ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 3.284
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.284.1
ततस्तत्रैवरामस्य समासीनस्य तैः सह ।
समाजग्मुः कपिश्रेष्ठाः सुग्रीववचनात्तदा ॥ ३.२८४.१ ॥
ಆಗ ಅಲ್ಲೇ ರಾಮನ ಬಳಿ ಕುಳಿತಿರುವಾಗ, ಸುಗ್ರೀವನ ಮಾತಿನಂತೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಾನರರು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿದರು.
3.284.2
वृतः कोटिसहस्रेण वानराणां तरस्विनाम् ।
श्वशुरो वालिनः श्रीमान्सुषेणो राममभ्ययात् ॥ ३.२८४.२ ॥
ಕೋಟಿ ಸಾವಿರಾರು ವೇಗವಂತ ವಾನರರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ ವಾಲಿಯ ಮಾವ ಶ್ರೀಮಾನ್ ಸುಷೇಣನು ರಾಮನ ಬಳಿ ಬಂದನು.
3.284.3
कोटीशतवृतोवाऽपिगजो गवय एव च ।
वानरेन्रौ महावीर्यौ पृथक्पृथगदृश्यताम् ॥ ३.२८४.३ ॥
ನೂರಾರು ಕೋಟಿಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ ಗಜ ಮತ್ತು ಗವಯ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಮಹಾಪರಾಕ್ರಮಿ ವಾನರೇಂದ್ರರು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು.
3.284.4
षष्टिकोटिसहस्राणि प्रकर्षन्प्रत्यदृश्यत ।
गोलाङ्गूलो महाराज गवाक्षो भीमदर्शनः ॥ ३.२८४.४ ॥
ಅರವತ್ತು ಸಾವಿರ ಕೋಟಿ ವಾನರರನ್ನು ಸೆಳೆದು ತರುತ್ತಿರುವ ಗೋಲಾಂಗೂಲ, ಹೇ ಮಹಾರಾಜ, ಮತ್ತು ಭಯಂಕರ ರೂಪದ ಗವಾಕ್ಷ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು.
3.284.5
गन्धमादनवासी तु प्रथितो गन्धमादनः ।
कोटीशतसहस्राणि हरीणां समकर्षत ॥ ३.२८४.५ ॥
ಗಂಧಮಾದನ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗಂಧಮಾದನನು ಲಕ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ಕೋಟಿ ವಾನರರನ್ನು ಸೆಳೆದು ತಂದನು.
3.284.6
पनसो नाम मेधावी वानरःसुमहाबलः ।
कोटीर्दश द्वादश च त्रिंशत्पञ्च प्रकर्षति ॥ ३.२८४.६ ॥
ಪನಸ ಎಂಬ ಬುದ್ಧಿವಂತ, ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ ವಾನರನು ಹತ್ತು, ಹನ್ನೆರಡು, ಮೂವತ್ತೈದು ಕೋಟಿ ವಾನರರನ್ನು ಸೆಳೆದು ತಂದನು.
3.284.7
श्रीमान्दधिमुखो नाम हरिवृद्धोऽतिवीर्यवान् ।
प्रचकर्ष महासैनयं हरीणां भीमतेजसाम् ॥ ३.२८४.७ ॥
ದಧಿಮುಖ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಶ್ರೀಮಂತನಾದ, ಹಿರಿಯ, ಅತಿ ಪರಾಕ್ರಮಿ ವಾನರನು ಭೀಕರ ತೇಜಸ್ಸಿನ ವಾನರರ ಮಹಾ ಸೇನೆಯನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದನು.
3.284.8
कृषणानां मुखपुण्ड्राणामृक्षाणां भीमकर्मणाम् ।
कोटीर्दश द्वादश च त्रिंशत्पञ्च प्रकर्षति ॥ ३.२८४.८ ॥
ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ, ಗುರುತಿನ ಮುಖದ, ಭೀಕರ ಕರ್ಮದ ಕರಡಿಗಳ ಹತ್ತು, ಹನ್ನೆರಡು, ಮೂವತ್ತೈದು ಕೋಟಿ ಸೇನೆಯನ್ನು ಅವನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದನು.
3.284.9
एते चान्ये च बहवो हरियूथपयूथपाः ।
असङ्ख्येया महाराज समीयू रामकारणात् ॥ ३.२८४.९ ॥
ಇವರು ಮತ್ತು ಇತರ ಅನೇಕ ವಾನರ ಯೂಥಪತಿಗಳ ಯೂಥಪತಿಗಳು, ಮಹಾರಾಜನೇ, ರಾಮನ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಅಸಂಖ್ಯರಾಗಿ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿದರು.
3.284.10
गिरिकूटनिभाङ्गानां सिंहानामिव गर्जताम् ।
श्रूयते तुमुलः शब्दस्तत्रतत्रप्रधावताम् ॥ ३.२८४.१० ॥
ಪರ್ವತ ಶಿಖರದಂತಹ ದೇಹದ ಸಿಂಹಗಳಂತೆ ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಾ ಓಡುವ ವಾನರರ ತುಮುಲ ಶಬ್ದ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಸುತ್ತಿದೆ.
3.284.11
गिरिकूटनिभाः क्नचित्केचिन्महिषसन्निभाः ।
शरदभ्रप्रतीकाशाः केचिद्धिङ्गुलकाननाः ॥ ३.२८४.११ ॥
ಕೆಲವರು ಪರ್ವತ ಶಿಖರದಂತೆ, ಕೆಲವರು ಎಮ್ಮೆಯಂತೆ, ಕೆಲವರು ಶರತ್ಕಾಲದ ಮೇಘದಂತೆ, ಕೆಲವರು ಧಿಂಗುಲ ಕಾಡಿನಂತೆ ಇದ್ದರು.
3.284.12
उत्पतन्तः पतन्तश्च प्लवमानाश्च वानराः ।
उद्धुन्वन्तोऽपरे रेणून्समाजग्मुः समन्ततः ॥ ३.२८४.१२ ॥
ಹಾರುತ್ತ, ಬೀಳುತ್ತ, ಜಿಗಿಯುತ್ತ ವಾನರರು, ಇತರರು ಧೂಳನ್ನು ಕೊಡವುತ್ತ ಎಲ್ಲೆಡೆಯಿಂದ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿದರು.
3.284.13
सवानरमहासैन्यः पूर्णसागरसन्निभः ।
निवेशमकरोत्तत्रसुग्रीवानुमते तदा ॥ ३.२८४.१३ ॥
ವಾನರರ ಮಹಾ ಸೈನ್ಯದೊಂದಿಗೆ, ತುಂಬಿದ ಸಾಗರದಂತೆ, ಆಗ ಸುಗ್ರೀವನ ಅನುಮತಿಯಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಶಿಬಿರ ಹೂಡಿದನು.
3.284.14
ततस्तेषु हरीन्द्रेषु समावृत्तेषु सर्वशः ।
तिथौ प्रशस्ते नक्षत्रे मुहूर्ते चाभिपूजिते ॥ ३.२८४.१४ ॥
ಆಗ ಆ ವಾನರ ಪ್ರಮುಖರು ಎಲ್ಲೆಡೆಯಿಂದ ಸೇರಿದಾಗ, ಶುಭ ತಿಥಿಯಲ್ಲಿ, ಶುಭ ನಕ್ಷತ್ರದಲ್ಲಿ, ಪೂಜಿತ ಮುಹೂರ್ತದಲ್ಲಿ.
3.284.15
तेन व्यूढेन सैन्येन लोकानुद्वर्तयन्निव ।
प्रययौ राघवः श्रीमान्सुग्रीवसहितस्तदा ॥ ३.२८४.१५ ॥
ಆ ವ್ಯೂಹಬದ್ಧ ಸೈನ್ಯದೊಂದಿಗೆ, ಲೋಕಗಳನ್ನು ಮೇಲೆತ್ತುವಂತೆ, ಶ್ರೀಮಂತ ರಾಘವನು ಆಗ ಸುಗ್ರೀವನೊಂದಿಗೆ ಮುಂದೆ ಸಾಗಿದನು.
3.284.16
मुखमासीत्तु सैन्यस्य हनूमान्मारुतात्मजः ।
जघनं पालयामास सौमित्रिरकुतोभयः ॥ ३.२८४.१६ ॥
ಸೈನ್ಯದ ಮುಂಭಾಗ ವಾಯುಪುತ್ರ ಹನುಮಂತ; ಹಿಂಭಾಗವನ್ನು ಯಾವ ಕಡೆಯಿಂದಲೂ ಭಯವಿಲ್ಲದ ಸೌಮಿತ್ರಿ ರಕ್ಷಿಸಿದನು.
3.284.17
बद्धगोधाङ्गुलित्रणौ राघवौ तत्रजग्मतुः ।
वृतौ हरिमहामात्रैश्चन्द्रसूर्यौ ग्रहैरिव ॥ ३.२८४.१७ ॥
ಬೆರಳುಗಳಿಗೆ ಉಡುಮ-ಚರ್ಮದ ರಕ್ಷಾ-ಪಟ್ಟಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಇಬ್ಬರು ರಾಘವರು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದರು; ಮಹಾ ವಾನರ ಮಂತ್ರಿಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದು, ಗ್ರಹಗಳಿಂದ ಸುತ್ತಿದ ಚಂದ್ರಸೂರ್ಯರಂತೆ.
3.284.18
प्रबभौ हरिसैन्यं तत्सालतालशिलायुधम् ।
सुमहच्छालिभवनं यथा सूर्योदयं प्रति ॥ ३.२८४.१८ ॥
ಸಾಲ, ತಾಳ ಮರಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಬಂಡೆಗಳನ್ನು ಆಯುಧವಾಗಿ ಹೊಂದಿದ ಆ ವಾನರ ಸೈನ್ಯ, ಸೂರ್ಯೋದಯದ ಕಡೆಗೆ ಇರುವ ದೊಡ್ಡ ಧಾನ್ಯದ ಕೋಠಿಯಂತೆ ಹೊಳೆಯಿತು.
3.284.19
नलनीलाङ्गदक्राथमैन्दद्विविदपालिता ।
ययौ सुमहती सेना राघवस्यार्थसिद्धये ॥ ३.२८४.१९ ॥
ನಲ, ನೀಲ, ಅಂಗದ, ಕ್ರಾಥ, ಮೈಂದ ಮತ್ತು ದ್ವಿವಿದರಿಂದ ರಕ್ಷಿತವಾದ ಆ ಮಹಾ ಸೇನೆ ರಾಘವನ ಕಾರ್ಯಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ಮುಂದೆ ಸಾಗಿತು.
3.284.20
विविधेषु प्रशस्तेषु बहुमूलफलेषु च ।
प्रभूतमधुमांसेषु वारिमत्सु विवेषु च ॥ ३.२८४.२० ॥
ಹಲವು ಬಗೆಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ, ಬೇರು ಹಣ್ಣುಗಳು ಸಮೃದ್ಧವಾದ, ಜೇನು ಮಾಂಸ ಹೇರಳವಾದ, ನೀರಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿ (ಆ ಸೇನೆ ತಂಗಿತು).
3.284.21
निवसन्ती निराबाधा तथैवगिरिसानुषु ।
उपायाद्धिरिसेना सा क्षारोदमथ मागरम् ॥ ३.२८४.२१ ॥
ಪರ್ವತ ಶಿಖರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹಾಗೆಯೇ ಅಡೆತಡೆಯಿಲ್ಲದೆ ತಂಗುತ್ತಾ, ಆ ವಾನರ ಸೇನೆ ಉಪ್ಪು ಸಮುದ್ರದ ಕಡೆಗೆ ಸಾಗಿತು.
