ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 3.276
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.276.1
पुलस्त्यस् तु यः क्रोधादर्धदेहोऽभवन्मुनिः ।
विश्रवानाम सक्रोधं पितरं राक्षसेश्वरः। ॥ ३.२७६.१ ॥
ਕ੍ਰੋਧ ਕਾਰਨ ਅੱਧੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਹੋਏ ਮੁਨੀ ਪੁਲਸਤਿ — ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵਿਸ਼ਰਵਾ। ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਵਰਤਿਆ ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਬਣਿਆ।
3.276.2
बुबुधे तं तु सक्रोधं पितरं राक्षसेश्वरः ।
कुबेरस्तत्प्रसादार्थं यतते स्म सदा नृप ॥ ३.२७६.२ ॥
ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੇ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਪਛਾਣਿਆ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਕੁਬੇਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਲਈ ਸਦਾ ਯਤਨ ਕਰਦਾ ਸੀ।
3.276.3
स राजराजो लङ्कायां न्यवसन्नरवाहनः ।
राक्षसीः प्रददौ तिस्रः पितुर्वै परिचारिकाः ॥ ३.२७६.३ ॥
ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਉਹ ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਸੀ — ਨਰਵਾਹਨ। ਪਿਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਤਿੰਨ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਸੇਵਿਕਾਵਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ।
3.276.4
ताः सदा तं महात्मानं संतोषयितुमुद्यताः ।
ऋषिं भरतशार्दूल नृत्यगीतविशारदाः ॥ ३.२७६.४ ॥
ਉਹ ਸਦਾ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਤਤਪਰ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਸਨ, ਹੇ ਭਰਤਸ਼ਾਰਦੂਲ — ਨ੍ਰਿਤ ਤੇ ਗੀਤ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁਣ।
3.276.5
पुष्पोत्कटा च राका च मालिनी च विशांपते ।
अन्योन्यस्पर्धयाराजञ्श्रेयस्कामाः सुमध्यमाः ॥ ३.२७६.५ ॥
ਪੁਸ਼ਪੋਤਕਟਾ, ਰਾਕਾ ਅਤੇ ਮਾਲਿਨੀ — ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ! ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇੱਕ-ਦੂਜੀ ਨਾਲ ਹੋੜ ਕਰਦੀਆਂ, ਕਲਿਆਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀਆਂ, ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀਆਂ।
3.276.6
स तासां भगवांस्तुष्टो महात्मा प्रददौ वरान् ।
लोकपालोपमान्पुत्रानकैकस्या यथेप्सितान् ॥ ३.२७६.६ ॥
ਉਹ ਭਗਵਾਨ, ਮਹਾਤਮਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਵਰ ਦਿੱਤੇ — ਲੋਕਪਾਲਾਂ ਵਰਗੇ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ, ਕੈਕਸੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਵੀ।
3.276.7
पुष्पोत्कटायां जज्ञाते द्वौ पुत्रौ राक्षसेश्वरौ ।
कुम्भकर्णदशग्रीवौ बलेनाप्रतिमौ भुवि ॥ ३.२७६.७ ॥
ਪੁਸ਼ਪੋਤਕਟਾ ਨੂੰ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮੇ; ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਦੋ ਸੁਆਮੀ — ਕੁੰਭਕਰਣ ਅਤੇ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਬਲ ਵਿੱਚ ਬੇਮਿਸਾਲ।
3.276.8
मालिन जनयामास पुत्रमेकं विभीषणम् ।
राकार्या मिथुनं जज्ञे खरः शूर्पणखा तथा ॥ ३.२७६.८ ॥
ਮਾਲਿਨੀ ਨੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ; ਰਾਕਾ ਨੂੰ ਜੁੜਵਾਂ ਜੋੜਾ ਜਨਮਿਆ — ਖਰ ਅਤੇ ਸ਼ੂਰਪਣਖਾ।
3.276.9
विभीषणस्तु रूपेण सर्वेभ्योऽभ्यधिकोऽभवत् ।
स बभूव महाभागो धर्मगोप्ता क्रियारतिः ॥ ३.२७६.९ ॥
ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਮਹਾਭਾਗ, ਧਰਮ ਦਾ ਰੱਖਿਅਕ ਅਤੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਸੀ।
3.276.10
दशग्रीवस्तु सर्वेषां श्रेष्ठो राक्षसपुङ्गवः ।
महोत्साहो महावीर्यो महासत्वपराक्रमः ॥ ३.२७६.१० ॥
ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵ ਸਭ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸੀ — ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਵਿੱਚ ਬਲਦ; ਵੱਡੇ ਉਤਸ਼ਾਹ, ਵੱਡੇ ਵੀਰਜ, ਵੱਡੇ ਸਤਵ ਅਤੇ ਪਰਾਕਰਮ ਵਾਲਾ।
3.276.11
कुम्भकर्णओ बलेनासीत्सर्वेभ्योऽभ्यधिको युधि ।
मायावी रणशौण्डश्चरौद्रश्च रजनीचरः ॥ ३.२७६.११ ॥
ਕੁੰਭਕਰਣ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਬਲ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੀ। ਉਹ ਮਾਇਆਵੀ, ਰਣ ਵਿੱਚ ਸੂਰਮਾ, ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ।
3.276.12
खरो धनुषि विक्रान्तो ब्रह्मद्विट् पिशिताशनः ।
सिद्धविघ्नकरी चापि रौद्री शूर्पणखा तदा ॥ ३.२७६.१२ ॥
ਖਰ ਧਨੁਸ਼ ਵਿੱਚ ਪਰਾਕਰਮੀ ਸੀ — ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਵੈਰ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਮਾਸਾਹਾਰੀ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਸ਼ੂਰਪਣਖਾ ਵੀ ਭਿਆਨਕ ਸੀ, ਸਿੱਧਾਂ ਦੇ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪਾਉਣ ਵਾਲੀ।
3.276.13
सर्वे वेदविदः शूराः सर्वेसुचरितव्रताः ।
ऊषुः पित्रा सह रता गन्धमादनपर्वते ॥ ३.२७६.१३ ॥
ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ, ਸੂਰਵੀਰ ਅਤੇ ਸਦਾਚਾਰ ਵਰਤਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਗੰਧਮਾਦਨ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।
3.276.14
ततो वैश्रवणं तत्र ददृशुर्नरवाहनम् ।
पित्रा सार्धं समासीनमृद्ध्या परमया युतम् ॥ ३.२७६.१४ ॥
ਫਿਰ ਉੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਰਵਾਹਨ ਵੈਸ਼ਰਵਣ (ਕੁਬੇਰ) ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਬੈਠਾ ਸੀ ਅਤੇ ਪਰਮ ਐਸ਼ਵਰਜ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ।
3.276.15
जातामर्षास्ततस्ते तु तपसे धृतनिश्चयाः ।
ब्रह्माणं तोषयामासुर्घोरेण तपसा तदा ॥ ३.२७६.१५ ॥
ਫਿਰ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤਪ ਕਰਨ ਦਾ ਪੱਕਾ ਇਰਾਦਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਘੋਰ ਤਪ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ।
3.276.16
अतिष्ठदेकपादेन सहस्रं परिवत्सरान् ।
वायुभक्षो दशग्रीवः पञ्चाग्निः सुसमाहितः ॥ ३.२७६.१६ ॥
ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵ (ਰਾਵਣ) ਹਵਾ ਹੀ ਖਾ ਕੇ, ਪੰਜ ਅੱਗਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਪੂਰੀ ਇਕਾਗਰਤਾ ਨਾਲ ਇੱਕ ਪੈਰ ਉੱਤੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਖੜ੍ਹਾ ਰਿਹਾ।
3.276.17
अधःशायी कुम्भकर्णो यताहारो यतव्रतः ।
विभीषणः शीर्णपर्णमेकमभ्यवहारयन् ॥ ३.२७६.१७ ॥
ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੌਣ ਵਾਲਾ ਕੁੰਭਕਰਣ ਸੰਜਮੀ ਆਹਾਰ ਅਤੇ ਸੰਜਮੀ ਵਰਤ ਰੱਖਦਾ ਸੀ; ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਇੱਕ ਹੀ ਸੁੱਕਾ ਪੱਤਾ ਖਾਂਦਾ ਸੀ।
3.276.18
उपवासरतिर्धीमान्सदा जप्यपरायणः ।
तमेव कालमातिष्ठत्तीव्रं तप उदारधीः ॥ ३.२७६.१८ ॥
ਉਪਵਾਸ ਵਿੱਚ ਰਤ, ਬੁੱਧੀਮਾਨ, ਸਦਾ ਜਪ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਉਦਾਰਬੁੱਧੀ (ਵਿਭੀਸ਼ਣ) ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਘੋਰ ਤਪ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।
3.276.19
स्वरः शूर्पणखा चैव तेषां वै तप्यतां तपः ।
परिचर्यां च रक्षां च चक्रतुर्हष्टमानसौ ॥ ३.२७६.१९ ॥
ਸ੍ਵਰ ਅਤੇ ਸ਼ੂਰਪਣਖਾ ਨੇ ਤਪ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਖੁਸ਼ ਮਨ ਨਾਲ ਕੀਤੀ।
3.276.20
पूर्णे वर्षसहस्रेतु शिरश्छित्त्वा दशाननः ।
जुहोत्यग्नौ दुराधर्षस्तेनातुष्यज्जगत्प्रभुः ॥ ३.२७६.२० ॥
ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋਣ ਤੇ ਦਸ਼ਾਨਨ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਕੱਟ ਕੇ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਆਹੂਤੀ ਦਿੱਤੀ; ਉਸ ਨਾਲ ਜਗਤ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ।
3.276.21
ततो ब्रह्मा स्वयं गत्वा तपसस्तान्न्यवारयत् ।
प्रलोभ्यवरदानेन सर्वानेवपृथक्पृथक् ॥ ३.२७६.२१ ॥
ਤਦ ਬ੍ਰਹਮਾ ਖੁਦ ਜਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਪ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਲੱਗੇ; ਵਰਦਾਨ ਨਾਲ ਲੁਭਾ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ।
3.276.22
प्रीतोऽस्मि वो निवर्तध्वं वरान्वृणुत पुत्रकाः ।
यद्यदिष्टमृते त्वेकममरत्वं तथाऽस्तु तत् ॥ ३.२७६.२२ ॥
ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ; ਵਾਪਸ ਜਾਓ, ਪੁੱਤਰੋ, ਵਰ ਮੰਗੋ। ਜੋ ਵੀ ਇੱਛਿਆ ਹੋਵੇ, ਇੱਕ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ—ਅਮਰਤਾ; ਉਹ ਤਾਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਰਹੇ।
3.276.23
यद्यदग्नौ हुतं सर्वं शिरस्ते महदीप्सया ।
तथैव तानि ते देहे भविष्यन्ति यथेप्सया ॥ ३.२७६.२३ ॥
ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਜੋ ਵੀ ਆਹੂਤ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਤੇਰਾ ਮਹਾਨ ਸਿਰ, ਇੱਛਾ ਨਾਲ—ਉਹ ਸਭ ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਤੇਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਹੋਣਗੇ।
3.276.24
वैरूप्यं च न ते देहे कामरूपधरस्तथा ।
भविष्यसि रणेऽरीणां विजेता न च संशयः ॥ ३.२७६.२४ ॥
ਤੇਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵਿਗਾੜ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ, ਤੂੰ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇਂਗਾ; ਤੂੰ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇਂਗਾ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
3.276.25
गन्धर्वदेवासुरतो यक्षराक्षसतस्तथा ।
सर्पकिंनरभूतेभ्यो न मे भूयात्पराभवः ॥ ३.२७६.२५ ॥
ਗੰਧਰਵ, ਦੇਵਤੇ, ਅਸੁਰ, ਯਕਸ਼, ਰਾਕਸ਼ਸ, ਅਤੇ ਸੱਪ, ਕਿੰਨਰ, ਭੂਤਾਂ ਤੋਂ ਮੇਰੀ ਹਾਰ ਨਾ ਹੋਵੇ।
3.276.26
य एते कीर्तिताः सर्वे न तेभ्योस्ति भयं रतव ।
ऋते मनुष्याद्भद्रं ते तथा तद्विहितं मया ॥ ३.२७६.२६ ॥
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਲਏ ਗਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਤੈਨੂੰ ਕੋਈ ਡਰ ਨਹੀਂ; ਮਨੁੱਖ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ। ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ; ਮੈਂ ਇਹੀ ਠਹਿਰਾਇਆ ਹੈ।
3.276.27
एवमुक्तो दशग्रीवस्तुष्टः समभवत्तदा ।
अवमेने हि दुर्बुद्धिर्मनुष्यान्पुरुषादकः ॥ ३.२७६.२७ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਦਸਗ੍ਰੀਵ ਉਦੋਂ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ। ਦੁਰਬੁੱਧੀ ਉਸ ਨਰਭੱਖੀ ਨੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਤੁੱਛ ਸਮਝਿਆ।
3.276.28
कुम्भकर्णमथोवाच तथैव प्रपितामहः ।
वरं वृणीष्व भद्रं ते प्रीतोस्मीति पुनःपुनः।
स वव्रे महतीं निद्रां तमसा ग्रस्तचेतनः ॥ ३.२७६.२८ ॥
ਫਿਰ ਕੁੰਭਕਰਣ ਨੂੰ ਵੀ ਪੜਪੜਦਾਦੇ ਨੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ: 'ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ, ਵਰ ਮੰਗ; ਮੈਂ ਖੁਸ਼ ਹਾਂ' ਵਾਰ-ਵਾਰ। ਤਮਸ ਨਾਲ ਚੇਤਨਾ ਗ੍ਰਸੀ ਉਸਨੇ ਵੱਡੀ ਨੀਂਦ ਦਾ ਵਰ ਮੰਗਿਆ।
3.276.29
तथाभविष्यतीत्युक्त्वा विभीषणमुवाच ह ।
वरं वृणीष्व पुत्र त्वं प्रीतोऽस्मीति पुनःपुनः ॥ ३.२७६.२९ ॥
'ਏਦਾਂ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ' ਕਹਿ ਕੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: 'ਪੁੱਤਰ, ਵਰ ਮੰਗ; ਮੈਂ ਖੁਸ਼ ਹਾਂ' ਵਾਰ-ਵਾਰ।
3.276.30
परमापद्गतस्यापि नाधर्मे मे मतिर्भवेत् ।
अशिक्षितं च भगवन्ब्रह्मास्त्रं प्रतिभातु मे ॥ ३.२७६.३० ॥
ਵੱਡੀ ਬਿਪਤਾ ਵਿੱਚ ਪੈ ਕੇ ਵੀ ਮੇਰੀ ਮਤਿ ਅਧਰਮ ਵੱਲ ਨਾ ਜਾਵੇ। ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾਸਤਰ ਮੈਨੂੰ ਸਿਖਾਇਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਅੱਗੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਵੇ।
3.276.31
यस्माद्राक्षसयोनौ ते जातस्यामित्रकर्शन ।
नाधर्मे धीयते बुद्धिरमरत्वं ददानि ते ॥ ३.२७६.३१ ॥
ਹੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ! ਤੂੰ ਰਾਕਸ਼ਸ ਜੋਨੀ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ ਹੈਂ, ਇਸ ਲਈ ਤੇਰੀ ਬੁੱਧੀ ਅਧਰਮ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਲੱਗੇਗੀ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਅਮਰਤਾ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।
3.276.32
राक्षसस्तु वरंलब्ध्वा दशग्रीवो विशांपते ।
लङ्कायाश्च्यावयामास युधि जित्वा धनेश्वरम् ॥ ३.२७६.३२ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੇ ਵਰ ਪਾ ਕੇ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਧਨੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਲੰਕਾ ਤੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ।
3.276.33
हित्वास भगवाँल्लङ्कामाविशद्गन्धमादनम् ।
गन्धर्वयक्षानुगतो रक्षःकिंपुरुषैः सह ॥ ३.२७६.३३ ॥
ਉਹ ਭਗਵਾਨ ਲੰਕਾ ਛੱਡ ਕੇ, ਗੰਧਰਵਾਂ, ਯਕਸ਼ਾਂ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਤੇ ਕਿੰਪੁਰਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਗੰਧਮਾਦਨ ਵਿੱਚ ਜਾ ਵੜਿਆ।
3.276.34
विमानं पुष्पकं तस्य जहाराक्रम्य रावणः ।
शशाप तं वैश्रवणो न त्वामेतद्वहिष्यति ॥ ३.२७६.३४ ॥
ਰਾਵਣ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਪੁਸ਼ਪਕ ਵਿਮਾਨ ਖੋਹ ਲਿਆ; ਵੈਸ਼ਰਵਣ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਰਾਪ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਇਹ ਤੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਚੁੱਕੇਗਾ।
3.276.35
यस्तु त्वां समरे हन्ता तमेवैतद्वहिष्यति ।
अवमत्य गुरुं मां च क्षिप्रं त्वंनभविष्यसि ॥ ३.२७६.३५ ॥
ਜੋ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤੈਨੂੰ ਮਾਰੇਗਾ, ਉਹੀ ਇਸ ਨੂੰ ਚੁੱਕੇਗਾ; ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਅਪਮਾਨ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਛੇਤੀ ਹੀ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗਾ।
3.276.36
विभीषणस्तु धर्मात्मा सतां मार्गमनुस्मरन् ।
अन्वगच्छन्महाराज श्रिया परमया युतः ॥ ३.२७६.३६ ॥
ਪਰ ਧਰਮਾਤਮਾ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਸਤ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਰਾਹ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਪਰਮ ਸ਼ੋਭਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਤੁਰ ਪਿਆ।
3.276.37
तस्मै स भगवांस्तुष्टो भ्राता भ्रात्रे धनेश्वरः ।
सैनापत्यं ददौ धीमान्यक्षराक्षससेनयोः ॥ ३.२७६.३७ ॥
ਉਸ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਭਗਵਾਨ ਧਨੇਸ਼ਵਰ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ, ਉਸ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਨੂੰ ਯਕਸ਼ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਸੈਨਾਵਾਂ ਦਾ ਸੈਨਾਪਤੀ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ।
3.276.38
राक्षसाः पुरुषादाश्च पिशाचाश्च महाबलाः ।
सर्वे समेत्य राजानमभ्यषिञ्चन्दशाननम् ॥ ३.२७६.३८ ॥
ਰਾਕਸ਼ਸ, ਪੁਰੁਸ਼ਾਦ ਅਤੇ ਪਿਸ਼ਾਚ, ਸਾਰੇ ਮਹਾਬਲੀ, ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਦਸ਼ਾਨਨ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਬਣਾ ਕੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ।
3.276.39
दशग्रीवश्चदैत्यानां दानवानां बलोत्कटः ।
आक्रम्य रत्नान्यहरत्कामरूपी विहंगम ॥ ३.२७६.३९ ॥
ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵ ਦੈਂਤਾਂ ਅਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਬਲਵਾਨ ਸੀ; ਹਮਲਾ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੇ ਰਤਨ ਹਰ ਲਏ; ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਵਾਲਾ, ਹੇ ਵਿਹੰਗਮ।
3.276.40
रावयामास लोकान्यत्तस्माद्रावण उच्यते ।
दशग्रीवः कामबलो देवानां भयमादधत् ॥ ३.२७६.४० ॥
ਉਸ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰੁਆਇਆ, ਇਸੇ ਲਈ ਉਹ ਰਾਵਣ ਕਹਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵ, ਇੱਛਾ-ਬਲ ਵਾਲਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭੈ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ।