മഹാഭാരതം · അധ്യായം 3.291
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.291.1
ततः क्रुद्धो दशग्रीवः प्रिये पुत्रे निपातिते ।
निर्ययौ रथमास्थाय हेमरत्नविभूषितम् ॥ ३.२९१.१ ॥
പ്രിയപുത്രൻ വീണതിനാൽ കോപിച്ച ദശഗ്രീവൻ സ്വർണ്ണവും രത്നങ്ങളും കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച രഥത്തിൽ കയറി പുറപ്പെട്ടു.
3.291.2
संवृतोराक्षसैर्घेरैर्विविधायुधपाणिभिः ।
अभिदुद्राव रामं स पोथयन्हरियूथपान् ॥ ३.२९१.२ ॥
ഭയങ്കരരായ രാക്ഷസന്മാർ ചുറ്റിലും നിൽക്കെ, വിവിധ ആയുധങ്ങൾ കയ്യിലേന്തി, വാനരയൂഥപതികളെ ചതച്ചുകൊണ്ട് അവൻ രാമന്റെ നേരെ പാഞ്ഞു.
3.291.3
तमाद्रवन्तं संक्रुद्ध मैन्दनीलनलाङ्गदाः ।
हनुमाञ्जाम्बवांश्चैव ससैन्याः पर्यवारयन् ॥ ३.२९१.३ ॥
കോപത്തോടെ പാഞ്ഞുവരുന്ന അവനെ മൈന്ദൻ, നീലൻ, നളൻ, അംഗദൻ, ഹനുമാൻ, ജാംബവാൻ എന്നിവർ സേനയോടുകൂടി വളഞ്ഞു.
3.291.4
ते दशग्रीवसैन्यं तदृक्षवानरपुङ्गवाः ।
द्रुमैर्विध्वंसयांचक्रुर्दशग्रीवस्य पश्यतः ॥ ३.२९१.४ ॥
ആ ഋക്ഷ-വാനരശ്രേഷ്ഠന്മാർ ദശഗ്രീവന്റെ ആ സേനയെ മരങ്ങൾ കൊണ്ട് തകർത്തു; ദശഗ്രീവൻ നോക്കിനിൽക്കെ.
3.291.5
ततः स्वसैन्यमालोक्य वध्यमानमरातिभिः ।
मायावी चासृजन्मायां रावणो राक्षसाधिपः ॥ ३.२९१.५ ॥
അപ്പോൾ സ്വസേന ശത്രുക്കളാൽ വധിക്കപ്പെടുന്നത് കണ്ട് മായാവിയായ രാക്ഷസാധിപൻ രാവണൻ മായ സൃഷ്ടിച്ചു.
3.291.6
तस्य देहविनिष्क्रान्ताः शतशोऽथ सहस्रशः ।
राक्षसाः प्रत्यदृश्यन्त शरशक्त्यृष्टिपाणयः ॥ ३.२९१.६ ॥
അവന്റെ ദേഹത്തിൽനിന്ന് നൂറുകണക്കിനും ആയിരക്കണക്കിനും രാക്ഷസന്മാർ പുറത്തുവരുന്നതായി കാണപ്പെട്ടു; അവരുടെ കയ്യിൽ അമ്പും ശക്തിയും ഋഷ്ടിയുമുണ്ടായിരുന്നു.
3.291.7
तान्रामो जघ्निवान्सर्वान्दिव्येनास्त्रेण राक्षसान् ।
अथ भूयोपि मायां स व्यदधाद्राक्षसाधिपः ॥ ३.२९१.७ ॥
രാമൻ ദിവ്യാസ്ത്രംകൊണ്ട് ആ രാക്ഷസരെയെല്ലാം വധിച്ചു; അപ്പോൾ രാക്ഷസാധിപൻ വീണ്ടും മായ സൃഷ്ടിച്ചു.
3.291.8
कृत्वा रामस् रूपाणि लक्ष्मणस्य च भारत ।
अभिदुद्राव रामं च लक्ष्मणं च दशाननः ॥ ३.२९१.८ ॥
ഭാരതാ, രാമന്റെയും ലക്ഷ്മണന്റെയും രൂപങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ച് ദശാനനൻ അവർക്കുനേരെ പാഞ്ഞടുത്തു.
3.291.9
ततस्ते राममर्च्छन्तो लक्ष्मणं च क्षपाचराः ।
अभिपेतुस्तदा रामं प्रगृहीतशरासनाः ॥ ३.२९१.९ ॥
അപ്പോൾ രാമനെയും ലക്ഷ്മണനെയും സമീപിച്ച ആ രാത്രിസഞ്ചാരികളായ രാക്ഷസർ വില്ലുകളേന്തി രാമന്റെ മേൽ ചാടിവീണു.
3.291.10
तां दृष्ट्वाराक्षसेन्द्रस् मायामिक्ष्वाकुनन्दनः ।
उवाच रामः सौमित्रिमसंभ्रान्तो बृहद्वचः ॥ ३.२९१.१० ॥
രാക്ഷസേന്ദ്രന്റെ ആ മായ കണ്ട ഇക്ഷ്വാകുനന്ദനനായ രാമൻ ഭയപ്പെടാതെ സൗമിത്രിയോടു ഗംഭീരമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
3.291.11
जहीमान्राक्षसान्पापानात्मनः प्रतिरूपकान् ।
इत्युक्त्वाऽभ्यहनद्रामो लक्ष्मणश्चात्मरूपकान् ॥ ३.२९१.११ ॥
"നമ്മുടെ രൂപം പൂണ്ട ഈ പാപികളായ രാക്ഷസരെ കൊല്ലൂ" എന്നു പറഞ്ഞ് രാമനും ലക്ഷ്മണനും തങ്ങളുടെ തന്നെ രൂപമുള്ള ആ രാക്ഷസരെ പ്രഹരിച്ചു.
3.291.12
ततो हर्यश्वयुक्तेन रथेनादित्यवर्चसा ।
उपतस्थे रणे रामं मातलिः शक्रसारथिः ॥ ३.२९१.१२ ॥
അപ്പോൾ പച്ചക്കുതിരകൾ പൂട്ടിയ, സൂര്യതുല്യം ശോഭിക്കുന്ന രഥവുമായി ഇന്ദ്രസാരഥി മാതലി യുദ്ധത്തിൽ രാമനെ സമീപിച്ചു.
3.291.13
अयं हर्यश्वयुग्जैत्रो मघोनः स्यन्दनोत्तमः ।
त्वदर्थमिह संप्राप्तः संदेशाद्वै शतक्रतोः ॥ ३.२९१.१३ ॥
ഹരി-അശ്വങ്ങളെ പൂട്ടിയ ജയശീലമായ ഇന്ദ്രന്റെ ഉത്തമ രഥമാണിത്. ശതക്രതുവിന്റെ സന്ദേശപ്രകാരം നിങ്ങൾക്കായി ഇവിടെ എത്തിയിരിക്കുന്നു.
3.291.14
अनेन शक्रः काकुत्स्थ समरे दैत्यदानवान् ।
शतशः पुरुषव्याघ्र रथोदारेण जघ्निवान् ॥ ३.२९१.१४ ॥
ഈ രഥത്താൽ ഇന്ദ്രൻ, കാകുത്സ്ഥാ, യുദ്ധത്തിൽ നൂറുകണക്കിന് ദൈത്യദാനവന്മാരെ വധിച്ചു; പുരുഷവ്യാഘ്രാ, ഈ ഉദാരരഥത്താൽ.
3.291.15
तदनन नरव्याघ्र मया यत्तेन संयुगे ।
स्यन्दनेन जहिक्षिप्रं रावणं मा चिरं कृथाः ॥ ३.२९१.१५ ॥
അതിനാൽ, നരവ്യാഘ്രാ, ഞാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നതിനാൽ യുദ്ധത്തിൽ ഈ രഥത്തിൽ ഉടൻ രാവണനെ വധിക്കൂ; താമസിപ്പിക്കരുത്.
3.291.16
इत्युक्तो राघवस्तथ्यं वचोऽशङ्कत मातलेः ।
मायैषाराक्षसस्येति तमुवाच विबीषणः ॥ ३.२९१.१६ ॥
മാതലി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞിട്ടും രാഘവൻ അവന്റെ സത്യവചനത്തിൽ സംശയിച്ചു. അപ്പോൾ വിഭീഷണൻ അവനോട് പറഞ്ഞു: "ഇത് രാക്ഷസന്റെ മായയാണ്."
3.291.17
नेयं माया नरव्याघ्ररावणस् दुरात्मनः ।
तदातिष्ठ रथंशीघ्रमिमसैन्द्रं महाद्युते ॥ ३.२९१.१७ ॥
ഇത് ദുരാത്മാവായ രാവണന്റെ മായയല്ല, നരവ്യാഘ്രാ. അതിനാൽ മഹാതേജസ്വിയേ, ഉടൻ ഈ ഇന്ദ്രരഥത്തിൽ കയറൂ.
3.291.18
ततः प्रहृष्टः काकुत्स्थस्तथेत्युक्त्वा विभीषणम् ।
रथेनाभिपपाताथ दशग्रीवं रुषाऽन्वितः ॥ ३.२९१.१८ ॥
അപ്പോൾ സന്തുഷ്ടനായ കാകുത്സ്ഥൻ "അങ്ങനെ തന്നെ" എന്ന് വിഭീഷണനോട് പറഞ്ഞ്, കോപത്താൽ നിറഞ്ഞ് രഥത്തിൽ ദശഗ്രീവനു നേരെ പാഞ്ഞു.
3.291.19
हाहाकुतानि भूतानि रावणे समभिद्रुते ।
सिंहनादाः सपटहादिति दिव्यास्तथाऽनदन् ॥ ३.२९१.१९ ॥
രാവണൻ ആക്രമിച്ചുമുന്നേറിയപ്പോൾ ജീവികൾ 'ഹാ! ഹാ!' എന്ന് നിലവിളിച്ചു; ദിവ്യമായ സിംഹഗർജ്ജനങ്ങളും ഭേരിനാദങ്ങളും മുഴങ്ങി.
3.291.20
दशकन्धरराजसून्वोस्तथा युद्धमभून्महत् ।
अलब्धोपममन्यत्रतयोरेव तथाऽभवत् ॥ ३.२९१.२० ॥
ദശഗ്രീവന്റെ രാജാവും പുത്രനും തമ്മിലും അതുപോലെ മഹായുദ്ധം നടന്നു; അവരിരുവരുടെയും യുദ്ധത്തിന് മറ്റൊരിടത്തും ഉപമയില്ലായിരുന്നു.
3.291.21
सरामाय महाघोरं विससर्ज निशाचरः ।
शूलमिन्द्राशनिप्रख्यं ब्रह्मदण्डभिवोद्यतम् ॥ ३.२९१.२१ ॥
രാക്ഷസൻ രാമന്റെ നേരെ അതിഭീകരമായ ശൂലം എറിഞ്ഞു; അത് ഇന്ദ്രവജ്രംപോലെയും ബ്രഹ്മദണ്ഡംപോലെ ഉയർത്തപ്പെട്ടതുമായിരുന്നു.
3.291.22
तच्छूलं सत्वरं रामश्चच्छेद निशितैः शरैः ।
तद्दृष्ट्वा दुष्करं कर्म रावणं भयमाविशत् ॥ ३.२९१.२२ ॥
രാമൻ മൂർച്ചയുള്ള ശരങ്ങളാൽ ആ ശൂലത്തെ ഉടൻ മുറിച്ചു; ആ ദുഷ്കരകർമ്മം കണ്ട് രാവണനിൽ ഭയം പ്രവേശിച്ചു.
3.291.23
ततः क्रुद्धः ससर्जाशु दशग्रीवः शिताञ्छरान् ।
सहस्रायुतशो रामे शस्त्राणि विविधानि च ॥ ३.२९१.२३ ॥
അപ്പോൾ കുപിതനായ ദശഗ്രീവൻ രാമന്റെ നേരെ മൂർച്ചയുള്ള ശരങ്ങളും ആയിരക്കണക്കിലും പതിനായിരക്കണക്കിലും വിവിധ ആയുധങ്ങളും ഉടൻ തൊടുത്തു.
3.291.24
ततो भुशुण्डीः शूलानि मुसलानि परश्वथान् ।
शक्तीश्च विविधाकाराः शतघ्नीश्च शितान्क्षुरान् ॥ ३.२९१.२४ ॥
പിന്നെ ഭുശുണ്ഡികൾ, ശൂലങ്ങൾ, മുസലങ്ങൾ, പരശ്വധങ്ങൾ, വിവിധാകാരമുള്ള ശക്തികൾ, ശതഘ്നികൾ, മൂർച്ചയുള്ള ക്ഷുരങ്ങൾ (എറിഞ്ഞു).
3.291.25
तां मायांविविधां दृष्ट्वा दशग्रीवस्य रक्षसः ।
भयात्प्रदुद्रुवुः सर्वे वानराः सर्वतोदिशम् ॥ ३.२९१.२५ ॥
ദശഗ്രീവനായ രാക്ഷസന്റെ ആ വിവിധ മായ കണ്ട് വാനരന്മാരെല്ലാം ഭയന്ന് എല്ലാ ദിക്കുകളിലേക്കും ഓടി.
3.291.26
ततः सुपत्रं सुमुखंहेमपुङ्गं शरोत्तमम् ।
तूणादादाय काकुत्स्थो ब्रह्मास्त्रेण युयोज ह ॥ ३.२९१.२६ ॥
പിന്നെ കാകുത്സ്ഥനായ രാമൻ നല്ല തൂവലും നല്ല മുനയും സ്വർണ്ണപ്പുങ്കവുമുള്ള ഉത്തമശരം ആവനാഴിയിൽ നിന്നെടുത്ത് ബ്രഹ്മാസ്ത്രംകൊണ്ട് യോജിപ്പിച്ചു.
3.291.27
तं प्रेक्ष्यबाणं रामेण ब्रह्मास्त्रेणानुमन्त्रितम् ।
जहृषुर्देवगन्धर्वा दृष्ट्वा शक्रपुरोगमाः ॥ ३.२९१.२७ ॥
രാമൻ ബ്രഹ്മാസ്ത്രംകൊണ്ട് മന്ത്രിച്ച ആ ശരം കണ്ട് ഇന്ദ്രൻ മുന്നിട്ട ദേവന്മാരും ഗന്ധർവന്മാരും സന്തോഷിച്ചു.
3.291.28
अल्पावशेषमायुश्च ततोऽमन्यन्त रक्षसः ।
ब्रह्मास्त्रोदीरणाच्छत्रोर्देवदानवकिंनराः ॥ ३.२९१.२८ ॥
ബ്രഹ്മാസ്ത്രം തൊടുത്തതിനാൽ ശത്രുവായ രാക്ഷസന്റെ ആയുസ്സ് അല്പം മാത്രമേ ശേഷിക്കുന്നുള്ളൂ എന്ന് ദേവന്മാരും ദാനവന്മാരും കിന്നരന്മാരും കരുതി.
3.291.29
ततः ससर्ज तं रामः शरमप्रतिमौजसम् ।
रावणान्तकरं घोरं ब्रह्मदण्डमिवोद्यतम् ॥ ३.२९१.२९ ॥
പിന്നെ രാമൻ, ഒപ്പമില്ലാത്ത ഓജസ്സുള്ളതും രാവണന്റെ അന്തകനും ഭയങ്കരവുമായ ആ ശരം, ഉയർത്തിയ ബ്രഹ്മദണ്ഡംപോലെ തൊടുത്തുവിട്ടു.
3.291.30
मुक्तमात्रेण रामेण दूराकृष्टेन भारत ।
स तेन राक्षसश्रेष्ठः सरथः साश्वसारथिः।
प्रजज्वाल महाज्वालेनाग्निनाभिपरिप्लुतः ॥ ३.२९१.३० ॥
ഭാരതാ, രാമൻ ദൂരെനിന്ന് വലിച്ചുവിട്ട ഉടൻ തന്നെ ആ രാക്ഷസശ്രേഷ്ഠൻ രഥത്തോടും കുതിരകളോടും സാരഥിയോടും കൂടി മഹാജ്വാലയുള്ള അഗ്നിയാൽ വലയം ചെയ്യപ്പെട്ട് ജ്വലിച്ചു.
3.291.31
ततः प्रहृष्टास्त्रिदशाः सहगन्धर्वचारणाः ।
निहतं रावणं दृष्ट्वा रामेणाक्लिष्टकर्मणा ॥ ३.२९१.३१ ॥
അപ്പോൾ സന്തുഷ്ടരായ ദേവന്മാരും ഗന്ധർവന്മാരും ചാരണന്മാരും, അനായാസകർമ്മിയായ രാമനാൽ രാവണൻ വധിക്കപ്പെട്ടതു കണ്ടു.
3.291.32
तत्यजुस्तं महाभागं पञ्चभूतानि रावणम् ।
भ्रंशितः सर्वलोकेषु स हि ब्रह्मास्त्रतेजसा ॥ ३.२९१.३२ ॥
ബ്രഹ്മാസ്ത്രതേജസ്സാൽ എല്ലാ ലോകങ്ങളിലും വീണ ആ മഹാഭാഗ്യവാനായ രാവണനെ പഞ്ചഭൂതങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ചു.
3.291.33
शरीरधातवो ह्यस् मासं रुधिरमेव च ।
नेशुर्ब्रह्मास्त्रनिर्दग्दा न च भस्माप्यदृश्यत ॥ ३.२९१.३३ ॥
ശരീരധാതുക്കളായ മാംസവും രക്തവും രുധിരവും ബ്രഹ്മാസ്ത്രത്താൽ ദഹിച്ച് നശിച്ചു; ഭസ്മംപോലും കാണപ്പെട്ടില്ല.