3.284.22
द्वितीयसागरनिमं तद्बलंबहुलध्वजम् ।
वेलावनं समासाद् निवासमकरोत्तदा ॥ ३.२८४.२२ ॥
ಎರಡನೆಯ ಸಾಗರದಂತಿರುವ, ಹಲವು ಧ್ವಜಗಳಿದ್ದ ಆ ಸೇನೆ ಆಗ ತೀರದ ಅರಣ್ಯವನ್ನು ತಲುಪಿ ಅಲ್ಲಿ ತಂಗಿತು.
3.284.23
ततो दाशरथिः श्रीमान्सुग्रीवं प्रत्यभाषत ।
मध्ये वानरमुख्यानां प्राप्तकालमिदं वचः ॥ ३.२८४.२३ ॥
ಆಗ ಶ್ರೀಮಂತನಾದ ದಾಶರಥಿ ವಾನರ ಪ್ರಮುಖರ ನಡುವೆ ಸುಗ್ರೀವನಿಗೆ ಈ ಸಮಯೋಚಿತ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
3.284.24
उपायः कोनु भवतां मतः सागरलङ्घने ।
इयं हि महती सेना सागरश्चातिदुस्तरः ॥ ३.२८४.२४ ॥
'ಸಮುದ್ರವನ್ನು ದಾಟಲು ನಿಮಗೆ ಯಾವ ಉಪಾಯ ಸರಿಯೆಂದು ತೋರುತ್ತದೆ? ಈ ಸೇನೆ ದೊಡ್ಡದು, ಸಾಗರ ಅತ್ಯಂತ ದುಸ್ತರ.'
3.284.25
तत्रान्ये व्याहरन्ति स्म वानराः पटुमानिनः ।
समर्था लङ्घने सिन्दोर्न तत्कृत्स्नस्य वानराः ॥ ३.२८४.२५ ॥
ಅಲ್ಲಿ ತಾವು ಚತುರರೆಂದು ಭಾವಿಸಿದ ಇತರ ವಾನರರು ಹೇಳಿದರು: 'ನಾವು ಸಮುದ್ರವನ್ನು ದಾಟಬಲ್ಲೆವು; ಆದರೆ ಎಲ್ಲಾ ವಾನರರು ದಾಟಲಾರರು.'
3.284.26
केचिन्नौभिर्व्यवस्यन्ति केचिच्च विविधैः प्लवैः ।
नेति रामस्तु तानसर्वान्सान्त्वयन्प्रत्यभाषत ॥ ३.२८४.२६ ॥
ಕೆಲವರು ದೋಣಿಗಳ ಮೂಲಕ ದಾಟಲು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದರು, ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ವಿವಿಧ ತೆಪ್ಪಗಳ ಮೂಲಕ. ಆದರೆ ರಾಮನು ಅವರೆಲ್ಲರನ್ನೂ ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸುತ್ತಾ, 'ಇಲ್ಲ' ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸಿದನು.
3.284.27
शतयोजनविस्तारं न शक्ताः सर्ववानराः ।
क्रान्तुं तोयनिधिं वीरानैषा वो नैष्ठिकी मतिः ॥ ३.२८४.२७ ॥
ನೂರು ಯೋಜನ ಅಗಲದ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ವಾನರರೂ ದಾಟಲಾರರು. ವೀರರೇ, ಇದು ನಿಮ್ಮ ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರವಾಗಬಾರದು.
3.284.28
नावो न सन्ति सेनाया बह्व्यस्तारयितुं तथा ।
वणिजामुपघातं च कथमस्मद्विधश्चरेत् ॥ ३.२८४.२८ ॥
ಸೇನೆಯನ್ನು ದಾಟಿಸಲು ಸಾಕಷ್ಟು ದೋಣಿಗಳಿಲ್ಲ. ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡುವುದನ್ನು ನಮ್ಮಂತಹವರು ಹೇಗೆ ಮಾಡಬಹುದು?
3.284.29
विस्तीर्णं चैव नः सैन्यं हन्याच्छिद्रेण वै परः ।
प्लवोडुपप्रतारश्चनैवात्रमम रोचते ॥ ३.२८४.२९ ॥
ನಮ್ಮ ಸೈನ್ಯ ಹರಡಿಕೊಂಡಿದೆ; ಶತ್ರು ಯಾವುದೇ ಸಂದಿನ ಮೂಲಕ ನಮ್ಮನ್ನು ಹೊಡೆಯಬಹುದು. ತೆಪ್ಪಗಳು ಮತ್ತು ತೇಲುವ ಸಾಧನಗಳ ಮೂಲಕ ದಾಟುವುದು ನನಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಸರಿಯೆನಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
3.284.30
अहं त्विमं जलनिधिं समारप्स्याम्युपायतः ।
प्रतिशेष्याम्युपवसन्दर्शयिष्ति मां ततः ॥ ३.२८४.३० ॥
ನಾನು ಉಪಾಯದಿಂದ ಈ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತೇನೆ. ಉಪವಾಸದಿಂದ ಮಲಗುತ್ತೇನೆ; ಆಗ ಅದು ನನಗೆ ದರ್ಶನ ನೀಡುವುದು.
3.284.31
न चेद्दर्शयिता मार्गं धक्ष्याम्यनमहं ततः ।
महास्त्रैरप्रतिहतैरत्यग्निपवनोज्ज्वलैः ॥ ३.२८४.३१ ॥
ಅವನು ದಾರಿಯನ್ನು ತೋರಿಸದಿದ್ದರೆ, ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ವಾಯುವಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬೆಳಗುವ, ಅಪ್ರತಿಹತ ಮಹಾಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ನಾನು ಅವನನ್ನು ಸುಟ್ಟುಬಿಡುತ್ತೇನೆ.
3.284.32
इत्युक्त्वा सहसौमित्रिरुपस्पृश्याथ राघवः ।
प्रतिशिस्ये जलनिधं विधिवत्कुशसंस्तरे ॥ ३.२८४.३२ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಸೌಮಿತ್ರಿಯೊಡನೆ ರಾಘವನು ಆಚಮನ ಮಾಡಿ, ವಿಧಿಯಂತೆ ದರ್ಭೆಯ ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಸಮುದ್ರತೀರದಲ್ಲಿ ಮಲಗಿದನು.
3.284.33
सागरस्तु ततः स्वप्ने दर्शयामास राघवम् ।
देवो नदनदीमर्ता श्रीमान्यादोगणैर्वृतः ॥ ३.२८४.३३ ॥
ಆಗ ನದಿಗಳ ಮತ್ತು ಹೊಳೆಗಳ ಒಡೆಯನಾದ ಆ ತೇಜಸ್ವಿ ದೇವ ಸಾಗರನು, ಜಲಚರ ಗಣಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದವನಾಗಿ, ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ರಾಘವನಿಗೆ ದರ್ಶನ ನೀಡಿದನು.
3.284.34
कौसल्यामातरित्येवमाभाष्य मधुरं वचः ।
इदमित्याह रत्नानामाकरैः शतशो वृतः ॥ ३.२८४.३४ ॥
ಕೌಸಲ್ಯೆಯ ಪುತ್ರನೇ ಎಂದು ಹೀಗೆ ಮಧುರವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡಿ, ನೂರಾರು ರತ್ನಗಣಿಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ ಅವನು ಇದನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
3.284.35
ब्रूहि किं तेकरोम्यत्रसाहाय्यं पुरुषर्षभ ।
ऐक्ष्वाको ह्यस्मि ते ज्ञाती राम सत्यपराक्रमः।
एवमुक्तः समुद्रेण रामो वाक्यमथाब्रवीत् ॥ ३.२८४.३५ ॥
"ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಹೇಳು, ಇಲ್ಲಿ ನಿನಗೆ ನಾನು ಏನು ಸಹಾಯ ಮಾಡಲಿ? ರಾಮನೇ, ಸತ್ಯಪರಾಕ್ರಮಿಯೇ, ನಾನು ಇಕ್ಷ್ವಾಕು ವಂಶದವನು; ನಿನ್ನ ಬಂಧು." ಸಮುದ್ರನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು, ರಾಮನು ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡಿದನು.
