ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 3.291
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.291.1
ततः क्रुद्धो दशग्रीवः प्रिये पुत्रे निपातिते ।
निर्ययौ रथमास्थाय हेमरत्नविभूषितम् ॥ ३.२९१.१ ॥
ಆಗ ಪ್ರೀತಿಯ ಮಗ ಬಿದ್ದುದರಿಂದ ಕ್ರೋಧಗೊಂಡ ದಶಗ್ರೀವನು ಚಿನ್ನ ಮತ್ತು ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ ರಥವನ್ನೇರಿ ಹೊರಟನು.
3.291.2
संवृतोराक्षसैर्घेरैर्विविधायुधपाणिभिः ।
अभिदुद्राव रामं स पोथयन्हरियूथपान् ॥ ३.२९१.२ ॥
ಭಯಂಕರ ರಾಕ್ಷಸರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದು, ನಾನಾ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು, ವಾನರ ಸೇನಾಪತಿಗಳನ್ನು ಜಜ್ಜುತ್ತಾ ಅವನು ರಾಮನ ಮೇಲೆ ಧಾವಿಸಿದನು.
3.291.3
तमाद्रवन्तं संक्रुद्ध मैन्दनीलनलाङ्गदाः ।
हनुमाञ्जाम्बवांश्चैव ससैन्याः पर्यवारयन् ॥ ३.२९१.३ ॥
ಸಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಧಾವಿಸಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಅವನನ್ನು ಮೈಂದ, ನೀಲ, ನಳ, ಅಂಗದ, ಹನುಮಂತ ಮತ್ತು ಜಾಂಬವಂತರು ತಮ್ಮ ಸೇನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸುತ್ತುವರಿದರು.
3.291.4
ते दशग्रीवसैन्यं तदृक्षवानरपुङ्गवाः ।
द्रुमैर्विध्वंसयांचक्रुर्दशग्रीवस्य पश्यतः ॥ ३.२९१.४ ॥
ಆ ಋಕ್ಷ-ವಾನರ ಶ್ರೇಷ್ಠರು ದಶಗ್ರೀವನ ಆ ಸೇನೆಯನ್ನು ಮರಗಳಿಂದ ಜಜ್ಜಿ ನಾಶಮಾಡಿದರು; ದಶಗ್ರೀವನು ನೋಡುತ್ತಲೇ ಇದ್ದನು.
3.291.5
ततः स्वसैन्यमालोक्य वध्यमानमरातिभिः ।
मायावी चासृजन्मायां रावणो राक्षसाधिपः ॥ ३.२९१.५ ॥
ಆಗ ತನ್ನ ಸೇನೆ ಶತ್ರುಗಳಿಂದ ಹತವಾಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಮಾಯಾವಿ ರಾಕ್ಷಸಾಧಿಪತಿ ರಾವಣನು ಮಾಯೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.
3.291.6
तस्य देहविनिष्क्रान्ताः शतशोऽथ सहस्रशः ।
राक्षसाः प्रत्यदृश्यन्त शरशक्त्यृष्टिपाणयः ॥ ३.२९१.६ ॥
ಅವನ ದೇಹದಿಂದ ನೂರಾರು, ಸಾವಿರಾರು ರಾಕ್ಷಸರು ಹೊರಬರುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣಿಸಿದರು; ಅವರ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಣ, ಶಕ್ತಿ, ಋಷ್ಟಿಗಳಿದ್ದವು.
3.291.7
तान्रामो जघ्निवान्सर्वान्दिव्येनास्त्रेण राक्षसान् ।
अथ भूयोपि मायां स व्यदधाद्राक्षसाधिपः ॥ ३.२९१.७ ॥
ರಾಮನು ದಿವ್ಯಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ಆ ಎಲ್ಲ ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ಕೊಂದನು; ಆಗ ರಾಕ್ಷಸಾಧಿಪತಿ ಮತ್ತೆ ಮಾಯೆಯನ್ನು ರಚಿಸಿದನು.
3.291.8
कृत्वा रामस् रूपाणि लक्ष्मणस्य च भारत ।
अभिदुद्राव रामं च लक्ष्मणं च दशाननः ॥ ३.२९१.८ ॥
ಓ ಭಾರತ, ರಾಮ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣರ ರೂಪಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿ, ದಶಾನನನು ಅವರ ಮೇಲೆ ಧಾವಿಸಿದನು.
3.291.9
ततस्ते राममर्च्छन्तो लक्ष्मणं च क्षपाचराः ।
अभिपेतुस्तदा रामं प्रगृहीतशरासनाः ॥ ३.२९१.९ ॥
ಆಗ ಆ ರಾತ್ರಿಚರ ರಾಕ್ಷಸರು ರಾಮ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣರ ಕಡೆಗೆ ಸಾಗಿ, ಬಿಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ರಾಮನ ಮೇಲೆ ಎರಗಿದರು.
3.291.10
तां दृष्ट्वाराक्षसेन्द्रस् मायामिक्ष्वाकुनन्दनः ।
उवाच रामः सौमित्रिमसंभ्रान्तो बृहद्वचः ॥ ३.२९१.१० ॥
ರಾಕ್ಷಸೇಂದ್ರನ ಆ ಮಾಯೆಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಇಕ್ಷ್ವಾಕುನಂದನ ರಾಮನು ಕಳವಳಗೊಳ್ಳದೆ ಸೌಮಿತ್ರಿಗೆ ಈ ಗಂಭೀರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
3.291.11
जहीमान्राक्षसान्पापानात्मनः प्रतिरूपकान् ।
इत्युक्त्वाऽभ्यहनद्रामो लक्ष्मणश्चात्मरूपकान् ॥ ३.२९१.११ ॥
"ನಮ್ಮ ರೂಪಗಳನ್ನು ಹೋಲುವ ಈ ಪಾಪಿ ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ಕೊಲ್ಲು" ಎಂದು ಹೇಳಿ, ರಾಮ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣರು ತಮ್ಮದೇ ರೂಪದ ಆ ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ಹೊಡೆದರು.
3.291.12
ततो हर्यश्वयुक्तेन रथेनादित्यवर्चसा ।
उपतस्थे रणे रामं मातलिः शक्रसारथिः ॥ ३.२९१.१२ ॥
ಆಗ ಹಸಿರು ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿದ, ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ರಥದೊಂದಿಗೆ ಇಂದ್ರನ ಸಾರಥಿ ಮಾತಲಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ರಾಮನ ಬಳಿ ಬಂದು ನಿಂತನು.
3.291.13
अयं हर्यश्वयुग्जैत्रो मघोनः स्यन्दनोत्तमः ।
त्वदर्थमिह संप्राप्तः संदेशाद्वै शतक्रतोः ॥ ३.२९१.१३ ॥
ಇದು ಹರಿ-ಅಶ್ವಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿದ ಜಯಶೀಲ, ಇಂದ್ರನ ಉತ್ತಮ ರಥ. ಶತಕ್ರತುವಿನ ಸಂದೇಶದಿಂದ ನಿಮಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದಿದೆ.
3.291.14
अनेन शक्रः काकुत्स्थ समरे दैत्यदानवान् ।
शतशः पुरुषव्याघ्र रथोदारेण जघ्निवान् ॥ ३.२९१.१४ ॥
ಇದರಿಂದಲೇ ಇಂದ್ರನು, ಕಾಕುತ್ಸ್ಥನೇ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ದೈತ್ಯ-ದಾನವರನ್ನು ಕೊಂದನು; ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರನೇ, ಈ ಉದಾರ ರಥದಿಂದ.
3.291.15
तदनन नरव्याघ्र मया यत्तेन संयुगे ।
स्यन्दनेन जहिक्षिप्रं रावणं मा चिरं कृथाः ॥ ३.२९१.१५ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ, ನರವ್ಯಾಘ್ರನೇ, ನನ್ನಿಂದ ಪ್ರೇರಿತನಾಗಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಈ ರಥದಿಂದಲೇ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ರಾವಣನನ್ನು ಸಂಹರಿಸು; ತಡ ಮಾಡಬೇಡ.
3.291.16
इत्युक्तो राघवस्तथ्यं वचोऽशङ्कत मातलेः ।
मायैषाराक्षसस्येति तमुवाच विबीषणः ॥ ३.२९१.१६ ॥
ಮಾತಲಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು, ರಾಘವನು ಅವನ ಸತ್ಯವಚನದಲ್ಲಿ ಸಂದೇಹಿಸಿದನು. ಆಗ ವಿಭೀಷಣನು ಅವನಿಗೆ, "ಇದು ರಾಕ್ಷಸನ ಮಾಯೆ" ಎಂದನು.
3.291.17
नेयं माया नरव्याघ्ररावणस् दुरात्मनः ।
तदातिष्ठ रथंशीघ्रमिमसैन्द्रं महाद्युते ॥ ३.२९१.१७ ॥
ಇದು ದುರಾತ್ಮ ರಾವಣನ ಮಾಯೆಯಲ್ಲ, ನರವ್ಯಾಘ್ರನೇ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯೇ, ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಈ ಇಂದ್ರನ ರಥವನ್ನು ಏರು.
3.291.18
ततः प्रहृष्टः काकुत्स्थस्तथेत्युक्त्वा विभीषणम् ।
रथेनाभिपपाताथ दशग्रीवं रुषाऽन्वितः ॥ ३.२९१.१८ ॥
ಆಗ ಹರ್ಷಗೊಂಡ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥನು, "ಹಾಗೆಯೇ" ಎಂದು ವಿಭೀಷಣನಿಗೆ ಹೇಳಿ, ಕೋಪದಿಂದ ತುಂಬಿ ರಥದಲ್ಲಿ ದಶಗ್ರೀವನ ಮೇಲೆ ಮುಗಿಬಿದ್ದನು.
3.291.19
हाहाकुतानि भूतानि रावणे समभिद्रुते ।
सिंहनादाः सपटहादिति दिव्यास्तथाऽनदन् ॥ ३.२९१.१९ ॥
ರಾವಣನು ಮುನ್ನುಗ್ಗಿದಾಗ ಜೀವಿಗಳು 'ಹಾ! ಹಾ!' ಎಂದು ಕೂಗಿದವು; ದಿವ್ಯ ಸಿಂಹನಾದಗಳು ಮತ್ತು ಡೋಲು-ನಗಾರಿಗಳ ಶಬ್ದ ಮೊಳಗಿತು.
3.291.20
दशकन्धरराजसून्वोस्तथा युद्धमभून्महत् ।
अलब्धोपममन्यत्रतयोरेव तथाऽभवत् ॥ ३.२९१.२० ॥
ದಶಗ್ರೀವನ ರಾಜ ಮತ್ತು ಅವನ ಮಗನ ನಡುವೆ ಕೂಡ ಅಂತಹದೇ ಮಹಾ ಯುದ್ಧ ನಡೆಯಿತು; ಅವರಿಬ್ಬರ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಬೇರೆಲ್ಲೂ ಸಮಾನವಿರಲಿಲ್ಲ.
3.291.21
सरामाय महाघोरं विससर्ज निशाचरः ।
शूलमिन्द्राशनिप्रख्यं ब्रह्मदण्डभिवोद्यतम् ॥ ३.२९१.२१ ॥
ನಿಶಾಚರನು ರಾಮನ ಮೇಲೆ ಅತ್ಯಂತ ಭಯಂಕರ ಶೂಲವನ್ನು ಎಸೆದನು; ಅದು ಇಂದ್ರನ ವಜ್ರದಂತೆ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮದಂಡದಂತೆ ಎತ್ತಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು.
3.291.22
तच्छूलं सत्वरं रामश्चच्छेद निशितैः शरैः ।
तद्दृष्ट्वा दुष्करं कर्म रावणं भयमाविशत् ॥ ३.२९१.२२ ॥
ರಾಮನು ಚೂಪಾದ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಆ ಶೂಲವನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಕತ್ತರಿಸಿದನು; ಆ ಕಠಿಣ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿ ರಾವಣನಿಗೆ ಭಯ ಆವರಿಸಿತು.
3.291.23
ततः क्रुद्धः ससर्जाशु दशग्रीवः शिताञ्छरान् ।
सहस्रायुतशो रामे शस्त्राणि विविधानि च ॥ ३.२९१.२३ ॥
ಆಗ ಕೋಪಗೊಂಡ ದಶಗ್ರೀವನು ರಾಮನ ಮೇಲೆ ಚೂಪಾದ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸಾವಿರಾರು-ಅಯುತಗಟ್ಟಲೆ ವಿವಿಧ ಶಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದನು.
3.291.24
ततो भुशुण्डीः शूलानि मुसलानि परश्वथान् ।
शक्तीश्च विविधाकाराः शतघ्नीश्च शितान्क्षुरान् ॥ ३.२९१.२४ ॥
ನಂತರ ಭುಶುಂಡಿಗಳು, ಶೂಲಗಳು, ಮುಸಲಗಳು, ಗಂಡುಗೊಡ್ಡಲಿಗಳು, ವಿವಿಧ ಆಕಾರದ ಶಕ್ತಿಗಳು, ಶತಘ್ನಿಗಳು ಮತ್ತು ಚೂಪಾದ ಕ್ಷುರಗಳನ್ನು (ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದನು).
3.291.25
तां मायांविविधां दृष्ट्वा दशग्रीवस्य रक्षसः ।
भयात्प्रदुद्रुवुः सर्वे वानराः सर्वतोदिशम् ॥ ३.२९१.२५ ॥
ದಶಗ್ರೀವ ರಾಕ್ಷಸನ ಆ ವಿವಿಧ ಮಾಯೆಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಭಯದಿಂದ ಎಲ್ಲ ವಾನರರು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಓಡಿಹೋದರು.
3.291.26
ततः सुपत्रं सुमुखंहेमपुङ्गं शरोत्तमम् ।
तूणादादाय काकुत्स्थो ब्रह्मास्त्रेण युयोज ह ॥ ३.२९१.२६ ॥
ಆಗ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥ ರಾಮನು ಸುಂದರ ಗರಿ, ಸುಂದರ ಮೊನೆ, ಚಿನ್ನದ ಪುಂಖವಿರುವ ಉತ್ತಮ ಬಾಣವನ್ನು ತೂಣೀರದಿಂದ ತೆಗೆದು ಬ್ರಹ್ಮಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ಯೋಜಿಸಿದನು.
3.291.27
तं प्रेक्ष्यबाणं रामेण ब्रह्मास्त्रेणानुमन्त्रितम् ।
जहृषुर्देवगन्धर्वा दृष्ट्वा शक्रपुरोगमाः ॥ ३.२९१.२७ ॥
ರಾಮನು ಬ್ರಹ್ಮಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ಮಂತ್ರಿಸಿದ ಆ ಬಾಣವನ್ನು ನೋಡಿ, ಇಂದ್ರನ ನೇತೃತ್ವದ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಗಂಧರ್ವರು ಹರ್ಷಗೊಂಡರು.
3.291.28
अल्पावशेषमायुश्च ततोऽमन्यन्त रक्षसः ।
ब्रह्मास्त्रोदीरणाच्छत्रोर्देवदानवकिंनराः ॥ ३.२९१.२८ ॥
ಬ್ರಹ್ಮಾಸ್ತ್ರ ಪ್ರಯೋಗದಿಂದ ಶತ್ರು ರಾಕ್ಷಸನ ಆಯುಷ್ಯ ಸ್ವಲ್ಪವೇ ಉಳಿದಿದೆ ಎಂದು ದೇವ, ದಾನವ, ಕಿನ್ನರರು ಭಾವಿಸಿದರು.
3.291.29
ततः ससर्ज तं रामः शरमप्रतिमौजसम् ।
रावणान्तकरं घोरं ब्रह्मदण्डमिवोद्यतम् ॥ ३.२९१.२९ ॥
ನಂತರ ರಾಮನು ಅಪ್ರತಿಮ ತೇಜಸ್ಸಿನ, ರಾವಣನ ಅಂತ್ಯ ತರುವ, ಭಯಂಕರ ಆ ಬಾಣವನ್ನು ಎತ್ತಿದ ಬ್ರಹ್ಮದಂಡದಂತೆ ಬಿಟ್ಟನು.
3.291.30
मुक्तमात्रेण रामेण दूराकृष्टेन भारत ।
स तेन राक्षसश्रेष्ठः सरथः साश्वसारथिः।
प्रजज्वाल महाज्वालेनाग्निनाभिपरिप्लुतः ॥ ३.२९१.३० ॥
ಓ ಭಾರತ, ರಾಮನು ದೂರದಿಂದ ಎಳೆದು ಬಿಟ್ಟ ತಕ್ಷಣವೇ, ಆ ರಾಕ್ಷಸಶ್ರೇಷ್ಠನು ರಥ, ಕುದುರೆ, ಸಾರಥಿಯೊಂದಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಜ್ವಾಲೆಯ ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಆವೃತನಾಗಿ ಉರಿದನು.
3.291.31
ततः प्रहृष्टास्त्रिदशाः सहगन्धर्वचारणाः ।
निहतं रावणं दृष्ट्वा रामेणाक्लिष्टकर्मणा ॥ ३.२९१.३१ ॥
ಆಗ ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ದೇವತೆಗಳು, ಗಂಧರ್ವರು ಮತ್ತು ಚಾರಣರು, ಅನಾಯಾಸ ಕರ್ಮಿ ರಾಮನಿಂದ ರಾವಣ ಹತನಾದುದನ್ನು ಕಂಡರು.
3.291.32
तत्यजुस्तं महाभागं पञ्चभूतानि रावणम् ।
भ्रंशितः सर्वलोकेषु स हि ब्रह्मास्त्रतेजसा ॥ ३.२९१.३२ ॥
ಬ್ರಹ್ಮಾಸ್ತ್ರದ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದ ಆ ಮಹಾಭಾಗ್ಯ ರಾವಣನನ್ನು ಪಂಚಭೂತಗಳು ಬಿಟ್ಟವು.
3.291.33
शरीरधातवो ह्यस् मासं रुधिरमेव च ।
नेशुर्ब्रह्मास्त्रनिर्दग्दा न च भस्माप्यदृश्यत ॥ ३.२९१.३३ ॥
ದೇಹದ ಧಾತುಗಳು—ಮಾಂಸ, ರಕ್ತ, ರುಧಿರ—ಬ್ರಹ್ಮಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ಸುಟ್ಟು ನಾಶವಾದವು; ಬೂದಿಯೂ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ.