มหาภารตะ · อัธยายะ 3.288
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.288.1
ततो निर्याय स्वपुरात्कुम्भकर्णः सहानुगः ।
अपश्यत्कपिसैन्यं रतज्जितकाश्यग्रतः स्थितम् ॥ ३.२८८.१ ॥
จากนั้น กุมภกรรณออกจากนครของตนพร้อมบริวาร และเห็นกองทัพวานรตั้งอยู่เบื้องหน้าราม-ชิต-กาศี
3.288.2
स वीक्षमाणस्तत्सैन्यं रामदर्शनकाङ्क्षया ।
अपश्यच्चापि सौमित्रिं धनुष्पाणिं व्यवस्थितम् ॥ ३.२८८.२ ॥
เขาเหลียวมองกองทัพนั้นด้วยความปรารถนาจะเห็นพระราม และยังเห็นพระลักษมณ์ ผู้เป็นโอรสของสุมิตรา ยืนมั่นคงพร้อมธนูในมือ
3.288.3
तमभ्येत्याशु हरयः परिवब्रुः समन्ततः ।
शैलवृक्षायुधा नादानमुञ्चन्भीषणास्ततः ॥ ३.२८८.३ ॥
เหล่าหริวานรรีบเข้าไปล้อมเขาไว้โดยรอบ มีภูเขาและต้นไม้เป็นอาวุธ และส่งเสียงคำรามน่าสะพรึงกลัว
3.288.4
अभ्यघ्नंश्च महाकायैर्बहुभिर्जगतीरुहैः ।
करजैरतुदंश्चान्ये विहाय भयमुत्तमम् ॥ ३.२८८.४ ॥
บางตัวชนเขาด้วยร่างใหญ่โตและด้วยต้นไม้จำนวนมากที่ขึ้นอยู่บนแผ่นดิน ส่วนอีกพวกหนึ่งละทิ้งความกลัวอันยิ่งใหญ่ แล้วใช้กรงเล็บฉีกเขา
3.288.5
बहुधा युध्यमानास्ते युद्धमार्गैः प्लवंगमाः ।
नानाप्रहरणैर्भीमै राक्षसेन्द्रमताडयन् ॥ ३.२८८.५ ॥
วานรที่กระโดดโลดเต้นเหล่านั้นต่อสู้ด้วยวิธีการหลายอย่างตามแบบการรบ และตีราชาแห่งรากษสด้วยอาวุธต่าง ๆ ที่น่าสะพรึงกลัว
3.288.6
स ताड्यमानः प्रहसन्भक्षयामास वानरान् ।
बलं चण्डबलाख्यं च वज्रबाहुं च वानरम् ॥ ३.२८८.६ ॥
ถูกตี เขากลับหัวเราะ และกินวานรเหล่านั้นเสีย ได้แก่พละที่มีนามว่าจัณฑพละ และวานรวัชรพาหุ
3.288.7
तद्दृष्ट्वा व्यथनं कर्म कुम्भकर्णस्य रक्षसः ।
उदक्रोशन्परित्रस्तास्तारप्रभृतयस्तदा ॥ ३.२८८.७ ॥
เมื่อตาราและวานรอื่น ๆ เห็นการกระทำอันทารุณของกุมภกรรณซึ่งเป็นรากษส ก็หวาดกลัวจนร้องเสียงดังขึ้นในขณะนั้น
3.288.8
तानुच्चैः क्रोशतः सैन्याञ्श्रुत्वा स हरियूथपान् ।
अभिदुद्राव सुग्रीवः कुम्भकर्णमपेतभीः ॥ ३.२८८.८ ॥
สุครีพได้ยินเสียงร้องดังของกองทัพและของเหล่าจ่าฝูงวานร จึงพุ่งเข้าหากุมภกรรณโดยไม่หวาดกลัวเลย
3.288.9
ततो निपत्य वेगेन कुम्भकर्णं महामना ।
सालेन जघ्निवान्मूर्ध्निं बलेन कपिकुञ्जरः ॥ ३.२८८.९ ॥
จากนั้น สุครีพผู้มีใจยิ่งใหญ่ ผู้เป็นช้างในหมู่วานร กระโจนลงมาอย่างรวดเร็ว แล้วใช้กำลังตีศีรษะกุมภกรรณด้วยต้นสาละ
3.288.10
स महात्मा महावेगः कुम्भकर्णस् मूर्धनि ।
बिभेद सालं सुग्रीवो न चैवाव्यथयत्कपिः ॥ ३.२८८.१० ॥
สุครีพผู้มีจิตใจกล้าหาญและเคลื่อนไหวรวดเร็วนั้น หักต้นสาละบนศีรษะของกุมภกรรณ แต่วานรผู้นั้นมิได้รู้สึกเจ็บปวดแม้แต่น้อย
3.288.11
ततो विनद्यसहसा सालस्पर्शविबोधितः ।
दोर्भ्यामादाय सुग्रीवं कुम्भकर्णोऽहरद्बलात् ॥ ३.२८८.११ ॥
จากนั้น กุมภกรรณซึ่งถูกปลุกให้ตื่นด้วยการสัมผัสของต้นสาละ คำรามขึ้นทันที แล้วใช้สองแขนจับสุครีพไว้และพาไปด้วยกำลัง
3.288.12
ह्रियमाणं तु सुग्रीवं कुम्भकर्णेन रक्षसा ।
अवेक्ष्याभ्यद्रवद्वीरः सौमित्रिर्मित्रनन्दनः ॥ ३.२८८.१२ ॥
เมื่อพระลักษมณ์ ผู้ปลื้มใจแก่มิตรทั้งหลาย และเป็นวีรบุรุษ เห็นสุครีพถูกกุมภกรรณซึ่งเป็นรากษสพาไป ก็รีบพุ่งเข้าหา
3.288.13
सोऽभिपत्य महर्वेगं रुक्मपुङ्खं महाशरम् ।
प्राहिणोत्कुम्भकर्णाय लक्ष्मणः परवीरहा ॥ ३.२८८.१३ ॥
พระลักษมณ์ ผู้สังหารวีรบุรุษของข้าศึก พุ่งไปข้างหน้าด้วยความเร็วยิ่ง แล้วยิงลูกศรใหญ่มีขนสีทองไปยังกุมภกรรณ
3.288.14
स तस्य देहावरणं भित्त्वा देहं च सायकः ।
जगाम दारयन्भूमिं रुधिरेण समुक्षितः ॥ ३.२८८.१४ ॥
ลูกศรนั้นทะลุเกราะป้องกันร่างกายและทะลุร่างของเขา แล้วพุ่งต่อไปเจาะผืนดิน และเปื้อนไปด้วยเลือด
3.288.15
तथा स भिन्नहृदयः समुत्सृज्य कपीश्वरम् ।
वेगेन महताऽऽविष्टस्तिष्ठतिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ ३.२८८.१५ ॥
เมื่อหัวใจถูกเจาะเช่นนั้น กุมภกรรณปล่อยมือจากจ่าฝูงวานร ถูกความโกรธอันรุนแรงครอบงำ แล้วกล่าวว่า "หยุด หยุด!"
3.288.16
कुम्भकर्णो महेष्वासः प्रगृहीतशिलायुधः ।
अभिदुद्राव सौमित्रिमुद्यम्य महतीं शिलाम् ॥ ३.२८८.१६ ॥
กุมภกรรณ ผู้เป็นนักธนูผู้ยิ่งใหญ่ ถือก้อนหินเป็นอาวุธ พุ่งเข้าหาพระลักษมณ์ ยกก้อนหินมหึมาขึ้น
3.288.17
तस्याभिपततस्तूर्णं क्षुराभ्यामुच्छितौ करौ ।
चिच्छेद निशिताग्राभ्यां स बभूव चतुर्भुजः ॥ ३.२८८.१७ ॥
เมื่อเขาพุ่งเข้ามาอย่างรวดเร็ว มือทั้งสองที่ยกขึ้นถูกลูกศรหัวมีดโกนที่มีปลายคมตัดขาด และเขาก็กลายเป็นผู้มีสี่แขน
3.288.18
तानप्यस् भुजान्सर्वान्प्रगृहीतशिलायुधान् ।
क्षुरैश्चिच्छेदलघ्वस्त्रं सौमित्रिः प्रतिदर्शयन् ॥ ३.२८८.१८ ॥
พระลักษมณ์ผู้ชำนาญอาวุธ ตัดแขนทั้งหมดที่ถือก้อนหินเป็นอาวุธด้วยลูกศรหัวมีดโกน แสดงฝีมืออันคล่องแคล่วของตน
3.288.19
स बभूवातिकायश्च बहुपादशिरोभुजः ।
तं ब्रह्मास्त्रेण सौमित्रिर्ददाराद्रिचयोपमम् ॥ ३.२८८.१९ ॥
กุมภกรรณกลายเป็นยักษ์ร่างมหึมา มีเท้า ศีรษะ และแขนจำนวนมาก พระลักษมณ์จึงใช้พรหมาสตร์ผ่าเขาออก เหมือนกองภูเขาถูกทำลาย
3.288.20
स पपात महावीर्यो दिव्यास्त्राभिहतो रणे ।
महाशनिविनिर्दग्धः पादपोऽङ्कुरवानिव ॥ ३.२८८.२० ॥
วีรบุรุษผู้มีกำลังมหาศาลนั้น ถูกอาวุธทิพย์ทำลายในการรบ ล้มลง เหมือนต้นไม้ที่กำลังแตกหน่อถูกสายฟ้าใหญ่เผาไหม้
3.288.21
तं दृष्ट्वा वृत्रसंकाशं कुम्भकर्णं तरस्विनम् ।
गतासुं पतितं भूमौ राक्षसाः प्राद्रवन्भयात् ॥ ३.२८८.२१ ॥
เมื่อเห็นกุมภกรรณผู้กล้า ดุจวฤตร นอนสิ้นชีวิตแน่นิ่งอยู่บนพื้นดิน บรรดารากษสก็หนีด้วยความกลัว
3.288.22
तथातान्द्रवतो योधान्दृष्ट्वा तौ दूषणानुजौ ।
अवस्थाप्याथ सौमित्रिं संक्रुद्धावभ्यधावताम् ॥ ३.२८८.२२ ॥
เมื่อเห็นทหารหนีไปเช่นนั้น พี่น้องสองคนของทูษณะจึงหยุดยั้งสเมติรไว้ แล้วด้วยความโกรธจัด ก็พุ่งเข้าใส่เขา
3.288.23
तावाद्रवन्तौ संक्रुद्धौ वज्रवेगप्रमाथिनौ ।
अभिजग्राह सौमित्रिर्विनद्योभौ पतत्रिभिः ॥ ३.२८८.२३ ॥
ทั้งสองพุ่งเข้ามาด้วยความโกรธ มีความเร็วดุจสายฟ้า และทำลายทุกสิ่งตรงหน้า สเมติรคำรามก้อง แล้วยิงลูกศรใส่ทั้งสองพร้อมกันจนจับตัวไว้ได้
3.288.24
ततः सुतुमुलं युद्धमभवद्रोमहर्षणम् ।
दूषणानुजयोः पार्थ लक्ष्मणस् च धीमतः ॥ ३.२८८.२४ ॥
โอ ปารถะ จากนั้นการรบอันดุเดือดยิ่ง ชวนให้ขนลุก ก็เกิดขึ้นระหว่างพี่น้องสองคนของทูษณะกับลักษมณ์ผู้ฉลาด
3.288.25
महता शरवर्षेण राक्षसौ सोऽभ्यवर्पत ।
तं चापिवीरौ संक्रुद्धावुभौ तौ समवर्षताम् ॥ ३.२८८.२५ ॥
เขาโปรยฝนลูกศรอันใหญ่หลวงใส่รากษสทั้งสอง และวีรบุรุษทั้งสองผู้โกรธจัดก็โปรยลูกศรตอบกลับมาใส่เขาเช่นกัน
3.288.26
मुहूर्तमेवमभवद्वज्रवेगप्रमाथिनोः ।
सौमित्रेश्च महाबाहोः संप्रहारः सुदारुणः ॥ ३.२८८.२६ ॥
ชั่วขณะหนึ่งเกิดการปะทะกันอย่างดุเดือดยิ่ง ระหว่างผู้ทำลายวัชรเวคะทั้งสองกับสเมติรผู้มีแขนทรงพลัง
3.288.27
अथाद्रिशृङ्गमादाय हनुमान्मारुतात्मजः ।
अभिद्रुत्याददे प्राणान्वज्रवेगस्य रक्षसः ॥ ३.२८८.२७ ॥
จากนั้น หนุมาน บุตรแห่งวายุ ยกยอดเขาขึ้น พุ่งเข้าใส่รากษสวัชรเวคะ และพรากชีวิตเขาไป
3.288.28
नीलश्च महता ग्राव्णा दूपणावरजं हरिः ।
प्रमाथिनमभिद्रुत्य प्रममाथ महाबलः ॥ ३.२८८.२८ ॥
ส่วนนีลผู้กล้าหาญ วานรตัวมหึมา พุ่งเข้าใส่ผู้ทำลายคนนั้น แล้วบดน้องชายของทูษณะด้วยก้อนหินขนาดใหญ่
3.288.29
ततः प्रावर्तत पुनः संग्रामः कटुकोदयः ।
रामरावणसैन्यानामन्योन्यमभिधावताम् ॥ ३.२८८.२९ ॥
จากนั้นการรบอันขมขื่นก็เริ่มขึ้นอีกครั้ง เมื่อกองทัพของพระรามและราวณะต่างพุ่งเข้าประจัญกัน
3.288.30
शतसो नैर्ऋतान्वन्या जघ्नुर्वन्यांश्च नैर्ऋताः ।
नैर्ऋतास्तत्रवध्यन्ते प्रायेण न तु वानराः ॥ ३.२८८.३० ॥
วานรในป่าสังหารรากษสได้หลายร้อยตน และรากษสก็สังหารวานรในป่าเช่นกัน แต่ที่นั่นส่วนใหญ่ถูกฆ่าคือรากษส มิใช่วานร