महाभारत · अध्याय 3.286
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.286.1
ततो निविशमानांस्तान्सैनिकान्रावणानुगाः ।
अभिजग्मुर्गणाऽनके पिशाचक्षुद्ररक्षसाम् ॥ ३.२८६.१ ॥
तेव्हा प्रवेश करणाऱ्या त्या सैनिकांवर रावणाचे अनुचर, पिशाच आणि क्षुद्र राक्षसांचे अनेक गट तुटून पडले.
3.286.2
पर्वणः पतनो जम्भः खरः क्रोधवशो हरिः ।
प्ररुजश्चारुजश्चैव प्रघसश्चैवमादयः ॥ ३.२८६.२ ॥
पर्वण, पतन, जम्भ, खर, क्रोधवश, हरि, प्ररुज, अरुज, प्रघस आणि असे इतर.
3.286.3
ततोऽभिपततां तेषामदृश्यानां दुरात्मनाम् ।
अन्तर्धानवधं तज्ज्ञश्चकार स विभीषणः ॥ ३.२८६.३ ॥
तेव्हा आक्रमण करणाऱ्या त्या अदृश्य दुरात्म्यांना, त्यांचे अदृश्य होणे जाणणाऱ्या विभीषणाने मारण्याचा उपाय केला.
3.286.4
ते दृश्यमाना हरिभिर्बलिभिर्दूरपातिभिः ।
निहताः सर्वशो राजन्महीं जग्मुर्गतासवः ॥ ३.२८६.४ ॥
हे राजा, बलवान वानरांनी दुरून फेकल्यामुळे दिसू लागलेले ते पूर्णपणे मारले जाऊन निष्प्राण होऊन भूमीवर पडले.
3.286.5
अमृष्यमाणः सबलो रावणो निर्ययावथ ।
राक्षसानां बलैर्घोरैः पिशाचानांच संवृतः ॥ ३.२८६.५ ॥
हे सहन न होऊन रावण आपल्या सैन्यासह बाहेर पडला; भयंकर राक्षस आणि पिशाचांच्या सैन्यांनी तो वेढलेला होता.
3.286.6
युद्धशास्त्रविधानज्ञ उशना इव चापरः ।
व्यूह्यचौशनसं व्यूहं हरीनभ्यवहारयत् ॥ ३.२८६.६ ॥
युद्धशास्त्राचे विधान जाणणारा, उशनसासारखा दुसरा एक, उशनसांनी सांगितलेल्या व्यूहाप्रमाणे वानरांना पुढे नेता झाला.
3.286.7
राघवस्तु विनिर्यान्तं व्यूढानीकं दशाननम् ।
बार्हस्पत्यं विधं कृत्वा प्रतिव्यूह्य ह्यदृश्यत ॥ ३.२८६.७ ॥
राघव सैन्याची व्यूहरचना करून बाहेर पडणाऱ्या दशाननाकडे पाहत होता; बृहस्पतीच्या विधीप्रमाणे व्यूह रचून तोही समोर दिसू लागला.
3.286.8
समेत्य युयुधे तत्र ततो रामेण रावणः ।
युयुधे लक्ष्मणश्चापि तथैवेन्द्रजिता सह ॥ ३.२८६.८ ॥
तेथे एकमेकांना भिडून रावण रामाशी लढला; लक्ष्मणही तसाच इंद्रजितासह लढला.
3.286.9
विरूपाक्षेण सुग्रीवस्तारेण च निस्वर्वटः ।
पौण्ड्रेण च नलस्तत्र पदुशः पनसेन च ॥ ३.२८६.९ ॥
तेथे विरूपाक्षाशी सुग्रीव, ताराशी आणि निस्वर्वटाशी लढला; पौंड्राशी नल, आणि पायदळासह पनस लढला.
3.286.10
विषह्यं यं हि यो मेने स स तेन समेयिवान् ।
युयुधे युद्धवेलायां स्वबाहुबलमाश्रितः ॥ ३.२८६.१० ॥
ज्याला अजेय समजले, तोच त्याला भिडला; युद्धसमयी स्वतःच्या बाहुबलावर अवलंबून तो लढला.
3.286.11
स संप्रहारो ववृधे भीरूणां भयवर्धनः ।
रोमसंहर्षणो घोरः पुरा देवासुरे यथा ॥ ३.२८६.११ ॥
तो भीषण संघर्ष वाढत गेला; भित्र्यांचे भय वाढवत, अंगावर रोमांच उभे करत, पूर्वी देव-असुर युद्धासारखा तो घोर झाला.
3.286.12
रावणो राममानर्च्छच्छक्तिशूलासिवृष्टिभिः ।
निशितैरायसैस्तीक्ष्णै रावणं चापि राघवः ॥ ३.२८६.१२ ॥
रावणाने शक्ती, शूळ आणि तलवारींच्या वर्षावाने रामावर प्रहार केला; राघवानेही तीक्ष्ण लोखंडी बाणांनी रावणावर प्रहार केला.
3.286.13
तथैवेन्द्रजितं यत्तं लक्ष्मणो मर्मभेदिभिः ।
इन्द्रजिच्चापि सौमित्रिं बिभेद बहुभिः शरैः ॥ ३.२८६.१३ ॥
त्याचप्रमाणे लक्ष्मणाने प्रयत्नशील इंद्रजिताला मर्मभेदी बाणांनी विद्ध केले; इंद्रजितानेही सुमित्रापुत्र लक्ष्मणाला अनेक बाणांनी विद्ध केले.
3.286.14
विभीषणः प्रहस्तं च प्रहस्तश्च विभीषणम् ।
खगपत्रैः शरैस्तीक्ष्णैरभ्यवर्षद्गतव्यथः ॥ ३.२८६.१४ ॥
विभीषणाने प्रहस्तावर आणि प्रहस्ताने विभीषणावर तीक्ष्ण, पंखयुक्त बाणांचा वर्षाव केला; दोघेही निर्भय होते.
3.286.15
तेषां बलवतामासीन्महास्त्राणां समागमः ।
विव्यथुः सकला येन त्रयो लोकाश्चराचराः ॥ ३.२८६.१५ ॥
त्या बलवान योद्ध्यांच्या महास्त्रांची टक्कर झाली; त्यामुळे चराचर अशी तीनही लोक व्यथित झाली.