ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 3.289
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.289.1
ततः श्रुत्वाहतं सङ्ख्ये कुम्भकर्णं सहानुगम् ।
प्रहस्तं च महेष्वासं धूम्राक्षं चातितेजसम् ॥ ३.२८९.१ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕುಂಭಕರ್ಣನು ತನ್ನ ಅನುಚರರೊಂದಿಗೆ ಹತನಾದನೆಂದು ಕೇಳಿ, ಮಹಾಧನುರ್ಧರ ಪ್ರಹಸ್ತನೂ ಅತಿತೇಜಸ್ವಿ ಧೂಮ್ರಾಕ್ಷನೂ (ಹತರಾದರೆಂದು ಕೇಳಿ),
3.289.2
पुत्रमिनद्रजितं वीरं रावणः प्रत्यभाषत ।
जहिरामममित्रघ्न सुग्रीवं च सलक्ष्मणम् ॥ ३.२८९.२ ॥
ರಾವಣನು ತನ್ನ ವೀರ ಪುತ್ರ ಇಂದ್ರಜಿತ್ತಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು — ಶತ್ರುಘಾತಕನೇ, ರಾಮನನ್ನೂ ಲಕ್ಷ್ಮಣನಿದ್ದ ಸುಗ್ರೀವನನ್ನೂ ಸಂಹರಿಸು.
3.289.3
त्वया हि मम सत्पुत्र यशो दीप्तमुपार्जितम् ।
जित्वावज्रधरं सङ्ख्ये सहस्राक्षं शचीपतिम् ॥ ३.२८९.३ ॥
ಎಲೈ ಸತ್ಪುತ್ರನೇ, ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ನನಗೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಕೀರ್ತಿ ಸಂಪಾದಿತವಾಯಿತು; ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ವಜ್ರಧರ, ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷ, ಶಚೀಪತಿ (ಇಂದ್ರ)ನನ್ನು ನೀನು ಗೆದ್ದೆ.
3.289.4
अन्तर्हितः प्रकाशो वा दिव्यैर्दत्तवरैः शरैः ।
जहि शत्रूनमित्रघ्न मम शस्त्रभृतांवर ॥ ३.२८९.४ ॥
ಅಡಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ಪ್ರಕಟವಾಗಿರಲಿ — ವರಗಳಿಂದ ಪಡೆದ ದಿವ್ಯ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸು; ಶತ್ರುಘಾತಕನೇ, ನನ್ನ ಶಸ್ತ್ರಧಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ.
3.289.5
रामलक्ष्मणसुग्रीवाः शरस्पर्शं न तेऽनघ ।
समर्थाः प्रतिसोढुं च कुतस्तदनुयायिनः ॥ ३.२८९.५ ॥
ಎಲೈ ನಿರ್ದೋಷನೇ, ರಾಮ, ಲಕ್ಷ್ಮಣ, ಸುಗ್ರೀವರು ನಿನ್ನ ಬಾಣದ ಸ್ಪರ್ಶವನ್ನೂ ತಡೆಯಲು ಸಮರ್ಥರಲ್ಲ; ಅವರ ಅನುಯಾಯಿಗಳು ಹೇಗೆ ತಡೆದಾರು?
3.289.6
अगता या प्रहस्तेन कुम्भकर्णेन चानघ ।
खरस्यापचितिः सङ्ख्ये तां गच्छ त्वे महाभुज ॥ ३.२८९.६ ॥
ಎಲೈ ನಿರ್ದೋಷನೇ, ಪ್ರಹಸ್ತ ಮತ್ತು ಕುಂಭಕರ್ಣರಿಂದ ಈಡೇರದ, ಖರನಿಗೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸಲ್ಲಬೇಕಾದ ಪ್ರತೀಕಾರ ಅದು; ಮಹಾಬಾಹುವೇ, ಅದನ್ನು ಈಡೇರಿಸಲು ಹೋಗು.
3.289.7
त्वमद्य निशितैर्बाणैर्हत्वा शत्रून्ससैनिकान् ।
प्रतिनन्दय मां पुत्र पुरा जित्वेव वासवम् ॥ ३.२८९.७ ॥
ಮಗನೇ, ಇಂದು ನೀನು ಹರಿತ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅವರ ಸೈನಿಕರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ, ಹಿಂದೆ ವಾಸವನನ್ನು ಗೆದ್ದಂತೆ ನನಗೆ ಸಂತೋಷವನ್ನು ನೀಡು.
3.289.8
इत्युक्तः स तथेत्युक्त्वा रथमास्थाय दंशिथः ।
प्रययाविन्द्रजिद्राजंस्तूर्णमायोधनं प्रति ॥ ३.२८९.८ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಅವನು, 'ಹಾಗೆಯೇ' ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಕವಚಧಾರಿ ಇಂದ್ರಜಿತ್ತು ರಥವನ್ನೇರಿ, ಓ ರಾಜನೇ, ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ರಣಭೂಮಿಯ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟನು.
3.289.9
ततो विश्राव्य विस्पष्टं नाम राक्षसपुङ्गवः ।
आह्वयामास समरे लक्ष्मणं शुभलक्षणम् ॥ ३.२८९.९ ॥
ಆಗ ಆ ರಾಕ್ಷಸ-ಶ್ರೇಷ್ಠನು ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶುಭಲಕ್ಷಣನಾದ ಲಕ್ಷ್ಮಣನನ್ನು ಸವಾಲು ಹಾಕಿದನು.
3.289.10
तं लक्ष्मणोऽभ्यधावच्च प्रगृह्य सशरं धनुः ।
त्रासयंस्तलघोषेण सिंहः क्षुद्रमृगं यथा ॥ ३.२८९.१० ॥
ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಬಾಣಸಹಿತ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಹಿಡಿದು ಅವನತ್ತ ಧಾವಿಸಿದನು; ಅಂಗೈ ಶಬ್ದದಿಂದ ಅವನನ್ನು ಭಯಪಡಿಸುತ್ತಾ, ಸಿಂಹವು ಸಣ್ಣ ಜಿಂಕೆಯ ಮೇಲೆ ಹಾರುವಂತೆ.
3.289.11
तयोः समभवद्युद्धं सुमहज्जयगृद्धिनोः ।
दिव्यास्त्रविदुपोस्तीव्रमन्योन्यस्पर्धिनोस्तदा ॥ ३.२८९.११ ॥
ಆಗ ಜಯವನ್ನು ಬಯಸಿದ, ದಿವ್ಯಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ತಿಳಿದ, ಪರಸ್ಪರ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ ಅವರಿಬ್ಬರ ನಡುವೆ ತೀವ್ರವಾದ ಮಹಾಯುದ್ಧ ನಡೆಯಿತು.
3.289.12
रावणिस्तु यदा नैनं विशेषयति सायकैः ।
ततो गुरुतरं यत्नमातिष्ठद्बलिनां वरः ॥ ३.२८९.१२ ॥
ಆದರೆ ರಾವಣಿ (ಇಂದ್ರಜಿತ್ತು) ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ಮೀರಿಸಲಾಗದಿದ್ದಾಗ, ಬಲಿಷ್ಠರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದನು.
3.289.13
तत एवं महावेगैरर्दयामास तोमरैः ।
तानागतान्स चिच्छेद सौमित्रिर्निशितैः शरैः ॥ ३.२८९.१३ ॥
ಆಗ ಅವನು ಮಹಾ ವೇಗದಿಂದ ತೋಮರಗಳಿಂದ ಅವರನ್ನು ಪೀಡಿಸಿದನು. ಬರುತ್ತಿದ್ದವುಗಳನ್ನು ಸೌಮಿತ್ರಿ ಹರಿತ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಕತ್ತರಿಸಿದನು.
3.289.14
ते निकृत्ताः शरैस्तीक्ष्णैर्न्यपतन्धरणीतले ।
साधका रावणेराजौ शतशः शकलीकृताः ॥ ३.२८९.१४ ॥
ಹರಿತ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಕತ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ರಾವಣಿಯ ಅನುಚರರು ರಣದಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ತುಂಡುಗಳಾಗಿ ಚದುರಿ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದರು.
3.289.15
तमङ्गदो वालिसुतः श्रीमानुद्यम्य पादपम् ।
अभिद्रुत्य महावेगस्ताडयामास मूर्धनि ॥ ३.२८९.१५ ॥
ವಾಲಿಯ ಪುತ್ರ ಶ್ರೀಮಂತ ಅಂಗದನು ಮರವೊಂದನ್ನು ಎತ್ತಿ, ಮಹಾ ವೇಗದಿಂದ ಅವನ ಮೇಲೆ ಎರಗಿ ಅವನ ತಲೆಗೆ ಹೊಡೆದನು.
3.289.16
तस्येन्द्रजिदसंभ्रान्तः प्रासेनोरसि वीर्यवान् ।
प्रहर्तुमैच्छत्तं चास्य प्रासं चिच्छेद लक्ष्मणः ॥ ३.२८९.१६ ॥
ಅದಕ್ಕೆ ಕದಲದ ವೀರ್ಯವಂತ ಇಂದ್ರಜಿತ್ ಭಾಲಾದಿಂದ ಅವನ ಎದೆಗೆ ಹೊಡೆಯಲು ಬಯಸಿದನು; ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಅವನ ಭಾಲಾವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದನು.
3.289.17
तमभ्याशगतं वीरमङ्गदं रावणात्मजः ।
गदयाऽताडयत्सव्ये पार्श्वेवानरपुङ्गवम् ॥ ३.२८९.१७ ॥
ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಬಂದ ಆ ವೀರ ಅಂಗದನನ್ನು ರಾವಣನ ಮಗನು ಗದೆಯಿಂದ ಎಡ ಪಾರ್ಶ್ವಕ್ಕೆ ಹೊಡೆದನು — ವಾನರರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದವನನ್ನು.
3.289.18
तमचिन्त्य प्रहारं स बलवान्वालिनः सुतः ।
ससर्जेन्द्रजितः क्रोधात्सालस्कन्धं तथाङ्गदः ॥ ३.२८९.१८ ॥
ಆ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಪ್ರಹಾರವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ, ಬಲಶಾಲಿ ವಾಲಿಪುತ್ರ ಅಂಗದನು ಕೋಪದಿಂದ ಇಂದ್ರಜಿತ್ತಿನ ಮೇಲೆ ಸಾಲ ವೃಕ್ಷದ ಕಾಂಡವನ್ನು ಎಸೆದನು.
3.289.19
सोऽङ्गदेन रुपोत्सृष्टो वधायेन्द्रजितस्तरुः ।
जघानेन्द्रजितः पार्थ रथं साश्वं ससारथिम् ॥ ३.२८९.१९ ॥
ಓ ಪಾರ್ಥ, ಅಂಗದನು ಕೋಪದಿಂದ ಇಂದ್ರಜಿತ್ತನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಎಸೆದ ಆ ಮರವು ಇಂದ್ರಜಿತ್ತಿಗೆ ತಗುಲಿ, ಕುದುರೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರಥಿಯೊಂದಿಗೆ ಅವನ ರಥವನ್ನು ಧ್ವಂಸಮಾಡಿತು.
3.289.20
ततो हताश्वात्प्रस्कन्द्य रथात्स हतसारथिः ।
तत्रैवान्तर्दधे राजन्मायया रावणात्मजः ॥ ३.२८९.२० ॥
ಆಗ ಕುದುರೆಗಳು ಸತ್ತು ಸಾರಥಿಯೂ ಹತನಾದಾಗ, ರಾವಣನ ಮಗನು ರಥದಿಂದ ಹಾರಿ, ಓ ರಾಜನೇ, ಅಲ್ಲಿಯೇ ಮಾಯೆಯಿಂದ ಅದೃಶ್ಯನಾದನು.
3.289.21
अन्तर्हितं विदित्वा तं बहुमायं च राक्षसम् ।
रामस्तं देशमागम्य तत्सैन्यं पर्यरक्षत ॥ ३.२८९.२१ ॥
ಆ ರಾಕ್ಷಸನು ಅದೃಶ್ಯನಾಗಿ ಬಹು ಮಾಯೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆಂದು ತಿಳಿದು, ರಾಮನು ಆ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬಂದು ತನ್ನ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಸುತ್ತಲೂ ರಕ್ಷಿಸಿದನು.
3.289.22
स राममुद्दिश्य शरैस्ततो दत्तवरैस्तदा ।
विव्याध सर्वगात्रेषु लक्ष्मणं च महाबलम् ॥ ३.२८९.२२ ॥
ಆಗ ವರಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದ ಅವನು ರಾಮನನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿ ಬಾಣಗಳಿಂದ, ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣನನ್ನೂ ಅವನ ಸರ್ವಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಇರಿದನು.
3.289.23
तमदृश्यंशरैः शूरौ माययाऽन्तर्हितं तदा ।
योधयामासतुरुभौ रावणिं रामलक्ष्मणौ ॥ ३.२८९.२३ ॥
ಮಾಯೆಯಿಂದ ಮರೆಯಾಗಿ ಅದೃಶ್ಯನಾಗಿದ್ದ ಆ ರಾವಣಿಯೊಂದಿಗೆ ಆ ಇಬ್ಬರು ಶೂರರಾದ ರಾಮ ಲಕ್ಷ್ಮಣರು ಆಗ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಹೋರಾಡಿದರು.
3.289.24
स रुषा सर्वगात्रेषु तयोः पुरुषसिंहयोः ।
व्यसृजत्सायकान्भूयः शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ३.२८९.२४ ॥
ಅವನು ಕೋಪದಿಂದ ಆ ಇಬ್ಬರು ಪುರುಷಸಿಂಹರ ಸರ್ವಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ನೂರಾರು ಮತ್ತು ಸಾವಿರಾರು ಬಾಣಗಳನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದನು.
3.289.25
तमदृश्यं विचिन्वन्तः सृजन्तमनिशं शरान् ।
हरयो विविशुर्व्योम प्रगृह्य महतीः शिलाः ॥ ३.२८९.२५ ॥
ಕಾಣದಿದ್ದ ಅವನನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ, ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದವನನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ, ಕಪಿಗಳು ದೊಡ್ಡ ಬಂಡೆಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಆಕಾಶವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದವು.
3.289.26
तांश्च तौ चाप्यदृश्यः सशरैर्विव्याध राक्षसः ।
स भृशं ताडयामास रावणिर्मायया वृतः ॥ ३.२८९.२६ ॥
ಕಾಣದಿದ್ದ ಆ ರಾಕ್ಷಸನು ಅವರನ್ನೂ ಆ ಇಬ್ಬರನ್ನೂ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಚುಚ್ಚಿದನು. ಮಾಯೆಯಿಂದ ಆವೃತನಾದ ರಾವಣಿ ಅವರನ್ನು ಬಹಳವಾಗಿ ಹೊಡೆದನು.
3.289.27
तौ शरैरर्दितौ वीरौ भ्रारौ रामलक्ष्मणौ ।
पेततुर्गगनाद्भूमिं सूर्याचन्द्रमसाविव ॥ ३.२८९.२७ ॥
ಬಾಣಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತರಾದ ಆ ಇಬ್ಬರು ವೀರ ಸಹೋದರರಾದ ರಾಮ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣರು, ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರರಂತೆ ಆಕಾಶದಿಂದ ಭೂಮಿಗೆ ಬಿದ್ದರು.