Mahābhārata · Adhyāya 3.294
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.294.1
नात्मानमनुशोचामि नेमान्भ्रातॄन्महामुने ।
हरणं चापि राज्यस् यथेमां द्रुपदात्मजाम् ॥ ३.२९४.१ ॥
Oh gran sabio, no me lamento por mí mismo, ni por estos hermanos, ni por la pérdida del reino, sino por esta hija de Drupada.
3.294.2
द्यूते दुरात्मभिः क्लिष्टाः कृष्णया तारिता वयम् ।
जयद्रथेन चपुनर्वनाच्चापि हृता बलात् ॥ ३.२९४.२ ॥
En el juego de dados fuimos atormentados por hombres de mala mente, y nos salvó Kṛṣṇā; luego Jayadratha la arrebató por la fuerza del bosque.
3.294.3
अस्ति सीमन्तिनी काचिद्दृष्टपूर्वाऽपिवा श्रुता ।
पतिव्रता महाभागा यथेयं द्रुपदात्मजा ॥ ३.२९४.३ ॥
¿Existe alguna mujer casada, vista antes u oída nombrar, tan devota a su esposo y tan afortunada como esta hija de Drupada?
3.294.4
शृणु राजन्कुलस्त्रीणां महाभाग्यं युधिष्ठिर ।
सर्वमेतद्यथाप्राप्तं सावित्र्या राजकन्यया ॥ ३.२९४.४ ॥
Escucha, oh rey Yudhiṣṭhira, la gran fortuna de las mujeres de noble linaje; escucha cómo todo esto llegó a la princesa Sāvitrī.
3.294.5
आसीन्मद्रेषु धर्मात्मा राजा परमधार्मिकः ।
ब्रह्मण्यश्चमहात्मा च सत्यसन्धो जितेन्द्रियः ॥ ३.२९४.५ ॥
En la tierra de los Madras hubo un rey de alma justa, sumamente piadoso, devoto de los brahmanes, de gran alma, fiel a sus votos y dueño de sus sentidos.
3.294.6
यज्वा दानपतिर्दक्षः पौरजानपदप्रियः ।
पार्थिवोऽश्वपतिर्नाम सर्वभूतहिते रतः ॥ ३.२९४.६ ॥
Era un rey llamado Aśvapati, sacrificador, señor de las donaciones, hábil, amado por los habitantes de la ciudad y del campo, dedicado al bienestar de todos los seres.
3.294.7
क्षमावाननपत्यश्च सत्यवाग्विजितेन्द्रियः ।
अतिक्रान्तेन वयसा संतापमुपजग्मिवान् ॥ ३.२९४.७ ॥
Era paciente, no tenía descendencia, hablaba con verdad y había conquistado sus sentidos; pero cuando su edad había avanzado, cayó en la aflicción.
3.294.8
अपत्योत्पादनार्थं च तीव्रं नियममास्थितः ।
काले परिमिताहारो ब्रहमचारी जितेन्द्रियः ॥ ३.२९४.८ ॥
Para engendrar descendencia, asumió un voto severo, comiendo con moderación en el momento debido, viviendo como célibe y dueño de sus sentidos.
3.294.9
हुत्वा शतसहस्रं स सावित्र्या राजसत्तम ।
षष्ठेषष्ठे तदाकाले बभूव मितमोजनः ॥ ३.२९४.९ ॥
Oh, mejor de los reyes, ofreció cien mil oblaciones a Sāvitrī; y en cada sexto momento se volvió quien come con medida.
3.294.10
एतेन नियमेनासीद्वर्षाण्यष्टादशैव तु ।
पूर्णे त्वष्टादशे वर्षे सावित्री तुष्टिमभ्यगात् ॥ ३.२९४.१० ॥
Con este voto transcurrieron dieciocho años; y cuando el decimoctavo año se completó, Sāvitrī llegó a estar complacida.
3.294.11
रूपिणी तु तदा राजन्दर्शयामास तं नृपम् ।
अग्निहोत्रात्समुत्थाय हर्षेण महताऽन्विता ॥ ३.२९४.११ ॥
Entonces, oh rey, tomó forma visible y, levantándose del sacrificio de fuego, llena de gran alegría, se mostró a aquel rey.
3.294.12
उवाच चैनं वरदा वचनं पार्थिवं तदा ।
सा तमश्वपतिं राजन्सावित्री नियमे स्थितम् ॥ ३.२९४.१२ ॥
Entonces Sāvitrī, la otorgadora de dones, dijo estas palabras a aquel rey; oh rey, Sāvitrī habló a Aśvapati, que permanecía en el voto.
3.294.13
ब्रह्मचर्येण शुद्धेन दमेन नियमेन रच ।
सर्वात्मना च भक्त्या च तुष्टाऽस्मि तव पार्थिवाः ॥ ३.२९४.१३ ॥
Por la castidad pura, el dominio de sí, la observancia y la devoción con todo el ser, estoy complacida contigo, oh rey.
3.294.14
वरं वृणीष्वाश्वपते मद्रराज यदीप्सितम् ।
न प्रामादश्च धर्मेषु कर्तव्यस्ते कथंचन ॥ ३.२९४.१४ ॥
Oh señor de los caballos, rey de los Madras, pide el don que desees. De ninguna manera debes descuidar los deberes del dharma.
3.294.15
अपत्यार्थः समारम्भः कृतो धर्मेप्सया मया ।
पुत्रा मे बहवो देवि भवेयुः कुलभावनाः ॥ ३.२९४.१५ ॥
Por deseo de dharma emprendí este esfuerzo para tener descendencia. Oh diosa, que tenga muchos hijos que sostengan el linaje.
3.294.16
तुष्टाऽसि यदि मे देवि वरमेतं वृणोम्यहम् ।
संतां परमो धर्म इत्याहुर्मां द्विजातयः ॥ ३.२९४.१६ ॥
Oh diosa, si estás complacida conmigo, elijo precisamente este don. Los dvija dicen que la descendencia es el dharma supremo.
3.294.17
पूर्वमेव मया राजन्नभिप्रायमिमं तव ।
ज्ञात्वा पुत्रार्थमुक्तो वै भगवांस्ते पितामहः ॥ ३.२९४.१७ ॥
Oh rey, ya conocía esta intención tuya, y por eso tu venerable abuelo me habló acerca de un hijo.
3.294.18
प्रसादाच्चैव तस्मात्ते स्वयं विहितवत्यहम् ।
कन्या तेजस्विनी सौम्य क्षिप्रमेव भविष्यति ॥ ३.२९४.१८ ॥
Por esa misma gracia tuya, yo misma lo he dispuesto. Oh gentil, pronto te nacerá una hija radiante.
3.294.19
उत्तरं च न ते किंचिद्व्याहर्तव्यं कथंचन ।
पितामहनियोगेन तुष्टा ह्येतद्ब्रवीमि ते ॥ ३.२९४.१९ ॥
No debes dar ninguna respuesta en absoluto. Por orden de nuestro abuelo, complacida, te digo esto.
3.294.20
स तथेति प्रतिज्ञाय सावित्र्या वचनं नृपः ।
प्रसादयामास पुनः क्षिप्रमेतद्भविष्यति
ततः सुमनसः शेषाः प्रतिगृह्य महात्मनः। ॥ ३.२९४.२० ॥
El rey, diciendo «Así sea», aceptó la palabra de Sāvitrī y de nuevo la complació, diciendo: «Esto sucederá pronto». Entonces los demás, de corazón alegre, habiendo recibido al magnánimo...
3.294.21
अन्तर्हितायां सावित्र्यां जगाम स्वपुरं नृपः ।
स्वराज्ये चावसद्बीरः प्रजा धर्मेण पालयन् ॥ ३.२९४.२१ ॥
Cuando Sāvitrī desapareció, el rey marchó a su ciudad, y aquel héroe residió en su reino, protegiendo a sus súbditos con rectitud.
3.294.22
कस्मिंश्चित्तु गते काले स राजा नियतब्रतः ।
ज्येष्ठायां धर्मचारिण्यां महिष्यां कगर्भमादधे ॥ ३.२९४.२२ ॥
Transcurrido cierto tiempo, aquel rey de votos firmes concibió un hijo en su reina principal, la mayor, virtuosa.
3.294.23
राजपुत्र्यास्तु गर्भः स मानव्या भरतर्षभ ।
व्यर्धतं तदा शुक्ले तारापतिरिवाम्बरे ॥ ३.२९४.२३ ॥
Y aquel embrión de la princesa de la estirpe Mānava, oh toro de los Bharatas, creció entonces en la quincena clara como el señor de las estrellas en el cielo.
3.294.24
प्राप्ते काले तु सुषुवे कन्यां राजीवलोचनाम् ।
क्रियाश्च तस्या मुदितश्चक्रे च नृपसत्तमः ॥ ३.२९४.२४ ॥
Llegado el tiempo, dio a luz a una hija de ojos de loto; y el mejor de los reyes, complacido, celebró los ritos por ella.
3.294.25
सावित्र्या प्रीतया दत्ता साव्त्र्या द्दुतया ह्यपि ।
सावित्रीत्येव नामास्याश्चक्रुर्विप्रास्तथा पिता ॥ ३.२९४.२५ ॥
Dada por la diosa Sāvitrī complacida y concedida con prontitud, los brahmanes y su padre le pusieron el nombre de Sāvitrī.
3.294.26
सा विग्रहवतीव श्रीव्यवर्धत नृपात्मजा ।
कालेन चापि सा कन्या यौवनस्ता बभूव ह ॥ ३.२९४.२६ ॥
Aquella princesa creció como si la misma Śrī hubiera tomado forma corpórea, y con el tiempo aquella doncella alcanzó la juventud.
3.294.27
तां सुमध्यां पृथुश्रोणीं प्रतिमां काञ्चनीमिव ।
प्राप्तेयं रदेवकन्येति दृष्ट्वा संमेनिरे जनाः ॥ ३.२९४.२७ ॥
Al verla, de cintura esbelta y caderas anchas, como una imagen dorada, la gente pensó: ha llegado una doncella divina.
3.294.28
तां तु पद्मपलाशाक्षीं ज्वलन्तीमिव तेजसा ।
न कश्चिद्वरयामास तेजसा प्रतिवारितः ॥ ३.२९४.२८ ॥
Nadie eligió a aquella doncella de ojos como pétalos de loto, que resplandecía como si ardiera, pues cada uno quedaba retenido por su esplendor.
3.294.29
अथोपोष्य शिरःस्नाता देवतामभिगम्य सा ।
हुत्वाग्निं विधिवद्विप्रान्वाचयामास पर्वणि ॥ ३.२९४.२९ ॥
Entonces, tras ayunar y bañarse la cabeza, se acercó a la deidad, ofreció libaciones al fuego según el rito e hizo que los brahmanes recitaran en el día festivo.
3.294.30
पितुः समीपमगमद्देवी श्रीरिव रूपिणी ॥ ३.२९४.३० ॥
La diosa, como la misma Śrī en forma corporal, fue junto a su padre.
3.294.31
साऽभिवाद्य पितुः पादौ शेषाः पूर्वं निवेद्य च ।
कृताञ्जलिर्वरारोहा नृपतेः पार्श्वमास्थिता ॥ ३.२९४.३१ ॥
Tras inclinarse ante los pies de su padre e informar primero a los demás ancianos, la doncella de hermosas caderas se puso junto al rey con las palmas unidas.
3.294.32
यौवनस्थां तु तां दृष्ट्वा स्वां सुतां देवरूपिणीम् ।
अयाच्यमानां च वरैर्नृपतिर्दुःखितोऽभवत् ॥ ३.२९४.३२ ॥
Al ver a su propia hija, de forma divina y en la flor de la juventud, y al notar que no era solicitada por pretendientes, el rey se afligió.
3.294.33
पुत्रि प्रदानकालस्ते न च कश्चिद्वृणोति माम् ।
स्वयमन्विच्छ भर्तारं गुणैः सदृशमात्मनः ॥ ३.२९४.३३ ॥
Hija, ha llegado el tiempo de tu matrimonio, pero nadie me elige. Busca tú misma un esposo digno de tus cualidades.
3.294.34
प्रार्थितः पुरुषो यश्च स निवेद्यस्त्वया मम ।
विमृश्याहं प्रदास्यामि वरय त्वं यथेप्सितम् ॥ ३.२९४.३४ ॥
Al hombre que hayas deseado, debes comunicármelo; tras considerarlo, te entregaré. Elige el esposo que desees.
3.294.35
श्रुतं हि धर्मशास्त्रेषु पठ्यमानं द्विजातिभिः ।
तथा त्वमपिकल्याणि गदतो मे वचः शृणु ॥ ३.२९४.३५ ॥
Como se oye recitar en los tratados de derecho por los nacidos dos veces, así tú también lo habrás oído. Escucha ahora, oh auspiciosa, mis palabras.
3.294.36
अप्रदाता पिता वाच्यो वाच्यश्चानुपयन्पतिः ।
मृते पितरि पुत्रश्च वाच्यो मातुररक्षिता ॥ ३.२९४.३६ ॥
Se dice que el padre que no entrega a su hija es censurable, y también lo es el marido que no se casa. Muerto el padre, se dice censurable al hijo que no protege a su madre.
3.294.37
इदं मे वचनं क्षुत्वा भर्तुरन्वेषणे न्वर ।
देवतानां यथा याच्यो न भवेयं तथा कुरु ॥ ३.२९४.३७ ॥
Habiendo oído estas palabras mías, apresúrate en la búsqueda de un esposo, para que yo no sea una que deba suplicar a los dioses; haz así.
3.294.38
एवमुक्त्वा दुहितरं तथा वृद्धांश्च मन्त्रिणः ।
व्यादिदेशानुयात्रं च गम्यतां चेत्यचोदयत् ॥ ३.२९४.३८ ॥
Habiendo hablado así a su hija y a los ancianos ministros, dio órdenes a los acompañantes y los animó diciendo: «Partamos».
3.294.39
साऽभिवाद्य पितुः पादौ व्रीडितेव मनस्विनी ।
पितुर्वचनमाज्ञाय निर्जगामाविचारितम् ॥ ३.२९४.३९ ॥
Aquella mujer de noble ánimo, como avergonzada, se inclinó ante los pies de su padre, comprendió su palabra y partió sin más deliberación.
3.294.40
सा हैमं रथमास्थाय स्थविरैः सचिवैर्वृता ।
तपोवनानिरम्याणि राजर्षीणां जगाम ह ॥ ३.२९४.४० ॥
Subiendo a un carro dorado y rodeada de ancianos ministros, fue a los encantadores bosques de penitencia de los reyes sabios.
3.294.41
मान्यानां तत्र वृद्धानां कृत्वा पादाभिवादनम् ।
वनानि क्रमशस्तात सर्वाण्येवाभ्यगच्छत ॥ ३.२९४.४१ ॥
Allí, tras postrarse ante los pies de los venerables ancianos, querido, fue sucesivamente a todos los bosques.
3.294.42
एवं तीर्थेषु सर्वेषु धनोत्सर्गं नृपात्मजा ।
कुर्वी द्विजमुख्यानां तंतं देशं जगाम ह ॥ ३.२९४.४२ ॥
Así, dando riquezas en todos los lugares sagrados, la hija del rey fue a cada región en busca de los principales brahmanes.