ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 3.285
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.285.1
प्रभूतान्नोदकेतस्मिन्बहुमूलफले वने ।
सेनां निवेश्य काकुत्स्थो विधिवत्पर्यरक्षत ॥ ३.२८५.१ ॥
ਅੰਨ ਅਤੇ ਜਲ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਜੜ੍ਹਾਂ ਤੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਲੱਦੇ ਉਸ ਵਣ ਵਿੱਚ ਕਾਕੁਤਸਥ (ਰਾਮ) ਨੇ ਸੈਨਾ ਠਹਿਰਾ ਕੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸਦੀ ਰਾਖੀ ਕੀਤੀ।
3.285.2
रावणः संविधं चक्रे लङ्कायां शास्त्रनिर्मिताम् ।
प्रकृत्यैवदुराधर्षा दृढप्राकारतोरणा ॥ ३.२८५.२ ॥
ਰਾਵਣ ਨੇ ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਨੁਸਾਰ ਬਣਾਈ ਹੋਈ ਰੱਖਿਆ-ਵਿਵਸਥਾ ਕੀਤੀ; ਉਹ ਸੁਭਾਅ ਤੋਂ ਹੀ ਅਜਿੱਤ ਸੀ, ਪੱਕੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਤੇ ਫਾਟਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸੀ।
3.285.3
अगाधतोयाः परिखा मीननक्रसमाकुलाः ।
बभूवुः सप्त दुर्धर्षाः स्वादिरैः शङ्कुभिश्चिताः ॥ ३.२८५.३ ॥
ਅਥਾਹ ਪਾਣੀ ਵਾਲੀਆਂ, ਮੱਛੀਆਂ ਤੇ ਮਗਰਮੱਛਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਸੱਤ ਖਾਈਆਂ ਸਨ; ਉਹ ਅਸੰਭਵ ਟੱਪਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਨ, ਖਦਿਰ ਲੱਕੜ ਦੀਆਂ ਨੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ।
3.285.4
कर्णाटयन्त्रा दुर्धर्षा बभूवुः सहुडोपलाः ।
साशीविषघटायोधाः ससर्जरसपांसवः ॥ ३.२८५.४ ॥
ਕਰਣਾਟ ਯੰਤਰ ਅਜਿੱਤ ਸਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁਡ ਪੱਥਰ, ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਘੜੇ, ਯੋਧੇ ਅਤੇ ਸਰਜਰਸ ਦਾ ਚੂਰਾ ਸਨ।
3.285.5
मुसलालातनाराचतोमरासिपरश्वथैः ।
अन्विताश्चशतघ्नीभिः समधूच्छिष्टमुद्गराः ॥ ३.२८५.५ ॥
ਮੂਸਲ, ਆਲਾਤ, ਨਾਰਾਚ, ਤੋਮਰ, ਖੜਗ ਅਤੇ ਪਰਸ਼ੂ ਸਮੇਤ, ਸ਼ਤਘਨੀਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਦ-ਮੋਮ ਲਾਏ ਮੁਗਦਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ।
3.285.6
पुरद्वारेषु सर्वेषु गुल्माः स्थावरजङ्गमाः ।
बभूवुः पत्तिबहुलाः प्रभूतगजवाजिनः ॥ ३.२८५.६ ॥
ਨਗਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਉੱਤੇ ਸਥਿਰ ਤੇ ਚਲਦੇ ਗੁਲਮ ਸਨ; ਪੈਦਲ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੇ, ਬਹੁਤ ਹਾਥੀਆਂ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲੇ।
3.285.7
अङ्गदस्त्वथ लङ्कायां द्वारदेशमुपागतः ।
विदितो रराक्षसेन्द्रस्य प्रविवेशगतव्यथः ॥ ३.२८५.७ ॥
ਫਿਰ ਅੰਗਦ ਲੰਕਾ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਰਾਖਸ਼ਸਰਾਜ ਨੂੰ ਸੂਚਨਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਉਹ ਬੇਫ਼ਿਕਰ ਹੋ ਕੇ ਅੰਦਰ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ।
3.285.8
मध्ये राक्षसकोटीनां बह्वीनां सुमहाबलः ।
शुशुभे मेघमालाभिरादित्य इव संवृतः ॥ ३.२८५.८ ॥
ਕਰੋੜਾਂ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਅਤਿ ਬਲਵਾਨ ਅੰਗਦ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਸ਼ੋਭਿਤ ਹੋਇਆ।
3.285.9
ससमासाद्य पौलस्त्यममात्यैरभिसंवृतम् ।
रामसंदेशमामन्त्र्य वाग्मी वक्तुं प्रचक्रमे ॥ ३.२८५.९ ॥
ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਪੌਲਸਤ੍ਯ (ਰਾਵਣ) ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਵਾਕਪਟੂ ਅੰਗਦ ਨੇ ਰਾਮ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕਰਕੇ ਬੋਲਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
3.285.10
आह त्वां राघवो राजन्कोसलेन्द्रो महायशाः ।
प्राप्तकालमिदं वाक्यं तदादत्स्व सुदुर्मते। ॥ ३.२८५.१० ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮਹਾਯਸ਼ਸਵੀ ਕੋਸਲੇਂਦਰ ਰਾਘਵ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਬਚਨ ਆਖਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਦੁਰਮਤੀ, ਇਹ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰ।
3.285.11
अकृतात्मानमासाद्य राजानमनये रतम् ।
विनश्यन्त्यनयाविष्टा देशाश्च नगराणि च ॥ ३.२८५.११ ॥
ਜੋ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ ਅਤੇ ਅਨਿਆਇ ਵਿੱਚ ਰਮਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਨਗਰ ਅਨਿਆਇ ਨਾਲ ਗ੍ਰਸਤ ਹੋ ਕੇ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
3.285.12
त्वयैकेनापराद्धं मे सीतामाहरता बलात् ।
वधायानपराद्धानामन्येषां तद्भविष्यति ॥ ३.२८५.१२ ॥
ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਚੁੱਕ ਕੇ ਲੈ ਜਾਣ ਨਾਲ ਤੂੰ ਇਕੱਲੇ ਨੇ ਮੇਰਾ ਅਪਰਾਧ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਨਿਰਦੋਸ਼ਾਂ ਦਾ ਵਧ ਹੋਰਨਾਂ ਉੱਤੇ ਆਵੇਗਾ।
3.285.13
ये त्वया बलदर्पाभ्यामाविष्टेन वनेचराः ।
ऋषयोहिंसिताः पूर्वंदेवाश्चाप्यवमानिताः ॥ ३.२८५.१३ ॥
ਬਲ ਤੇ ਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਵਨਵਾਸੀ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਵੀ ਅਪਮਾਨ ਕੀਤਾ।
3.285.14
राजर्षयश्च निहता रुदत्यश्चाहृताः स्त्रियः ।
तदिदं समनुप्राप्तं फलंतस्यानयस्य ते ॥ ३.२८५.१४ ॥
ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਮਾਰੇ ਗਏ ਅਤੇ ਰੋਂਦੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਹਰੀਆਂ ਗਈਆਂ; ਤੇਰੇ ਉਸ ਅਨਿਆਏ ਦਾ ਫਲ ਹੁਣ ਤੈਨੂੰ ਮਿਲ ਗਿਆ ਹੈ।
3.285.15
हन्तास्मि त्वां सहामात्यैर्युध्यस्व पुरुषो भव ।
पश्य मे धनुषो वीर्यं मानुषस् निशाचर ॥ ३.२८५.१५ ॥
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਤੇਰੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਸਮੇਤ ਮਾਰਾਂਗਾ; ਲੜ, ਮਰਦ ਬਣ। ਹੇ ਨਿਸ਼ਾਚਰ, ਮਨੁੱਖ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਮੇਰੇ ਧਨੁਸ਼ ਦਾ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵੇਖ।
3.285.16
मुच्यतां जानकी सीता न मे मोक्ष्यमसि कर्हिचित् ।
अराक्षसमिमं लोकंकर्ताऽस्मि निशितैः शरैः ॥ ३.२८५.१६ ॥
ਜਾਨਕੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ; ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਤੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਬਚ ਨਹੀਂ ਸਕੇਂਗਾ। ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਮੈਂ ਇਸ ਲੋਕ ਨੂੰ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਕਰ ਦਿਆਂਗਾ।
3.285.17
इतितस् ब्रुवाणस् दूतस् परुषं वचः ।
श्रुत्वा न ममृषे राजा रावणः क्रोधमूर्च्छितः ॥ ३.२८५.१७ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੂਤ ਕਠੋਰ ਬਚਨ ਬੋਲ ਰਿਹਾ ਸੀ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਜਾ ਰਾਵਣ ਸਹਿ ਨਾ ਸਕਿਆ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
3.285.18
हङ्गितज्ञास्ततो भर्तुश्चत्वारो रजनीचराः ।
चतुर्ष्वङ्गेषु जगृहुः शार्दूलमिव पक्षिणः ॥ ३.२८५.१८ ॥
ਤਦ ਮਾਲਕ ਦਾ ਇਸ਼ਾਰਾ ਸਮਝ ਕੇ ਚਾਰ ਨਿਸ਼ਾਚਰਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਚਾਰੇ ਅੰਗਾਂ ਤੋਂ ਫੜ ਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਪੰਛੀ ਸ਼ੇਰ ਨੂੰ ਫੜਦੇ ਹਨ।
3.285.19
तांस्तथाङ्गेषु संसक्तानङ्गदो रजनीचरान् ।
आदायैव खमुत्पत्य प्रासादतलमाविशत् ॥ ३.२८५.१९ ॥
ਅੰਗਦ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅੰਗਾਂ ਨਾਲ ਚਿੰਬੜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਾਤ ਦੇ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਛਾਲ ਮਾਰੀ ਅਤੇ ਮਹਿਲ ਦੇ ਵਿਹੜੇ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ।
3.285.20
वेगेनोत्पततस्तस्य पेतुस्ते रजनीचराः ।
भुवि संभिन्नहृदयाः प्रहारवरपीडिताः ॥ ३.२८५.२० ॥
ਉਸ ਦੇ ਵੇਗ ਨਾਲ ਛਾਲ ਮਾਰਦਿਆਂ ਉਹ ਰਾਤ ਦੇ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲੇ ਛਾਤੀ ਪਾਟ ਕੇ, ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ।
3.285.21
संसक्तोहर्म्यशिखरात्तस्मात्पुनरवापतत् ।
लङ्घयित्वा पुरं लङ्कां सुवेलस्य समीपतः ॥ ३.२८५.२१ ॥
ਮਹਿਲ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੋਂ ਚਿੰਬੜਿਆ ਉਹ ਫਿਰ ਹੇਠਾਂ ਡਿੱਗ ਪਿਆ; ਲੰਕਾ ਨਗਰੀ ਨੂੰ ਲੰਘ ਕੇ, ਸੁਵੇਲ ਦੇ ਨੇੜੇ।
3.285.22
कोसलेन्द्रमथागम्य सर्वमावेद्य वानरः ।
विशश्राम स तेजस्वी राघवेणाभिनन्दितः ॥ ३.२८५.२२ ॥
ਫਿਰ ਕੋਸਲੇਂਦਰ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸ ਕੇ ਉਹ ਤੇਜਸਵੀ ਵਾਨਰ ਅਰਾਮ ਕਰਨ ਲੱਗਾ; ਰਾਘਵ ਨੇ ਉਸਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ।
3.285.23
ततः सर्वाभिसारेण हरीणां वातरंहसाम् ।
भेदयामास लङ्कायाः ग्राकारं रघुनन्दनः ॥ ३.२८५.२३ ॥
ਫਿਰ ਹਵਾ ਵਰਗੇ ਵੇਗਵਾਨ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਪੂਰੇ ਹਮਲੇ ਨਾਲ ਰਘੁਨੰਦਨ ਨੇ ਲੰਕਾ ਦਾ ਪ੍ਰਾਕਾਰ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ।
3.285.24
विभीषणर्क्षाधिपती पुरस्कृत्याथ लक्ष्मणः ।
दक्षिणं नगरद्वारमवामृद्गाद्दुरासदम् ॥ ३.२८५.२४ ॥
ਫਿਰ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਤੇ ਰਿੱਛਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਦੁਰਗਮ ਨਗਰ ਦਾ ਦੱਖਣੀ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਚੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
3.285.25
करभारुणगात्राणां हरीणां युद्धशालिनाम् ।
कोटीशतसहस्रेण लङ्कामभ्यपतत्तदा ॥ ३.२८५.२५ ॥
ਊਠ ਦੇ ਬੱਚੇ ਵਰਗੇ ਲਾਲ ਸਰੀਰਾਂ ਵਾਲੇ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਬਾਂਦਰ ਉਸ ਵੇਲੇ ਸੌ ਹਜ਼ਾਰ ਕਰੋੜ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਲੰਕਾ ਉੱਤੇ ਟੁੱਟ ਪਏ।
3.285.26
प्रलम्बबाहूरुकरजङ्घान्तरविलम्बिनाम् ।
ऋक्षाणआं धूम्रवर्णानां तिस्रः कोठ्यो व्यवस्थिताः ॥ ३.२८५.२६ ॥
ਲੰਮੀਆਂ ਬਾਹਾਂ, ਪੱਟਾਂ, ਹੱਥਾਂ ਤੇ ਪਿੰਡਲੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਲਟਕਦੇ ਧੂੰਏਂ ਰੰਗ ਦੇ ਰਿੱਛਾਂ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਕਰੋੜ ਟੋਲੀਆਂ ਵਿਓਹ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਸਨ।
3.285.27
उत्पतद्भिः पतद्भिश्च निपतद्भिश्च वानरैः ।
नादृश्यत तदा सूर्यो रजसा नाशितप्रभः ॥ ३.२८५.२७ ॥
ਛਾਲਾਂ ਮਾਰਦੇ, ਡਿੱਗਦੇ ਤੇ ਝਪਟਦੇ ਬਾਂਦਰਾਂ ਨਾਲ ਉੱਠੀ ਧੂੜ ਕਾਰਨ ਉਸ ਵੇਲੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਲੋਅ ਗੁਆਚ ਗਈ ਅਤੇ ਉਹ ਦਿਸਿਆ ਨਹੀਂ।
3.285.28
शालिप्रसूनसदृशैः शिरीपकुसुमप्रभैः ।
तरुणादित्यसदृशैः शणगौरैश्च वैनरैः ॥ ३.२८५.२८ ॥
ਸ਼ਾਲੀ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਰਗੇ, ਸਿਰੀਸ਼ ਫੁੱਲ ਦੀ ਚਮਕ ਵਾਲੇ, ਚੜ੍ਹਦੇ ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ, ਪਟਸਨ ਵਰਗੇ ਚਿੱਟੇ ਬਾਂਦਰਾਂ ਨਾਲ (ਉਹ ਸੈਨਾ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ)।
3.285.29
प्राकारं ददृशुस्ते तु समन्तात्कपिलीकृतम् ।
राक्षसा विस्मिता राजन्सस्त्रीवृद्धाः समन्ततः ॥ ३.२८५.२९ ॥
ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਬਾਂਦਰਾਂ ਨਾਲ ਭੂਰੇ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਕੰਧ ਵੇਖੀ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਸਤਰੀਆਂ ਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਸਮੇਤ ਰਾਕਸ਼ਸ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ।
3.285.30
बिभिदुस्ते मणिस्तम्भान्कर्णाट्टशिखराणि च ।
भग्नोन्मथितशृङ्गाणि यन्त्राणि च विचिक्षिपुः ॥ ३.२८५.३० ॥
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮਣੀਆਂ ਜੜੇ ਥੰਮ੍ਹ ਅਤੇ ਸਜਾਏ ਹੋਏ ਸਿਖਰ ਤੋੜ ਦਿੱਤੇ; ਟੁੱਟੇ ਤੇ ਭੰਨੇ ਹੋਏ ਸਿਰਿਆਂ ਵਾਲੇ ਯੰਤਰ ਵੀ ਇਧਰ-ਉਧਰ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੇ।
3.285.31
परिगृह्य शतघ्नीश्च सचक्राः सगुडोपलाः ।
चिक्षिपुर्भुजवेगेन लङ्कामध्येमहास्वनाः ॥ ३.२८५.३१ ॥
ਸ਼ਤਘਨੀਆਂ, ਚੱਕਰ ਅਤੇ ਗੁਡੋਪਲ ਚੁੱਕ ਕੇ ਮਹਾਨ ਗਰਜ ਨਾਲ ਬਾਂਹਾਂ ਦੇ ਵੇਗ ਨਾਲ ਲੰਕਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੁੱਟੇ।
3.285.32
प्राकारस्थाश्चये केचिन्निशाचरगणास्तथा ।
प्रदुद्रुवुस्ते शतशः कपिभिः समभिद्रुताः ॥ ३.२८५.३२ ॥
ਪ੍ਰਾਕਾਰ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਕੁਝ ਨਿਸ਼ਾਚਰ-ਗਣ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭੱਜ ਗਏ, ਵਾਨਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਖਦੇੜੇ ਜਾ ਕੇ।
3.285.33
ततस्तु राजवचनाद्राक्षसाः कामरूपिणः ।
निर्ययुर्विकृताकाराः सहस्रशतसङ्घशः ॥ ३.२८५.३३ ॥
ਫਿਰ ਰਾਜੇ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਇੱਛਾ-ਰੂਪੀ ਰਾਕਸ਼ਸ ਵਿਗੜੇ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਤੇ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਦੇ ਟੋਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲੇ।
3.285.34
शखवर्षाणि वर्षन्तो द्रावयित्वा वनौकसः ।
प्राकारं शोभयन्तस्ते परं विस्मयमास्थिताः ॥ ३.२८५.३४ ॥
ਟਾਹਣੀਆਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਦੇ, ਜੰਗਲੀ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਭਜਾਉਂਦੇ, ਪ੍ਰਾਕਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੋਭਾ ਦਿੰਦੇ ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨ ਸਨ।
3.285.35
स मापराशिसदृशैर्बभूव क्षणादाचरैः ।
कृतो निर्वानरो भूयः प्राकारो भीमदर्शनैः ॥ ३.२८५.३५ ॥
ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪ੍ਰਾਕਾਰ ਭਿਆਨਕ ਦਿੱਖ ਵਾਲੇ ਨਿਸ਼ਾਚਰਾਂ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਵਰਗਾ ਹੋ ਗਿਆ; ਫਿਰ ਵਾਨਰਾਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
3.285.36
पेतुः शलविभिन्नाङ्गा बहवो वानरर्पभाः ।
स्तम्भतोरणभग्नाश्चपेतुस्तत्रनिशाचराः ॥ ३.२८५.३६ ॥
ਸ਼ੂਲਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹੇ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਡਿੱਗ ਪਏ; ਥੰਮ੍ਹਾਂ ਤੇ ਤੋਰਣਾਂ ਨਾਲ ਟੁੱਟੇ ਨਿਸ਼ਾਚਰ ਵੀ ਉੱਥੇ ਡਿੱਗੇ।
3.285.37
केशाकेश्यभवद्युद्धं रक्षसां वानरैः सह ।
नखैर्दन्तैश्च वीराणां खादतां वै परस्परम् ॥ ३.२८५.३७ ॥
ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਅਤੇ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵਾਲਾਂ ਤੋਂ ਫੜ ਕੇ ਲੜਾਈ ਹੋਈ; ਵੀਰ ਨਹੁੰਆਂ ਅਤੇ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਵੱਢਣ ਲੱਗੇ।
3.285.38
निष्टनन्तो ह्युभयतस्तत्र वानरराक्षसाः ।
हतानिपतिता भूमौ न मुञ्चन्ति परस्परम् ॥ ३.२८५.३८ ॥
ਉੱਥੇ ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦੇ ਵਾਨਰ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਕਰਾਹੁੰਦੇ, ਮਾਰੇ ਜਾ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ ਪਰ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਨਾ ਛੱਡਿਆ।
3.285.39
रामस्तु शरजालानिववर्ष जलदो यथा ।
तानिलङ्कां समासाद्य जघ्रुस्तान्रजनीचरान् ॥ ३.२८५.३९ ॥
ਰਾਮ ਨੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਵਰ੍ਹਾਏ; ਉਹ ਲੰਕਾ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਾਤਚਰਾਂ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
3.285.40
सौमित्रिरपि नाराचैर्दृढधन्वा जितक्लमः ।
आदिश्यादिश्य दुर्गस्थान्पातयामास राक्षसान् ॥ ३.२८५.४० ॥
ਸੁਮਿਤਰਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਲਕਸ਼ਮਣ ਵੀ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਧਨੁਰਧਾਰੀ ਸਨ; ਥਕਾਵਟ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਨਾਰਾਚ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਡੇਗਣ ਲੱਗੇ।
3.285.41
ततः प्रत्यवहारोऽभूत्सैन्यानां राधवाज्ञया ।
कृते विमर्दे लङ्कायां लब्धलक्ष्योजयोत्तरः ॥ ३.२८५.४१ ॥
ਫਿਰ ਰਾਘਵ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਫੌਜਾਂ ਪਿੱਛੇ ਹਟੀਆਂ; ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਭਿਆਨਕ ਸੰਹਾਰ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਸੀ; ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਉਹ ਜਿੱਤ ਨਾਲ ਉੱਤਮ ਹੋਏ।