マハーバーラタ · 章 3.278
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.278.1
उक्तं भगवता जन्म रामादीनां पृथक्पृथक् ।
प्रस्थानकारणं ब्रह्मञ्श्रोतुमिच्छामि कथ्यताम् ॥ ३.२७८.१ ॥
尊い方はラーマら各々の誕生を語られました。バラモンよ、彼らの出立の原因を聞きたいのです。どうかお話しください。
3.278.2
कथं दाशरथी वीरौ भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ ।
प्रस्तापितौ वने ब्रह्मन्मैथिली च यशस्विनी ॥ ३.२७८.२ ॥
バラモンよ、ダシャラタの子である二人の勇ましい兄弟ラーマとラクシュマナ、そして名高いマイティリーは、どのようにして森へ送られたのですか。
3.278.3
जातपुत्रो दशरथः प्रीतिमानभवन्नृप ।
क्रियारतिर्धर्मरतः सततं वृद्धसेविता ॥ ३.२७८.३ ॥
王よ、息子が生まれるとダシャラタは喜びました。彼は儀礼に喜びを見出し、法に専心し、常に長老たちに仕えられていました。
3.278.4
क्रमेण चास्य ते पुत्रा व्यवर्धन्त महौजसः ।
वेदेषु सरहस्येषु धनुर्वेदेषु पारगाः ॥ ३.२७८.४ ॥
やがて彼の、非常に力強い息子たちは成長し、秘義を含むヴェーダと弓術に熟達しました。
3.278.5
चरितब्रह्मचर्यास्ते कृतदाराश्च पार्तिव ।
दृष्ट्वा रामं दशरथः प्रीतिमानभवत्सुखी ॥ ३.२७८.५ ॥
王よ、彼らは梵行を終え妻を娶りました。ラーマを見て、ダシャラタは喜び、幸福になりました。
3.278.6
ज्येष्ठो रामोऽभवत्तेषां रमयामास हि प्रजाः ।
मनोहरतया धीमान्पितुर्हृदयनन्दनः ॥ ३.२७८.६ ॥
彼らのうち長男はラーマでした。その魅力によって民を喜ばせ、この賢者は父の心の喜びでした。
3.278.7
ततः स राजा मतिमान्मत्वाऽऽत्मानं वयोधिकम् ।
मन्त्रयामास सचिवैर्मन्त्रज्ञैश्च पुरोहितैः ॥ ३.२७८.७ ॥
そこで賢明な王は自らを年長と思い、大臣、策謀に通じた者たち、司祭たちと協議した。
3.278.8
अभिषेकाय रामस्य यावैराज्येन भारत ।
प्राप्तकालं च ते सर्वे मेनिरे मन्त्रिसत्तमाः ॥ ३.२७८.८ ॥
バーラタよ、最良の大臣たちは皆、ラーマの太子灌頂の時が来たと考えた。
3.278.9
लोहिताक्षं महाबाहुं मत्तमातङ्गगामिनम् ।
कम्बुग्रीवं महोरस्कं नीलकुञ्चितमूर्धजम् ॥ ३.२७८.९ ॥
赤い目、力強い腕、狂象のように歩み、ほら貝のような首、広い胸、黒く縮れた髪を持つ。
3.278.10
दीप्यमानं श्रिया वीरं शक्रादनवरं बले ।
पारगं सर्वधर्माणां बृहस्पतिसमं मतौ ॥ ३.२७८.१० ॥
威光に輝く勇士、力ではインドラに劣らず、すべての法に通じ、知恵はブリハスパティに等しい。
3.278.11
सर्वानुरक्तप्रकृतिं सर्वविद्याविशारदम् ।
जितेन्द्रियममित्राणामपि दृष्टिमनोहरम् ॥ ३.२७८.११ ॥
すべての臣民に慕われ、あらゆる学問に通じ、感官を制し、敵にさえ見て心地よい。
3.278.12
नियन्तारमसाधूनां गोप्तारं धर्मचारिणाम् ।
धृतिमन्तमनाधृष्यं जेतारमपराजितम् ॥ ३.२७८.१२ ॥
悪人を抑え、法に従う者を守り、堅固で、侵されず、征服者であり、不敗である。
3.278.13
पुत्रं राजा दशरथः कौसल्यानन्दवर्धनम् ।
संदृश्यपरमां प्रीतिमगच्छत्कुलनन्दनम् ॥ ३.२७८.१३ ॥