3.284.36
मार्गमिच्छामि सैन्यस्य दत्तं नदनदीपते ।
येन गत्वादशग्रीवं हन्याम कुलपांसनम्।
राक्षसंसानुबन्धं तं मम भार्यापहारिणम् ॥ ३.२८४.३६ ॥
"ನದಿಗಳು ಹಾಗೂ ಹೊಳೆಗಳ ಒಡೆಯನೇ, ಸೇನೆಗೆ ದಾರಿ ನೀಡಬೇಕೆಂದು ನಾನು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ; ಅದರ ಮೂಲಕ ಹೋಗಿ, ಕುಲಕ್ಕೆ ಕಳಂಕವಾದ, ನನ್ನ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿದ ದಶಗ್ರೀವ ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ಅವನ ಅನುಚರರೊಡನೆ ನಾವು ಕೊಲ್ಲಬಹುದು."
3.284.37
यद्येवं याचतो मार्गं न प्रदास्यति मे भवान् ।
शरैस्त्वां शोषयिष्यामि दिव्यास्त्रयतिमन्त्रितैः ॥ ३.२८४.३७ ॥
ಹೀಗೆ ಬೇಡಿದರೂ ನೀವು ನನಗೆ ದಾರಿ ಕೊಡದಿದ್ದರೆ, ದಿವ್ಯಾಸ್ತ್ರ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಅಭಿಮಂತ್ರಿತ ಬಾಣಗಳಿಂದ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಒಣಗಿಸುತ್ತೇನೆ.
3.284.38
इत्येवंब्रुवतः श्रुत्वारामस्य वरुणालयः ।
उवाचव्यथितोवाक्यमितिबद्धाञ्जलिःस्थितः ॥ ३.२८४.३८ ॥
ರಾಮನು ಹೀಗೆ ಹೇಳುವುದನ್ನು ಕೇಳಿ, ವರುಣಾಲಯವಾದ ಸಮುದ್ರ ವ್ಯಥೆಗೊಂಡು, ಕೈಜೋಡಿಸಿ ನಿಂತು ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿತು.
3.284.39
नेच्छामि प्रतिघातं ते नास्मि विघ्नकरस्तव ।
शृणु चेदं वचोराम श्रुत्वा कर्तव्यमाचर ॥ ३.२८४.३९ ॥
ನಾನು ನಿನಗೆ ಅಡ್ಡಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಲು ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ; ನಾನು ನಿನಗೆ ವಿಘ್ನಕಾರಕನಲ್ಲ. ರಾಮ, ಈ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳು; ಕೇಳಿ ಮಾಡಬೇಕಾದುದನ್ನು ಮಾಡು.
3.284.40
यदि दास्यामि ते मार्गं सैन्यस् व्रजतोऽऽज्ञया ।
अन्येऽप्याज्ञापयिष्यन्ति मामेवं धनुषोबलात् ॥ ३.२८४.४० ॥
ನಾನು ನಿನ್ನ ಸೈನ್ಯ ಹೋಗಲು ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ದಾರಿ ಕೊಟ್ಟರೆ, ಇತರರೂ ಬಿಲ್ಲಿನ ಬಲದಿಂದ ನನಗೆ ಹೀಗೆಯೇ ಆಜ್ಞಾಪಿಸುವರು.
3.284.41
अस्तित्वत्रनलो नाम वानरः शिल्पिसंमतः ।
त्वष्टुः काकुत्स्थ तनयो बलवान्विश्वकर्मणः ॥ ३.२८४.४१ ॥
ಕಾಕುತ್ಸ್ಥ, ಇಲ್ಲಿ ನಳ ಎಂಬ ವಾನರನಿದ್ದಾನೆ; ಶಿಲ್ಪಿಗಳಲ್ಲಿ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನು. ಅವನು ತ್ವಷ್ಟನ ಮಗ; ವಿಶ್ವಕರ್ಮನ ಬಲಶಾಲಿ ವಂಶಸ್ಥ.
3.284.42
स यत्काष्ठं तृणं वाऽपिशिलां वा क्षेप्स्यते मयि ।
सर्वं तद्धारयिष्यामि स ते सेतुर्भविष्यति ॥ ३.२८४.४२ ॥
ಅವನು ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಎಸೆಯುವ ಮರ, ಹುಲ್ಲು ಅಥವಾ ಕಲ್ಲು ಯಾವುದೇ ಆಗಿದ್ದರೂ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಾನು ಹೊತ್ತುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ; ಅದೇ ನಿನಗೆ ಸೇತುವೆಯಾಗುವುದು.
3.284.43
इत्युक्त्वाऽन्तर्हिते तस्मिन्रामो नलमुवाच ह ।
कुरु सेतुं समुद्रे त्वंशक्तो ह्यसि मतो मम ॥ ३.२८४.४३ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಅವನು ಅಂತರ್ಧಾನನಾದ ಬಳಿಕ, ರಾಮನು ನಳನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: ನೀನು ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲೆ ಸೇತುವನ್ನು ಕಟ್ಟು; ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ ನೀನೇ ಅದಕ್ಕೆ ಸಮರ್ಥನು.
3.284.44
तेनोपायेन काकुत्स्थः सतुबन्धमकारयत् ।
दशयोजनविस्तारमायतं शतयोजनम् ॥ ३.२८४.४४ ॥
ಆ ಉಪಾಯದಿಂದ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥನು (ರಾಮನು) ಸೇತುವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿದನು; ಅದು ಹತ್ತು ಯೋಜನ ಅಗಲ ಮತ್ತು ನೂರು ಯೋಜನ ಉದ್ದವಿತ್ತು.
3.284.45
नलसेतुरिति ख्यातो योऽद्यापि प्रथितो भुवि ।
रामस्याज्ञां पुरस्कृत्य धार्यते गिरिसंनिभः ॥ ३.२८४.४५ ॥
ಇದು ನಳಸೇತು ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ; ಇಂದಿಗೂ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾಗಿದೆ; ರಾಮನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ ಪರ್ವತದಂತೆ ಧರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
3.284.46
तत्रस्थं स तु धर्मात्मा समागच्चद्विभीषणः ।
भ्राता वै राक्षसेन्द्रस्य चतुर्भिः सचिवैः सह ॥ ३.२८४.४६ ॥
ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಆ ಧರ್ಮಾತ್ಮನು, ರಾಕ್ಷಸೇಂದ್ರನ ಸಹೋದರ ವಿಭೀಷಣನು ನಾಲ್ವರು ಮಂತ್ರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಂದನು.
3.284.47
प्रतिजग्राह रामस्तं स्वागतेन महामनाः ।
सुग्रीवस्य तु शङ्काऽभूत्प्रणिधिः स्यादिति स्मह ॥ ३.२८४.४७ ॥
ಮಹಾಮನಸ್ವಿ ರಾಮನು ಅವನನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು; ಆದರೆ ಸುಗ್ರೀವನಿಗೆ, ಇವನು ಗೂಢಚಾರನಾಗಿರಬಹುದೆಂಬ ಸಂದೇಹ ಉಂಟಾಯಿತು.
