୀୟା, ପଣ୍ଡିତା ଓ ପତିବ୍ରତା କୃଷ୍ଣା ତାପରେ ଧର୍ମରାଜଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ।

3.27.3

न नूनं तस्य पापस्य दुःखमस्मासु किंचन ।
विद्यते धार्तराष्ट्रस्य नृशंसस्य दुरात्मनः ॥ ३.२७.३ ॥

ନିଶ୍ଚୟ ସେହି ପାପୀ, କ୍ରୂର, ଦୁରାତ୍ମା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଆମ ଉପରେ କୌଣସି ଦୁଃଖ ନାହିଁ।

3.27.4

यस्त्वां राजन्मया सार्धमजिनैः प्रतिवासितम् ।
वनं प्रस्थाप्य दुष्टात्मा नान्वतप्यत दुर्मतिः ॥ ३.२७.४ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ଯେ ଦୁରାତ୍ମା ଦୁର୍ମତି ତୁମକୁ ମୋ ସହିତ ମୃଗଚର୍ମ ପିନ୍ଧାଇ ବନକୁ ପଠାଇଲା, ସେ ଅନୁତାପ ମଧ୍ୟ କଲା ନାହିଁ।

3.27.5

आयसं हृदयं नूनं तस्य दुष्कृतकर्मणः ।
यस्त्वां धर्मपरं श्रेष्ठं रूक्षाण्यश्रावयत्तदा।
वचनान्यपरोक्षाणि दुर्वाच्यानि च संसदि ॥ ३.२७.५ ॥

ନିଶ୍ଚୟ ସେହି ଦୁଷ୍କର୍ମୀର ହୃଦୟ ଲୌହର; ଯେ ଧର୍ମପରାୟଣ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତୁମକୁ ସେତେବେଳେ ସଭାରେ କଠୋର ଓ ନିନ୍ଦନୀୟ ବାକ୍ୟ ଶୁଣାଇଥିଲା।

3.27.6

सुखोचितमदुःखार्हं दुरात्मा ससुहृद्गणः ।
ईदृशं दुःखमानीय मोदते पापपूरुषः ॥ ३.२७.६ ॥

ସୁଖର ଯୋଗ୍ୟ, ଦୁଃଖର ଅଯୋଗ୍ୟ ତୁମକୁ ଏପରି ଦୁଃଖ ଦେଇ ସେହି ଦୁରାତ୍ମା, ପାପୀ ପୁରୁଷ ନିଜ ସାଙ୍ଗମାନଙ୍କ ସହିତ ଆନନ୍ଦ କରୁଛି।

3.27.7

चतुर्णामेव पापानामस्रं न पतितं तदा ।
त्वयि भारत निष्क्रान्ते वनायाजिनवाससि ॥ ३.२७.७ ॥

ହେ ଭରତ, ତୁମେ ମୃଗଚର୍ମ ପିନ୍ଧି ବନକୁ ଯାଉଥିଲ ବେଳେ ସେଇ ଚାରି ପାପୀଙ୍କ ପାଇଁ ଗୋଟିଏ ବି ଲୁହ ଝରି ନ ଥିଲା।

3.27.8

दुर्योधनस्य कर्णस्य शकुनेश्च दुरात्मनः ।
दुर्भ्रातुस्तस्य चोग्रस्य राजन्दुःखशासनस्य च ॥ ३.२७.८ ॥

ହେ ରାଜନ, ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ, କର୍ଣ୍ଣ, ଦୁରାତ୍ମା ଶକୁନି, ସେଇ ଦୁଷ୍ଟ ଭାଇ ଦୁଃଶାସନ ଓ ସେଇ କ୍ରୂର ପାଇଁ ମଧ୍ୟ।

3.27.9

इतरेषां तु सर्वेषां कुरूणां कुरुसत्तम ।
दुःखेनाभिपरीतानां नेत्रेभ्यः प्रापतज्जलम् ॥ ३.२७.९ ॥

ହେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦୁଃଖରେ ଅଭିଭୂତ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ କୁରୁଙ୍କ ଆଖିରୁ ଲୁହ ଝରିଥିଲା।

3.27.10

इदं च शयनं दृष्ट्वा यच्चासीत्ते पुरातनम् ।
शोचामित्वां महाराजदुःखानर्हंसुखोचितम् ॥ ३.२७.१० ॥