カウサリヤーの喜びを増す息子、一族の歓喜であるその子を見て、王ダシャラタは無上の喜びを得た。
3.278.14
चिन्तयंश्च महातेजा गुणान्रामस्य वीर्यवान् ।
अभ्यभाषत भद्रं ते प्रीयमाणः पुरोहितम् ॥ ३.२७८.१४ ॥
偉大な光輝と力を持つ王はラーマの徳を思いながら喜び、家付きの祭官に言った。「汝に幸あれ。」
3.278.15
अद् पुष्यो निशि ब्रह्मन्पुण्यं योगमुपैष्यति ।
संभाराः संभ्रियन्तां मे रामश्चोपनिमन्त्र्यताम् ॥ ३.२७८.१५ ॥
ブラーフマナよ、今夜プシュヤ宿の吉祥の合が訪れる。私のために供物を集め、ラーマを招待せよ。
3.278.16
श्व एवपुष्यो भविता यत्ररामः सुतो मया ।
यौवराज्येऽभिषेक्तव्यः पौरेषु सहमन्त्रिभिः ॥ ३.२७८.१६ ॥
明日こそプシュヤ宿となる。その時、わが息子ラーマは大臣たちとともに、民衆の前で太子として灌頂されるべきである。
3.278.17
इति तद्राजवचनं प्रतिश्रुत्याथ मन्थरा ।
कैकेयीमभिगम्येदं काले वचनमब्रवीत् ॥ ३.२७८.१७ ॥
王の言葉を聞いたマンタラーはカイケーイーのもとへ行き、ふさわしい時に次のように言った。
3.278.18
अद्य कैकेयि दौर्भाग्यं राज्ञा ते ख्यापितं महत् ।
आशीविषस्त्वां संक्रुद्धश्छन्नो दशति दुर्भगे ॥ ३.२७८.१८ ॥
カイケーイーよ、今日王はおまえの大いなる不運を告げた。不幸な女よ、怒った蛇が隠れて咬むように、それはおまえを咬むだろう。
3.278.19
सुभगा खलु कौसल्या यस्याः पुत्रोऽभिषेक्ष्यते ।
कुतो हि तव सौभाग्यं यस्याः पुत्रो न राज्यभाक् ॥ ३.२७८.१९ ॥
カウシャリヤこそ実に幸福な女性だ、その息子は灌頂を受けるのだから。息子が王国の分け前にあずかれないお前に、どうして幸運があろうか。
3.278.20
सा तद्वचनमाज्ञाय सर्वाभरणभूषिता ।
वेदी विलग्नमध्येन बिभ्रती रूपमुत्तमम् ॥ ३.२७८.२० ॥
その言葉を聞いて、すべての装飾で飾られ、細い腰をした彼女は、無上の美しさを身にまとい……
3.278.21
वविक्ते पतिमासाद्य हसन्तीव शुचिस्मिता ।
राजानं तर्जयन्तीव मधुरं वाक्यमब्रवीत् ॥ ३.२७८.२१ ॥
人目のない所で夫に近づき、笑うかのように、清らかな微笑みを浮かべ、王を責めるかのように、甘美な言葉を語った。
3.278.22
सत्यप्रतिज्ञ यन्मे त्वं काममेकं विसृष्टवान् ।
उपाकुरुष्व तद्राजंस्तस्मान्मुञ्चस्व संकटात्।
तदद्य कुरु सत्यं मे वरं वरद भूपते ॥ ३.२७८.२२ ॥
誓いに忠実な方よ、あなたが私に与えたただ一つの願いを、王よ、今こそ叶えてください。その苦境から私を救ってください。恩寵を与える方よ、大地の主よ、今日、私の願いを真実にしてください。
3.278.23
वरं ददानि ते हन्त तद्गृहाण यदिच्छसि ।
अवध्यो वध्यतां कोद्य वध्यः कोऽद्य विमुच्यतां ॥ ३.२७८.२३ ॥
あなたに恩寵を与えよう、望むものを受け取るがよい。殺されてはならぬ者は殺されまい。今日、誰が殺されるべきで、誰を解放すべきか。
3.278.24
धनं ददानि कस्याद् ह्रियतां कस्यरवापुनः ।
ब्राह्मणस्वादिहान्यत्रयत्किंचिद्वित्तमस्ति मे ॥ ३.२७८.२४ ॥
財を与えよう。誰に与え、誰の財を再び奪うのか。ここでも他所でも、私が持つどのような財も、バラモンの財産ではない。
3.278.25
पृथिव्यां राजराजोस्मि चातुर्वर्ण्यस् रिता ।
यस्तेऽभिलपितः कामो ब्रूहि कल्याणि माचिरं ॥ ३.२७८.२५ ॥
