Mahābhārata · Adhyāya 3.285
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.285.1
प्रभूतान्नोदकेतस्मिन्बहुमूलफले वने ।
सेनां निवेश्य काकुत्स्थो विधिवत्पर्यरक्षत ॥ ३.२८५.१ ॥
En aquel bosque, rico en alimento y agua y abundante en raíces y frutos, Kākutstha (Rāma) acampó con el ejército y lo protegió según la norma.
3.285.2
रावणः संविधं चक्रे लङ्कायां शास्त्रनिर्मिताम् ।
प्रकृत्यैवदुराधर्षा दृढप्राकारतोरणा ॥ ३.२८५.२ ॥
Rāvaṇa dispuso en Laṅkā una defensa construida según los tratados, por naturaleza difícil de asaltar, con murallas y puertas firmes.
3.285.3
अगाधतोयाः परिखा मीननक्रसमाकुलाः ।
बभूवुः सप्त दुर्धर्षाः स्वादिरैः शङ्कुभिश्चिताः ॥ ३.२८५.३ ॥
Había siete fosos de aguas insondables, llenos de peces y cocodrilos, difíciles de cruzar, sembrados de estacas de madera de khadira.
3.285.4
कर्णाटयन्त्रा दुर्धर्षा बभूवुः सहुडोपलाः ।
साशीविषघटायोधाः ससर्जरसपांसवः ॥ ३.२८५.४ ॥
Las máquinas de Karṇāṭa eran difíciles de asaltar; tenían piedras arrojadizas, vasijas de serpientes venenosas con guerreros, y polvo de resina.
3.285.5
मुसलालातनाराचतोमरासिपरश्वथैः ।
अन्विताश्चशतघ्नीभिः समधूच्छिष्टमुद्गराः ॥ ३.२८५.५ ॥
Equipadas con mazas, teas, flechas, lanzas, espadas y hachas, y con centinelas de cien muertes y mazas untadas de miel y cera.
3.285.6
पुरद्वारेषु सर्वेषु गुल्माः स्थावरजङ्गमाः ।
बभूवुः पत्तिबहुलाः प्रभूतगजवाजिनः ॥ ३.२८५.६ ॥
En todas las puertas de la ciudad había guarniciones fijas y móviles, muy numerosas en infantería, con abundantes elefantes y caballos.
3.285.7
अङ्गदस्त्वथ लङ्कायां द्वारदेशमुपागतः ।
विदितो रराक्षसेन्द्रस्य प्रविवेशगतव्यथः ॥ ३.२८५.७ ॥
Entonces Aṅgada llegó a la zona de la puerta de Laṅkā. Habiendo sido anunciado al señor de los rākṣasas, entró libre de angustia.
3.285.8
मध्ये राक्षसकोटीनां बह्वीनां सुमहाबलः ।
शुशुभे मेघमालाभिरादित्य इव संवृतः ॥ ३.२८५.८ ॥
En medio de muchos millones de rākṣasas, el muy poderoso Aṅgada brillaba como el sol rodeado de guirnaldas de nubes.
3.285.9
ससमासाद्य पौलस्त्यममात्यैरभिसंवृतम् ।
रामसंदेशमामन्त्र्य वाग्मी वक्तुं प्रचक्रमे ॥ ३.२८५.९ ॥
Habiéndose acercado a Paulastya (Rāvaṇa), rodeado de sus ministros, el elocuente Aṅgada, tras dirigirse a él, comenzó a hablar el mensaje de Rāma.
3.285.10
आह त्वां राघवो राजन्कोसलेन्द्रो महायशाः ।
प्राप्तकालमिदं वाक्यं तदादत्स्व सुदुर्मते। ॥ ३.२८५.१० ॥
Oh rey, Rāghava, señor de Kosala, de gran renombre, te dice esta palabra oportuna. Oh mal intencionado, acógela.
3.285.11
अकृतात्मानमासाद्य राजानमनये रतम् ।
विनश्यन्त्यनयाविष्टा देशाश्च नगराणि च ॥ ३.२८५.११ ॥
Cuando se llega a un rey que no se ha dominado a sí mismo y se deleita en la injusticia, las tierras y las ciudades, poseídas por la injusticia, perecen.
3.285.12
त्वयैकेनापराद्धं मे सीतामाहरता बलात् ।
वधायानपराद्धानामन्येषां तद्भविष्यति ॥ ३.२८५.१२ ॥
Tú solo, al arrebatar a Sītā por la fuerza, me has ofendido. La destrucción de los inocentes recaerá sobre otros.
3.285.13
ये त्वया बलदर्पाभ्यामाविष्टेन वनेचराः ।
ऋषयोहिंसिताः पूर्वंदेवाश्चाप्यवमानिताः ॥ ३.२८५.१३ ॥
Tú, poseído por el orgullo de la fuerza, hiciste daño a los sabios que habitan en el bosque, y antes también afrentaste a los dioses.
3.285.14
राजर्षयश्च निहता रुदत्यश्चाहृताः स्त्रियः ।
तदिदं समनुप्राप्तं फलंतस्यानयस्य ते ॥ ३.२८५.१४ ॥
Reyes sabios fueron muertos y mujeres llorosas fueron arrebatadas; este es ahora el fruto de tu injusticia.
3.285.15
हन्तास्मि त्वां सहामात्यैर्युध्यस्व पुरुषो भव ।
पश्य मे धनुषो वीर्यं मानुषस् निशाचर ॥ ३.२८५.१५ ॥
Te mataré junto con tus ministros; lucha, sé un hombre. Mira, morador de la noche, el poder de mi arco, el de un hombre.
3.285.16
मुच्यतां जानकी सीता न मे मोक्ष्यमसि कर्हिचित् ।
अराक्षसमिमं लोकंकर्ताऽस्मि निशितैः शरैः ॥ ३.२८५.१६ ॥
Libera a Jānakī Sītā; nunca escaparás de mí. Con flechas afiladas haré este mundo libre de rākṣasas.
3.285.17
इतितस् ब्रुवाणस् दूतस् परुषं वचः ।
श्रुत्वा न ममृषे राजा रावणः क्रोधमूर्च्छितः ॥ ३.२८५.१७ ॥
Mientras el mensajero pronunciaba estas palabras duras, el rey Rāvaṇa, al oírlas, no las toleró y quedó abrumado por la cólera.
3.285.18
हङ्गितज्ञास्ततो भर्तुश्चत्वारो रजनीचराः ।
चतुर्ष्वङ्गेषु जगृहुः शार्दूलमिव पक्षिणः ॥ ३.२८५.१८ ॥
Entonces cuatro moradores de la noche, que comprendieron la señal de su señor, lo sujetaron por sus cuatro miembros, como las aves atrapan a un tigre.
3.285.19
तांस्तथाङ्गेषु संसक्तानङ्गदो रजनीचरान् ।
आदायैव खमुत्पत्य प्रासादतलमाविशत् ॥ ३.२८५.१९ ॥
Aṅgada, habiendo asido a aquellos vagabundos nocturnos que se aferraban a sus miembros, saltó al cielo y entró en el suelo del palacio.
3.285.20
वेगेनोत्पततस्तस्य पेतुस्ते रजनीचराः ।
भुवि संभिन्नहृदयाः प्रहारवरपीडिताः ॥ ३.२८५.२० ॥
Cuando él saltó con velocidad, aquellos vagabundos nocturnos cayeron al suelo, con los corazones destrozados, oprimidos por los mejores golpes.
3.285.21
संसक्तोहर्म्यशिखरात्तस्मात्पुनरवापतत् ।
लङ्घयित्वा पुरं लङ्कां सुवेलस्य समीपतः ॥ ३.२८५.२१ ॥
Aferrado a la cima del palacio, cayó de nuevo desde allí; habiendo cruzado la ciudad de Laṅkā, cerca de Suvela.
3.285.22
कोसलेन्द्रमथागम्य सर्वमावेद्य वानरः ।
विशश्राम स तेजस्वी राघवेणाभिनन्दितः ॥ ३.२८५.२२ ॥
Entonces, habiéndose acercado al señor de Kosala y habiéndolo informado de todo, aquel radiante mono descansó; fue alabado por Rāghava.
3.285.23
ततः सर्वाभिसारेण हरीणां वातरंहसाम् ।
भेदयामास लङ्कायाः ग्राकारं रघुनन्दनः ॥ ३.२८५.२३ ॥
Entonces, con el ataque conjunto de todos los monos veloces como el viento, el deleite de los Raghu rompió la muralla de Laṅkā.
3.285.24
विभीषणर्क्षाधिपती पुरस्कृत्याथ लक्ष्मणः ।
दक्षिणं नगरद्वारमवामृद्गाद्दुरासदम् ॥ ३.२८५.२४ ॥
Entonces, colocando a Vibhīṣaṇa y al señor de los osos al frente, Lakṣmaṇa aplastó la puerta sur de la ciudad, difícil de acercarse.
3.285.25
करभारुणगात्राणां हरीणां युद्धशालिनाम् ।
कोटीशतसहस्रेण लङ्कामभ्यपतत्तदा ॥ ३.२८५.२५ ॥
Con cien mil millones de monos, de miembros rojizos como crías de camello y diestros en la guerra, entonces se abalanzaron sobre Laṅkā.
3.285.26
प्रलम्बबाहूरुकरजङ्घान्तरविलम्बिनाम् ।
ऋक्षाणआं धूम्रवर्णानां तिस्रः कोठ्यो व्यवस्थिताः ॥ ३.२८५.२६ ॥
Tres crores de osos, de color humo, con brazos, muslos, manos y pantorrillas largos que colgaban entre ellos, estaban dispuestos en formación.
3.285.27
उत्पतद्भिः पतद्भिश्च निपतद्भिश्च वानरैः ।
नादृश्यत तदा सूर्यो रजसा नाशितप्रभः ॥ ३.२८५.२७ ॥
Por los monos que saltaban, caían y se abalanzaban, el sol no fue visto entonces, su brillo destruido por el polvo.
3.285.28
शालिप्रसूनसदृशैः शिरीपकुसुमप्रभैः ।
तरुणादित्यसदृशैः शणगौरैश्च वैनरैः ॥ ३.२८५.२८ ॥
Con monos semejantes a flores de śāli, con el brillo de flores de śirīṣa, como el sol naciente, blancos como el yute, la hueste estaba llena.
3.285.29
प्राकारं ददृशुस्ते तु समन्तात्कपिलीकृतम् ।
राक्षसा विस्मिता राजन्सस्त्रीवृद्धाः समन्ततः ॥ ३.२८५.२९ ॥
Los rākṣasas vieron la muralla teñida de bermellón por todas partes; oh rey, los rākṣasas, con mujeres y ancianos, quedaron asombrados por doquier.
3.285.30
बिभिदुस्ते मणिस्तम्भान्कर्णाट्टशिखराणि च ।
भग्नोन्मथितशृङ्गाणि यन्त्राणि च विचिक्षिपुः ॥ ३.२८५.३० ॥
Destrozaron los pilares engastados de gemas y los picos ornamentados, y arrojaron por doquier las máquinas con sus pináculos rotos y hechos añicos.
3.285.31
परिगृह्य शतघ्नीश्च सचक्राः सगुडोपलाः ।
चिक्षिपुर्भुजवेगेन लङ्कामध्येमहास्वनाः ॥ ३.२८५.३१ ॥
Empuñando centenas de proyectiles, ruedas y piedras-gudas, rugiendo fuertemente, las arrojaron con la fuerza de sus brazos en medio de Laṅkā.
3.285.32
प्राकारस्थाश्चये केचिन्निशाचरगणास्तथा ।
प्रदुद्रुवुस्ते शतशः कपिभिः समभिद्रुताः ॥ ३.२८५.३२ ॥
Algunas huestes de nocturnos que estaban en la muralla también huyeron por centenares, acosadas por los monos.
3.285.33
ततस्तु राजवचनाद्राक्षसाः कामरूपिणः ।
निर्ययुर्विकृताकाराः सहस्रशतसङ्घशः ॥ ३.२८५.३३ ॥
Entonces, por orden del rey, los rākṣasas de forma voluntaria, de aspecto deformado, salieron en multitudes de cientos y miles.
3.285.34
शखवर्षाणि वर्षन्तो द्रावयित्वा वनौकसः ।
प्राकारं शोभयन्तस्ते परं विस्मयमास्थिताः ॥ ३.२८५.३४ ॥
Lanzando lluvias de ramas, poniendo en fuga a los monos del bosque, adornando la muralla, permanecían en gran asombro.
3.285.35
स मापराशिसदृशैर्बभूव क्षणादाचरैः ।
कृतो निर्वानरो भूयः प्राकारो भीमदर्शनैः ॥ ३.२८५.३५ ॥
En un instante, aquella muralla se volvió como montones de nocturnos de aspecto terrible, y quedó de nuevo libre de monos.
3.285.36
पेतुः शलविभिन्नाङ्गा बहवो वानरर्पभाः ।
स्तम्भतोरणभग्नाश्चपेतुस्तत्रनिशाचराः ॥ ३.२८५.३६ ॥
Cayeron muchos toros de los monos, con los cuerpos atravesados por lanzas; y los nocturnos quebrados por pilares y puertas también cayeron allí.
3.285.37
केशाकेश्यभवद्युद्धं रक्षसां वानरैः सह ।
नखैर्दन्तैश्च वीराणां खादतां वै परस्परम् ॥ ३.२८५.३७ ॥
Estalló una batalla cuerpo a cuerpo, de pelo contra pelo, entre los rākṣasas y los vānaras; los héroes se mordían unos a otros con uñas y dientes.
3.285.38
निष्टनन्तो ह्युभयतस्तत्र वानरराक्षसाः ।
हतानिपतिता भूमौ न मुञ्चन्ति परस्परम् ॥ ३.२८५.३८ ॥
Allí, vānaras y rākṣasas de ambos bandos, gimiendo, muertos y caídos en tierra, aún no se soltaban unos a otros.
3.285.39
रामस्तु शरजालानिववर्ष जलदो यथा ।
तानिलङ्कां समासाद्य जघ्रुस्तान्रजनीचरान् ॥ ३.२८५.३९ ॥
Rāma descargó redes de flechas como una nube; al llegar a Laṅkā, golpearon a aquellos caminantes nocturnos.
3.285.40
सौमित्रिरपि नाराचैर्दृढधन्वा जितक्लमः ।
आदिश्यादिश्य दुर्गस्थान्पातयामास राक्षसान् ॥ ३.२८५.४० ॥
También Lakṣmaṇa, hijo de Sumitrā, de arco firme e infatigable, dando órdenes una y otra vez, hizo caer a los rākṣasas de la fortaleza con flechas de hierro.
3.285.41
ततः प्रत्यवहारोऽभूत्सैन्यानां राधवाज्ञया ।
कृते विमर्दे लङ्कायां लब्धलक्ष्योजयोत्तरः ॥ ३.२८५.४१ ॥
Entonces, por orden de Rāghava, las tropas se retiraron; con la matanza ya consumada en Laṅkā, habiendo alcanzado su objetivo, quedaron victoriosos y supremos.