ଏହି ଶଯ୍ୟା ଓ ତୁମର ଯାହା ପୂର୍ବରୁ ଥିଲା ତାହା ଦେଖି, ହେ ମହାରାଜ, ଦୁଃଖର ଅଯୋଗ୍ୟ, ସୁଖର ଯୋଗ୍ୟ ତୁମ ପାଇଁ ମୁଁ ଶୋକ କରୁଛି।

3.27.11

दान्तं यच्च सभामध्य आसनं रत्नभूषितम् ।
दृष्ट्वा कुशबृशीं चेमां शोको मां दारयत्ययम् ॥ ३.२७.११ ॥

ସଭା ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ରତ୍ନଭୂଷିତ ଦନ୍ତାସନ ଓ ଏହି କୁଶ ଚଟାଣି ଦେଖି ଏହି ଶୋକ ମୋତେ ବିଦୀର୍ଣ୍ଣ କରୁଛି।

3.27.12

यदपश्यं सभायां त्वां राजभिः परिवारितम् ।
तच्च राजन्नपश्यन्त्याः का सान्तिर्हृदयस्यमे ॥ ३.२७.१२ ॥

ସଭାରେ ତୁମକୁ ରାଜାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ରହିଥିବାର ମୁଁ ଦେଖିଥିଲି। ହେ ରାଜନ, ତାହା ଏବେ ନ ଦେଖୁଥିବା ମୋ ହୃଦୟକୁ କଅଣ ସାନ୍ତ୍ୱନା?

3.27.13

या त्वाऽह्रं चन्दनादिग्धमपश्यं सूर्यवर्चसम् ।
सा त्वां पङ्कमलादिग्धं दृष्ट्वा मुह्यामि भारत ॥ ३.२७.१३ ॥

ଚନ୍ଦନ ଲେପିତ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମ ତେଜସ୍ୱୀ ତୁମକୁ ମୁଁ ଦେଖିଥିଲି; ଆଜି ପଙ୍କ ଓ ମଇଳାରେ ଲିପ୍ତ ତୁମକୁ ଦେଖି ମୁଁ ମୂର୍ଚ୍ଛିତ ହେଉଛି, ହେ ଭାରତ।

3.27.14

या त्वाऽहं कौशिकैर्वस्त्रैः शुभ्रैराच्छादितं पुरा ।
दृष्टवत्यस्मिराजेनद्र साऽद्य पश्यामि चीरिणम् ॥ ३.२७.१४ ॥

ପୂର୍ବେ ରେଶମୀ ଓ ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ରରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ ତୁମକୁ ମୁଁ ଦେଖିଥିଲି, ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର; ଆଜି ତୁମକୁ ବଲ୍କଳ ପରିହିତ ଦେଖୁଛି।

3.27.15

यच्च तद्रुक्मपात्रीभिर्ब्राह्मणेभ्यः सहस्रशः ।
ह्रियते ते गृहादन्नं संस्कृतंसार्वकामिकम् ॥ ३.२७.१५ ॥

ସୁନା ପାତ୍ରରେ ହଜାର ହଜାର ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଇଁ ତୁମ ଘରରୁ ସବୁ କାମନା ପୂରଣକାରୀ ସଂସ୍କୃତ ଅନ୍ନ ନିଆଯାଉଥିଲା।

3.27.16

यतीनामगृहाणां ते तथैव गृहमेधिनाम् ।
दीयते भोजनं राजन्नतीव गुणवत्प्रभो ॥ ३.२७.१६ ॥

ତୁମ ଘରରୁ ଯତୀ, ଗୃହହୀନ ଓ ଗୃହସ୍ଥମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି ଅତି ଉତ୍ତମ ଭୋଜନ ଦିଆଯାଉଥିଲା, ହେ ରାଜନ, ହେ ପ୍ରଭୋ।

3.27.17

सत्कृतानि सहस्राणि सर्वकामैः पुरा गृहे ।
सर्वकामैः सुविहितैर्यदपूजयथा द्विजान्।
तच्च राजन्नपश्यन्त्याः का शान्तिर्हृदयस्य मे ॥ ३.२७.१७ ॥

ପୂର୍ବରେ ତୁମ ଘରେ ସବୁ କାମନା ସହିତ ସୁବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଭାବେ ହଜାର ହଜାର ଦ୍ୱିଜ ସତ୍କୃତ ହେଉଥିଲେ, ଯାହାଙ୍କୁ ତୁମେ ସବୁ କାମନାରେ ପୂଜା କରିଥିଲ। ହେ ରାଜନ, ସେସବୁ ନ ଦେଖୁଥିବା ମୋ ହୃଦୟକୁ କେଉଁ ଶାନ୍ତି?

3.27.18

यत्ते भ्रातॄन्महाराज युवानो मृष्टकुण्डलाः ।
अभोजयन्त मृष्टान्नैः सूदाः परमसंस्कृतैः ॥ ३.२७.१८ ॥

ହେ ମହାରାଜ, ତୁମ ଭାଇମାନଙ୍କୁ ଚମକୁଥିବା କୁଣ୍ଡଳଧାରୀ ଯୁବ ରାନ୍ଧୁଣିଆମାନେ ଅତି ସଂସ୍କୃତ ସୁସ୍ୱାଦୁ ଅନ୍ନରେ ଭୋଜନ କରାଉଥିଲେ।

3.27.19

सर्वांस्तानद्य पश्यामि वने वन्येन जीविनः ।
अदुःखार्हान्मनुष्येन्द्र नोपशाम्यति मे मनः ॥ ३.२७.१९ ॥

ହେ ମନୁଷ୍ୟେନ୍ଦ୍ର, ଦୁଃଖର ଯୋଗ୍ୟ ନୁହଁନ୍ତି ଯେଉଁମାନେ, ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆଜି ବନରେ ବନ୍ୟ ଖାଦ୍ୟରେ ଜୀବିତ ଦେଖୁଛି; ତଥାପି ମୋ ମନ ଶାନ୍ତ ହେଉନାହିଁ।

3.27.20

भीमसेनमिमं चापि दुःखितं वनवासिनम् ।
ध्यायतः किं न मन्युस्ते प्राप्ते काले विवर्धते ॥ ३.२७.२० ॥

ବନରେ ବାସ କରୁଥିବା ଦୁଃଖୀ ଏହି ଭୀମସେନଙ୍କ କଥା ଚିନ୍ତା କରିବା ସମୟରେ, ଉପଯୁକ୍ତ ସମୟ ଆସିଲେ ମଧ୍ୟ ତୁମ୍ଭର କ୍ରୋଧ କାହିଁକି ବଢ଼ୁନାହିଁ?

3.27.21

भीमसेनं हि कर्माणि स्वयं कुर्वाणमच्युतम् ।
सुखार्हं दुःखितं दृष्ट्वा कस्माद्राजन्नुपेक्षसे ॥ ३.२७.२१ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ନିଜେ କର୍ମ କରୁଥିବା, ଅଚଳ, ସୁଖର ଯୋଗ୍ୟ ଭୀମସେନଙ୍କୁ ଦୁଃଖୀ ଦେଖି ତୁମେ କାହିଁକି ଉପେକ୍ଷା କରୁଛ?

3.27.22

सत्कृतं विविधैर्यानैर्वस्त्रैरुच्चावचैस्तथा ।
तं ते वनगतं दृष्ट्वा कस्मान्मन्युर्न वर्धते ॥ ३.२७.२२ ॥

ବିବିଧ ଯାନ ଓ ଉଚ୍ଚନୀଚ ବସ୍ତ୍ରରେ ସତ୍କୃତ ସେ ବନକୁ ଯାଇଛି ଦେଖି ମଧ୍ୟ ତୁମ୍ଭର କ୍ରୋଧ କାହିଁକି ବଢ଼ୁନାହିଁ?

3.27.23

अयं कुरून्रणे सर्वान्हन्तुमुत्सहते प्रभुः ।
त्वत्प्रतिज्ञां प्रतीक्षंस्तु सहतेऽयं वृकोदरः ॥ ३.२७.२३ ॥

ସମର୍ଥ ଏହି ଭୀମ ଯୁଦ୍ଧରେ ସମସ୍ତ କୁରୁଙ୍କୁ ମାରିବା ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ; କିନ୍ତୁ ତୁମ୍ଭର ପ୍ରତିଜ୍ଞାର ଅପେକ୍ଷାରେ ବୃକୋଦର ଏହା ସହ୍ୟ କରୁଛି।

3.27.24

योऽर्जुनेनार्जुनस्तुल्यो द्विबाहुर्बहुबाहुना ।
शरातिसर्गे शीघ्रत्वात्कालान्तकयमोपमः ॥ ३.२७.२४ ॥

ଯିଏ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ସମାନ; ଦୁଇ ବାହୁ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବହୁବାହୁଙ୍କ ସମାନ; ବାଣ ନିକ୍ଷେପର ବେଗରେ କାଳାନ୍ତକ ଯମ ସଦୃଶ।