私は大地の王の中の王、四姓の秩序を守る者である。吉祥なる女よ、お前の望みを遅滞なく述べよ。
3.278.26
सातद्वचनमाज्ञाय परिगृह्य नराधिपम् ।
आत्मनो बलमाज्ञाय तत एनमुवाच ह ॥ ३.२७८.२६ ॥
その言葉を理解し、人の主を掌握し、自らの力を知って、そこで彼女は彼にこう言った。
3.278.27
आभिषेचनिकं यत्ते रामार्थमुपकल्पितम् ।
भरतस्तदवाप्नोतु वनं गच्छतु राघवः ॥ ३.२७८.२७ ॥
ラーマのために用意された灌頂は、バラタが受けよ。ラーガヴァは森へ行け。
3.278.28
नव पञ्च च वर्षाणि दण्डकारण्यमाश्रितः ।
चीराजिनजटाधारी रामो भवतु तापसः ॥ ३.२७८.२८ ॥
十四年の間、ダンダカの森に身を寄せ、樹皮の衣と鹿皮をまとい、もつれた髪を結って、ラーマは苦行者となれ。
3.278.29
स तं राजा वरं श्रुत्वा विप्रियं दारुणोदयम् ।
दुःखार्तो भरतश्रेष्ठ न किंचिद्व्याजहार ह ॥ ३.२७८.२९ ॥
バラタの中の最良の者よ、その恩恵を聞いて――不快で恐ろしい結末をもたらすものを――悲嘆に苦しむ王は、ひと言も発しなかった。
3.278.30
ततस्तथोक्तं पितरं रामो विज्ञाय वीर्यवान् ।
वनं प्रतस्थे धर्मात्मा राजा सत्यो भवत्विति ॥ ३.२७८.३० ॥
そこで勇猛で正義の心をもつラーマは、父がそう言ったと知り、「王の言葉が真となるように」と思って森へと出立した。
3.278.31
तमन्वगच्छल्लक्ष्मीवान्धनुष्माँल्लक्ष्मणस्तदा ।
सीता च भार्या भद्रं ते वैदेही जनकात्मजा ॥ ३.२७८.३१ ॥
その時、弓を持つ栄光あるラクシュマナが彼に従い、ジャナカの娘であるヴァイデーヒー、シーターも妻として同行した。あなたに幸いがあらんことを。
3.278.32
ततो वनं गतेरामे राजा दशरथस्तदा ।
समयुज्यत देहस्य कालपर्यायधर्मणा ॥ ३.२७८.३२ ॥
ラーマが森へ去ったとき、王ダシャラタは時の移り変わりの法則によって、その時、身体の終わりに至った。
3.278.33
रामं तु गतमाज्ञाय राजानं च तथागतम् ।
अनार्या भरतं देवी कैकेयी वाक्यमब्रवीत् ॥ ३.२७८.३३ ॥
ラーマが去り、王もそのように去ったと知ると、無礼な王妃カイケーイーはバラタに次のように言った。
3.278.34
गतोदशरथः स्वर्गं वनस्थौ रामलक्ष्मणौ ।
गृहाण राज्यंविपुलं क्षेमं निहतकण्टकम् ॥ ३.२७८.३४ ॥
ダシャラタは天へ去り、森に住むラーマとラクシュマナがいる。棘の取り除かれた、広大で安全な王国を受け取れ。
3.278.35
तामुवाच स धर्मात्मा नृशंसं बत ते कृतम् ।
पतिं हत्वाकुलं चेदमुत्साद्य धनलुब्धया ॥ ३.२७८.३५ ॥
義を重んずるバラタは彼女に言った。「ああ、お前は残酷なことをした。夫を殺し、この家を滅ぼし、富に目がくらんで。」
3.278.36
अयशः पातयित्वा मे मूर्ध्नि त्वं कुलपांसने ।
सकामा भव मे मातरित्युक्त्वा प्ररुरोद ह ॥ ३.२७८.३६ ॥
「家門の汚点よ、私の頭に汚名を降らせて、お前の望みを叶えるがよい、母上！」こう言って、彼は激しく泣いた。
3.278.37
स चारित्रं विशोध्याथ सर्वप्रकृतिसन्निधौ ।
अन्वयाद्धातरं रामं विनिवर्तनलालसः ॥ ३.२७८.३७ ॥
すべての臣民の前で自らの行いを清めたのち、兄ラーマに従い、彼を連れ戻すことを切望した。
3.278.38
कौसल्यां च सुमित्रां च कैकेयीं च सुदुःखितः ।
अग्रे प्रस्थाप्य यानैः स शत्रुघ्नसहितो ययौ ॥ ३.२७८.३८ ॥
深く悲嘆した彼は、カウサリヤー、スミトラー、カイケーイーを車で先に送り出し、シャトルグナと共に進んだ。
3.278.39
वसिष्ठवामदेवाभ्यां विप्रैश्चान्यैः सहस्रशः ।
पौरजानपदैः सार्धं रामानयनकाङ्क्षया ॥ ३.२७८.३९ ॥
ヴァシシュタとヴァーマデーヴァ、そして数千のバラモンや他の人々、市民と田舎の人々と共に、ラーマを連れ戻すことを望んで。
3.278.40
ददर्श चित्रकूटस्थं स रामं सहलक्ष्मणम् ।
तापसानामलंकारं धारयन्तं धनुर्धरम् ॥ ३.२७८.४० ॥
チトラクータに住むラーマをラクシュマナと共に見た。彼は苦行者の装いをまとい、弓を携えていた。
3.278.41
उवाच प्राञ्जलिर्भूत्वाप्रणिपत्य रघूत्तमम् ।
शशंस मरणं राज्ञः सोऽनाथांश्चापि कोसलान् ॥ ३.२७८.४१ ॥
合掌し、ラグの最上の人ラーマに礼拝して語り、王の死と孤児となったコーサラの人々のことを報告した。
3.278.42
नाथ त्वं प्रतिपद्यस्व स्वराज्यमिति चोक्तवान् ॥ ३.२७८.४२ ॥
「主よ、あなたの王国を引き継いでください」と彼は言った。
3.278.43
स तस्य वचनं श्रुत्वा रामः परमदुःखितः ।
चकार देवकल्पस्य पितुः स्नात्वोदकक्रियाम् ॥ ३.२७८.४३ ॥
その言葉を聞いて、ラーマは深く悲しみ、沐浴して神のような父のために水供養の儀式を行った。
3.278.44
अब्रवीत्स तदारामो भ्रातरं भ्रातृवत्सलम् ।
पादुके मे भविष्येते राज्यगोप्त्र्यौ परंतप।
एवमस्त्विति तं प्राह भरतः प्रणतस्तदा ॥ ३.२७८.४४ ॥
そのときラーマは、兄を慕う弟に言った。「敵を焼く者よ、私の履物が王国を守るものとなろう。」するとバラタは深く頭を下げて言った。「そうなりますように。」
3.278.45
विसर्जितः स रामेण पितुर्वचनकारिणा ।
नन्दिग्रामेऽकरोद्राज्यं पुरस्कृत्यास्य पादुके ॥ ३.२७८.४५ ॥
父の言葉に従うラーマに送り出された彼は、ナンディグラーマでラーマの履物を前に置いて王国を治めた。
3.278.46
रामस्तु पुनराशङ्क्य पौरजानपदागमम् ।
प्रविवेश महारण्यं शरभङ्गाश्रमं प्रति ॥ ३.२७८.४६ ॥
しかしラーマは、町や村の人々が再び来ることを恐れ、大森林に入ってシャラバンガの庵へと向かった。
3.278.47
सत्कृत्य शरभङ्गं स दण्डकारण्यमाश्रितः ।
नदीं गोदावरीं रम्यामाश्रित्य न्यवसत्तदा ॥ ३.२७८.४७ ॥
シャラバンガを敬った後、ダンダカの森に赴き、美しいゴーダーヴァリー川のほとりに身を寄せて住んだ。
3.278.48
वसतस्तस्य रामस्य ततः शूर्पणखाकृतम् ।
खरेणासीन्महद्वैरं जनस्थाननिवासिना ॥ ३.२७८.४८ ॥
ラーマがそこに住んでいたとき、シュールパナカーの行為によって、ジャナスターナに住むカラとの大きな敵対が生じた。
3.278.49
रक्षार्थं तापसानां तु राघवो धर्मवत्सलः ।
चतुर्दशसहस्राणि जघान भुवि राक्षसान् ॥ ३.२७८.४९ ॥
苦行者たちを守るため、法を愛するラーghava（ラーマ）は大地上で一万四千のラークシャサを打ち倒した。
3.278.50
दूषणं च स्वरं चैवनिहत्य सुमहाबलौ ।
चक्रे क्षेमं पुनर्धीमान्धर्मारण्यं स राघवः ॥ ३.२७८.५० ॥
二人の大力者ドゥーシャナとカラを倒した後、賢いラーガヴァは法の森に再び平安をもたらした。
3.278.51
हतेषु तेषु रक्षःसु ततः शूर्पणखा पुनः ।
