Mahābhārata · Adhyāya 3.285
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.285.1
प्रभूतान्नोदकेतस्मिन्बहुमूलफले वने ।
सेनां निवेश्य काकुत्स्थो विधिवत्पर्यरक्षत ॥ ३.२८५.१ ॥
Di hutan yang kaya akan makanan dan air, berlimpah akar dan buah itu, Kākutstha (Rāma) mendirikan perkemahan pasukannya dan menjaganya sesuai aturan.
3.285.2
रावणः संविधं चक्रे लङ्कायां शास्त्रनिर्मिताम् ।
प्रकृत्यैवदुराधर्षा दृढप्राकारतोरणा ॥ ३.२८५.२ ॥
Rāvaṇa menata pertahanan di Laṅkā yang dibangun menurut kitab śāstra, secara alami sulit diserang, dengan tembok dan gerbang yang kokoh.
3.285.3
अगाधतोयाः परिखा मीननक्रसमाकुलाः ।
बभूवुः सप्त दुर्धर्षाः स्वादिरैः शङ्कुभिश्चिताः ॥ ३.२८५.३ ॥
Ada tujuh parit berair dalam tak terduga, penuh ikan dan buaya, sulit diseberangi, dipenuhi pancang kayu khadira.
3.285.4
कर्णाटयन्त्रा दुर्धर्षा बभूवुः सहुडोपलाः ।
साशीविषघटायोधाः ससर्जरसपांसवः ॥ ३.२८५.४ ॥
Mesin Karṇāṭa sulit diserang; memiliki batu lontar, tempayan ular berbisa beserta prajurit, dan bubuk resin.
3.285.5
मुसलालातनाराचतोमरासिपरश्वथैः ।
अन्विताश्चशतघ्नीभिः समधूच्छिष्टमुद्गराः ॥ ३.२८५.५ ॥
Dilengkapi alu, obor, panah, tombak, pedang dan kapak, serta senjata śataghnī dan gada yang dilumuri madu dan lilin.
3.285.6
पुरद्वारेषु सर्वेषु गुल्माः स्थावरजङ्गमाः ।
बभूवुः पत्तिबहुलाः प्रभूतगजवाजिनः ॥ ३.२८५.६ ॥
Di semua gerbang kota terdapat pasukan penjaga, tetap dan bergerak, banyak prajurit infanteri, dengan gajah dan kuda yang melimpah.
3.285.7
अङ्गदस्त्वथ लङ्कायां द्वारदेशमुपागतः ।
विदितो रराक्षसेन्द्रस्य प्रविवेशगतव्यथः ॥ ३.२८५.७ ॥
Kemudian Aṅgada tiba di area gerbang Laṅkā. Setelah diberitahukan kepada raja raksasa, ia masuk tanpa rasa takut.
3.285.8
मध्ये राक्षसकोटीनां बह्वीनां सुमहाबलः ।
शुशुभे मेघमालाभिरादित्य इव संवृतः ॥ ३.२८५.८ ॥
Di tengah banyak puluhan juta raksasa, Aṅgada yang sangat perkasa bersinar seperti matahari yang dikelilingi untaian awan.
3.285.9
ससमासाद्य पौलस्त्यममात्यैरभिसंवृतम् ।
रामसंदेशमामन्त्र्य वाग्मी वक्तुं प्रचक्रमे ॥ ३.२८५.९ ॥
Setelah mendekati Paulastya (Rāvaṇa) yang dikelilingi para menterinya, Aṅgada yang fasih berbicara, setelah menyapanya, mulai menyampaikan pesan Rāma.
3.285.10
आह त्वां राघवो राजन्कोसलेन्द्रो महायशाः ।
प्राप्तकालमिदं वाक्यं तदादत्स्व सुदुर्मते। ॥ ३.२८५.१० ॥
Wahai raja, Rāghava, penguasa Kosala yang termasyhur, menyampaikan kata yang tepat pada waktunya ini kepadamu. Wahai yang berpikiran jahat, terimalah.
3.285.11
अकृतात्मानमासाद्य राजानमनये रतम् ।
विनश्यन्त्यनयाविष्टा देशाश्च नगराणि च ॥ ३.२८५.११ ॥
Ketika seseorang mendatangi raja yang tidak menguasai dirinya dan bersenang dalam ketidakadilan, negeri dan kota-kota, dikuasai ketidakadilan, akan binasa.
3.285.12
त्वयैकेनापराद्धं मे सीतामाहरता बलात् ।
वधायानपराद्धानामन्येषां तद्भविष्यति ॥ ३.२८५.१२ ॥
Engkau sendirilah yang telah berbuat salah kepadaku dengan merebut Sītā secara paksa. Kebinasaan orang-orang yang tidak bersalah akan menimpa orang lain.
3.285.13
ये त्वया बलदर्पाभ्यामाविष्टेन वनेचराः ।
ऋषयोहिंसिताः पूर्वंदेवाश्चाप्यवमानिताः ॥ ३.२८५.१३ ॥
Engkau, dikuasai oleh kesombongan kekuatan, telah menyakiti para resi yang tinggal di hutan, dan dahulu juga menghina para dewa.
3.285.14
राजर्षयश्च निहता रुदत्यश्चाहृताः स्त्रियः ।
तदिदं समनुप्राप्तं फलंतस्यानयस्य ते ॥ ३.२८५.१४ ॥
Para resi raja telah dibunuh dan para wanita yang menangis dibawa pergi; buah dari kejahatanmu itu kini telah menimpamu.
3.285.15
हन्तास्मि त्वां सहामात्यैर्युध्यस्व पुरुषो भव ।
पश्य मे धनुषो वीर्यं मानुषस् निशाचर ॥ ३.२८५.१५ ॥
Aku akan membunuhmu bersama para menterimu; bertarunglah, jadilah laki-laki. Lihatlah, wahai pengembara malam, kekuatan busurku, busur seorang manusia.
3.285.16
मुच्यतां जानकी सीता न मे मोक्ष्यमसि कर्हिचित् ।
अराक्षसमिमं लोकंकर्ताऽस्मि निशितैः शरैः ॥ ३.२८५.१६ ॥
Lepaskanlah Jānakī Sītā; engkau tidak akan pernah lolos dariku. Dengan panah-panah tajam aku akan menjadikan dunia ini bebas dari rākṣasa.
3.285.17
इतितस् ब्रुवाणस् दूतस् परुषं वचः ।
श्रुत्वा न ममृषे राजा रावणः क्रोधमूर्च्छितः ॥ ३.२८५.१७ ॥
Ketika utusan itu terus mengucapkan kata-kata kasar ini, Raja Rāvaṇa, mendengarnya, tidak dapat menahannya dan dikuasai amarah hingga pingsan.
3.285.18
हङ्गितज्ञास्ततो भर्तुश्चत्वारो रजनीचराः ।
चतुर्ष्वङ्गेषु जगृहुः शार्दूलमिव पक्षिणः ॥ ३.२८५.१८ ॥
Lalu empat pengembara malam, yang memahami isyarat tuan mereka, menangkapnya pada keempat anggota tubuhnya, seperti burung-burung menangkap harimau.
3.285.19
तांस्तथाङ्गेषु संसक्तानङ्गदो रजनीचरान् ।
आदायैव खमुत्पत्य प्रासादतलमाविशत् ॥ ३.२८५.१९ ॥
Aṅgada, menangkap para pengembara malam yang melekat pada anggota tubuhnya, melompat ke angkasa dan memasuki lantai istana.
3.285.20
वेगेनोत्पततस्तस्य पेतुस्ते रजनीचराः ।
भुवि संभिन्नहृदयाः प्रहारवरपीडिताः ॥ ३.२८५.२० ॥
Ketika ia melompat dengan kecepatan, para pengembara malam itu jatuh ke tanah, hati mereka pecah, dihancurkan oleh pukulan-pukulan terbaik.
3.285.21
संसक्तोहर्म्यशिखरात्तस्मात्पुनरवापतत् ।
लङ्घयित्वा पुरं लङ्कां सुवेलस्य समीपतः ॥ ३.२८५.२१ ॥
Berpegang pada puncak istana, ia jatuh lagi dari sana; setelah melompati kota Laṅkā, dekat Suvela.
3.285.22
कोसलेन्द्रमथागम्य सर्वमावेद्य वानरः ।
विशश्राम स तेजस्वी राघवेणाभिनन्दितः ॥ ३.२८५.२२ ॥
Kemudian, setelah menghadap raja Kosala dan melaporkan segalanya, kera yang bercahaya itu beristirahat; ia dipuji oleh Rāghava.
3.285.23
ततः सर्वाभिसारेण हरीणां वातरंहसाम् ।
भेदयामास लङ्कायाः ग्राकारं रघुनन्दनः ॥ ३.२८५.२३ ॥
Kemudian, dengan serangan gabungan semua kera secepat angin, Raghunandana menerobos benteng Laṅkā.
3.285.24
विभीषणर्क्षाधिपती पुरस्कृत्याथ लक्ष्मणः ।
दक्षिणं नगरद्वारमवामृद्गाद्दुरासदम् ॥ ३.२८५.२४ ॥
Kemudian, dengan menempatkan Vibhīṣaṇa dan raja beruang di depan, Lakṣmaṇa menghancurkan gerbang selatan kota yang sulit didekati.
3.285.25
करभारुणगात्राणां हरीणां युद्धशालिनाम् ।
कोटीशतसहस्रेण लङ्कामभ्यपतत्तदा ॥ ३.२८५.२५ ॥
Dengan seratus ribu koti kera, berbadan kemerahan seperti anak unta dan mahir dalam perang, mereka lalu menyerbu Laṅkā.
3.285.26
प्रलम्बबाहूरुकरजङ्घान्तरविलम्बिनाम् ।
ऋक्षाणआं धूम्रवर्णानां तिस्रः कोठ्यो व्यवस्थिताः ॥ ३.२८५.२६ ॥
Tiga koti beruang, berwarna abu-abu asap, dengan lengan, paha, tangan, dan betis panjang yang menjuntai di antaranya, berdiri dalam formasi.
3.285.27
उत्पतद्भिः पतद्भिश्च निपतद्भिश्च वानरैः ।
नादृश्यत तदा सूर्यो रजसा नाशितप्रभः ॥ ३.२८५.२७ ॥
Karena kera-kera yang melompat, jatuh, dan menukik, matahari tidak terlihat saat itu, cahayanya dihancurkan oleh debu.
3.285.28
शालिप्रसूनसदृशैः शिरीपकुसुमप्रभैः ।
तरुणादित्यसदृशैः शणगौरैश्च वैनरैः ॥ ३.२८५.२८ ॥
Pasukan itu penuh dengan kera-kera yang menyerupai bunga śāli, bercahaya seperti bunga śirīṣa, seperti matahari muda, putih seperti rami.
3.285.29
प्राकारं ददृशुस्ते तु समन्तात्कपिलीकृतम् ।
राक्षसा विस्मिता राजन्सस्त्रीवृद्धाः समन्ततः ॥ ३.२८५.२९ ॥
Para rākṣasa melihat benteng itu dicat kecokelatan di segala sisi; wahai raja, para rākṣasa beserta wanita dan orang tua tercengang di sekeliling.
3.285.30
बिभिदुस्ते मणिस्तम्भान्कर्णाट्टशिखराणि च ।
भग्नोन्मथितशृङ्गाणि यन्त्राणि च विचिक्षिपुः ॥ ३.२८५.३० ॥
Mereka menghancurkan tiang-tiang bertatahkan permata dan puncak-puncak benteng yang berhias, serta melemparkan mesin-mesin dengan puncaknya yang patah dan hancur.
3.285.31
परिगृह्य शतघ्नीश्च सचक्राः सगुडोपलाः ।
चिक्षिपुर्भुजवेगेन लङ्कामध्येमहास्वनाः ॥ ३.२८५.३१ ॥
Menggenggam śataghnī, roda, dan batu guḍa, mereka berteriak keras dan melemparkannya dengan kekuatan lengan ke tengah Laṅkā.
3.285.32
प्राकारस्थाश्चये केचिन्निशाचरगणास्तथा ।
प्रदुद्रुवुस्ते शतशः कपिभिः समभिद्रुताः ॥ ३.२८५.३२ ॥
Sebagian kawanan makhluk malam yang berdiri di benteng juga lari berratus-ratus, dikejar keras oleh para kera.
3.285.33
ततस्तु राजवचनाद्राक्षसाः कामरूपिणः ।
निर्ययुर्विकृताकाराः सहस्रशतसङ्घशः ॥ ३.२८५.३३ ॥
Kemudian atas perintah raja, para rākṣasa yang berubah rupa sesuka hati, berwujud menyeramkan, keluar dalam kelompok ratusan dan ribuan.
3.285.34
शखवर्षाणि वर्षन्तो द्रावयित्वा वनौकसः ।
प्राकारं शोभयन्तस्ते परं विस्मयमास्थिताः ॥ ३.२८५.३४ ॥
Menghujani dengan hujan dahan, mencerai-beraikan kera penghuni hutan, menghiasi benteng, mereka berada dalam keheranan yang besar.
3.285.35
स मापराशिसदृशैर्बभूव क्षणादाचरैः ।
कृतो निर्वानरो भूयः प्राकारो भीमदर्शनैः ॥ ३.२८५.३५ ॥
Dalam sekejap benteng itu menjadi seperti tumpukan makhluk malam yang menakutkan rupanya, dan kembali dikosongkan dari kera.
3.285.36
पेतुः शलविभिन्नाङ्गा बहवो वानरर्पभाः ।
स्तम्भतोरणभग्नाश्चपेतुस्तत्रनिशाचराः ॥ ३.२८५.३६ ॥
Banyak kera-kera perkasa jatuh, tubuh mereka tertusuk tombak; dan makhluk malam yang hancur oleh tiang dan gerbang juga jatuh di sana.
3.285.37
केशाकेश्यभवद्युद्धं रक्षसां वानरैः सह ।
नखैर्दन्तैश्च वीराणां खादतां वै परस्परम् ॥ ३.२८५.३७ ॥
Terjadilah pertempuran saling jambak rambut antara para rākṣasa dan vānara; para pahlawan saling menggigit dengan kuku dan gigi.
3.285.38
निष्टनन्तो ह्युभयतस्तत्र वानरराक्षसाः ।
हतानिपतिता भूमौ न मुञ्चन्ति परस्परम् ॥ ३.२८५.३८ ॥
Di sana, para vānara dan rākṣasa dari kedua pihak merintih; meski terbunuh dan roboh ke tanah, mereka tetap tidak melepaskan satu sama lain.
3.285.39
रामस्तु शरजालानिववर्ष जलदो यथा ।
तानिलङ्कां समासाद्य जघ्रुस्तान्रजनीचरान् ॥ ३.२८५.३९ ॥
Rāma menghujankan jaring-jaring panah seperti awan; setelah sampai di Laṅkā, mereka menyerang para pengembara malam itu.
3.285.40
सौमित्रिरपि नाराचैर्दृढधन्वा जितक्लमः ।
आदिश्यादिश्य दुर्गस्थान्पातयामास राक्षसान् ॥ ३.२८५.४० ॥
Lakṣmaṇa, putra Sumitrā, berbusur teguh dan tak kenal lelah, berulang kali memberi perintah, lalu menjatuhkan para rākṣasa di benteng dengan panah besi.
3.285.41
ततः प्रत्यवहारोऽभूत्सैन्यानां राधवाज्ञया ।
कृते विमर्दे लङ्कायां लब्धलक्ष्योजयोत्तरः ॥ ३.२८५.४१ ॥
Kemudian, atas perintah Rāghava, pasukan mundur; pembantaian di Laṅkā telah selesai, dan setelah mencapai sasaran, mereka unggul dalam kemenangan.