മഹാഭാരതം · അധ്യായം 3.289
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.289.1
ततः श्रुत्वाहतं सङ्ख्ये कुम्भकर्णं सहानुगम् ।
प्रहस्तं च महेष्वासं धूम्राक्षं चातितेजसम् ॥ ३.२८९.१ ॥
യുദ്ധത്തിൽ കുംഭകർണനും അനുചരന്മാരും വധിക്കപ്പെട്ടു എന്നു കേട്ടിട്ട്, മഹാധനുർധരനായ പ്രഹസ്തനും അതിതേജസ്വിയായ ധൂമ്രാക്ഷനും (വധിക്കപ്പെട്ടു എന്നും കേട്ടിട്ട്),
3.289.2
पुत्रमिनद्रजितं वीरं रावणः प्रत्यभाषत ।
जहिरामममित्रघ्न सुग्रीवं च सलक्ष्मणम् ॥ ३.२८९.२ ॥
രാവണൻ തന്റെ വീരപുത്രനായ ഇന്ദ്രജിത്തിനോട് മറുപടി പറഞ്ഞു — ശത്രുഘാതകനേ, രാമനെയും ലക്ഷ്മണനോടുകൂടിയ സുഗ്രീവനെയും വധിക്കൂ.
3.289.3
त्वया हि मम सत्पुत्र यशो दीप्तमुपार्जितम् ।
जित्वावज्रधरं सङ्ख्ये सहस्राक्षं शचीपतिम् ॥ ३.२८९.३ ॥
എന്റെ സത്പുത്രാ, നിന്നാൽ തന്നെയാണ് എനിക്ക് ദീപ്തമായ യശസ്സ് നേടപ്പെട്ടത്; യുദ്ധത്തിൽ വജ്രധരനും സഹസ്രാക്ഷനും ശചീപതിയുമായ (ഇന്ദ്രനെ) നീ ജയിച്ചുവല്ലോ.
3.289.4
अन्तर्हितः प्रकाशो वा दिव्यैर्दत्तवरैः शरैः ।
जहि शत्रूनमित्रघ्न मम शस्त्रभृतांवर ॥ ३.२८९.४ ॥
ഒളിഞ്ഞിരുന്നാലും പ്രത്യക്ഷരായാലും — വരങ്ങളാൽ ലഭിച്ച ദിവ്യ ശരങ്ങളാൽ ശത്രുക്കളെ വധിക്കൂ; ശത്രുഘാതകനേ, എന്റെ ശസ്ത്രധാരികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ.
3.289.5
रामलक्ष्मणसुग्रीवाः शरस्पर्शं न तेऽनघ ।
समर्थाः प्रतिसोढुं च कुतस्तदनुयायिनः ॥ ३.२८९.५ ॥
നിർദോഷനേ, രാമൻ, ലക്ഷ്മണൻ, സുഗ്രീവൻ എന്നിവർക്ക് നിന്റെ ശരസ്പർശം പോലും സഹിക്കാനാവില്ല; അവരെ പിന്തുടരുന്നവർ എങ്ങനെ സഹിക്കും?
3.289.6
अगता या प्रहस्तेन कुम्भकर्णेन चानघ ।
खरस्यापचितिः सङ्ख्ये तां गच्छ त्वे महाभुज ॥ ३.२८९.६ ॥
നിർദോഷനേ, പ്രഹസ്തനും കുംഭകർണനും നിറവേറ്റാതെ പോയ, യുദ്ധത്തിൽ ഖരനോടുള്ള പ്രതികാരമാണത്; മഹാബാഹുവേ, അത് നിറവേറ്റാൻ പോകൂ.
3.289.7
त्वमद्य निशितैर्बाणैर्हत्वा शत्रून्ससैनिकान् ।
प्रतिनन्दय मां पुत्र पुरा जित्वेव वासवम् ॥ ३.२८९.७ ॥
മകനേ, ഇന്ന് നീ മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളാൽ ശത്രുക്കളെയും അവരുടെ സൈന്യത്തെയും വധിച്ച്, മുൻപ് വാസവനെ ജയിച്ചതുപോലെ എന്നെ സന്തോഷിപ്പിക്കുക.
3.289.8
इत्युक्तः स तथेत्युक्त्वा रथमास्थाय दंशिथः ।
प्रययाविन्द्रजिद्राजंस्तूर्णमायोधनं प्रति ॥ ३.२८९.८ ॥
ഇങ്ങനെ പറയപ്പെട്ട അവൻ, 'അങ്ങനെ തന്നെ' എന്ന് പറഞ്ഞ്, കവചധാരിയായ ഇന്ദ്രജിത്ത് രഥത്തിൽ കയറി, രാജാവേ, വേഗത്തിൽ യുദ്ധഭൂമിയിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു.
3.289.9
ततो विश्राव्य विस्पष्टं नाम राक्षसपुङ्गवः ।
आह्वयामास समरे लक्ष्मणं शुभलक्षणम् ॥ ३.२८९.९ ॥
അപ്പോൾ ആ രാക്ഷസ-ശ്രേഷ്ഠൻ തന്റെ പേര് വ്യക്തമായി വിളിച്ചുപറഞ്ഞ്, യുദ്ധത്തിൽ ശുഭലക്ഷണനായ ലക്ഷ്മണനെ വെല്ലുവിളിച്ചു.
3.289.10
तं लक्ष्मणोऽभ्यधावच्च प्रगृह्य सशरं धनुः ।
त्रासयंस्तलघोषेण सिंहः क्षुद्रमृगं यथा ॥ ३.२८९.१० ॥
ലക്ഷ്മണൻ അമ്പോടുകൂടിയ വില്ലെടുത്ത് അവനുനേരെ പാഞ്ഞു; കൈയടിയൊച്ചയാൽ അവനെ ഭയപ്പെടുത്തി, സിംഹം ചെറിയ മാനിനെ വീഴ്ത്തുന്നതുപോലെ.
3.289.11
तयोः समभवद्युद्धं सुमहज्जयगृद्धिनोः ।
दिव्यास्त्रविदुपोस्तीव्रमन्योन्यस्पर्धिनोस्तदा ॥ ३.२८९.११ ॥
അപ്പോൾ ജയം കൊതിച്ച, ദിവ്യാസ്ത്രങ്ങൾ അറിയുന്ന, പരസ്പരം മത്സരിച്ച ആ ഇരുവർക്കുമിടയിൽ അതിഭയങ്കരമായ യുദ്ധം നടന്നു.
3.289.12
रावणिस्तु यदा नैनं विशेषयति सायकैः ।
ततो गुरुतरं यत्नमातिष्ठद्बलिनां वरः ॥ ३.२८९.१२ ॥
എന്നാൽ രാവണി (ഇന്ദ്രജിത്ത്) അമ്പുകളാൽ അവനെ മറികടക്കാനാകാതെ വന്നപ്പോൾ, ബലവാന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവൻ കൂടുതൽ വലിയ പരിശ്രമം ആരംഭിച്ചു.
3.289.13
तत एवं महावेगैरर्दयामास तोमरैः ।
तानागतान्स चिच्छेद सौमित्रिर्निशितैः शरैः ॥ ३.२८९.१३ ॥
അപ്പോൾ അവൻ മഹാവേഗത്തോടെ തോമരങ്ങളാൽ അവരെ പീഡിപ്പിച്ചു. വരുന്നവയെ സൗമിത്രി മൂർച്ചയുള്ള ശരങ്ങളാൽ മുറിച്ചു.
3.289.14
ते निकृत्ताः शरैस्तीक्ष्णैर्न्यपतन्धरणीतले ।
साधका रावणेराजौ शतशः शकलीकृताः ॥ ३.२८९.१४ ॥
മൂർച്ചയുള്ള ശരങ്ങളാൽ മുറിഞ്ഞ ആ രാവണിയുടെ അനുചരന്മാർ യുദ്ധത്തിൽ നൂറുകണക്കിന് കഷണങ്ങളായി ഛിന്നഭിന്നമായി ഭൂമിയിൽ വീണു.
3.289.15
तमङ्गदो वालिसुतः श्रीमानुद्यम्य पादपम् ।
अभिद्रुत्य महावेगस्ताडयामास मूर्धनि ॥ ३.२८९.१५ ॥
വാലിയുടെ പുത്രനായ ശ്രീമാൻ അംഗദൻ ഒരു വൃക്ഷം ഉയർത്തി, മഹാവേഗത്തിൽ അവനു നേരെ ചാടി അവന്റെ തലയിൽ അടിച്ചു.
3.289.16
तस्येन्द्रजिदसंभ्रान्तः प्रासेनोरसि वीर्यवान् ।
प्रहर्तुमैच्छत्तं चास्य प्रासं चिच्छेद लक्ष्मणः ॥ ३.२८९.१६ ॥
ആ പ്രഹാരത്തിൽ പതറാത്ത വീര്യവാനായ ഇന്ദ്രജിത്ത് കുന്തംകൊണ്ട് അവന്റെ മാറിൽ അടിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചു; ലക്ഷ്മണൻ ആ കുന്തം മുറിച്ചു.
3.289.17
तमभ्याशगतं वीरमङ्गदं रावणात्मजः ।
गदयाऽताडयत्सव्ये पार्श्वेवानरपुङ्गवम् ॥ ३.२८९.१७ ॥
അടുത്തെത്തിയ ആ വീരനായ അംഗദനെ രാവണപുത്രൻ ഗദകൊണ്ട് ഇടതുപാർശ്വത്തിൽ അടിച്ചു — വാനരശ്രേഷ്ഠനെ.
3.289.18
तमचिन्त्य प्रहारं स बलवान्वालिनः सुतः ।
ससर्जेन्द्रजितः क्रोधात्सालस्कन्धं तथाङ्गदः ॥ ३.२८९.१८ ॥
ആ അപ്രതീക്ഷിത പ്രഹാരത്തെ വകവയ്ക്കാതെ ബലവാനായ വാലിപുത്രൻ അംഗദൻ കോപത്തോടെ ഇന്ദ്രജിത്തിനു നേരെ സാലവൃക്ഷത്തിന്റെ തടി എറിഞ്ഞു.
3.289.19
सोऽङ्गदेन रुपोत्सृष्टो वधायेन्द्रजितस्तरुः ।
जघानेन्द्रजितः पार्थ रथं साश्वं ससारथिम् ॥ ३.२८९.१९ ॥
ഓ പാർത്ഥാ, അംഗദൻ കോപത്തോടെ ഇന്ദ്രജിത്തിനെ വധിക്കാനായി എറിഞ്ഞ ആ മരം ഇന്ദ്രജിത്തിനെ തട്ടി, കുതിരകളോടും സാരഥിയോടും കൂടിയ അവന്റെ രഥം തകർത്തു.
3.289.20
ततो हताश्वात्प्रस्कन्द्य रथात्स हतसारथिः ।
तत्रैवान्तर्दधे राजन्मायया रावणात्मजः ॥ ३.२८९.२० ॥
അപ്പോൾ കുതിരകൾ ചത്തുവീണ്, സാരഥിയും മരിച്ചപ്പോൾ, രാവണപുത്രൻ രഥത്തിൽ നിന്ന് ചാടി, രാജാവേ, അവിടെത്തന്നെ മായയാൽ അപ്രത്യക്ഷനായി.
3.289.21
अन्तर्हितं विदित्वा तं बहुमायं च राक्षसम् ।
रामस्तं देशमागम्य तत्सैन्यं पर्यरक्षत ॥ ३.२८९.२१ ॥
ആ രാക്ഷസൻ മറഞ്ഞുനിൽക്കുന്നവനും ഏറെ മായകളുള്ളവനുമാണെന്ന് അറിഞ്ഞ രാമൻ ആ സ്ഥലത്തെത്തി തന്റെ സൈന്യത്തെ ചുറ്റും സംരക്ഷിച്ചു.
3.289.22
स राममुद्दिश्य शरैस्ततो दत्तवरैस्तदा ।
विव्याध सर्वगात्रेषु लक्ष्मणं च महाबलम् ॥ ३.२८९.२२ ॥
അപ്പോൾ വരങ്ങൾ ലഭിച്ചിരുന്ന അവൻ രാമനെ ലക്ഷ്യമാക്കി അമ്പുകൾ കൊണ്ട്, മഹാബലനായ ലക്ഷ്മണനെയും ശരീരമാസകലം തുളച്ചു.
3.289.23
तमदृश्यंशरैः शूरौ माययाऽन्तर्हितं तदा ।
योधयामासतुरुभौ रावणिं रामलक्ष्मणौ ॥ ३.२८९.२३ ॥
മായയാൽ മറഞ്ഞ്, കാണാതായ ആ രാവണപുത്രനോട് ആ രണ്ടു വീരന്മാരായ രാമലക്ഷ്മണന്മാർ അമ്പുകൾ കൊണ്ട് യുദ്ധം ചെയ്തു.
3.289.24
स रुषा सर्वगात्रेषु तयोः पुरुषसिंहयोः ।
व्यसृजत्सायकान्भूयः शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ३.२८९.२४ ॥
അവൻ കോപത്തോടെ ആ രണ്ടു പുരുഷസിംഹങ്ങളുടെയും ശരീരമാസകലം വീണ്ടും നൂറും ആയിരവും അമ്പുകൾ അയച്ചു.
3.289.25
तमदृश्यं विचिन्वन्तः सृजन्तमनिशं शरान् ।
हरयो विविशुर्व्योम प्रगृह्य महतीः शिलाः ॥ ३.२८९.२५ ॥
കാണാതിരുന്ന അവനെ അന്വേഷിച്ചുകൊണ്ട്, നിരന്തരം അമ്പുകൾ എയ്തുകൊണ്ടിരുന്നവനെ അന്വേഷിച്ചുകൊണ്ട്, വാനരന്മാർ വലിയ പാറകളെടുത്ത് ആകാശത്തേക്ക് പ്രവേശിച്ചു.
3.289.26
तांश्च तौ चाप्यदृश्यः सशरैर्विव्याध राक्षसः ।
स भृशं ताडयामास रावणिर्मायया वृतः ॥ ३.२८९.२६ ॥
കാണാത്ത ആ രാക്ഷസൻ അവരെയും ആ ഇരുവരെയും അമ്പുകൊണ്ട് തുളച്ചു. മായയാൽ മറഞ്ഞ രാവണപുത്രൻ അവരെ കഠിനമായി പ്രഹരിച്ചു.
3.289.27
तौ शरैरर्दितौ वीरौ भ्रारौ रामलक्ष्मणौ ।
पेततुर्गगनाद्भूमिं सूर्याचन्द्रमसाविव ॥ ३.२८९.२७ ॥
അമ്പുകളാൽ പീഡിതരായ ആ രണ്ടു വീരസഹോദരന്മാരായ രാമലക്ഷ്മണന്മാർ, സൂര്യചന്ദ്രന്മാരെപ്പോലെ ആകാശത്തുനിന്ന് ഭൂമിയിലേക്ക് വീണു.