ययौ निकृत्तनासोष्ठी लङ्कां भ्रातुर्निवेशनम् ॥ ३.२७८.५१ ॥
それらのラークシャサが殺されると、鼻と唇を切り落とされたシュールパナカーは、兄の住まいであるラṅカーへ再び向かった。
3.278.52
ततो रावणमभ्येत्य राक्षसी दुःखमूर्च्छिता ।
पपात पादयोर्भ्रातुः संशुष्करुधिरानना ॥ ३.२७८.५२ ॥
そこで悲嘆に気を失った羅刹女はラーヴァナのもとに近づき、乾いた血に顔を覆われたまま兄の足元に倒れ伏した。
3.278.53
तां तथा विकृतां दृष्ट्वा रावणः क्रोधमूर्च्छितः ।
उत्पपातासनात्क्रुद्धो दन्तैर्दन्तानुपस्पृशन् ॥ ३.२७८.५३ ॥
彼女がそのように醜く損なわれた姿を見て、ラーヴァナは怒りに気を失わんばかりとなり、激怒して座から飛び上がり、歯を食いしばった。
3.278.54
स्वानमात्यान्विसृज्याथ विविक्ते तामुवाच सः ।
केनास्येवं कृता भद्रे मामचिन्त्यावमत्य च ॥ ३.२७८.५४ ॥
そして大臣たちを退かせ、人目のないところで彼女に言った。「善き女よ、私を軽んじ辱めて、誰がお前にこんなことをしたのか。」
3.278.55
कः शूलं तीक्ष्णमासाद्य सर्वगात्रेषु सेवते ।
कः शिरस्यग्निमाधाय विश्वस्तः स्वपते सुखम् ॥ ३.२७८.५५ ॥
鋭い杭に刺されて全身でそれに耐える者は誰か。頭に火を載せて、恐れなく安らかに眠る者は誰か。
3.278.56
आशीविषं घोरतरं पादेन स्पृशतीह कः ।
सिंहं केसरिणं मत्तः स्पृष्ट्वा दंष्ट्रासु तिष्ठति ॥ ३.२७८.५६ ॥
ここで最も恐ろしい毒蛇を足で触れる者は誰か。猛り狂ったたてがみの獅子に触れ、その牙の間に立つ者は誰か。
3.278.57
इत्येवं ब्रुवतस्तस्य नेत्रेभ्यस्तेजसोऽर्चिषः ।
निश्चेरुर्दह्यतो रात्रौ वृक्षस्येव स्वरन्ध्रतः ॥ ३.२७८.५७ ॥
そのように語るとき、彼の両眼から輝きの炎が迸り出た。夜に燃える木の洞から火が噴き出すように。
3.278.58
तस्य तत्सर्वमाचख्यौ भगिनी रामविक्रमम् ।
खरदूषणसंयुक्तं राक्षसानां पराभवम् ॥ ३.२७८.५८ ॥
妹は彼に、ラーマの武勇のすべて、カラとドゥーシャナと共にあった羅刹たちの敗北を語った。
3.278.59
ततो ज्ञातिवधं श्रुत्वा रावणः कालचोदितः ।
रामस्य वधमाकाङ्क्षन्मारीचं मनसागमत् ॥ ३.२७८.५९ ॥
親族の殺害を聞いたラーヴァナは、時に駆り立てられ、ラーマの殺害を望んで、心の中でマーリーチャのもとへ向かった。
3.278.60
स निश्चित्यततः कृत्यं सागरं लवणाकरम् ।
ऊर्ध्वमाचक्रमे राजा विधाय नगरे विधिम् ॥ ३.२७८.६० ॥
任務を決め、都の手配を整えてから、王は塩の海へ向けて出発した。
3.278.61
त्रिकूटं समतिक्रम्य कालपर्वतमेव च ।
ददर्श मकरावासं गम्भीरोदं महोदधिम् ॥ ३.२७८.६१ ॥
トリクータとカーラ山を越えて、彼は海の怪魚たちの住処である、深い水を湛えた大海を見た。
3.278.62
तमतीत्याथ गोकर्णमभ्यगच्छद्दशाननः ।
दयितं स्तानमव्यग्रं शूलपाणेर्महात्मनः ॥ ३.२७८.६२ ॥
それを越えて、十頭の羅刹はゴーカルナに至った。そこは三叉戟を持つ大賢者（シヴァ）に愛された、静寂な住処である。
3.278.63
तत्राभ्यगच्छन्मारीचं पूर्वामात्यं दशाननः ।
पुरा रामभयादेव तापसं प्रियजीवितम् ॥ ३.२७८.६३ ॥
そこで十頭の羅刹は、元大臣マーリーチャのもとへ行った。ラーマへの恐怖から、彼はすでに苦行者となり、命を大切にしていた。