ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 3.274

3.274.1

एवं हृतायां कृष्णायां प्राप्य क्लेशमनुत्तमम् ।
अत ऊर्द्वं नरव्याघ्राः किमकुर्वत पाण्डवाः ॥ ३.२७४.१ ॥

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਹਰੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਤੇ ਪਰਮ ਕਲੇਸ਼ ਪਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਰਵਿਆਘਰ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ?

एवं कृष्णां मोक्षयित्वाविनिर्जित्य जयद्रथम् ।
आसांचक्रे मुनिगणैर्धर्मराजो युधिष्टिरः ॥ ३.२७४.२ ॥

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਛੁਡਾ ਕੇ ਅਤੇ ਜਯਦ੍ਰਥ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਰਾ ਕੇ, ਧਰਮਰਾਜ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਬੈਠੇ।

तेषां मध्येमहर्षीणां शृण्वतामनुशोचताम् ।
मार्कण्डेयमिदं वाक्यमब्रवीत्पाण्डुनन्दनः ॥ ३.२७४.३ ॥

ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ, ਜੋ ਸੁਣ ਰਹੇ ਸਨ ਅਤੇ ਸੋਗ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਿਹਾ।

भगवन्देवर्षीणां त्वं ख्यातो भूतभविष्यवित् ।
संशयं परिपृच्छमि च्छिन्धि मे हृदि संस्थितम् ॥ ३.२७४.४ ॥

ਭਗਵਾਨ, ਦੇਵਰਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਭੂਤ-ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ। ਮੈਂ ਇੱਕ ਸੰਸ਼ਯ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ; ਮੇਰੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਉਸ ਨੂੰ ਕੱਟੋ।

द्रुपदस्य सुता ह्येषा वेदिमध्यात्समुत्थिता ।
अयोनिजा महाभागास्नुषा पाण्डोर्महात्मनः ॥ ३.२७४.५ ॥

ਇਹ ਦ੍ਰੁਪਦ ਦੀ ਧੀ ਹੈ; ਯਗਿਆ-ਵੇਦੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ; ਅਯੋਨਿਜਾ; ਮਹਾਭਾਗਾ; ਮਹਾਤਮਾ ਪਾਂਡੂ ਦੀ ਨੂੰਹ।

मन्ये कालश्च भगवान्दैवं च दुरतिक्रमम् ।
भवितव्यं च भूतानां यस् नास्ति व्यतिक्रमः ॥ ३.२७४.६ ॥

ਮੇਰਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕਾਲ ਭਗਵਾਨ ਹੈ ਅਤੇ ਦੈਵ ਨੂੰ ਲੰਘਣਾ ਔਖਾ ਹੈ; ਜੋ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਲਈ ਹੋਣਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਉਲੰਘਣ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

कथं हि पत्नीमस्माकं धर्मज्ञां धर्मचारिणीम् ।
संस्पृशेदीदृशो भावः शुचिं स्तैन्यमिवानृतम् ॥ ३.२७४.७ ॥

ਧਰਮ ਜਾਣਨ ਵਾਲੀ ਤੇ ਧਰਮ ਦਾ ਪਾਲਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸਾਡੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਭਾਵ ਕਿਵੇਂ ਛੂਹ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਸ਼ੁੱਧ ਨੂੰ ਚੋਰੀ ਅਤੇ ਝੂਠ ਛੂਹਣ ਵਾਂਗ।

न हि पापं कृतंकिंचित्कर्म वा निन्दितं क्वचित् ।
द्रौपद्या ब्राह्मणेष्वेव धर्मः सुचरितो महान् ॥ ३.२७४.८ ॥

ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਨੇ ਕਦੇ ਕੋਈ ਪਾਪ ਜਾਂ ਨਿੰਦਤ ਕਰਮ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ; ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਉਸਨੇ ਮਹਾਨ ਧਰਮ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਭਾਇਆ ਹੈ।

तां जहार बलाद्राजा मूढबुद्धिर्जयद्रथः ।
तस्याः संहरणात्पापः शिरसः केशवापनम् ॥ ३.२७४.९ ॥

ਮੂਰਖ-ਬੁੱਧੀ ਰਾਜੇ ਜਯਦਰਥ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਚੁੱਕ ਲਿਆ; ਉਸ ਨੂੰ ਹਰਨ ਕਰਨ ਕਰਕੇ ਉਸ ਪਾਪੀ ਨੂੰ ਸਿਰ ਮੁੰਡਵਾਉਣਾ ਪਿਆ।

पराजयं च संग्रामे ससहाः समाप्तवान् ।
प्रत्याहृता तथाऽस्माभिर्हत्वा तत्सैन्धवं बलम् ॥ ३.२७४.१० ॥

ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਹਾਰ ਗਿਆ; ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਉਸ ਸੈਂਧਵ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਆਏ।

तद्दारहरणं प्राप्तमस्माभिरवितर्कितम् ।
दुःखश्चायं वने वासो मृगयायां च जीविका ॥ ३.२७४.११ ॥

ਪਤਨੀ ਦਾ ਹਰਨ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਅਣਕਿਆਸੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆ ਪਿਆ; ਅਤੇ ਇਹ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵਾਸ ਅਤੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਨਾਲ ਜੀਵਿਕਾ ਦੁਖਦਾਈ ਹੈ।

हिंसा च मृगजातीनां वनौकोभिर्वनौकसाम् ।
ज्ञातिभिर्विप्रवासश्च मिथ्याव्यवसितैरियम् ॥ ३.२७४.१२ ॥

ਜੰਗਲ ਵਾਸੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਮ੍ਰਿਗ ਜਾਤੀਆਂ ਦੀ ਹਿੰਸਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਅਤੇ ਝੂਠੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਕਾਰਨ ਇਹ ਬਨਵਾਸ ਆਇਆ ਹੈ।

अस्ति नूनं मया कश्चिदल्पभाग्यतरो नरः ।
भवता दृष्टपूर्वो वा श्रुतपूर्वोऽपि वा क्वचित् ॥ ३.२७४.१३ ॥

ਕੀ ਮੈਂ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਬਹੁਤ ਬਦਕਿਸਮਤ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ? ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਕਦੇ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ?