ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 3.288
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.288.1
ततो निर्याय स्वपुरात्कुम्भकर्णः सहानुगः ।
अपश्यत्कपिसैन्यं रतज्जितकाश्यग्रतः स्थितम् ॥ ३.२८८.१ ॥
ನಂತರ ತನ್ನ ನಗರದಿಂದ ಅನುಚರರೊಂದಿಗೆ ಹೊರಟ ಕುಂಭಕರ್ಣನು, ರಾಮನು ಗೆದ್ದ ಕಾಶಿಯ ಮುಂದೆ ನಿಂತಿದ್ದ ಕಪಿಸೇನೆಯನ್ನು ಕಂಡನು.
3.288.2
स वीक्षमाणस्तत्सैन्यं रामदर्शनकाङ्क्षया ।
अपश्यच्चापि सौमित्रिं धनुष्पाणिं व्यवस्थितम् ॥ ३.२८८.२ ॥
ಆ ಸೇನೆಯನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ, ರಾಮನನ್ನು ನೋಡುವ ಆಸೆಯಿಂದ, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಬಿಲ್ಲು ಹಿಡಿದು ದೃಢವಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಸೌಮಿತ್ರಿಯನ್ನೂ ಅವನು ಕಂಡನು.
3.288.3
तमभ्येत्याशु हरयः परिवब्रुः समन्ततः ।
शैलवृक्षायुधा नादानमुञ्चन्भीषणास्ततः ॥ ३.२८८.३ ॥
ತಕ್ಷಣ ಅವನನ್ನು ಸಮೀಪಿಸಿ ಕಪಿಗಳು ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದವು; ಬೆಟ್ಟ ಮತ್ತು ಮರಗಳೇ ಅವುಗಳ ಆಯುಧಗಳಾಗಿದ್ದವು; ಭಯಂಕರ ಗರ್ಜನೆ ಮಾಡಿದವು.
3.288.4
अभ्यघ्नंश्च महाकायैर्बहुभिर्जगतीरुहैः ।
करजैरतुदंश्चान्ये विहाय भयमुत्तमम् ॥ ३.२८८.४ ॥
ಕೆಲವರು ತಮ್ಮ ದೊಡ್ಡ ದೇಹಗಳಿಂದ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಅನೇಕ ಮರಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ಹೊಡೆದರು; ಇತರರು ಮಹಾ ಭಯವನ್ನು ತೊರೆದು ಉಗುರುಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ಪರಚಿದರು.
3.288.5
बहुधा युध्यमानास्ते युद्धमार्गैः प्लवंगमाः ।
नानाप्रहरणैर्भीमै राक्षसेन्द्रमताडयन् ॥ ३.२८८.५ ॥
ಅನೇಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧ ಮಾಡುತ್ತಾ, ಆ ಹಾರುವ ಕಪಿಗಳು ಯುದ್ಧದ ಮಾರ್ಗಗಳಿಂದ, ನಾನಾ ಭಯಂಕರ ಆಯುಧಗಳಿಂದ ರಾಕ್ಷಸರಾಜನನ್ನು ಹೊಡೆದರು.
3.288.6
स ताड्यमानः प्रहसन्भक्षयामास वानरान् ।
बलं चण्डबलाख्यं च वज्रबाहुं च वानरम् ॥ ३.२८८.६ ॥
ಹೊಡೆತ ತಿನ್ನುತ್ತಲೂ ನಗುತ್ತಾ ಅವನು ಕಪಿಗಳನ್ನು ತಿಂದನು—ಚಂಡಬಲ ಎಂಬ ಬಲನನ್ನು ಮತ್ತು ವಜ್ರಬಾಹು ಎಂಬ ಕಪಿಯನ್ನು ಕೂಡ.
3.288.7
तद्दृष्ट्वा व्यथनं कर्म कुम्भकर्णस्य रक्षसः ।
उदक्रोशन्परित्रस्तास्तारप्रभृतयस्तदा ॥ ३.२८८.७ ॥
ರಾಕ್ಷಸ ಕುಂಭಕರ್ಣನ ಆ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಕೃತ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿ, ತಾರ ಮೊದಲಾದವರು ಆಗ ಭಯಭೀತರಾಗಿ ಕೂಗಿಕೊಂಡರು.
3.288.8
तानुच्चैः क्रोशतः सैन्याञ्श्रुत्वा स हरियूथपान् ।
अभिदुद्राव सुग्रीवः कुम्भकर्णमपेतभीः ॥ ३.२८८.८ ॥
ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಕೂಗುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಸೈನ್ಯಗಳನ್ನೂ ವಾನರ ಯೂಥಪರನ್ನೂ ಕೇಳಿದ ಸುಗ್ರೀವನು ನಿರ್ಭಯನಾಗಿ ಕುಂಭಕರ್ಣನತ್ತ ಧಾವಿಸಿದನು.
3.288.9
ततो निपत्य वेगेन कुम्भकर्णं महामना ।
सालेन जघ्निवान्मूर्ध्निं बलेन कपिकुञ्जरः ॥ ३.२८८.९ ॥
ಆಗ ಮಹಾಮನಸ್ಕ ಕಪಿಕುಂಜರ ಸುಗ್ರೀವನು ವೇಗದಿಂದ ಹಾರಿ ಕುಂಭಕರ್ಣನ ತಲೆಗೆ ಸಾಲ ಮರದಿಂದ ಬಲವಾಗಿ ಹೊಡೆದನು.
3.288.10
स महात्मा महावेगः कुम्भकर्णस् मूर्धनि ।
बिभेद सालं सुग्रीवो न चैवाव्यथयत्कपिः ॥ ३.२८८.१० ॥
ಆ ಮಹಾತ್ಮ ಮಹಾವೇಗಿ ಸುಗ್ರೀವನು ಕುಂಭಕರ್ಣನ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಸಾಲ ಮರವನ್ನು ಮುರಿದನು; ಆದರೂ ಆ ಕಪಿ ವ್ಯಥೆಗೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ.
3.288.11
ततो विनद्यसहसा सालस्पर्शविबोधितः ।
दोर्भ्यामादाय सुग्रीवं कुम्भकर्णोऽहरद्बलात् ॥ ३.२८८.११ ॥
ಆಗ ಸಾಲ ಮರದ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಎಚ್ಚೆತ್ತ ಕುಂಭಕರ್ಣನು ಸಹಸಾ ಗರ್ಜಿಸಿ, ಎರಡು ತೋಳುಗಳಿಂದ ಸುಗ್ರೀವನನ್ನು ಹಿಡಿದು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಒಯ್ದನು.
3.288.12
ह्रियमाणं तु सुग्रीवं कुम्भकर्णेन रक्षसा ।
अवेक्ष्याभ्यद्रवद्वीरः सौमित्रिर्मित्रनन्दनः ॥ ३.२८८.१२ ॥
ರಾಕ್ಷಸ ಕುಂಭಕರ್ಣನು ಸುಗ್ರೀವನನ್ನು ಒಯ್ಯುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿದ ಮಿತ್ರರಿಗೆ ಆನಂದ ನೀಡುವ ವೀರ ಸೌಮಿತ್ರಿ (ಲಕ್ಷ್ಮಣ) ಅವನತ್ತ ಧಾವಿಸಿದನು.
3.288.13
सोऽभिपत्य महर्वेगं रुक्मपुङ्खं महाशरम् ।
प्राहिणोत्कुम्भकर्णाय लक्ष्मणः परवीरहा ॥ ३.२८८.१३ ॥
ಆ ಮಹಾವೇಗದಿಂದ ಮುನ್ನುಗ್ಗಿದ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಚಿನ್ನದ ರೆಕ್ಕೆಯ ಮಹಾಬಾಣವನ್ನು ಕುಂಭಕರ್ಣನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದನು — ಶತ್ರುವೀರರನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವ ಲಕ್ಷ್ಮಣ.
3.288.14
स तस्य देहावरणं भित्त्वा देहं च सायकः ।
जगाम दारयन्भूमिं रुधिरेण समुक्षितः ॥ ३.२८८.१४ ॥
ಆ ಬಾಣವು ಅವನ ದೇಹಕವಚವನ್ನು ಮತ್ತು ದೇಹವನ್ನೂ ಭೇದಿಸಿ, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸೀಳುತ್ತಾ, ರಕ್ತದಿಂದ ತೋಯ್ದು ಹೋಯಿತು.
3.288.15
तथा स भिन्नहृदयः समुत्सृज्य कपीश्वरम् ।
वेगेन महताऽऽविष्टस्तिष्ठतिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ ३.२८८.१५ ॥
ಹೀಗೆ ಹೃದಯ ಭೇದಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅವನು ವಾನರರಾಜನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಮಹಾ ವೇಗದಿಂದ ಆವಿಷ್ಟನಾಗಿ, 'ನಿಲ್ಲು, ನಿಲ್ಲು!' ಎಂದನು.
3.288.16
कुम्भकर्णो महेष्वासः प्रगृहीतशिलायुधः ।
अभिदुद्राव सौमित्रिमुद्यम्य महतीं शिलाम् ॥ ३.२८८.१६ ॥
ಮಹಾ ಬಿಲ್ಲುಗಾರ ಕುಂಭಕರ್ಣನು ಕಲ್ಲನ್ನು ಆಯುಧವಾಗಿ ಹಿಡಿದು, ದೊಡ್ಡ ಬಂಡೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ಸೌಮಿತ್ರಿಯ ಮೇಲೆ ನುಗ್ಗಿದನು.
3.288.17
तस्याभिपततस्तूर्णं क्षुराभ्यामुच्छितौ करौ ।
चिच्छेद निशिताग्राभ्यां स बभूव चतुर्भुजः ॥ ३.२८८.१७ ॥
ಅವನು ವೇಗವಾಗಿ ನುಗ್ಗುತ್ತಿರುವಾಗ ಮೇಲೆತ್ತಿದ ಅವನ ಎರಡು ಕೈಗಳನ್ನು ಹರಿತ ತುದಿಯ ಕ್ಷುರ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಕತ್ತರಿಸಿದನು; ಅವನು ಚತುರ್ಭುಜನಾದನು.
3.288.18
तानप्यस् भुजान्सर्वान्प्रगृहीतशिलायुधान् ।
क्षुरैश्चिच्छेदलघ्वस्त्रं सौमित्रिः प्रतिदर्शयन् ॥ ३.२८८.१८ ॥
ಕಲ್ಲಿನ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದ ಆ ಎಲ್ಲಾ ತೋಳುಗಳನ್ನೂ ಸಹ, ಚುರುಕು ಅಸ್ತ್ರವಿದ್ಯೆಯ ಸೌಮಿತ್ರಿ, ತನ್ನ ಕೌಶಲವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾ ಕ್ಷುರಗಳಿಂದ ಕತ್ತರಿಸಿದನು.
3.288.19
स बभूवातिकायश्च बहुपादशिरोभुजः ।
तं ब्रह्मास्त्रेण सौमित्रिर्ददाराद्रिचयोपमम् ॥ ३.२८८.१९ ॥
ಅವನು ಅತಿಕಾಯನಾದನು, ಅನೇಕ ಪಾದ ಶಿರ ಭುಜಗಳುಳ್ಳವನಾಗಿ. ಸೌಮಿತ್ರಿ ಬ್ರಹ್ಮಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ಪರ್ವತರಾಶಿಯಂತಿದ್ದ ಅವನನ್ನು ಸೀಳಿದನು.
3.288.20
स पपात महावीर्यो दिव्यास्त्राभिहतो रणे ।
महाशनिविनिर्दग्धः पादपोऽङ्कुरवानिव ॥ ३.२८८.२० ॥
ಆ ಮಹಾವೀರನು ರಣದಲ್ಲಿ ದಿವ್ಯಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ಹೊಡೆತಗೊಂಡು ಬಿದ್ದನು; ಮಹಾ ಸಿಡಿಲಿನಿಂದ ಸುಟ್ಟ ಚಿಗುರಿದ ಮರದಂತೆ.
3.288.21
तं दृष्ट्वा वृत्रसंकाशं कुम्भकर्णं तरस्विनम् ।
गतासुं पतितं भूमौ राक्षसाः प्राद्रवन्भयात् ॥ ३.२८८.२१ ॥
ವೃತ್ರನಂತಿದ್ದ ಆ ವೇಗವಂತ ಕುಂಭಕರ್ಣನು ಪ್ರಾಣರಹಿತನಾಗಿ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದದ್ದನ್ನು ನೋಡಿ ರಾಕ್ಷಸರು ಭಯದಿಂದ ಓಡಿದರು.
3.288.22
तथातान्द्रवतो योधान्दृष्ट्वा तौ दूषणानुजौ ।
अवस्थाप्याथ सौमित्रिं संक्रुद्धावभ्यधावताम् ॥ ३.२८८.२२ ॥
ಯೋಧರು ಹೀಗೆ ಓಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ದೂಷಣನ ಇಬ್ಬರು ತಮ್ಮಂದಿರು ಸೌಮಿತ್ರಿಯನ್ನು ತಡೆದು ಕೋಪದಿಂದ ಅವನ ಮೇಲೆ ನುಗ್ಗಿದರು.
3.288.23
तावाद्रवन्तौ संक्रुद्धौ वज्रवेगप्रमाथिनौ ।
अभिजग्राह सौमित्रिर्विनद्योभौ पतत्रिभिः ॥ ३.२८८.२३ ॥
ವಜ್ರದ ವೇಗದಿಂದ ಹೊಡೆಯುವ ಆ ಇಬ್ಬರು ಕೋಪದಿಂದ ಓಡಿ ಬರುತ್ತಿರಲು, ಸೌಮಿತ್ರಿ ಗರ್ಜಿಸಿ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಇಬ್ಬರನ್ನೂ ಹಿಡಿದನು.
3.288.24
ततः सुतुमुलं युद्धमभवद्रोमहर्षणम् ।
दूषणानुजयोः पार्थ लक्ष्मणस् च धीमतः ॥ ३.२८८.२४ ॥
ಆಗ ಓ ಪಾರ್ಥ, ದೂಷಣನ ತಮ್ಮಂದಿರು ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿವಂತ ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ನಡುವೆ ಅತ್ಯಂತ ಭೀಕರ, ರೋಮಾಂಚಕ ಯುದ್ಧ ನಡೆಯಿತು.
3.288.25
महता शरवर्षेण राक्षसौ सोऽभ्यवर्पत ।
तं चापिवीरौ संक्रुद्धावुभौ तौ समवर्षताम् ॥ ३.२८८.२५ ॥
ಅವನು ದೊಡ್ಡ ಬಾಣದ ಮಳೆಯಿಂದ ಆ ಇಬ್ಬರು ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ಮುಚ್ಚಿದನು. ಕೋಪಗೊಂಡ ಆ ಇಬ್ಬರು ವೀರರೂ ಅವನ ಮೇಲೆ ಬಾಣದ ಮಳೆ ಸುರಿಸಿದರು.
3.288.26
मुहूर्तमेवमभवद्वज्रवेगप्रमाथिनोः ।
सौमित्रेश्च महाबाहोः संप्रहारः सुदारुणः ॥ ३.२८८.२६ ॥
ವಜ್ರವೇಗನನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವ ಆ ಇಬ್ಬರಿಗೂ, ಮಹಾಬಾಹು ಸೌಮಿತ್ರಿಗೂ ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಹೀಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಭೀಕರ ಘರ್ಷಣೆ ನಡೆಯಿತು.
3.288.27
अथाद्रिशृङ्गमादाय हनुमान्मारुतात्मजः ।
अभिद्रुत्याददे प्राणान्वज्रवेगस्य रक्षसः ॥ ३.२८८.२७ ॥
ಆಗ ವಾಯುಪುತ್ರ ಹನುಮಂತನು ಪರ್ವತ ಶಿಖರವನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು, ವಜ್ರವೇಗ ರಾಕ್ಷಸನ ಮೇಲೆ ಧಾವಿಸಿ ಅವನ ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನು ಹರಣ ಮಾಡಿದನು.
3.288.28
नीलश्च महता ग्राव्णा दूपणावरजं हरिः ।
प्रमाथिनमभिद्रुत्य प्रममाथ महाबलः ॥ ३.२८८.२८ ॥
ಮಹಾಬಲಿ ವಾನರ ನೀಲನು ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ದೂಷಣನ ತಮ್ಮನನ್ನು ಆ ಸಂಹಾರಕನ ಮೇಲೆ ಧಾವಿಸಿ ಚೂರುಚೂರು ಮಾಡಿದನು.
3.288.29
ततः प्रावर्तत पुनः संग्रामः कटुकोदयः ।
रामरावणसैन्यानामन्योन्यमभिधावताम् ॥ ३.२८८.२९ ॥
ಆಗ ರಾಮ ಮತ್ತು ರಾವಣನ ಸೇನೆಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಧಾವಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಮತ್ತೆ ಕಠಿಣ ಯುದ್ಧ ಆರಂಭವಾಯಿತು.
3.288.30
शतसो नैर्ऋतान्वन्या जघ्नुर्वन्यांश्च नैर्ऋताः ।
नैर्ऋतास्तत्रवध्यन्ते प्रायेण न तु वानराः ॥ ३.२८८.३० ॥
ಕಾಡಿನ ವಾನರರು ನೂರಾರು ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ಕೊಂದರು; ರಾಕ್ಷಸರೂ ಕಾಡಿನ ವಾನರರನ್ನು ಕೊಂದರು. ಅಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ರಾಕ್ಷಸರೇ ಹತರಾದರು, ವಾನರರಲ್ಲ.