3.27.25

यस् शस्त्रप्रतापेन प्रणताः सर्वपार्थिवाः ।
यज्ञे तव महाराज ब्राह्मणानुपतस्थिरे ॥ ३.२७.२५ ॥

ହେ ମହାରାଜ, ଯାହାଙ୍କ ଶସ୍ତ୍ରପ୍ରତାପରେ ସମସ୍ତ ରାଜା ପ୍ରଣତ ହୋଇଥିଲେ, ଆପଣଙ୍କ ଯଜ୍ଞରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ତାଙ୍କ ସେବାରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।

3.27.26

तमिमं पुरुषव्याघ्रं पूजितं देवदानवैः ।
ध्यायन्तमर्जुनं दृष्ट्वा कस्माद्राजन्न कुप्यसि ॥ ३.२७.२६ ॥

ଦେବ ଓ ଦାନବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ଏହି ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଚିନ୍ତାମଗ୍ନ ଦେଖି ମଧ୍ୟ, ହେ ରାଜନ୍, ଆପଣ କାହିଁକି କୋପ କରୁନାହାନ୍ତି?

3.27.27

दृष्ट्वा वनगतं पार्थमदुःखार्हं सुखोचितम् ।
न च तेवर्धते मन्युस्तेन मुह्यामि भारत ॥ ३.२७.२७ ॥

ବନଗତ ପାର୍ଥଙ୍କୁ ଦେଖି, ଯିଏ ଦୁଃଖର ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ ବରଂ ସୁଖର ଯୋଗ୍ୟ, ଆପଣଙ୍କ କୋପ ବଢ଼ୁ ନାହିଁ; ସେଥିପାଇଁ, ହେ ଭାରତ, ମୁଁ ମୋହଗ୍ରସ୍ତ ହେଉଛି।

3.27.28

यो देवांश्च मनुष्यांश्च सर्पांश्चैकरथोऽजयत् ।
तं ते वनगतं दृष्ट्वा कस्मान्मन्युर्न वर्धते ॥ ३.२७.२८ ॥

ଏକ ରଥରେ ଦେବ, ମନୁଷ୍ୟ ଓ ସର୍ପଙ୍କୁ ଜିତିଥିବା ତାଙ୍କୁ ବନଗତ ଦେଖି ଆପଣଙ୍କ କୋପ କାହିଁକି ବଢ଼ୁନାହିଁ?

3.27.29

यो यानैरद्भुताकारैर्हयैर्नागैश्च संवृतः ।
प्रसह्य वित्तान्यादत्त पार्थिवेभ्यः परंतप ॥ ३.२७.२९ ॥

ଅଦ୍ଭୁତ ଆକାରର ରଥ, ଘୋଡ଼ା ଓ ହାତୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରି, ଯିଏ ରାଜାମାନଙ୍କଠାରୁ ବଳପୂର୍ବକ ଧନ ନେଇଥିଲେ, ହେ ପରନ୍ତପ।

3.27.30

क्षिपत्येकेन वेगेन पञ्चबाणशतानि यः ।
तं ते वनगतं दृष्ट्वा कस्मान्मन्युर्न वर्धते ॥ ३.२७.३० ॥

ଏକ ବେଗରେ ପାଞ୍ଚ ଶହ ବାଣ ନିକ୍ଷେପ କରୁଥିବା ତାଙ୍କୁ ବନଗତ ଦେଖି ଆପଣଙ୍କ କୋପ କାହିଁକି ବଢ଼ୁନାହିଁ?

3.27.31

श्यामं बृहन्तं तरुणं चर्मिणामुत्तमं रणे ।
नकुलं ते वने दृष्ट्वा कस्मान्मन्युर्न वर्धते ॥ ३.२७.३१ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ଢାଲଧାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶ୍ୟାମବର୍ଣ୍ଣ, ଲମ୍ବା ଓ ଯୁବକ ନକୁଳଙ୍କୁ ବନରେ ଦେଖି ମଧ୍ୟ ତୁମ୍ଭ କ୍ରୋଧ କାହିଁକି ବଢ଼ୁ ନାହିଁ?

3.27.32

दर्शनीयं च शूरं च माद्रीपुत्रं युधिष्ठिर ।
सहदेवं वने दृष्ट्वा कस्मात्क्षमसि पार्थिव ॥ ३.२७.३२ ॥

ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ସୁନ୍ଦର ଓ ଶୂରବୀର ମାଦ୍ରୀପୁତ୍ର ସହଦେବଙ୍କୁ ବନରେ ଦେଖି ହେ ରାଜନ, ତୁମେ କାହିଁକି କ୍ଷମା କରୁଛ?

3.27.33

नकुलं सहदेवं च दृष्ट्वा ते दुःखितावुभौ ।
अदुःखार्हौ मनुष्येन्द्र कस्मान्मन्युर्न वर्धते ॥ ३.२७.३३ ॥

ହେ ମନୁଷ୍ୟେନ୍ଦ୍ର, ଦୁଃଖର ଅଯୋଗ୍ୟ ନକୁଳ ଓ ସହଦେବ ଉଭୟଙ୍କୁ ଦୁଃଖିତ ଦେଖି ମଧ୍ୟ ତୁମ୍ଭ କ୍ରୋଧ କାହିଁକି ବଢ଼ୁ ନାହିଁ?

3.27.34

द्रुपदस्य कुले जातां स्नुषां पाण्डोर्महात्मनः ।
धृष्टद्युम्नस्य भगिनीं वीरपत्नीमनुव्रताम्।
मां वै वनगतां दृष्ट्वा कस्मात्क्षमसि पार्थिव ॥ ३.२७.३४ ॥

ଦ୍ରୁପଦ କୁଳରେ ଜନ୍ମିତା, ମହାତ୍ମା ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ପୁତ୍ରବଧୂ, ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ଭଉଣୀ, ବୀରପତ୍ନୀ ଓ ଅନୁବ୍ରତା ମୋତେ ବନକୁ ଯାଉଥିବା ଦେଖି ହେ ରାଜନ, ତୁମ୍ଭେ କାହିଁକି କ୍ଷମା କରୁଛ?

3.27.35

नूनं च तव नैवास्ति मन्युर्भरतसत्तम ।
यत्ते भ्रातॄंश्च मां चैव दृष्ट्वा नव्यथते मनः ॥ ३.२७.३५ ॥

ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ନିଶ୍ଚୟ ତୁମ୍ଭ ମଧ୍ୟରେ କ୍ରୋଧ ନାହିଁ; ଭାଇ ଓ ମୋତେ ଦେଖି ମଧ୍ୟ ତୁମ୍ଭ ମନ ବ୍ୟଥିତ ହେଉ ନାହିଁ।

3.27.36

न निर्मन्युःक्षत्रियोऽस्ति लोके निर्वचनं स्मृतम् ।
तदद्य त्वयि पश्यामि क्षत्रिये विपरीतवत् ॥ ३.२७.३६ ॥

ଜଗତରେ କ୍ରୋଧରହିତ କ୍ଷତ୍ରିୟ ନାହାନ୍ତି, ଏହା ନିର୍ବଚନ ସ୍ମୃତ ଅଛି; କିନ୍ତୁ ଆଜି କ୍ଷତ୍ରିୟ ତୁମ୍ଭଠାରେ ମୁଁ ତାହାର ବିପରୀତ ଦେଖୁଛି।

3.27.37

यो न दर्शयते तेजः क्षत्रियः काल आगते ।
सर्वभूतानि तं पार्थ सदा परिभवन्त्युत ॥ ३.२७.३७ ॥

ଯେଉଁ କ୍ଷତ୍ରିୟ ସମୟ ଆସିଲେ ନିଜର ତେଜ ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ହେ ପାର୍ଥ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ସଦା ତାଙ୍କୁ ଅବମାନନା କରନ୍ତି।

3.27.38

तत्त्वया न क्षमा कार्या शत्रून्प्रति कथंचन ।
तेजसैव हि ते शक्या निहन्तुं नात्र संशयः ॥ ३.२७.३८ ॥

ତେଣୁ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ତୁମେ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ କ୍ଷମା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ତେଜ ଦ୍ୱାରା ହିଁ ତୁମେ ସେମାନଙ୍କୁ ବଧ କରିପାରିବ, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

3.27.39

तथैव यः क्षमाकाले क्षत्रियो नोपशाम्यति ।
अप्रियः सर्वभूतानां सोमुत्रेह च नश्यति ॥ ३.२७.३९ ॥

ସେହିପରି, କ୍ଷମାର ସମୟରେ ଯେଉଁ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଶାନ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ, ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପାଇଁ ଅପ୍ରିୟ ହୋଇ ଇହଲୋକ ଓ ପରଲୋକ ଉଭୟରେ ନଷ୍ଟ ହୁଏ।