3.284.48
राघवः सत्यचेष्टाभिः सम्यक्व चरितेङ्गितैः ।
यदा तत्त्वेन तुष्टोऽभूत्तत एनमपूजयत् ॥ ३.२८४.४८ ॥
ರಾಘವನು ಅವನ ಸತ್ಯ ನಡತೆ ಮತ್ತು ವರ್ತನೆಯ ಸೂಚನೆಗಳಿಂದ ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿದುಕೊಂಡನು; ನಿಜವಾಗಿ ಸಂತುಷ್ಟನಾದಾಗ ಅವನನ್ನು ಗೌರವಿಸಿದನು.
3.284.49
सर्वराक्षसराज्येचाप्यभ्यपिञ्चद्विभीषणम् ।
चक्रे च मन्त्रसचिवं सहृदंलक्ष्मणस् च ॥ ३.२८४.४९ ॥
ರಾಮನು ಸಮಸ್ತ ರಾಕ್ಷಸ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ವಿಭೀಷಣನನ್ನು ಅಭಿಷೇಕಿಸಿ, ಅವನನ್ನು ಮಂತ್ರಸಚಿವನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದನು; ಲಕ್ಷ್ಮಣನೂ ಅವನನ್ನು ಸ್ನೇಹಿತನಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು.
3.284.50
विभीषणमते चैव सोऽत्यक्रामन्महार्णवम् ।
ससैन्यः सेतुना तेन मार्गेणैव नराधिपः ॥ ३.२८४.५० ॥
ವಿಭೀಷಣನ ಸಲಹೆಯಂತೆ ಆ ನರಾಧಿಪತಿಯು ತನ್ನ ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ಆ ಸೇತುವೆಯ ಮಾರ್ಗದಿಂದಲೇ ಮಹಾಸಾಗರವನ್ನು ದಾಟಿದನು.
3.284.51
ततो गत्वासमासाद्य लङ्कोद्यानान्यनेकशः ।
भेदयामास कपिभिर्महान्ति च बहूनि च ॥ ३.२८४.५१ ॥
ಆಗ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿ ಲಂಕೆಯ ಅನೇಕ ಉದ್ಯಾನಗಳನ್ನು ತಲುಪಿ, ವಾನರರೊಡನೆ ದೊಡ್ಡವುಗಳನ್ನೂ ಹಲವನ್ನೂ ನಾಶಮಾಡಿದನು.
3.284.52
तत्रास्तां रावणामात्यौ राक्षसौ शुकसारणौ ।
चरौ वानररूपेण तौ जग्राह विभीषणः ॥ ३.२८४.५२ ॥
ಅಲ್ಲಿ ರಾವಣನ ಇಬ್ಬರು ಅಮಾತ್ಯರು, ರಾಕ್ಷಸರಾದ ಶುಕ ಮತ್ತು ಸಾರಣರು, ವಾನರ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಗೂಢಚಾರರಾಗಿದ್ದರು; ವಿಭೀಷಣನು ಅವರನ್ನು ಹಿಡಿದನು.
3.284.53
प्रतिपन्नौ यदा रूपं राक्षसं तौ निशाचरौ ।
दर्शयित्वा ततः सैन्यं रामः पश्चादवासृजत् ॥ ३.२८४.५३ ॥
ಆ ಇಬ್ಬರು ನಿಶಾಚರರು ರಾಕ್ಷಸ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದಾಗ, ಸೇನೆಗೆ ತೋರಿಸಿ ರಾಮನು ಆಮೇಲೆ ಅವರನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದನು.
3.284.54
निवेश्योपवने सैन्यं स शूरः प्राज्यवानरम् ।
प्रेषयामास दुत्येन रावणस्य ततोऽङ्गदम् ॥ ३.२८४.५४ ॥
ಆ ಶೂರನು ಸೇನೆಯನ್ನು ಒಂದು ಉಪವನದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ಅನೇಕ ವಾನರರಲ್ಲಿಂದ ರಾವಣನ ಬಳಿಗೆ ದೂತನಾಗಿ ಅಂಗದನನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದನು.