マハーバーラタ · 章 3.294
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.294.1
नात्मानमनुशोचामि नेमान्भ्रातॄन्महामुने ।
हरणं चापि राज्यस् यथेमां द्रुपदात्मजाम् ॥ ३.२९४.१ ॥
偉大な聖者よ、私は自分のために嘆くのではなく、これらの兄弟のためでもなく、王国を奪われたことでもなく、このドルパダの娘のために嘆くのです。
3.294.2
द्यूते दुरात्मभिः क्लिष्टाः कृष्णया तारिता वयम् ।
जयद्रथेन चपुनर्वनाच्चापि हृता बलात् ॥ ३.२९४.२ ॥
賭博で我々は悪心の者たちに苦しめられ、クリシュナーに救われた。さらにジャヤドラタが森から力ずくで彼女を連れ去った。
3.294.3
अस्ति सीमन्तिनी काचिद्दृष्टपूर्वाऽपिवा श्रुता ।
पतिव्रता महाभागा यथेयं द्रुपदात्मजा ॥ ३.२९४.३ ॥
ドルパダの娘のように夫に貞節で大いに福運ある既婚の女性を、私は見たことも聞いたこともあるだろうか？
3.294.4
शृणु राजन्कुलस्त्रीणां महाभाग्यं युधिष्ठिर ।
सर्वमेतद्यथाप्राप्तं सावित्र्या राजकन्यया ॥ ३.२९४.४ ॥
王ユディシュティラよ、名家の女性の大いなる福運を聞け。王女サーヴィトリーにそれがどのように訪れたかを聞け。
3.294.5
आसीन्मद्रेषु धर्मात्मा राजा परमधार्मिकः ।
ब्रह्मण्यश्चमहात्मा च सत्यसन्धो जितेन्द्रियः ॥ ३.२९४.५ ॥
マドラ国には、心正しく、極めて敬虔で、バラモンを敬い、大いなる心を持ち、誓いに忠実で、感覚を制御した王がいた。
3.294.6
यज्वा दानपतिर्दक्षः पौरजानपदप्रियः ।
पार्थिवोऽश्वपतिर्नाम सर्वभूतहिते रतः ॥ ३.२९४.६ ॥
彼はアシュヴァパティという王で、祭祀を行い、施与の主であり、有能で、都市と地方の民に愛され、一切の生き物の利益に専念していた。
3.294.7
क्षमावाननपत्यश्च सत्यवाग्विजितेन्द्रियः ।
अतिक्रान्तेन वयसा संतापमुपजग्मिवान् ॥ ३.२९४.७ ॥
彼は忍耐強く、子がなく、言葉に偽りがなく、感官を制していた。しかし年齢が過ぎると、彼は苦悩に陥った。
3.294.8
अपत्योत्पादनार्थं च तीव्रं नियममास्थितः ।
काले परिमिताहारो ब्रहमचारी जितेन्द्रियः ॥ ३.२९४.८ ॥
子を授かるため、彼は厳しい誓戒を守り、適切な時に節度ある食事をとり、梵行を修し、感官を制した。
3.294.9
हुत्वा शतसहस्रं स सावित्र्या राजसत्तम ।
षष्ठेषष्ठे तदाकाले बभूव मितमोजनः ॥ ३.२९४.९ ॥
王中の最も優れた者よ、彼はサーヴィトリーに十万回の供物を捧げた。そして六度ごとに、節度ある食事をする者となった。
3.294.10
एतेन नियमेनासीद्वर्षाण्यष्टादशैव तु ।
पूर्णे त्वष्टादशे वर्षे सावित्री तुष्टिमभ्यगात् ॥ ३.२९४.१० ॥
この誓戒によって十八年が過ぎた。十八年目が満ちたとき、サーヴィトリーは満足した。
3.294.11
रूपिणी तु तदा राजन्दर्शयामास तं नृपम् ।
अग्निहोत्रात्समुत्थाय हर्षेण महताऽन्विता ॥ ३.२९४.११ ॥
その時、王よ、彼女は形を現し、火の供犠から立ち上がり、大いなる喜びに満ちて、その王に姿を見せた。
3.294.12
उवाच चैनं वरदा वचनं पार्थिवं तदा ।
सा तमश्वपतिं राजन्सावित्री नियमे स्थितम् ॥ ३.२९४.१२ ॥
その時、恩恵を与える女神サーヴィトリーは、その王にこの言葉を告げた。王よ、サーヴィトリーは誓戒に留まるアシュヴァパティに語ったのである。
3.294.13
ब्रह्मचर्येण शुद्धेन दमेन नियमेन रच ।
सर्वात्मना च भक्त्या च तुष्टाऽस्मि तव पार्थिवाः ॥ ३.२९४.१३ ॥
清浄な梵行、自制、誓戒、そして全身全霊の信愛によって、私はあなたに満足している、王よ。
3.294.14
वरं वृणीष्वाश्वपते मद्रराज यदीप्सितम् ।
न प्रामादश्च धर्मेषु कर्तव्यस्ते कथंचन ॥ ३.२९४.१४ ॥
馬の主、マドラの王よ、望むものを恩寵として選べ。ダルマにおいて決して怠ってはならない。
3.294.15
अपत्यार्थः समारम्भः कृतो धर्मेप्सया मया ।
पुत्रा मे बहवो देवि भवेयुः कुलभावनाः ॥ ३.२९४.१५ ॥
ダルマを求める心から、子孫のためにこの努力を始めた。女神よ、家を支える多くの息子がわたしに生まれますように。
3.294.16
तुष्टाऽसि यदि मे देवि वरमेतं वृणोम्यहम् ।
संतां परमो धर्म इत्याहुर्मां द्विजातयः ॥ ३.२९४.१६ ॥
女神よ、もしあなたがわたしに満足なさるなら、この恩寵を選びます。再生族は、子孫こそ最高のダルマだと言う。
3.294.17
पूर्वमेव मया राजन्नभिप्रायमिमं तव ।
ज्ञात्वा पुत्रार्थमुक्तो वै भगवांस्ते पितामहः ॥ ३.२९४.१७ ॥
王よ、わたしはあなたのこの意図をすでに知っていた。それゆえ、あなたの尊い祖父が息子のことをわたしに語られたのだ。
3.294.18
प्रसादाच्चैव तस्मात्ते स्वयं विहितवत्यहम् ।
कन्या तेजस्विनी सौम्य क्षिप्रमेव भविष्यति ॥ ३.२९४.१८ ॥
あなたのその恩寵によって、わたし自身がこれを取り計らいました。穏やかな人よ、まもなく輝かしい娘があなたに生まれるでしょう。
3.294.19
उत्तरं च न ते किंचिद्व्याहर्तव्यं कथंचन ।
पितामहनियोगेन तुष्टा ह्येतद्ब्रवीमि ते ॥ ३.२९४.१९ ॥
あなたはいかなる返答もしてはならない。祖父の命により、満足して私はあなたにこれを告げるのです。
3.294.20
स तथेति प्रतिज्ञाय सावित्र्या वचनं नृपः ।
प्रसादयामास पुनः क्षिप्रमेतद्भविष्यति
ततः सुमनसः शेषाः प्रतिगृह्य महात्मनः। ॥ ३.२९४.२० ॥
王は「そうなるように」と言ってサーヴィトリーの言葉を受け入れ、「これはすぐに実現するだろう」と再び彼女を喜ばせた。そして心喜ぶ残りの者たちは、その偉大な魂の人を迎え入れ……
3.294.21
अन्तर्हितायां सावित्र्यां जगाम स्वपुरं नृपः ।
स्वराज्ये चावसद्बीरः प्रजा धर्मेण पालयन् ॥ ३.२९४.२१ ॥
サーヴィトリーが姿を消すと、王は自分の都へ帰った。その英雄は自国にとどまり、法に従って臣民を守った。
3.294.22
कस्मिंश्चित्तु गते काले स राजा नियतब्रतः ।
ज्येष्ठायां धर्मचारिण्यां महिष्यां कगर्भमादधे ॥ ३.२९४.२२ ॥
しばらくの時が経って、誓戒を堅く守るその王は、長子で法に従う正妃に子を宿させた。
3.294.23
राजपुत्र्यास्तु गर्भः स मानव्या भरतर्षभ ।
व्यर्धतं तदा शुक्ले तारापतिरिवाम्बरे ॥ ३.२९४.२३ ॥
バラタの牛よ、マーナヴァ族の王女の胎児は、そのとき白分の月に空の星の主（月）のように育っていった。
3.294.24
प्राप्ते काले तु सुषुवे कन्यां राजीवलोचनाम् ।
क्रियाश्च तस्या मुदितश्चक्रे च नृपसत्तमः ॥ ३.२९४.२४ ॥
時が来て、彼女は蓮の眼の娘を産んだ。王たちの中で最も優れた王は喜び、その娘のために儀式を執り行った。
3.294.25
सावित्र्या प्रीतया दत्ता साव्त्र्या द्दुतया ह्यपि ।
सावित्रीत्येव नामास्याश्चक्रुर्विप्रास्तथा पिता ॥ ३.२९४.२५ ॥
喜んだ女神サーヴィトリーに速やかに授けられたので、バラモンたちと父は彼女をサーヴィトリーと名付けた。
3.294.26
सा विग्रहवतीव श्रीव्यवर्धत नृपात्मजा ।
कालेन चापि सा कन्या यौवनस्ता बभूव ह ॥ ३.२९४.२६ ॥
その王女はまるで化身したシュリー（吉祥天）のように育ち、やがて時が至ってその乙女は若い女性となった。
3.294.27
तां सुमध्यां पृथुश्रोणीं प्रतिमां काञ्चनीमिव ।
प्राप्तेयं रदेवकन्येति दृष्ट्वा संमेनिरे जनाः ॥ ३.२९४.२७ ॥
細い腰と豊かな腰つきを持ち、黄金の像のような彼女を見て、人々はこれは天界の乙女が来たのだと思った。
3.294.28
तां तु पद्मपलाशाक्षीं ज्वलन्तीमिव तेजसा ।
न कश्चिद्वरयामास तेजसा प्रतिवारितः ॥ ३.२९४.२८ ॥
蓮の花びらのような目をし、火のように輝くその乙女を、誰も妻に選ばなかった。その輝きに皆が退けられたのである。
3.294.29
अथोपोष्य शिरःस्नाता देवतामभिगम्य सा ।
हुत्वाग्निं विधिवद्विप्रान्वाचयामास पर्वणि ॥ ३.२९४.२९ ॥
そこで彼女は断食して頭を洗い、神に近づき、規則どおりに火へ供物を捧げ、祭りの日にバラモンたちに詠唱させた。
3.294.30
पितुः समीपमगमद्देवी श्रीरिव रूपिणी ॥ ३.२९४.३० ॥
その女神は、姿をとった吉祥天女のように、父のもとへ行った。
3.294.31
साऽभिवाद्य पितुः पादौ शेषाः पूर्वं निवेद्य च ।
कृताञ्जलिर्वरारोहा नृपतेः पार्श्वमास्थिता ॥ ३.२९४.३१ ॥
父の足に礼拝し、まず残りの長老たちに告げてから、合掌して美しい腰の乙女は王のそばに立った。
3.294.32
यौवनस्थां तु तां दृष्ट्वा स्वां सुतां देवरूपिणीम् ।
अयाच्यमानां च वरैर्नृपतिर्दुःखितोऽभवत् ॥ ३.२९४.३२ ॥
若さの盛りにあり神のような姿の自分の娘を見て、求婚者たちから求められないのを見て、王は悲しんだ。
3.294.33
पुत्रि प्रदानकालस्ते न च कश्चिद्वृणोति माम् ।
स्वयमन्विच्छ भर्तारं गुणैः सदृशमात्मनः ॥ ३.२९४.३३ ॥
娘よ、お前の嫁ぐ時が来た。しかし誰も私を選ばない。自分にふさわしい資質の夫を、お前自身が探しなさい。
3.294.34
प्रार्थितः पुरुषो यश्च स निवेद्यस्त्वया मम ।
विमृश्याहं प्रदास्यामि वरय त्वं यथेप्सितम् ॥ ३.२९४.३४ ॥
お前が望む男性を、必ず私に伝えなさい。よく考えた上で、私はお前を与えよう。望むとおりに夫を選びなさい。
3.294.35
श्रुतं हि धर्मशास्त्रेषु पठ्यमानं द्विजातिभिः ।
तथा त्वमपिकल्याणि गदतो मे वचः शृणु ॥ ३.२९४.३५ ॥
法典の中で再生族によって唱えられるものを、お前も聞いたことだろう。吉祥な娘よ、私の言葉を聞きなさい。
3.294.36
अप्रदाता पिता वाच्यो वाच्यश्चानुपयन्पतिः ।
मृते पितरि पुत्रश्च वाच्यो मातुररक्षिता ॥ ३.२९४.३६ ॥
娘を嫁がせない父は非難されるべきだと言われ、妻をめとらない夫もそうである。父が死んだ後、母を守らない息子は非難されるべきだと言われる。
3.294.37
इदं मे वचनं क्षुत्वा भर्तुरन्वेषणे न्वर ।
देवतानां यथा याच्यो न भवेयं तथा कुरु ॥ ३.२९४.३७ ॥
私のこの言葉を聞き、夫を探すことに速やかに取りかかれ。神々に乞い求める者とならぬよう、そのようにせよ。
3.294.38
एवमुक्त्वा दुहितरं तथा वृद्धांश्च मन्त्रिणः ।
व्यादिदेशानुयात्रं च गम्यतां चेत्यचोदयत् ॥ ३.२९४.३८ ॥
このように娘と年長の大臣たちに告げ、従者たちに命じて「行け」と促した。
3.294.39
साऽभिवाद्य पितुः पादौ व्रीडितेव मनस्विनी ।
पितुर्वचनमाज्ञाय निर्जगामाविचारितम् ॥ ३.२९४.३९ ॥
その気高い心の女性は、恥じらうようにして父の足元に礼拝し、父の言葉を理解して、熟考せずに出立した。
3.294.40
सा हैमं रथमास्थाय स्थविरैः सचिवैर्वृता ।
तपोवनानिरम्याणि राजर्षीणां जगाम ह ॥ ३.२९४.४० ॥
彼女は黄金の戦車に乗り、年老いた大臣たちに囲まれて、王仙たちの麗しい苦行林へ赴いた。
3.294.41
मान्यानां तत्र वृद्धानां कृत्वा पादाभिवादनम् ।
वनानि क्रमशस्तात सर्वाण्येवाभ्यगच्छत ॥ ३.२९४.४१ ॥
そこで尊敬すべき長老たちの足元に礼拝し、愛しい者よ、彼女は順にすべての森を訪ねた。
3.294.42
एवं तीर्थेषु सर्वेषु धनोत्सर्गं नृपात्मजा ।
कुर्वी द्विजमुख्यानां तंतं देशं जगाम ह ॥ ३.२९४.४२ ॥
このようにあらゆる聖地で財を施しながら、王女は最も優れたバラモンのために、それぞれの国を訪ねた。